| Library / Tipiṭaka / তিপিটক • Tipiṭaka / জাতক-অট্ঠকথা • Jātaka-aṭṭhakathā |
[৩৬৭] ৭. সাল়িযজাতকৰণ্ণনা
[367] 7. Sāḷiyajātakavaṇṇanā
য্ৰাযং সাল়িযছাপোতীতি ইদং সত্থা ৰেল়ুৰনে ৰিহরন্তো ‘‘আৰুসো, দেৰদত্তো তাসকারকোপি ভৰিতুং নাসক্খী’’তি ৰচনং আরব্ভ কথেসি। তদা হি সত্থা ‘‘ন, ভিক্খৰে, ইদানেৰ, পুব্বেপেস মম তাসকারকোপি ভৰিতুং নাসক্খী’’তি ৰত্ৰা অতীতং আহরি।
Yvāyaṃ sāḷiyachāpotīti idaṃ satthā veḷuvane viharanto ‘‘āvuso, devadatto tāsakārakopi bhavituṃ nāsakkhī’’ti vacanaṃ ārabbha kathesi. Tadā hi satthā ‘‘na, bhikkhave, idāneva, pubbepesa mama tāsakārakopi bhavituṃ nāsakkhī’’ti vatvā atītaṃ āhari.
অতীতে বারাণসিযং ব্রহ্মদত্তে রজ্জং কারেন্তে বোধিসত্তো গামকে কুটুম্বিককুলে নিব্বত্তিত্ৰা তরুণকালে পংসুকীল়কেহি দারকেহি সদ্ধিং গামদ্ৰারে নিগ্রোধরুক্খমূলে কীল়তি। তদা একো দুব্বলৰেজ্জো গামে কিঞ্চি অলভিত্ৰা নিক্খমন্তো তং ঠানং পত্ৰা একং সপ্পং ৰিটপব্ভন্তরেন সীসং নীহরিত্ৰা নিদ্দাযন্তং দিস্ৰা ‘‘মযা গামে কিঞ্চি ন লদ্ধং, ইমে দারকে ৰঞ্চেত্ৰা সপ্পেন ডংসাপেত্ৰা তিকিচ্ছিত্ৰা কিঞ্চিদেৰ গণ্হিস্সামী’’তি চিন্তেত্ৰা বোধিসত্তং আহ ‘‘সচে সাল়িযছাপং পস্সেয্যাসি, গণ্হেয্যাসী’’তি। ‘‘আম, গণ্হেয্য’’ন্তি । ‘‘পস্সেসো ৰিটপব্ভন্তরে সযিতো’’তি। সো তস্স সপ্পভাৰং অজানন্তো রুক্খং আরুয্হ তং গীৰাযং গহেত্ৰা ‘‘সপ্পো’’তি ঞত্ৰা নিৰত্তিতুং অদেন্তো সুগ্গহিতং গহেত্ৰা ৰেগেন খিপি। সো গন্ত্ৰা ৰেজ্জস্স গীৰাযং পতিতো গীৰং পলিৰেঠেত্ৰা ‘‘কর করা’’তি ডংসিত্ৰা তত্থেৰ নং পাতেত্ৰা পলাযি। মনুস্সা পরিৰারযিংসু।
Atīte bārāṇasiyaṃ brahmadatte rajjaṃ kārente bodhisatto gāmake kuṭumbikakule nibbattitvā taruṇakāle paṃsukīḷakehi dārakehi saddhiṃ gāmadvāre nigrodharukkhamūle kīḷati. Tadā eko dubbalavejjo gāme kiñci alabhitvā nikkhamanto taṃ ṭhānaṃ patvā ekaṃ sappaṃ viṭapabbhantarena sīsaṃ nīharitvā niddāyantaṃ disvā ‘‘mayā gāme kiñci na laddhaṃ, ime dārake vañcetvā sappena ḍaṃsāpetvā tikicchitvā kiñcideva gaṇhissāmī’’ti cintetvā bodhisattaṃ āha ‘‘sace sāḷiyachāpaṃ passeyyāsi, gaṇheyyāsī’’ti. ‘‘Āma, gaṇheyya’’nti . ‘‘Passeso viṭapabbhantare sayito’’ti. So tassa sappabhāvaṃ ajānanto rukkhaṃ āruyha taṃ gīvāyaṃ gahetvā ‘‘sappo’’ti ñatvā nivattituṃ adento suggahitaṃ gahetvā vegena khipi. So gantvā vejjassa gīvāyaṃ patito gīvaṃ paliveṭhetvā ‘‘kara karā’’ti ḍaṃsitvā tattheva naṃ pātetvā palāyi. Manussā parivārayiṃsu.
