| Library / Tipiṭaka / តិបិដក • Tipiṭaka / វិមានវត្ថុ-អដ្ឋកថា • Vimānavatthu-aṭṭhakathā |
៦. បឋមករណីយវិមានវណ្ណនា
6. Paṭhamakaraṇīyavimānavaṇṇanā
ឧច្ចមិទំ មណិថូណន្តិ ករណីយវិមានំ។ តស្ស កា ឧប្បត្តិ? ភគវា សាវត្ថិយំ វិហរតិ ជេតវនេ។ តេន សមយេន សាវត្ថិវាសី ឯកោ ឧបាសកោ ន្ហានោបករណានិ គហេត្វា អចិរវតិំ គន្ត្វា ន្ហត្វា អាគច្ឆន្តោ ភគវន្តំ សាវត្ថិំ បិណ្ឌាយ បវិសន្តំ ទិស្វា ឧបសង្កមិត្វា វន្ទិត្វា ឯវមាហ ‘‘ភន្តេ កេន និមន្តិតា’’តិ។ ភគវា តុណ្ហី អហោសិ។ សោ កេនចិ អនិមន្តិតភាវំ ញត្វា អាហ ‘‘អធិវាសេតុ មេ, ភន្តេ, ភគវា ភត្តំ អនុកម្បំ ឧបាទាយា’’តិ។ អធិវាសេសិ ភគវា តុណ្ហីភាវេន។ សោ ភគវន្តំ អត្តនោ គេហំ នេត្វា ពុទ្ធារហំ អាសនំ បញ្ញាបេត្វា តត្ថ ភគវន្តំ និសីទាបេត្វា បណីតេន អន្នបានេន សន្តប្បេសិ។ ភគវា កតភត្តកិច្ចោ តស្ស អនុមោទនំ កត្វា បក្កាមិ។ សេសំ អនន្តរវិមានសទិសំ។ តេន វុត្តំ –
Uccamidaṃmaṇithūṇanti karaṇīyavimānaṃ. Tassa kā uppatti? Bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane. Tena samayena sāvatthivāsī eko upāsako nhānopakaraṇāni gahetvā aciravatiṃ gantvā nhatvā āgacchanto bhagavantaṃ sāvatthiṃ piṇḍāya pavisantaṃ disvā upasaṅkamitvā vanditvā evamāha ‘‘bhante kena nimantitā’’ti. Bhagavā tuṇhī ahosi. So kenaci animantitabhāvaṃ ñatvā āha ‘‘adhivāsetu me, bhante, bhagavā bhattaṃ anukampaṃ upādāyā’’ti. Adhivāsesi bhagavā tuṇhībhāvena. So bhagavantaṃ attano gehaṃ netvā buddhārahaṃ āsanaṃ paññāpetvā tattha bhagavantaṃ nisīdāpetvā paṇītena annapānena santappesi. Bhagavā katabhattakicco tassa anumodanaṃ katvā pakkāmi. Sesaṃ anantaravimānasadisaṃ. Tena vuttaṃ –
៩២៦. ‘‘ឧច្ចមិទំ មណិថូណំ វិមានំ…បេ.… នារិយោ ច នច្ចន្តិ សុវណ្ណឆន្នា។
926. ‘‘Uccamidaṃ maṇithūṇaṃ vimānaṃ…pe… nāriyo ca naccanti suvaṇṇachannā.
៩២៨. ‘‘កេន តេតាទិសោ វណ្ណោ…បេ.… វណ្ណោ ច តេ សព្ពទិសា បភាសតី’’តិ។
928. ‘‘Kena tetādiso vaṇṇo…pe… vaṇṇo ca te sabbadisā pabhāsatī’’ti.
៩៣០. ‘‘សោ ទេវបុត្តោ អត្តមនោ…បេ.… យស្ស កម្មស្សិទំ ផលំ’’។
930. ‘‘So devaputto attamano…pe… yassa kammassidaṃ phalaṃ’’.
៩៣១.
931.
‘‘ករណីយានិ បុញ្ញានិ, បណ្ឌិតេន វិជានតា;
‘‘Karaṇīyāni puññāni, paṇḍitena vijānatā;
សម្មគ្គតេសុ ពុទ្ធេសុ, យត្ថ ទិន្នំ មហប្ផលំ។
Sammaggatesu buddhesu, yattha dinnaṃ mahapphalaṃ.
៩៣១.
931.
‘‘អត្ថាយ វត មេ ពុទ្ធោ, អរញ្ញា គាមមាគតោ;
‘‘Atthāya vata me buddho, araññā gāmamāgato;
កត្ថ ចិត្តំ បសាទេត្វា, តាវតិំសូបគោ អហំ។
Kattha cittaṃ pasādetvā, tāvatiṃsūpago ahaṃ.
៩៣៣. ‘‘តេន មេតាទិសោ វណ្ណោ…បេ.… វណ្ណោ ច មេ សព្ពទិសា បភាសតី’’តិ។
933. ‘‘Tena metādiso vaṇṇo…pe… vaṇṇo ca me sabbadisā pabhāsatī’’ti.
៩៣១. តត្ថ បណ្ឌិតេនាតិ សប្បញ្ញេន។ វិជានតាតិ អត្តនោ ហិតាហិតំ ជានន្តេន។ សម្មគ្គតេសូតិ សម្មាបដិបន្នេសុ, ពុទ្ធេសូតិ សម្មាសម្ពុទ្ធេសុ។
931. Tattha paṇḍitenāti sappaññena. Vijānatāti attano hitāhitaṃ jānantena. Sammaggatesūti sammāpaṭipannesu, buddhesūti sammāsambuddhesu.
៩៣២. អត្ថាយាតិ ហិតាយ, វុឌ្ឍិយា វា។ អរញ្ញាតិ វិហារតោ, ជេតវនំ សន្ធាយ វទតិ ។ តាវតិំសូបគោតិ តាវតិំសទេវកាយំ, តាវតិំសភវនំ វា ឧប្បជ្ជនវសេន ឧបគតោ។ សេសំ វុត្តនយមេវ។
932.Atthāyāti hitāya, vuḍḍhiyā vā. Araññāti vihārato, jetavanaṃ sandhāya vadati . Tāvatiṃsūpagoti tāvatiṃsadevakāyaṃ, tāvatiṃsabhavanaṃ vā uppajjanavasena upagato. Sesaṃ vuttanayameva.
ករណីយវិមានវណ្ណនា និដ្ឋិតា។
Karaṇīyavimānavaṇṇanā niṭṭhitā.
Related texts:
តិបិដក (មូល) • Tipiṭaka (Mūla) / សុត្តបិដក • Suttapiṭaka / ខុទ្ទកនិកាយ • Khuddakanikāya / វិមានវត្ថុបាឡិ • Vimānavatthupāḷi / ៦. បឋមករណីយវិមានវត្ថុ • 6. Paṭhamakaraṇīyavimānavatthu
