| Library / Tipiṭaka / តិបិដក • Tipiṭaka / មហាវិភង្គ-អដ្ឋកថា • Mahāvibhaṅga-aṭṭhakathā |
៤. បុរាណចីវរសិក្ខាបទវណ្ណនា
4. Purāṇacīvarasikkhāpadavaṇṇanā
៥០៣-៥. តេន សមយេនាតិ បុរាណចីវរសិក្ខាបទំ។ តត្ថ យាវ សត្តមា បិតាមហយុគាតិ បិតុបិតា បិតាមហោ, បិតាមហស្ស យុគំ បិតាមហយុគំ។ យុគន្តិ អាយុប្បមាណំ វុច្ចតិ។ អភិលាប មត្តមេវ ចេតំ។ អត្ថតោ បន បិតាមហោយេវ បិតាមហយុគំ។ តតោ ឧទ្ធំ សព្ពេបិ បុព្ពបុរិសា បិតាមហគ្គហណេនេវ គហិតា។ ឯវំ យាវ សត្តមោ បុរិសោ តាវ យា អសម្ពទ្ធា សា យាវ សត្តមា បិតាមហយុគា អសម្ពទ្ធាតិ វុច្ចតិ។ ទេសនាមុខមេវ ចេតំ។ ‘‘មាតិតោ វា បិតិតោ វា’’តិវចនតោ បន បិតាមហយុគម្បិ បិតាមហិយុគម្បិ មាតាមហយុគម្បិ មាតាមហិយុគម្បិ តេសំ ភាតុភគិនីភាគិនេយ្យបុត្តបបុត្តាទយោបិ សព្ពេ ឥធ សង្គហិតា ឯវាតិ វេទិតព្ពា។
503-5.Tena samayenāti purāṇacīvarasikkhāpadaṃ. Tattha yāva sattamā pitāmahayugāti pitupitā pitāmaho, pitāmahassa yugaṃ pitāmahayugaṃ. Yuganti āyuppamāṇaṃ vuccati. Abhilāpa mattameva cetaṃ. Atthato pana pitāmahoyeva pitāmahayugaṃ. Tato uddhaṃ sabbepi pubbapurisā pitāmahaggahaṇeneva gahitā. Evaṃ yāva sattamo puriso tāva yā asambaddhā sā yāva sattamā pitāmahayugā asambaddhāti vuccati. Desanāmukhameva cetaṃ. ‘‘Mātito vā pitito vā’’tivacanato pana pitāmahayugampi pitāmahiyugampi mātāmahayugampi mātāmahiyugampi tesaṃ bhātubhaginībhāgineyyaputtapaputtādayopi sabbe idha saṅgahitā evāti veditabbā.
តត្រាយំ វិត្ថារនយោ – បិតា បិតុបិតា តស្ស បិតា តស្សាបិ បិតាតិ ឯវំ យាវ សត្តមា យុគា, បិតា បិតុមាតា តស្សា បិតា ច មាតា ច ភាតា ច ភគិនី ច បុត្តា ច ធីតរោ ចាតិ ឯវម្បិ ឧទ្ធញ្ច អធោ ច យាវ សត្តមា យុគា, បិតា បិតុភាតា បិតុភគិនី បិតុបុត្តា បិតុធីតរោ តេសម្បិ បុត្តធីតុបរម្បរាតិ ឯវម្បិ យាវ សត្តមា យុគា, មាតា មាតុមាតា តស្សា មាតា តស្សាបិ មាតាតិ ឯវម្បិ យាវ សត្តមា យុគា, មាតា មាតុបិតា តស្ស មាតា ច បិតា ច ភាតា ច ភគិនី ច បុត្តា ច ធីតរោ ចាតិ, ឯវម្បិ ឧទ្ធញ្ច អធោ ច យាវ សត្តមា យុគា, មាតា មាតុភាតា មាតុភគិនី មាតុបុត្តា មាតុធីតរោ តេសម្បិ បុត្តធីតុបរម្បរាតិ ឯវម្បិ យាវ សត្តមា យុគា, នេវ មាតុសម្ពន្ធេន ន បិតុសម្ពន្ធេន សម្ពទ្ធា, អយំ អញ្ញាតិកា នាម។
Tatrāyaṃ vitthāranayo – pitā pitupitā tassa pitā tassāpi pitāti evaṃ yāva sattamā yugā, pitā pitumātā tassā pitā ca mātā ca bhātā ca bhaginī ca puttā ca dhītaro cāti evampi uddhañca adho ca yāva sattamā yugā, pitā pitubhātā pitubhaginī pituputtā pitudhītaro tesampi puttadhītuparamparāti evampi yāva sattamā yugā, mātā mātumātā tassā mātā tassāpi mātāti evampi yāva sattamā yugā, mātā mātupitā tassa mātā ca pitā ca bhātā ca bhaginī ca puttā ca dhītaro cāti, evampi uddhañca adho ca yāva sattamā yugā, mātā mātubhātā mātubhaginī mātuputtā mātudhītaro tesampi puttadhītuparamparāti evampi yāva sattamā yugā, neva mātusambandhena na pitusambandhena sambaddhā, ayaṃ aññātikā nāma.
