| Library / Tipiṭaka / ತಿಪಿಟಕ • Tipiṭaka / ಇತಿವುತ್ತಕ-ಅಟ್ಠಕಥಾ • Itivuttaka-aṭṭhakathā |
೯. ಪಠಮರಾಗಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ
9. Paṭhamarāgasuttavaṇṇanā
೬೮. ನವಮೇ ಯಸ್ಸ ಕಸ್ಸಚೀತಿ ಅನಿಯಮಿತವಚನಂ, ತಸ್ಮಾ ಯಸ್ಸ ಕಸ್ಸಚಿ ಪುಗ್ಗಲಸ್ಸ ಗಹಟ್ಠಸ್ಸ ವಾ ಪಬ್ಬಜಿತಸ್ಸ ವಾ। ರಾಗೋ ಅಪ್ಪಹೀನೋತಿ ರಞ್ಜನಟ್ಠೇನ ರಾಗೋ ಸಮುಚ್ಛೇದವಸೇನ ನ ಪಹೀನೋ, ಮಗ್ಗೇನ ಅನುಪ್ಪತ್ತಿಧಮ್ಮತಂ ನ ಆಪಾದಿತೋ। ದೋಸಮೋಹೇಸುಪಿ ಏಸೇವ ನಯೋ। ತತ್ಥ ಅಪಾಯಗಮನೀಯಾ ರಾಗದೋಸಮೋಹಾ ಪಠಮಮಗ್ಗೇನ, ಓಳಾರಿಕಾ ಕಾಮರಾಗದೋಸಾ ದುತಿಯಮಗ್ಗೇನ, ತೇಯೇವ ಅನವಸೇಸಾ ತತಿಯಮಗ್ಗೇನ, ಭವರಾಗೋ ಅವಸಿಟ್ಠಮೋಹೋ ಚ ಚತುತ್ಥಮಗ್ಗೇನ ಪಹೀಯನ್ತಿ। ಏವಮೇತೇಸು ಪಹೀಯನ್ತೇಸು ತದೇಕಟ್ಠತೋ ಸಬ್ಬೇಪಿ ಕಿಲೇಸಾ ಪಹೀಯನ್ತೇವ। ಏವಮೇತೇ ರಾಗಾದಯೋ ಯಸ್ಸ ಕಸ್ಸಚಿ ಭಿಕ್ಖುಸ್ಸ ವಾ ಭಿಕ್ಖುನಿಯಾ ವಾ ಉಪಾಸಕಸ್ಸ ವಾ ಉಪಾಸಿಕಾಯ ವಾ ಮಗ್ಗೇನ ಅಪ್ಪಹೀನಾ। ಬದ್ಧೋ ಮಾರಸ್ಸಾತಿ ಕಿಲೇಸಮಾರೇನ ಬದ್ಧೋತಿ ವುಚ್ಚತಿ। ಯದಗ್ಗೇನ ಚ ಕಿಲೇಸಮಾರೇನ ಬದ್ಧೋ, ತದಗ್ಗೇನ ಅಭಿಸಙ್ಖಾರಮಾರಾದೀಹಿಪಿ ಬದ್ಧೋಯೇವ ಹೋತಿ। ಪಟಿಮುಕ್ಕಸ್ಸ ಮಾರಪಾಸೋತಿ ಪಟಿಮುಕ್ಕೋ ಅಸ್ಸ ಅನೇನ ಅಪ್ಪಹೀನಕಿಲೇಸೇನ ಪುಗ್ಗಲೇನ ತಾಯೇವ ಅಪ್ಪಹೀನಕಿಲೇಸತಾಯ ಮಾರಪಾಸಸಙ್ಖಾತೋ ಕಿಲೇಸೋ ಅತ್ತನೋ ಚಿತ್ತಸನ್ತಾನೇ ಪಟಿಮುಕ್ಕೋ ಪವೇಸಿತೋ, ತೇನ ಸಯಂ ಬನ್ಧಾಪಿತೋತಿ ಅತ್ಥೋ। ಅಥ ವಾ ಪಟಿಮುಕ್ಕೋ ಅಸ್ಸ ಭವೇಯ್ಯ ಮಾರಪಾಸೋ। ಸುಕ್ಕಪಕ್ಖೇ ಓಮುಕ್ಕಸ್ಸಾತಿ ಅವಮುಕ್ಕೋ ಮೋಚಿತೋ ಅಪನೀತೋ ಅಸ್ಸ। ಸೇಸಂ ವುತ್ತವಿಪರಿಯಾಯೇನ ವೇದಿತಬ್ಬಂ।
68. Navame yassa kassacīti aniyamitavacanaṃ, tasmā yassa kassaci puggalassa gahaṭṭhassa vā pabbajitassa vā. Rāgo appahīnoti rañjanaṭṭhena rāgo samucchedavasena na pahīno, maggena anuppattidhammataṃ na āpādito. Dosamohesupi eseva nayo. Tattha apāyagamanīyā rāgadosamohā paṭhamamaggena, oḷārikā kāmarāgadosā dutiyamaggena, teyeva anavasesā