| Library / Tipiṭaka / តិបិដក • Tipiṭaka / មជ្ឈិមនិកាយ (ដីកា) • Majjhimanikāya (ṭīkā) |
៤. សេវិតព្ពាសេវិតព្ពសុត្តវណ្ណនា
4. Sevitabbāsevitabbasuttavaṇṇanā
១០៩. អញ្ញមញ្ញន្តិ អញ្ញំ អញ្ញំ។ តេនាហ ‘‘អញ្ញំ សេវិតព្ព’’ន្តិអាទិ។ សត្តហិ បទេហីតិ សត្តហិ វាក្យេហិ។ បជ្ជតិ ឯតេន យថាធិប្បេតោ អត្ថោតិ បទំ, វាក្យំ។ សារិបុត្តត្ថេរស្ស ឱកាសករណំ ធម្មទាយាទេ (ម. និ. ១.៣១) វុត្តនយេន វេទិតព្ពំ។
109.Aññamaññanti aññaṃ aññaṃ. Tenāha ‘‘aññaṃ sevitabba’’ntiādi. Sattahi padehīti sattahi vākyehi. Pajjati etena yathādhippeto atthoti padaṃ, vākyaṃ. Sāriputtattherassa okāsakaraṇaṃ dhammadāyāde (ma. ni. 1.31) vuttanayena veditabbaṃ.
១១៣. ទិដ្ឋិយេវ បច្ចយវសេន បដិលទ្ធតាយ ទិដ្ឋិបដិលាភោ។ សញ្ញាបដិលាភេបិ ឯសេវ នយោ។ មិច្ឆាទិដ្ឋិសម្មាទិដ្ឋិយោ…បេ.… ន គហិតា កម្មបថប្បត្តានំ តេសំ មនោសមាចារភាវេន គហិតត្តា។ យទិ ឯវំ កស្មា ទិដ្ឋិ ចិត្តុប្បាទវារេ ន គហិតាតិ? កាមំ មិច្ឆាទិដ្ឋិយា អវយវិភាវោ លព្ភតិ, តថាបិ ចិត្តុប្បាទក្ខណេ លោកិយលោកុត្តរចិត្តុប្បាទេសុ កម្មបថកោដ្ឋាសោ ន ឧទ្ធដោ។
113. Diṭṭhiyeva paccayavasena paṭiladdhatāya diṭṭhipaṭilābho. Saññāpaṭilābhepi eseva nayo. Micchādiṭṭhisammādiṭṭhiyo…pe… na gahitā kammapathappattānaṃ tesaṃ manosamācārabhāvena gahitattā. Yadi evaṃ kasmā diṭṭhi cittuppādavāre na gahitāti? Kāmaṃ micchādiṭṭhiyā avayavibhāvo labbhati, tathāpi cittuppādakkhaṇe lokiyalokuttaracittuppādesu kammapathakoṭṭhāso na uddhaṭo.
១១៥. កាមសញ្ញាទីនន្តិ ឯត្ថ អាទិ-សទ្ទេន យថា ព្យាបាទវិហិំសាសញ្ញា សង្គហិតា, ឯវំ អនភិជ្ឈាអព្យាបាទអវិហិំសាសញ្ញា សង្គហិតា បឋមេន អាទិសទ្ទេន ‘‘អនភិជ្ឈាសហគតាយ សញ្ញាយា’’តិអាទិបាឋស្ស សង្គហិតត្តា។
115.Kāmasaññādīnanti ettha ādi-saddena yathā byāpādavihiṃsāsaññā saṅgahitā, evaṃ anabhijjhāabyāpādaavihiṃsāsaññā saṅgahitā paṭhamena ādisaddena ‘‘anabhijjhāsahagatāya saññāyā’’tiādipāṭhassa saṅgahitattā.
១១៧. តិ កាមភវាទីនំ អបរិយោសានាយ បរិយោសានំ ឥច្ឆតោបិ តាទិសស្ស ភវានំ អបរិយោសានមេវ ហោតិ ។ ចត្តារោ ហោន្តិ បុគ្គលវសេន។ តេនាហ ‘‘បុថុជ្ជនោបិ ហី’’តិអាទិ។ អកុសលា ធម្មា វឌ្ឍន្តីតិ តេសំ បហានាយ អប្បដិបជ្ជមានស្សាតិ អធិប្បាយោ, តតោ ឯវ កុសលា ធម្មា បរិហាយន្តិ។ តេនស្ស កិលេសទុក្ខេន វិបាកទុក្ខេន ច សទុក្ខមេវ អត្តភាវំ អភិនិព្ពត្តេតិ។ ឱរម្ភាគិយសំយោជនានិ បហាយ សុទ្ធាវាសេសុ និព្ពត្តនារហោ អនាគាមី កថំ…បេ.… អភិវឌ្ឍន្តីតិ អាហ ‘‘អនាគាមីបី’’តិអាទិ។ សទុក្ខមេវ អត្តភាវំ អភិនិព្ពត្តេតិ, យាយ លព្ភមានអកុសលាភិវុទ្ធិំ កុសលបរិហានិញ្ច គហេត្វា អនាគាមិនោបិ សព្យាពជ្ឈអត្តភាវាភិនិព្ពត្តនំ វុត្តំ។ ឯវំ យថាលព្ភមានំ អកុសលបរិហានិំ កុសលាភិវុទ្ធិញ្ច គហេត្វា បុថុជ្ជនស្សបិ អន្តិមភវិកស្ស អព្យាពជ្ឈអត្តភាវាភិនិព្ពត្តនំ វុត្តន្តិ ទដ្ឋព្ពំ។ តេនាហ ‘‘បុថុជ្ជនោបី’’តិអាទិ។ អកុសលមេវ ហាយតិ,ន កុសលំ តស្ស ពុទ្ធិបក្ខេ ឋិតត្តា។ តត្ថាបិ វិបស្សនមេវ គព្ភំ គណ្ហាបេតិ, ន វដ្ដគព្ភំ អន្តិមភវិកតាយ វិវដ្ដូបនិស្សិតត្តា អជ្ឈាសយស្ស, ញាណស្ស ច បាកគមនតោ។