ឧភតោ សង្ឃេតិ ភិក្ខុនិសង្ឃេ ញត្តិចតុត្ថេន ភិក្ខុសង្ឃេ ញត្តិចតុត្ថេនាតិ អដ្ឋវាចិកវិនយកម្មេន ឧបសម្បន្នា។
Ubhato saṅgheti bhikkhunisaṅghe ñatticatutthena bhikkhusaṅghe ñatticatutthenāti aṭṭhavācikavinayakammena upasampannā.
សកិំ និវត្ថម្បិ សកិំ បារុតម្បីតិ រជិត្វា កប្បំ កត្វា ឯកវារម្បិ និវត្ថំ វា បារុតំ វា។ អន្តមសោ បរិភោគសីសេន អំសេ វា មត្ថកេ វា កត្វា មគ្គំ គតោ ហោតិ, ឧស្សីសកំ វា កត្វា និបន្នោ ហោតិ, ឯតម្បិ បុរាណចីវរមេវ។ សចេ បន បច្ចត្ថរណស្ស ហេដ្ឋា កត្វា និបជ្ជតិ, ហត្ថេហិ វា ឧក្ខិបិត្វា អាកាសេ វិតានំ កត្វា សីសេន អផុសន្តោ គច្ឆតិ, អយំ បរិភោគោ នាម ន ហោតីតិ កុរុន្ទិយំ វុត្តំ។
Sakiṃ nivatthampi sakiṃ pārutampīti rajitvā kappaṃ katvā ekavārampi nivatthaṃ vā pārutaṃ vā. Antamaso paribhogasīsena aṃse vā matthake vā katvā maggaṃ gato hoti, ussīsakaṃ vā katvā nipanno hoti, etampi purāṇacīvarameva. Sace pana paccattharaṇassa heṭṭhā katvā nipajjati, hatthehi vā ukkhipitvā ākāse vitānaṃ katvā sīsena aphusanto gacchati, ayaṃ paribhogo nāma na hotīti kurundiyaṃ vuttaṃ.
ធោតំ និស្សគ្គិយន្តិ ឯត្ថ ឯវំ អាណត្តា ភិក្ខុនី ធោវនត្ថាយ ឧទ្ធនំ សជ្ជេតិ, ទារូនិ សំហរតិ, អគ្គិំ ករោតិ, ឧទកំ អាហរតិ យាវ នំ ធោវិត្វា ឧក្ខិបតិ, តាវ ភិក្ខុនិយា បយោគេ បយោគេ ភិក្ខុស្ស ទុក្កដំ។ ធោវិត្វា ឧក្ខិត្តមត្តេ និស្សគ្គិយំ ហោតិ។ សចេ ទុទ្ធោតន្តិ មញ្ញមានា បុន សិញ្ចតិ វា ធោវតិ វា យាវ និដ្ឋានំ ន គច្ឆតិ តាវ បយោគេ បយោគេ ទុក្កដំ។ ឯស នយោ រជនាកោដនេសុ។ រជនទោណិយញ្ហិ រជនំ អាកិរិត្វា យាវ សកិំ ចីវរំ រជតិ, តតោ បុព្ពេ យំកិញ្ចិ រជនត្ថាយ ករោតិ, បច្ឆា វា បដិរជតិ, សព្ពត្ថ បយោគេ បយោគេ ភិក្ខុស្ស ទុក្កដំ។ ឯវំ អាកោដនេបិ បយោគោ វេទិតព្ពោ។
Dhotaṃ nissaggiyanti ettha evaṃ āṇattā bhikkhunī dhovanatthāya uddhanaṃ sajjeti, dārūni saṃharati, aggiṃ karoti, udakaṃ āharati yāva naṃ dhovitvā ukkhipati, tāva bhikkhuniyā payoge payoge bhikkhussa dukkaṭaṃ. Dhovitvā ukkhittamatte nissaggiyaṃ hoti. Sace duddhotanti maññamānā puna siñcati vā dhovati vā yāva niṭṭhānaṃ na gacchati tāva payoge payoge dukkaṭaṃ. Esa nayo rajanākoṭanesu. Rajanadoṇiyañhi rajanaṃ ākiritvā yāva sakiṃ cīvaraṃ rajati, tato pubbe yaṃkiñci rajanatthāya karoti, pacchā vā paṭirajati, sabbattha payoge payoge bhikkhussa dukkaṭaṃ. Evaṃ ākoṭanepi payogo veditabbo.
