| Library / Tipiṭaka / តិបិដក • Tipiṭaka / បាចិត្យាទិយោជនាបាឡិ • Pācityādiyojanāpāḷi |
៩១. សង្ឃុបោសថាទិកថា
91. Saṅghuposathādikathā
១៦៨. ‘‘សម្មជ្ជិត្វា’’តិ បទមបេក្ខិត្វា សោ ទេសោតិ ឯត្ថ ‘‘ឧបយោគត្ថេ បច្ចត្តវចន’’ន្តិ វុត្តំ។ ឯតន្តិ ‘‘សោ ទេសោ សម្មជ្ជិតព្ពោ’’តិអាទិវចនំ។ តេនាតិ តេន ហេតុនា។ អដ្ឋកថាចរិយា ‘‘សម្មជ្ជនី…បេ.… វុច្ចតិ’’ ឥតិ អាហូតិ យោជនា។
168. ‘‘Sammajjitvā’’ti padamapekkhitvā so desoti ettha ‘‘upayogatthe paccattavacana’’nti vuttaṃ. Etanti ‘‘so deso sammajjitabbo’’tiādivacanaṃ. Tenāti tena hetunā. Aṭṭhakathācariyā ‘‘sammajjanī…pe… vuccati’’ iti āhūti yojanā.
សម្មជ្ជនីតិ សម្មជ្ជនករណំ។ បទីបោតិ បទីបុជ្ជលនំ។ ឧទកន្តិ ឧទកដ្ឋបនំ។ អាសនេនាតិ អាសនបញ្ញាបនេន។ ‘‘ឥតី’’តិ អជ្ឈាហរិតព្ពំ។ ឧបោសថស្សាតិ នវវិធស្ស ឧបោសថស្ស បុព្ពករណន្តិ សម្ពន្ធោ។ ឯតានីតិ ចត្តារិ កម្មានិ។ វុច្ចតីតិ កថិយតិ។ ឥទំ ‘‘ឯតានី’’តិ កម្មស្ស ច ‘‘បុព្ពករណ’’ន្តិ អាការស្ស ច អភេទត្តា អាសន្នំ អាការមបេក្ខិត្វា ឯកវចនវសេន វុត្តំ។ ‘‘អក្ខាតានី’’តិ ឥទំ បន ‘‘ឥមានិ ចត្តារី’’តិ កម្មមបេក្ខិត្វា ពហុវចនវសេន វុត្តន្តិ ទដ្ឋព្ពំ។
Sammajjanīti sammajjanakaraṇaṃ. Padīpoti padīpujjalanaṃ. Udakanti udakaṭṭhapanaṃ. Āsanenāti āsanapaññāpanena. ‘‘Itī’’ti ajjhāharitabbaṃ. Uposathassāti navavidhassa uposathassa pubbakaraṇanti sambandho. Etānīti cattāri kammāni. Vuccatīti kathiyati. Idaṃ ‘‘etānī’’ti kammassa ca ‘‘pubbakaraṇa’’nti ākārassa ca abhedattā āsannaṃ ākāramapekkhitvā ekavacanavasena vuttaṃ. ‘‘Akkhātānī’’ti idaṃ pana ‘‘imāni cattārī’’ti kammamapekkhitvā bahuvacanavasena vuttanti daṭṭhabbaṃ.
ឆន្ទបារិសុទ្ធិឧតុក្ខានន្តិ ឆន្ទក្ខានញ្ច បារិសុទ្ធិក្ខានញ្ច ឧតុក្ខានញ្ច។ ភិក្ខុគណនាតិ ភិក្ខូ គណេត្វា អក្ខានំ។ ឱវាទោតិ ភិក្ខុនីហិ យាចិតស្ស ឱវាទស្ស អក្ខានំ។ ឯតានីតិ ឯតានិ បញ្ច។ បុព្ពករណតោ បច្ឆាតិ បុព្ពករណស្ស ករណតោ បច្ឆា។ ឯត្ថ ច ‘‘បុព្ពករណតោ បច្ឆា កត្តព្ពានី’’តិ ឥទំ កត្តព្ពាការស្សេវ វិសេសនំ, ន អត្ថស្ស។ អយំ បន វិសេសោ – សង្ឃសន្និបាតតោ បុព្ពភាគេ កត្តព្ពត្តា បុព្ពករណំ នាម, ឧបោសថករណតោ បុព្ពភាគេ កត្តព្ពត្តា បុព្ពកិច្ចំ នាមាតិ។
Chandapārisuddhiutukkhānanti chandakkhānañca pārisuddhikkhānañca utukkhānañca. Bhikkhugaṇanāti bhikkhū gaṇetvā akkhānaṃ. Ovādoti bhikkhunīhi yācitassa ovādassa akkhānaṃ. Etānīti etāni pañca. Pubbakaraṇato pacchāti pubbakaraṇassa karaṇato pacchā. Ettha ca ‘‘pubbakaraṇato pacchā kattabbānī’’ti idaṃ kattabbākārasseva visesanaṃ, na atthassa. Ayaṃ pana viseso – saṅghasannipātato pubbabhāge kattabbattā pubbakaraṇaṃ nāma, uposathakaraṇato pubbabhāge kattabbattā pubbakiccaṃ nāmāti.
