Only Dharma. Since 1992
Library / Tipiṭaka / তিপিটক • Tipiṭaka / সুত্তনিপাত-অট্ঠকথা • Suttanipāta-aṭṭhakathā

পারাযনানুগীতিগাথাৰণ্ণনা

Pārāyanānugītigāthāvaṇṇanā

১১৩৮. পারাযনমনুগাযিস্সন্তি অস্স অযং সম্বন্ধো – ভগৰতা হি পারাযনে দেসিতে সোল়সসহস্সা জটিলা অরহত্তং পাপুণিংসু, অৰসেসানঞ্চ চুদ্দসকোটিসঙ্খানং দেৰমনুস্সানং ধম্মাভিসমযো অহোসি। ৰুত্তঞ্হেতং পোরাণেহি –

1138.Pārāyanamanugāyissanti assa ayaṃ sambandho – bhagavatā hi pārāyane desite soḷasasahassā jaṭilā arahattaṃ pāpuṇiṃsu, avasesānañca cuddasakoṭisaṅkhānaṃ devamanussānaṃ dhammābhisamayo ahosi. Vuttañhetaṃ porāṇehi –

‘‘ততো পাসাণকে রম্মে, পারাযনসমাগমে।

‘‘Tato pāsāṇake ramme, pārāyanasamāgame;

অমতং পাপযী বুদ্ধো, চুদ্দস পাণকোটিযো’’তি॥

Amataṃ pāpayī buddho, cuddasa pāṇakoṭiyo’’ti.

নিট্ঠিতায পন ধম্মদেসনায ততো ততো আগতা মনুস্সা ভগৰতো আনুভাৰেন অত্তনো অত্তনো গামনিগমাদীস্ৰেৰ পাতুরহেসুং। ভগৰাপি সাৰত্থিমেৰ অগমাসি পরিচারকসোল়সাদীহি অনেকেহি ভিক্খুসহস্সেহি পরিৰুতো। তত্থ পিঙ্গিযো ভগৰন্তং ৰন্দিত্ৰা আহ – ‘‘গচ্ছামহং, ভন্তে, বাৰরিস্স বুদ্ধুপ্পাদং আরোচেতুং, পটিস্সুতঞ্হি তস্স মযা’’তি। অথ ভগৰতা অনুঞ্ঞাতো ঞাণগমনেনেৰ গোধাৰরীতীরং গন্ত্ৰা পাদগমনেন অস্সমাভিমুখো অগমাসি। তমেনং বাৰরী ব্রাহ্মণো মগ্গং ওলোকেন্তো নিসিন্নো দূরতোৰ খারিজটাদিৰিরহিতং ভিক্খুৰেসেন আগচ্ছন্তং দিস্ৰা ‘‘বুদ্ধো লোকে উপ্পন্নো’’তি নিট্ঠং অগমাসি। সম্পত্তঞ্চাপি নং পুচ্ছি – ‘‘কিং, পিঙ্গিয, বুদ্ধো লোকে উপ্পন্নো’’তি। ‘‘আম, ব্রাহ্মণ, উপ্পন্নো, পাসাণকে চেতিযে নিসিন্নো অম্হাকং ধম্মং দেসেসি, তমহং তুয্হং দেসেস্সামী’’তি। ততো বাৰরী মহতা সক্কারেন সপরিসো তং পূজেত্ৰা আসনং পঞ্ঞাপেসি। তত্থ নিসীদিত্ৰা পিঙ্গিযো ‘‘পারাযনমনুগাযিস্স’’ন্তিআদিমাহ।

Niṭṭhitāya pana dhammadesanāya tato tato āgatā manussā bhagavato ānubhāvena attano attano gāmanigamādīsveva pāturahesuṃ. Bhagavāpi sāvatthimeva agamāsi paricārakasoḷasādīhi anekehi bhikkhusahassehi parivuto. Tattha piṅgiyo bhagavantaṃ vanditvā āha – ‘‘gacchāmahaṃ, bhante, bāvarissa buddhuppādaṃ ārocetuṃ, paṭissutañhi tassa mayā’’ti. Atha bhagavatā anuññāto ñāṇagamaneneva godhāvarītīraṃ gantvā pādagamanena assamābhimukho agamāsi. Tamenaṃ bāvarī brāhmaṇo maggaṃ olokento nisinno dūratova khārijaṭādivirahitaṃ bhikkhuvesena āgacchantaṃ disvā ‘‘buddho loke uppanno’’ti niṭṭhaṃ agamāsi. Sampattañcāpi naṃ pucchi – ‘‘kiṃ, piṅgiya, buddho loke uppanno’’ti. ‘‘Āma, brāhmaṇa, uppanno, pāsāṇake cetiye nisinno amhākaṃ dhammaṃ desesi, tamahaṃ tuyhaṃ desessāmī’’ti. Tato bāvarī mahatā sakkārena sapariso taṃ pūjetvā āsanaṃ paññāpesi. Tattha nisīditvā piṅgiyo ‘‘pārāyanamanugāyissa’’ntiādimāha.