117. Ti kāmabhavādīnaṃ apariyosānāya pariyosānaṃ icchatopi tādisassa bhavānaṃ apariyosānameva hoti . Cattāro honti puggalavasena. Tenāha ‘‘puthujjanopi hī’’tiādi. Akusalā dhammā vaḍḍhantīti tesaṃ pahānāya appaṭipajjamānassāti adhippāyo, tato eva kusalā dhammā parihāyanti. Tenassa kilesadukkhena vipākadukkhena ca sadukkhameva attabhāvaṃ abhinibbatteti. Orambhāgiyasaṃyojanāni pahāya suddhāvāsesu nibbattanāraho anāgāmī kathaṃ…pe… abhivaḍḍhantīti āha ‘‘anāgāmīpī’’tiādi. Sadukkhameva attabhāvaṃ abhinibbatteti, yāya labbhamānaakusalābhivuddhiṃ kusalaparihāniñca gahetvā anāgāminopi sabyābajjhaattabhāvābhinibbattanaṃ vuttaṃ. Evaṃ yathālabbhamānaṃ akusalaparihāniṃ kusalābhivuddhiñca gahetvā puthujjanassapi antimabhavikassa abyābajjhaattabhāvābhinibbattanaṃ vuttanti daṭṭhabbaṃ. Tenāha ‘‘puthujjanopī’’tiādi. Akusalameva hāyati,na kusalaṃ tassa buddhipakkhe ṭhitattā. Tatthāpi vipassanameva gabbhaṃ gaṇhāpeti, na vaṭṭagabbhaṃ antimabhavikatāya vivaṭṭūpanissitattā ajjhāsayassa, ñāṇassa ca pākagamanato.
១១៩. ឯកច្ចស្សាតិ សាមិវចនំ ‘‘អភិនន្ទតី’’តិអាទីសុ បច្ចត្តវសេន បរិណាមេតព្ពំ, តថា ‘‘និព្ពិន្ទតី’’តិអាទីសុបិ។ ឧគ្គណ្ហិត្វាបីតិ បិ-សទ្ទោ លុត្តនិទ្ទិដ្ឋោ។ ភគវតោ ភាសិតស្ស អត្ថំ អជានន្តា តាវ ទីឃរត្តំ ហិតសុខតោ បរិពាហិរា ហោន្តុ ជានន្តានម្បិ សព្ពេសំ ទីឃរត្តំ ហិតាយ សុខាយ ហោតីតិ អនេកំសិកតំ ចោទេន្តោ ‘‘ឯវំ សន្តេបី’’តិអាទិមាហ។ ឥតរោ សព្ពេសម្បិ ទីឃរត្តំ ហិតាយ សុខាយ ហោតិយេវាតិ, ‘‘អប្បដិសន្ធិកា’’តិអាទិនា អនេកំសិកតំ បរិហរតិ។ សេសំ សុវិញ្ញេយ្យមេវ។
119.Ekaccassāti sāmivacanaṃ ‘‘abhinandatī’’tiādīsu paccattavasena pariṇāmetabbaṃ, tathā ‘‘nibbindatī’’tiādīsupi. Uggaṇhitvāpīti pi-saddo luttaniddiṭṭho. Bhagavato bhāsitassa atthaṃ ajānantā tāva dīgharattaṃ hitasukhato paribāhirā hontu jānantānampi sabbesaṃ dīgharattaṃ hitāya sukhāya hotīti anekaṃsikataṃ codento ‘‘evaṃ santepī’’tiādimāha. Itaro sabbesampi dīgharattaṃ hitāya sukhāya hotiyevāti, ‘‘appaṭisandhikā’’tiādinā anekaṃsikataṃ pariharati. Sesaṃ suviññeyyameva.
សេវិតព្ពាសេវិតព្ពសុត្តវណ្ណនាយ លីនត្ថប្បកាសនា សមត្តា។
Sevitabbāsevitabbasuttavaṇṇanāya līnatthappakāsanā samattā.
Related texts:
តិបិដក (មូល) • Tipiṭaka (Mūla) / សុត្តបិដក • Suttapiṭaka / មជ្ឈិមនិកាយ • Majjhimanikāya / ៤. សេវិតព្ពាសេវិតព្ពសុត្តំ • 4. Sevitabbāsevitabbasuttaṃ
អដ្ឋកថា • Aṭṭhakathā / សុត្តបិដក (អដ្ឋកថា) • Suttapiṭaka (aṭṭhakathā) / មជ្ឈិមនិកាយ (អដ្ឋកថា) • Majjhimanikāya (aṭṭhakathā) / ៤. សេវិតព្ពាសេវិតព្ពសុត្តវណ្ណនា • 4. Sevitabbāsevitabbasuttavaṇṇanā