ឧបោសថោតិ ឧបោសថទិវសោ។ យាវតិកា ច ភិក្ខូតិ យត្តកា ភិក្ខូ។ កម្មបត្តាតិ ឧបោសថកម្មស្ស បត្តា យុត្តា អនុរូបា។ តាវតិកា ភិក្ខូ ហត្ថបាសំ អវិជហិត្វា ឯកសីមាយំ ឋិតា ច ហោន្តីតិ យោជនា។ សភាគាបត្តិយោតិ វត្ថុសភាគា អាបត្តិយោ។ វជ្ជនីយាតិ វជ្ជេតព្ពា។ បុគ្គលាតិ គហដ្ឋាទិបុគ្គលា។ តស្មិន្តិ តស្មិំ ឧបោសថសីមមាឡកេ។ ឯតានិ ចត្តារីតិ បាឋសេសោ។
Uposathoti uposathadivaso. Yāvatikā ca bhikkhūti yattakā bhikkhū. Kammapattāti uposathakammassa pattā yuttā anurūpā. Tāvatikā bhikkhū hatthapāsaṃ avijahitvā ekasīmāyaṃ ṭhitā ca hontīti yojanā. Sabhāgāpattiyoti vatthusabhāgā āpattiyo. Vajjanīyāti vajjetabbā. Puggalāti gahaṭṭhādipuggalā. Tasminti tasmiṃ uposathasīmamāḷake. Etāni cattārīti pāṭhaseso.
អាគតេហិ តេហិ ភិក្ខូហីតិ យោជនា។ បន្នរសោបីតិ បិសទ្ទេន ន កេវលំ បាឡិយំ អាគតនយេនេវ អធិដ្ឋាតុំ វដ្ដតិ, អថ ខោ ‘‘អជ្ជ មេ ឧបោសថោ បន្នរសោ’’តិបីតិ ទស្សេតិ។
Āgatehi tehi bhikkhūhīti yojanā. Pannarasopīti pisaddena na kevalaṃ pāḷiyaṃ āgatanayeneva adhiṭṭhātuṃ vaṭṭati, atha kho ‘‘ajja me uposatho pannaraso’’tipīti dasseti.
Related texts:
តិបិដក (មូល) • Tipiṭaka (Mūla) / វិនយបិដក • Vinayapiṭaka / មហាវគ្គបាឡិ • Mahāvaggapāḷi / ៩១. សង្ឃុបោសថាទិប្បភេទំ • 91. Saṅghuposathādippabhedaṃ
អដ្ឋកថា • Aṭṭhakathā / វិនយបិដក (អដ្ឋកថា) • Vinayapiṭaka (aṭṭhakathā) / មហាវគ្គ-អដ្ឋកថា • Mahāvagga-aṭṭhakathā / សង្ឃុបោសថាទិកថា • Saṅghuposathādikathā
ដីកា • Tīkā / វិនយបិដក (ដីកា) • Vinayapiṭaka (ṭīkā) / សារត្ថទីបនី-ដីកា • Sāratthadīpanī-ṭīkā / សង្ឃុបោសថាទិកថាវណ្ណនា • Saṅghuposathādikathāvaṇṇanā
ដីកា • Tīkā / វិនយបិដក (ដីកា) • Vinayapiṭaka (ṭīkā) / វិមតិវិនោទនី-ដីកា • Vimativinodanī-ṭīkā / ឆន្ទទានកថាទិវណ្ណនា • Chandadānakathādivaṇṇanā