tatiyamaggena, bhavarāgo avasiṭṭhamoho ca catutthamaggena pahīyanti. Evametesu pahīyantesu tadekaṭṭhato sabbepi kilesā pahīyanteva. Evamete rāgādayo yassa kassaci bhikkhussa vā bhikkhuniyā vā upāsakassa vā upāsikāya vā maggena appahīnā. Baddho mārassāti kilesamārena baddhoti vuccati. Yadaggena ca kilesamārena baddho, tadaggena abhisaṅkhāramārādīhipi baddhoyeva hoti. Paṭimukkassa mārapāsoti paṭimukko assa anena appahīnakilesena puggalena tāyeva appahīnakilesatāya mārapāsasaṅkhāto kileso attano cittasantāne paṭimukko pavesito, tena sayaṃ bandhāpitoti attho. Atha vā paṭimukko assa bhaveyya mārapāso. Sukkapakkhe omukkassāti avamukko mocito apanīto assa. Sesaṃ vuttavipariyāyena veditabbaṃ.
ಇಧ ಗಾಥಾ ಸುಕ್ಕಪಕ್ಖವಸೇನೇವ ಆಗತಾ। ತತ್ರಾಯಂ ಸಙ್ಖೇಪತ್ಥೋ – ಯಸ್ಸ ಅರಿಯಪುಗ್ಗಲಸ್ಸ ರಾಗದೋಸಾವಿಜ್ಜಾ ವಿರಾಜಿತಾ ಅಗ್ಗಮಗ್ಗೇನ ನಿರೋಧಿತಾ, ತಂ ಭಾವಿತಕಾಯಸೀಲಚಿತ್ತಪಞ್ಞತಾಯ ಭಾವಿತತ್ತೇಸು ಅರಹನ್ತೇಸು ಅಞ್ಞತರಂ ಅಬ್ಭನ್ತರಂ ಏಕಂ ಬ್ರಹ್ಮಭೂತಂ ಬ್ರಹ್ಮಂ ವಾ ಸೇಟ್ಠಂ ಅರಹತ್ತಫಲಂ ಪತ್ತಂ। ಯಥಾ ಅಞ್ಞೇ ಖೀಣಾಸವಾ ಪುಬ್ಬೂಪನಿಸ್ಸಯಸಮ್ಪತ್ತಿಸಮನ್ನಾಗತಾ ಹುತ್ವಾ ಆಗತಾ, ಯಥಾ ಚ ತೇ ಅನ್ತದ್ವಯರಹಿತಾಯ ಸೀಲಸಮಾಧಿಪಞ್ಞಾಕ್ಖನ್ಧಸಹಗತಾಯ ಮಜ್ಝಿಮಾಯ ಪಟಿಪದಾಯ ನಿಬ್ಬಾನಂ ಗತಾ ಅಧಿಗತಾ। ಯಥಾ ವಾ ತೇ ಖನ್ಧಾದೀನಂ ತಥಲಕ್ಖಣಂ ಯಾಥಾವತೋ ಪಟಿವಿಜ್ಝಿಂಸು, ಯಥಾ ಚ ತೇ ತಥಧಮ್ಮೇ ದುಕ್ಖಾದಯೋ ಅವಿಪರೀತತೋ ಅಬ್ಭಞ್ಞಿಂಸು, ರೂಪಾದಿಕೇ ಚ ವಿಸಯೇ ಯಥಾ ತೇ ದಿಟ್ಠಮತ್ತಾದಿವಸೇನೇವ ಪಸ್ಸಿಂಸು, ಯಥಾ ವಾ ಪನ ತೇ ಅಟ್ಠ ಅನರಿಯವೋಹಾರೇ ವಜ್ಜೇತ್ವಾ ಅರಿಯವೋಹಾರವಸೇನೇವ ಪವತ್ತವಾಚಾ, ವಾಚಾನುರೂಪಞ್ಚ ಪವತ್ತಕಾಯಾ, ಕಾಯಾನುರೂಪಞ್ಚ ಪವತ್ತವಾಚಾ, ತಥಾ ಅಯಮ್ಪಿ ಅರಿಯಪುಗ್ಗಲೋತಿ ತಥಾಗತಂ, ಚತುಸಚ್ಚಬುದ್ಧತಾಯ ಬುದ್ಧಂ, ಪುಗ್ಗಲವೇರಂ ಕಿಲೇಸವೇರಂ ಅತ್ತಾನುವಾದಾದಿಭಯಞ್ಚ ಅತಿಕ್ಕನ್ತನ್ತಿ ವೇರಭಯಾತೀತಂ। ಸಬ್ಬೇಸಂ ಕಿಲೇಸಾಭಿಸಙ್ಖಾರಾದೀನಂ ಪಹೀನತ್ತಾ ಸಬ್ಬಪ್ಪಹಾಯಿನಂ ಬುದ್ಧಾದಯೋ ಅರಿಯಾ ಆಹು ಕಥೇನ್ತಿ ಕಿತ್ತೇನ್ತೀತಿ।
