| Library / Tipiṭaka / តិបិដក • Tipiṭaka / មហាវគ្គ-អដ្ឋកថា • Mahāvagga-aṭṭhakathā |
សង្ឃុបោសថាទិកថា
Saṅghuposathādikathā
១៦៨. សោ ទេសោ សម្មជ្ជិត្វាតិ តំ ទេសំ សម្មជ្ជិត្វា, ឧបយោគត្ថេ បច្ចត្តំ។ បានីយំ បរិភោជនីយន្តិអាទិ បន ឧត្តានត្ថមេវ ។ កស្មា បនេតំ វុត្តំ? ឧបោសថស្ស បុព្ពករណាទិទស្សនត្ថំ។ តេនាហុ អដ្ឋកថាចរិយា –
168.So deso sammajjitvāti taṃ desaṃ sammajjitvā, upayogatthe paccattaṃ. Pānīyaṃ paribhojanīyantiādi pana uttānatthameva . Kasmā panetaṃ vuttaṃ? Uposathassa pubbakaraṇādidassanatthaṃ. Tenāhu aṭṭhakathācariyā –
‘‘សម្មជ្ជនី បទីបោ ច, ឧទកំ អាសនេន ច;
‘‘Sammajjanī padīpo ca, udakaṃ āsanena ca;
ឧបោសថស្ស ឯតានិ, បុព្ពករណន្តិ វុច្ចតិ’’។
Uposathassa etāni, pubbakaraṇanti vuccati’’.
ឥតិ ឥមានិ ចត្តារិ ‘‘បុព្ពករណ’’ន្តិ អក្ខាតានិ។
Iti imāni cattāri ‘‘pubbakaraṇa’’nti akkhātāni.
‘‘ឆន្ទបារិសុទ្ធិឧតុក្ខានំ, ភិក្ខុគណនា ច ឱវាទោ;
‘‘Chandapārisuddhiutukkhānaṃ, bhikkhugaṇanā ca ovādo;
ឧបោសថស្ស ឯតានិ, បុព្ពកិច្ចន្តិ វុច្ចតិ។
Uposathassa etāni, pubbakiccanti vuccati.
ឥតិ ឥមានិ បញ្ច បុព្ពករណតោ បច្ឆា កត្តព្ពានិ ‘‘បុព្ពកិច្ច’’ន្តិ អក្ខាតានិ។
Iti imāni pañca pubbakaraṇato pacchā kattabbāni ‘‘pubbakicca’’nti akkhātāni.
‘‘ឧបោសថោ យាវតិកា ច ភិក្ខូ កម្មប្បត្តា,
‘‘Uposatho yāvatikā ca bhikkhū kammappattā,
សភាគាបត្តិយោ ច ន វិជ្ជន្តិ;
Sabhāgāpattiyo ca na vijjanti;
វជ្ជនីយា ច បុគ្គលា តស្មិំ ន ហោន្តិ,
Vajjanīyā ca puggalā tasmiṃ na honti,
បត្តកល្លន្តិ វុច្ចតិ’’។
Pattakallanti vuccati’’.
ឥតិ ឥមានិ ចត្តារិ ‘‘បត្តកល្ល’’ន្តិ អក្ខាតានីតិ។
Iti imāni cattāri ‘‘pattakalla’’nti akkhātānīti.
តេហិ សទ្ធិន្តិ តេហិ អាគតេហិ សទ្ធិំ ឯតានិ បុព្ពករណាទីនិ កត្វា ឧបោសថោ កាតព្ពោ។ អជ្ជ មេ ឧបោសថោតិ ឯត្ថ សចេ បន្នរសោ ហោតិ, ‘‘អជ្ជ មេ ឧបោសថោ បន្នរសោ’’តិបិ អធិដ្ឋាតុំ វដ្ដតិ។ ចាតុទ្ទសិកេបិ ឯសេវ នយោ។
Tehisaddhinti tehi āgatehi saddhiṃ etāni pubbakaraṇādīni katvā uposatho kātabbo. Ajja me uposathoti ettha sace pannaraso hoti, ‘‘ajja me uposatho pannaraso’’tipi adhiṭṭhātuṃ vaṭṭati. Cātuddasikepi eseva nayo.
Related texts:
តិបិដក (មូល) • Tipiṭaka (Mūla) / វិនយបិដក • Vinayapiṭaka / មហាវគ្គបាឡិ • Mahāvaggapāḷi / ៩១. សង្ឃុបោសថាទិប្បភេទំ • 91. Saṅghuposathādippabhedaṃ
ដីកា • Tīkā / វិនយបិដក (ដីកា) • Vinayapiṭaka (ṭīkā) / សារត្ថទីបនី-ដីកា • Sāratthadīpanī-ṭīkā / សង្ឃុបោសថាទិកថាវណ្ណនា • Saṅghuposathādikathāvaṇṇanā
ដីកា • Tīkā / វិនយបិដក (ដីកា) • Vinayapiṭaka (ṭīkā) / វិមតិវិនោទនី-ដីកា • Vimativinodanī-ṭīkā / ឆន្ទទានកថាទិវណ្ណនា • Chandadānakathādivaṇṇanā
ដីកា • Tīkā / វិនយបិដក (ដីកា) • Vinayapiṭaka (ṭīkā) / បាចិត្យាទិយោជនាបាឡិ • Pācityādiyojanāpāḷi / ៩១. សង្ឃុបោសថាទិកថា • 91. Saṅghuposathādikathā
