| Library / Tipiṭaka / តិបិដក • Tipiṭaka / មហាវគ្គ-អដ្ឋកថា • Mahāvagga-aṭṭhakathā |
២. ឧបោសថក្ខន្ធកំ
2. Uposathakkhandhakaṃ
សន្និបាតានុជាននាទិកថា
Sannipātānujānanādikathā
១៣២. ឧបោសថក្ខន្ធកេ – អញ្ញតិត្ថិយាតិ ឯត្ថ តិត្ថំ វុច្ចតិ លទ្ធិ; អញ្ញំ តិត្ថំ អញ្ញតិត្ថំ; អញ្ញតិត្ថំ ឯតេសំ អត្ថីតិ អញ្ញតិត្ថិយា; ឥតោ អញ្ញលទ្ធិកាតិ វុត្តំ ហោតិ។ ធម្មំ ភាសន្តីតិ យំ តេសំ កត្តព្ពាកត្តព្ពំ, តំ កថេន្តិ។ តេ លភន្តីតិ តេ មនុស្សា លភន្តិ។ មូគសូករាតិ ថូលសរីរសូករា។
132. Uposathakkhandhake – aññatitthiyāti ettha titthaṃ vuccati laddhi; aññaṃ titthaṃ aññatitthaṃ; aññatitthaṃ etesaṃ atthīti aññatitthiyā; ito aññaladdhikāti vuttaṃ hoti. Dhammaṃ bhāsantīti yaṃ tesaṃ kattabbākattabbaṃ, taṃ kathenti. Te labhantīti te manussā labhanti. Mūgasūkarāti thūlasarīrasūkarā.
១៣៥. អនជ្ឈាបន្នោ វា ហោតិ អាបជ្ជិត្វា វា វុដ្ឋិតោតិ ឯត្ថ យំ អាបត្តិំ ភិក្ខុ អនជ្ឈាបន្នោ វា ហោតិ, អាបជ្ជិត្វា វា វុដ្ឋិតោ, អយំ អសន្តី នាម អាបត្តីតិ ឯវមត្ថោ វេទិតព្ពោ។ សម្បជានមុសាវាទេ កិំ ហោតីតិ យ្វាយំ សម្បជានមុសាវាទោ អស្ស ហោតីតិ វុត្តោ, សោ អាបត្តិតោ កិំ ហោតិ, កតរា អាបត្តិ ហោតីតិ អត្ថោ។ ទុក្កដំ ហោតីតិ ទុក្កដាបត្តិ ហោតិ; សា ច ខោ ន មុសាវាទលក្ខណេន; ភគវតោ បន វចនេន វចីទ្វារេ អកិរិយសមុដ្ឋានា អាបត្តិ ហោតីតិ វេទិតព្ពា។ វក្ខតិ ហិ –
135.Anajjhāpanno vā hoti āpajjitvā vā vuṭṭhitoti ettha yaṃ āpattiṃ bhikkhu anajjhāpanno vā hoti, āpajjitvā vā vuṭṭhito, ayaṃ asantī nāma āpattīti evamattho veditabbo. Sampajānamusāvāde kiṃ hotīti yvāyaṃ sampajānamusāvādo assa hotīti vutto, so āpattito kiṃ hoti, katarā āpatti hotīti attho. Dukkaṭaṃ hotīti dukkaṭāpatti hoti; sā ca kho na musāvādalakkhaṇena; bhagavato pana vacanena vacīdvāre akiriyasamuṭṭhānā āpatti hotīti veditabbā. Vakkhati hi –
‘‘អនាលបន្តោ មនុជេន កេនចិ,
‘‘Anālapanto manujena kenaci,
វាចាគិរំ នោ ច បរេ ភណេយ្យ;
Vācāgiraṃ no ca pare bhaṇeyya;
អាបជ្ជេយ្យ វាចសិកំ ន កាយិកំ,
Āpajjeyya vācasikaṃ na kāyikaṃ,
បញ្ហា មេសា កុសលេហិ ចិន្តិតា’’តិ។ (បរិ. ៤៧៩);
Pañhā mesā kusalehi cintitā’’ti. (pari. 479);
អន្តរាយិកោតិ អន្តរាយករោ។ កិស្ស ផាសុ ហោតីតិ កិមត្ថាយ ផាសុ ហោតិ។ បឋមស្ស ឈានស្ស អធិគមាយាតិ បឋមស្ស ឈានស្ស អធិគមនត្ថាយ តស្ស ភិក្ខុនោ ផាសុ ហោតិ សុខំ ហោតិ។ ឯស នយោ សព្ពត្ថ។ ឥតិ ភគវា ឧទ្ទេសតោ ច និទ្ទេសតោ ច បឋមំ បាតិមោក្ខុទ្ទេសំ ទស្សេសិ។
Antarāyikoti antarāyakaro. Kissa phāsu hotīti kimatthāya phāsu hoti. Paṭhamassa jhānassa adhigamāyāti paṭhamassa jhānassa adhigamanatthāya tassa bhikkhuno phāsu hoti sukhaṃ hoti. Esa nayo sabbattha. Iti bhagavā uddesato ca niddesato ca paṭhamaṃ pātimokkhuddesaṃ dassesi.
