| Library / Tipiṭaka / តិបិដក • Tipiṭaka / វជិរពុទ្ធិ-ដីកា • Vajirabuddhi-ṭīkā |
បារិសុទ្ធិទានកថាវណ្ណនា
Pārisuddhidānakathāvaṇṇanā
១៦៤. បារិសុទ្ធិំ ទម្មីតិ ‘‘សាបត្តិកោ ថេរានំ ទេតិ, សម្បជានមុសាវាទេ ទុក្កដំ សម្ភវតី’’តិ អាចរិយេន លិខិតំ។ កិំ នុ ខោ ការណំ? សម្បជានមុសាវាទេន ទុក្កដាបត្តិ នាម កេវលំ ភគវតា វុត្តត្តា អកិរិយសមុដ្ឋានា ហោតីតិ។ ‘‘បារិសុទ្ធិំ ទម្មី’’តិ ឯត្ថ បន កិរិយា បញ្ញាយតិ, តស្មា សម្បជានមុសាវាទេ បាចិត្តិយំ វិយ ទិស្សតិ, សុដ្ឋុ ឧបបរិក្ខិតព្ពំ។ មហន្តា ហិ តេ អាចរិយា នាម។ តត្ថ ‘‘ទម្មី’’តិ អត្តនោ ឧបោសថកម្មនិព្ពត្តិនិមិត្តំ វុត្តំ។ ‘‘ហរា’’តិ ច ‘‘អារោចេហី’’តិ ច ហារកស្ស អនារោចនបច្ចយា ទុក្កដមោចនត្ថំ វុត្តំ។ ឯសេវ នយោ ឆន្ទទានេបិ។ តត្ថ ‘‘ទម្មី’’តិ អត្តនោ ចិត្តសាមគ្គិទីបនវចនំ, សេសំ វុត្តនយមេវ, ឯវំ ឧបតិស្សត្ថេរោ វណ្ណេតិ។ អថ វា បឋមំ សមគ្គភាវំ សន្ធាយ, ទុតិយំ បច្ឆា វិធាតព្ពភាវំ, តតិយំ ឆន្ទហារកស្ស ទុក្កដមោចនត្ថំ វុត្តំ។ ឧភយត្ថាបិ ‘‘សង្ឃប្បត្តោ បក្កមតី’’តិអាទិវចនតោ សង្ឃេ សមគ្គេ ឯវ ឆន្ទបារិសុទ្ធិទានំ រុហតិ, នាសមគ្គេតិ សិទ្ធំ។ ‘‘សង្ឃប្បត្តោ ឧក្ខិត្តកោ បដិជានាតិ, អាហដា ហោតិ បារិសុទ្ធី’’តិអាទិវចនតោ ឧក្ខិត្តកាទីនម្បិ ឆន្ទបារិសុទ្ធិទានំ រុហតីតិ សិទ្ធំ, តញ្ច ខោ បកតត្តសញ្ញាយ, នោ អញ្ញថាតិ តក្កោ។ ជានិត្វា សាមណេរស្ស ទិន្នេ ន យាតិ, អាបត្តិ ច, អជានិត្វា ទិន្នេ យាតិ ច, អនាបត្តីតិ ឯកេ។ ពិឡាលសង្ខលិកា នាម បារិសុទ្ធីតិ ឯត្ថ សង្ខលិកា នាម អនន្តរេន សម្ពជ្ឈតិ, អញ្ញេន ច សង្ខលិកេនាតិ កេវលំ សង្ខលិកា បារិសុទ្ធិ នាម ហោតីតិ ឧបតិស្សត្ថេរោ។ ឯវំ សន្តេ វិសេសនំ និរត្ថកំ ហោតិ។ ពិឡាលសង្ខលិកា ពទ្ធាវ ហោតិ អន្តោគេហេ ឯវ សម្បយោជនត្តា។ យថា សា ន កត្ថចិ គច្ឆតិ, តថា សាបិ ន កត្ថចិ គច្ឆតីតិ កិរ អធិប្បាយោ។
164.Pārisuddhiṃ dammīti ‘‘sāpattiko therānaṃ deti, sampajānamusāvāde dukkaṭaṃ sambhavatī’’ti ācariyena likhitaṃ. Kiṃ nu kho kāraṇaṃ? Sampajānamusāvādena dukkaṭāpatti nāma kevalaṃ bhagavatā vuttattā akiriyasamuṭṭhānā hotīti. ‘‘Pārisuddhiṃ dammī’’ti ettha pana kiriyā paññāyati, tasmā sampajānamusāvāde pācittiyaṃ viya dissati, suṭṭhu upaparikkhitabbaṃ. Mahantā hi te ācariyā nāma. Tattha ‘‘dammī’’ti attano