៥០៦. អញ្ញាតិកាយ អញ្ញាតិកសញ្ញី បុរាណចីវរំ ធោវាបេតីតិ នោ ចេបិ ‘‘ឥមំ ធោវា’’តិ វទតិ, អថ ខោ ធោវនត្ថាយ កាយវិការំ កត្វា ហត្ថេន វា ហត្ថេ ទេតិ, បាទមូលេ វា ឋបេតិ, ឧបរិ វា ខិបតិ, សិក្ខមានាសាមណេរីសាមណេរឧបាសកតិត្ថិយាទីនំ វា ហត្ថេ បេសេតិ, នទីតិត្ថេ ធោវន្តិយា ឧបចារេ វា ខិបតិ, អន្តោទ្វាទសហត្ថេ ឱកាសេ ឋត្វា, ធោវាបិតំយេវ ហោតិ។ សចេ បន ឧបចារំ មុញ្ចិត្វា ឱរតោ ឋបេតិ សា ចេ ធោវិត្វា អានេតិ, អនាបត្តិ។ សិក្ខមានាយ វា សាមណេរិយា វា ឧបាសិកាយ វា ហត្ថេ ធោវនត្ថាយ ទេតិ, សា ចេ ឧបសម្បជ្ជិត្វា ធោវតិ, អាបត្តិយេវ។ ឧបាសកស្ស ហត្ថេ ទេតិ, សោ ចេ លិង្គេ បរិវត្តេ ភិក្ខុនីសុ បព្ពជិត្វា ឧបសម្បជ្ជិត្វា ធោវតិ , អាបត្តិយេវ។ សាមណេរស្ស វា ភិក្ខុស្ស វា ហត្ថេ ទិន្នេបិ លិង្គបរិវត្តនេ ឯសេវ នយោ។
506.Aññātikāya aññātikasaññī purāṇacīvaraṃ dhovāpetīti no cepi ‘‘imaṃ dhovā’’ti vadati, atha kho dhovanatthāya kāyavikāraṃ katvā hatthena vā hatthe deti, pādamūle vā ṭhapeti, upari vā khipati, sikkhamānāsāmaṇerīsāmaṇeraupāsakatitthiyādīnaṃ vā hatthe peseti, nadītitthe dhovantiyā upacāre vā khipati, antodvādasahatthe okāse ṭhatvā, dhovāpitaṃyeva hoti. Sace pana upacāraṃ muñcitvā orato ṭhapeti sā ce dhovitvā āneti, anāpatti. Sikkhamānāya vā sāmaṇeriyā vā upāsikāya vā hatthe dhovanatthāya deti, sā ce upasampajjitvā dhovati, āpattiyeva. Upāsakassa hatthe deti, so ce liṅge parivatte bhikkhunīsu pabbajitvā upasampajjitvā dhovati , āpattiyeva. Sāmaṇerassa vā bhikkhussa vā hatthe dinnepi liṅgaparivattane eseva nayo.