១៣៦. ទេវសិកន្តិ ទិវសេ ទិវសេ។ ចាតុទ្ទសេ វា បន្នរសេ វាតិ ឯកស្ស ឧតុនោ តតិយេ ច សត្តមេ ច បក្ខេ ទ្វិក្ខត្តុំ ចាតុទ្ទសេ អវសេសេ ឆក្ខត្តុំ បន្នរសេ; អយំ តាវ ឯកោ អត្ថោ។ អយំ បន បកតិចារិត្តវសេន វុត្តោ ‘‘សកិំ បក្ខស្ស ចាតុទ្ទសេ វា បន្នរសេ វា’’តិ វចនតោ បន តថារូបេ បច្ចយេ សតិ យស្មិំ តស្មិំ ចាតុទ្ទសេ វា បន្នរសេ វា ឧទ្ទិសិតុំ វដ្ដតិ, អាវាសិកានំ ភិក្ខូនំ ចាតុទ្ទសោ ហោតិ, អាគន្តុកានំ បន្នរសោ។ សចេ អាវាសិកា ពហុតរា ហោន្តិ, អាគន្តុកេហិ អាវាសិកានំ អនុវត្តិតព្ព’’ន្តិ វចនតោបិ ចេតំ វេទិតព្ពំ។
136.Devasikanti divase divase. Cātuddase vā pannarase vāti ekassa utuno tatiye ca sattame ca pakkhe dvikkhattuṃ cātuddase avasese chakkhattuṃ pannarase; ayaṃ tāva eko attho. Ayaṃ pana pakaticārittavasena vutto ‘‘sakiṃ pakkhassa cātuddase vā pannarase vā’’ti vacanato pana tathārūpe paccaye sati yasmiṃ tasmiṃ cātuddase vā pannarase vā uddisituṃ vaṭṭati, āvāsikānaṃ bhikkhūnaṃ cātuddaso hoti, āgantukānaṃ pannaraso. Sace āvāsikā bahutarā honti, āgantukehi āvāsikānaṃ anuvattitabba’’nti vacanatopi cetaṃ veditabbaṃ.
Related texts:
តិបិដក (មូល) • Tipiṭaka (Mūla) / វិនយបិដក • Vinayapiṭaka / មហាវគ្គបាឡិ • Mahāvaggapāḷi
៦៨. សន្និបាតានុជាននា • 68. Sannipātānujānanā
៦៩. បាតិមោក្ខុទ្ទេសានុជាននា • 69. Pātimokkhuddesānujānanā
ដីកា • Tīkā / វិនយបិដក (ដីកា) • Vinayapiṭaka (ṭīkā) / សារត្ថទីបនី-ដីកា • Sāratthadīpanī-ṭīkā / សន្និបាតានុជាននាទិកថាវណ្ណនា • Sannipātānujānanādikathāvaṇṇanā
ដីកា • Tīkā / វិនយបិដក (ដីកា) • Vinayapiṭaka (ṭīkā) / វជិរពុទ្ធិ-ដីកា • Vajirabuddhi-ṭīkā / សន្និបាតានុជាននាទិកថាវណ្ណនា • Sannipātānujānanādikathāvaṇṇanā
ដីកា • Tīkā / វិនយបិដក (ដីកា) • Vinayapiṭaka (ṭīkā) / វិមតិវិនោទនី-ដីកា • Vimativinodanī-ṭīkā / សន្និបាតានុជាននាទិកថាវណ្ណនា • Sannipātānujānanādikathāvaṇṇanā
ដីកា • Tīkā / វិនយបិដក (ដីកា) • Vinayapiṭaka (ṭīkā) / បាចិត្យាទិយោជនាបាឡិ • Pācityādiyojanāpāḷi / ៦៨. សន្និបាតានុជាននាទិកថា • 68. Sannipātānujānanādikathā