Idha gāthā sukkapakkhavaseneva āgatā. Tatrāyaṃ saṅkhepattho – yassa ariyapuggalassa rāgadosāvijjā virājitā aggamaggena nirodhitā, taṃ bhāvitakāyasīlacittapaññatāya bhāvitattesu arahantesu aññataraṃ abbhantaraṃ ekaṃ brahmabhūtaṃ brahmaṃ vā seṭṭhaṃ arahattaphalaṃ pattaṃ. Yathā aññe khīṇāsavā pubbūpanissayasampattisamannāgatā hutvā āgatā, yathā ca te antadvayarahitāya sīlasamādhipaññākkhandhasahagatāya majjhimāya paṭipadāya nibbānaṃ gatā adhigatā. Yathā vā te khandhādīnaṃ tathalakkhaṇaṃ yāthāvato paṭivijjhiṃsu, yathā ca te tathadhamme dukkhādayo aviparītato abbhaññiṃsu, rūpādike ca visaye yathā te diṭṭhamattādivaseneva passiṃsu, yathā vā pana te aṭṭha anariyavohāre vajjetvā ariyavohāravaseneva pavattavācā, vācānurūpañca pavattakāyā, kāyānurūpañca pavattavācā, tathā ayampi ariyapuggaloti tathāgataṃ, catusaccabuddhatāya buddhaṃ, puggalaveraṃ kilesaveraṃ attānuvādādibhayañca atikkantanti verabhayātītaṃ. Sabbesaṃ kilesābhisaṅkhārādīnaṃ pahīnattā sabbappahāyinaṃ buddhādayo ariyā āhu kathenti kittentīti.
ನವಮಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ।
Navamasuttavaṇṇanā niṭṭhitā.
Related texts:
ತಿಪಿಟಕ (ಮೂಲ) • Tipiṭaka (Mūla) / ಸುತ್ತಪಿಟಕ • Suttapiṭaka / ಖುದ್ದಕನಿಕಾಯ • Khuddakanikāya / ಇತಿವುತ್ತಕಪಾಳಿ • Itivuttakapāḷi / ೯. ಪಠಮರಾಗಸುತ್ತಂ • 9. Paṭhamarāgasuttaṃ