ធោវាបេតិ រជាបេតីតិអាទីសុ ឯកេន វត្ថុនា និស្សគ្គិយំ, ទុតិយេន ទុក្កដំ។ តីណិបិ ការាបេន្តស្ស ឯកេន និស្សគ្គិយំ, សេសេហិ ទ្វេ ទុក្កដានិ។ យស្មា បនេតានិ ធោវនាទីនិ បដិបាដិយា វា ឧប្បដិបាដិយា វា ការេន្តស្ស មោក្ខោ នត្ថិ, តស្មា ឯត្ថ តីណិ ចតុក្កានិ វុត្តានិ។ សចេបិ ហិ ‘‘ឥមំ ចីវរំ រជិត្វា ធោវិត្វា អានេហី’’តិ វុត្តេ សា ភិក្ខុនី បឋមំ ធោវិត្វា បច្ឆា រជតិ, និស្សគ្គិយេន ទុក្កដមេវ។ ឯវំ សព្ពេសុ វិបរីតវចនេសុ នយោ នេតព្ពោ។ សចេ បន ‘‘ធោវិត្វា អានេហី’’តិ វុត្តា ធោវតិ ចេវ រជតិ ច, ធោវាបនបច្ចយា ឯវ អាបត្តិ, រជនេ អនាបត្តិ។ ឯវំ សព្ពត្ថ វុត្តាធិកករណេ ‘‘អវុត្តា ធោវតី’’តិ ឥមិនា លក្ខណេន អនាបត្តិ វេទិតព្ពា។ ‘‘ឥមស្មិំ ចីវរេ យំ កាតព្ពំ, សព្ពំ តំ តុយ្ហំ ភារោ’’តិ វទន្តោ បន ឯកវាចាយ សម្ពហុលា អាបត្តិយោ អាបជ្ជតីតិ។
Dhovāpeti rajāpetītiādīsu ekena vatthunā nissaggiyaṃ, dutiyena dukkaṭaṃ. Tīṇipi kārāpentassa ekena nissaggiyaṃ, sesehi dve dukkaṭāni. Yasmā panetāni dhovanādīni paṭipāṭiyā vā uppaṭipāṭiyā vā kārentassa mokkho natthi, tasmā ettha tīṇi catukkāni vuttāni. Sacepi hi ‘‘imaṃ cīvaraṃ rajitvā dhovitvā ānehī’’ti vutte sā bhikkhunī paṭhamaṃ dhovitvā pacchā rajati, nissaggiyena dukkaṭameva. Evaṃ sabbesu viparītavacanesu nayo netabbo. Sace pana ‘‘dhovitvā ānehī’’ti vuttā dhovati ceva rajati ca, dhovāpanapaccayā eva āpatti, rajane anāpatti. Evaṃ sabbattha vuttādhikakaraṇe ‘‘avuttā dhovatī’’ti iminā lakkhaṇena anāpatti veditabbā. ‘‘Imasmiṃ cīvare yaṃ kātabbaṃ, sabbaṃ taṃ tuyhaṃ bhāro’’ti vadanto pana ekavācāya sambahulā āpattiyo āpajjatīti.
អញ្ញាតិកាយ វេមតិកោ អញ្ញាតិកាយ ញាតិកសញ្ញីតិ ឥមានិបិ បទានិ វុត្តានំយេវ តិណ្ណំ ចតុក្កានំ វសេន វិត្ថារតោ វេទិតព្ពានិ។
Aññātikāya vematiko aññātikāya ñātikasaññīti imānipi padāni vuttānaṃyeva tiṇṇaṃ catukkānaṃ vasena vitthārato veditabbāni.
ឯកតោ ឧបសម្បន្នាយាតិ ភិក្ខុនីនំ សន្តិកេ ឧបសម្បន្នាយ ធោវាបេន្តស្ស ទុក្កដំ។ ភិក្ខូនំ សន្តិកេ ឧបសម្បន្នាយ បន យថាវត្ថុកមេវ, ភិក្ខូនំ សន្តិកេ ឧបសម្បន្នា នាម បញ្ចសតា សាកិយានិយោ។
Ekato upasampannāyāti bhikkhunīnaṃ santike upasampannāya dhovāpentassa dukkaṭaṃ. Bhikkhūnaṃ santike upasampannāya pana yathāvatthukameva, bhikkhūnaṃ santike upasampannā nāma pañcasatā sākiyāniyo.