মহাসত্তো সম্পত্তপরিসায ধম্মং দেসেন্তো ইমা গাথা অভাসি –
Mahāsatto sampattaparisāya dhammaṃ desento imā gāthā abhāsi –
৯০.
90.
‘‘য্ৰাযং সাল়িযছাপোতি, কণ্হসপ্পং অগাহযি।
‘‘Yvāyaṃ sāḷiyachāpoti, kaṇhasappaṃ agāhayi;
তেন সপ্পেনযং দট্ঠো, হতো পাপানুসাসকো॥
Tena sappenayaṃ daṭṭho, hato pāpānusāsako.
৯১.
91.
‘‘অহন্তারমহন্তারং, যো নরো হন্তুমিচ্ছতি।
‘‘Ahantāramahantāraṃ, yo naro hantumicchati;
এৰং সো নিহতো সেতি, যথাযং পুরিসো হতো॥
Evaṃ so nihato seti, yathāyaṃ puriso hato.
৯২.
92.
‘‘অহন্তারমঘাতেন্তং , যো নরো হন্তুমিচ্ছতি।
‘‘Ahantāramaghātentaṃ , yo naro hantumicchati;
এৰং সো নিহতো সেতি, যথাযং পুরিসো হতো॥
Evaṃ so nihato seti, yathāyaṃ puriso hato.
৯৩.
93.
‘‘যথা পংসুমুট্ঠিং পুরিসো, পটিৰাতং পটিক্খিপে।
‘‘Yathā paṃsumuṭṭhiṃ puriso, paṭivātaṃ paṭikkhipe;
তমেৰ সো রজো হন্তি, তথাযং পুরিসো হতো॥
Tameva so rajo hanti, tathāyaṃ puriso hato.
৯৪.
94.
‘‘যো অপ্পদুট্ঠস্স নরস্স দুস্সতি, সুদ্ধস্স পোসস্স অনঙ্গণস্স।
‘‘Yo appaduṭṭhassa narassa dussati, suddhassa posassa anaṅgaṇassa;
তমেৰ বালং পচ্চেতি পাপং, সুখুমো রজো পটিৰাতংৰ খিত্তো’’তি॥
Tameva bālaṃ pacceti pāpaṃ, sukhumo rajo paṭivātaṃva khitto’’ti.
তত্থ য্ৰাযন্তি যো অযং, অযমেৰ ৰা পাঠো। সপ্পেনযন্তি সো অযং তেন সপ্পেন দট্ঠো। পাপানুসাসকোতি পাপকং অনুসাসকো।
Tattha yvāyanti yo ayaṃ, ayameva vā pāṭho. Sappenayanti so ayaṃ tena sappena daṭṭho. Pāpānusāsakoti pāpakaṃ anusāsako.
অহন্তারন্তি অপহরন্তং। অহন্তারন্তি অমারেন্তং। সেতীতি মতসযনং সযতি। অঘাতেন্তন্তি অমারেন্তং। সুদ্ধস্সাতি নিরপরাধস্স। পোসস্সাতি সত্তস্স। অনঙ্গণস্সাতি ইদম্পি নিরপরাধভাৰঞ্ঞেৰ সন্ধায ৰুত্তং। পচ্চেতীতি কম্মসরিক্খকং হুত্ৰা পতিএতি।
Ahantāranti apaharantaṃ. Ahantāranti amārentaṃ. Setīti matasayanaṃ sayati. Aghātentanti amārentaṃ. Suddhassāti niraparādhassa. Posassāti sattassa. Anaṅgaṇassāti idampi niraparādhabhāvaññeva sandhāya vuttaṃ. Paccetīti kammasarikkhakaṃ hutvā patieti.
সত্থা ইমং ধম্মদেসনং আহরিত্ৰা জাতকং সমোধানেসি – ‘‘তদা দুব্বলৰেজ্জো দেৰদত্তো অহোসি, পণ্ডিতদারকো পন অহমেৰ অহোসি’’ন্তি।
Satthā imaṃ dhammadesanaṃ āharitvā jātakaṃ samodhānesi – ‘‘tadā dubbalavejjo devadatto ahosi, paṇḍitadārako pana ahameva ahosi’’nti.
সাল়িযজাতকৰণ্ণনা সত্তমা।
Sāḷiyajātakavaṇṇanā sattamā.
Related texts:
তিপিটক (মূল) • Tipiṭaka (Mūla) / সুত্তপিটক • Suttapiṭaka / খুদ্দকনিকায • Khuddakanikāya / জাতকপাল়ি • Jātakapāḷi / ৩৬৭. সাল়িযজাতকং • 367. Sāḷiyajātakaṃ