uposathakammanibbattinimittaṃ vuttaṃ. ‘‘Harā’’ti ca ‘‘ārocehī’’ti ca hārakassa anārocanapaccayā dukkaṭamocanatthaṃ vuttaṃ. Eseva nayo chandadānepi. Tattha ‘‘dammī’’ti attano cittasāmaggidīpanavacanaṃ, sesaṃ vuttanayameva, evaṃ upatissatthero vaṇṇeti. Atha vā paṭhamaṃ samaggabhāvaṃ sandhāya, dutiyaṃ pacchā vidhātabbabhāvaṃ, tatiyaṃ chandahārakassa dukkaṭamocanatthaṃ vuttaṃ. Ubhayatthāpi ‘‘saṅghappatto pakkamatī’’tiādivacanato saṅghe samagge eva chandapārisuddhidānaṃ ruhati, nāsamaggeti siddhaṃ. ‘‘Saṅghappatto ukkhittako paṭijānāti, āhaṭā hoti pārisuddhī’’tiādivacanato ukkhittakādīnampi chandapārisuddhidānaṃ ruhatīti siddhaṃ, tañca kho pakatattasaññāya, no aññathāti takko. Jānitvā sāmaṇerassa dinne na yāti, āpatti ca, ajānitvā dinne yāti ca, anāpattīti eke. Biḷālasaṅkhalikā nāma pārisuddhīti ettha saṅkhalikā nāma anantarena sambajjhati, aññena ca saṅkhalikenāti kevalaṃ saṅkhalikā pārisuddhi nāma hotīti upatissatthero. Evaṃ sante visesanaṃ niratthakaṃ hoti. Biḷālasaṅkhalikā baddhāva hoti antogehe eva sampayojanattā. Yathā sā na katthaci gacchati, tathā sāpi na katthaci gacchatīti kira adhippāyo.
Related texts:
តិបិដក (មូល) • Tipiṭaka (Mūla) / វិនយបិដក • Vinayapiṭaka / មហាវគ្គបាឡិ • Mahāvaggapāḷi / ៨៧. បារិសុទ្ធិទានកថា • 87. Pārisuddhidānakathā
អដ្ឋកថា • Aṭṭhakathā / វិនយបិដក (អដ្ឋកថា) • Vinayapiṭaka (aṭṭhakathā) / មហាវគ្គ-អដ្ឋកថា • Mahāvagga-aṭṭhakathā / បារិសុទ្ធិទានកថា • Pārisuddhidānakathā
ដីកា • Tīkā / វិនយបិដក (ដីកា) • Vinayapiṭaka (ṭīkā) / សារត្ថទីបនី-ដីកា • Sāratthadīpanī-ṭīkā / បារិសុទ្ធិទានកថាវណ្ណនា • Pārisuddhidānakathāvaṇṇanā
ដីកា • Tīkā / វិនយបិដក (ដីកា) • Vinayapiṭaka (ṭīkā) / វិមតិវិនោទនី-ដីកា • Vimativinodanī-ṭīkā / បក្ខគណនាទិឧគ្គហណានុជាននកថាទិវណ្ណនា • Pakkhagaṇanādiuggahaṇānujānanakathādivaṇṇanā
ដីកា • Tīkā / វិនយបិដក (ដីកា) • Vinayapiṭaka (ṭīkā) / បាចិត្យាទិយោជនាបាឡិ • Pācityādiyojanāpāḷi / ៨៧. បារិសុទ្ធិទានកថា • 87. Pārisuddhidānakathā