៥០៧. អវុត្តា ធោវតីតិ ឧទ្ទេសាយ វា ឱវាទាយ វា អាគតា កិលិន្នំ ចីវរំ ទិស្វា ឋបិតដ្ឋានតោ គហេត្វា វា ‘‘ទេថ, អយ្យ, ធោវិស្សាមី’’តិ អាហរាបេត្វា វា ធោវតិ ចេវ រជតិ ច អាកោដេតិ ច, អយំ អវុត្តា ធោវតិ នាម។ យាបិ ‘‘ឥមំ ចីវរំ ធោវា’’តិ ទហរំ វា សាមណេរំ វា អាណាបេន្តស្ស ភិក្ខុនោ សុត្វា ‘‘អាហរថយ្យ អហំ ធោវិស្សាមី’’តិ ធោវតិ, តាវកាលិកំ វា គហេត្វា ធោវិត្វា រជិត្វា ទេតិ, អយម្បិ អវុត្តា ធោវតិ នាម។
507.Avuttā dhovatīti uddesāya vā ovādāya vā āgatā kilinnaṃ cīvaraṃ disvā ṭhapitaṭṭhānato gahetvā vā ‘‘detha, ayya, dhovissāmī’’ti āharāpetvā vā dhovati ceva rajati ca ākoṭeti ca, ayaṃ avuttā dhovati nāma. Yāpi ‘‘imaṃ cīvaraṃ dhovā’’ti daharaṃ vā sāmaṇeraṃ vā āṇāpentassa bhikkhuno sutvā ‘‘āharathayya ahaṃ dhovissāmī’’ti dhovati, tāvakālikaṃ vā gahetvā dhovitvā rajitvā deti, ayampi avuttā dhovati nāma.
អញ្ញំ បរិក្ខារន្តិ ឧបាហនត្ថវិកបត្តត្ថវិកអំសពទ្ធកកាយពន្ធនមញ្ចបីឋភិសិតដ្ដិកាទិំ យំកិញ្ចិ ធោវាបេតិ, អនាបត្តិ។ សេសមេត្ថ ឧត្តានត្ថមេវ។
Aññaṃ parikkhāranti upāhanatthavikapattatthavikaaṃsabaddhakakāyabandhanamañcapīṭhabhisitaṭṭikādiṃ yaṃkiñci dhovāpeti, anāpatti. Sesamettha uttānatthameva.
សមុដ្ឋានាទីសុ បន ឥទំ សិក្ខាបទំ ឆសមុដ្ឋានំ, កិរិយំ, នោសញ្ញាវិមោក្ខំ, អចិត្តកំ, បណ្ណត្តិវជ្ជំ, កាយកម្មំ, វចីកម្មំ, តិចិត្តំ, តិវេទនន្តិ។
Samuṭṭhānādīsu pana idaṃ sikkhāpadaṃ chasamuṭṭhānaṃ, kiriyaṃ, nosaññāvimokkhaṃ, acittakaṃ, paṇṇattivajjaṃ, kāyakammaṃ, vacīkammaṃ, ticittaṃ, tivedananti.
បុរាណចីវរសិក្ខាបទវណ្ណនា និដ្ឋិតា។
Purāṇacīvarasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā.
Related texts:
តិបិដក (មូល) • Tipiṭaka (Mūla) / វិនយបិដក • Vinayapiṭaka / មហាវិភង្គ • Mahāvibhaṅga / ៤. បុរាណចីវរសិក្ខាបទំ • 4. Purāṇacīvarasikkhāpadaṃ
ដីកា • Tīkā / វិនយបិដក (ដីកា) • Vinayapiṭaka (ṭīkā) / សារត្ថទីបនី-ដីកា • Sāratthadīpanī-ṭīkā / ៤. បុរាណចីវរសិក្ខាបទវណ្ណនា • 4. Purāṇacīvarasikkhāpadavaṇṇanā
ដីកា • Tīkā / វិនយបិដក (ដីកា) • Vinayapiṭaka (ṭīkā) / វជិរពុទ្ធិ-ដីកា • Vajirabuddhi-ṭīkā / ៤. បុរាណចីវរសិក្ខាបទវណ្ណនា • 4. Purāṇacīvarasikkhāpadavaṇṇanā
ដីកា • Tīkā / វិនយបិដក (ដីកា) • Vinayapiṭaka (ṭīkā) / វិមតិវិនោទនី-ដីកា • Vimativinodanī-ṭīkā / ៤. បុរាណចីវរសិក្ខាបទវណ្ណនា • 4. Purāṇacīvarasikkhāpadavaṇṇanā