তত্থ অনুগাযিস্সন্তি ভগৰতা গীতং অনুগাযিস্সং। যথাদ্দক্খীতি যথা সামং সচ্চাভিসম্বোধেন অসাধারণঞাণেন চ অদ্দক্খি। নিক্কামোতি পহীনকামো । ‘‘নিক্কমো’’তিপি পাঠো, ৰীরিযৰাতি অত্থো নিক্খন্তো ৰা অকুসলপক্খা। নিব্বনোতি কিলেসৰনৰিরহিতো, তণ্হাৰিরহিতো এৰ ৰা। কিস্স হেতু মুসা ভণেতি যেহি কিলেসেহি মুসা ভণেয্য, এতে তস্স পহীনাতি দস্সেতি। এতেন ব্রাহ্মণস্স সৰনে উস্সাহং জনেতি।

Tattha anugāyissanti bhagavatā gītaṃ anugāyissaṃ. Yathāddakkhīti yathā sāmaṃ saccābhisambodhena asādhāraṇañāṇena ca addakkhi. Nikkāmoti pahīnakāmo . ‘‘Nikkamo’’tipi pāṭho, vīriyavāti attho nikkhanto vā akusalapakkhā. Nibbanoti kilesavanavirahito, taṇhāvirahito eva vā. Kissa hetu musā bhaṇeti yehi kilesehi musā bhaṇeyya, ete tassa pahīnāti dasseti. Etena brāhmaṇassa savane ussāhaṃ janeti.

১১৩৯-৪১. ৰণ্ণূপসঞ্হিতন্তি গুণূপসঞ্হিতং। সচ্চৰ্হযোতি ‘‘বুদ্ধো’’তি সচ্চেনেৰ অৰ্হানেন নামেন যুত্তো। ব্রহ্মেতি তং ব্রাহ্মণং আলপতি। কুব্বনকন্তি পরিত্তৰনং। বহুপ্ফলং কাননমাৰসেয্যাতি অনেকফলাদিৰিকতিভরিতং কাননং আগম্ম ৰসেয্য। অপ্পদস্সেতি বাৰরিপভুতিকে পরিত্তপঞ্ঞে। মহোদধিন্তি অনোতত্তাদিং মহন্তং উদকরাসিং।

1139-41.Vaṇṇūpasañhitanti guṇūpasañhitaṃ. Saccavhayoti ‘‘buddho’’ti sacceneva avhānena nāmena yutto. Brahmeti taṃ brāhmaṇaṃ ālapati. Kubbanakanti parittavanaṃ. Bahupphalaṃ kānanamāvaseyyāti anekaphalādivikatibharitaṃ kānanaṃ āgamma vaseyya. Appadasseti bāvaripabhutike parittapaññe. Mahodadhinti anotattādiṃ mahantaṃ udakarāsiṃ.

১১৪২-৪. যেমে পুব্বেতি যে ইমে পুব্বে। তমনুদাসিনোতি তমোনুদো আসিনো। ভূরিপঞ্ঞাণোতি ঞাণধজো। ভূরিমেধসোতি ৰিপুলপঞ্ঞো। সন্দিট্ঠিকমকালিকন্তি সামং পস্সিতব্বফলং, ন চ কালন্তরে পত্তব্বফলং। অনীতিকন্তি কিলেসঈতিৰিরহিতং।

1142-4.Yeme pubbeti ye ime pubbe. Tamanudāsinoti tamonudo āsino. Bhūripaññāṇoti ñāṇadhajo. Bhūrimedhasoti vipulapañño. Sandiṭṭhikamakālikanti sāmaṃ passitabbaphalaṃ, na ca kālantare pattabbaphalaṃ. Anītikanti kilesaītivirahitaṃ.

১১৪৫-৫০. অথ নং বাৰরী আহ ‘‘কিং নু তম্হা’’তি দ্ৰে গাথা। ততো পিঙ্গিযো ভগৰতো সন্তিকা অৰিপ্পৰাসমেৰ দীপেন্তো ‘‘নাহং তম্হা’’তিআদিমাহ। পস্সামি নং মনসা চক্খুনাৰাতি তং বুদ্ধং অহং চক্খুনা ৰিয মনসা পস্সামি । নমস্সমানো ৰিৰসেমি রত্তিন্তি নমস্সমানোৰ রত্তিং অতিনামেমি। তেন তেনেৰ নতোতি যেন দিসাভাগেন বুদ্ধো, তেন তেনেৰাহম্পি নতো তন্নিন্নো তপ্পোণোতি দস্সেতি।

1145-50. Atha naṃ bāvarī āha ‘‘kiṃ nu tamhā’’ti dve gāthā. Tato piṅgiyo bhagavato santikā avippavāsameva dīpento ‘‘nāhaṃ tamhā’’tiādimāha. Passāmi naṃ manasā cakkhunāvāti taṃ buddhaṃ ahaṃ cakkhunā viya manasā passāmi . Namassamāno vivasemi rattinti namassamānova rattiṃ atināmemi. Tena teneva natoti yena disābhāgena buddho, tena tenevāhampi nato tanninno tappoṇoti dasseti.

১১৫১. দুব্বলথামকস্সাতি অপ্পথামকস্স, অথ ৰা দুব্বলস্স দুত্থামকস্স চ বলৰীরিযহীনস্সাতি ৰুত্তং হোতি। তেনেৰ কাযো ন পলেতীতি তেনেৰ দুব্বলথামকত্তেন কাযো ন গচ্ছতি, যেন ৰা বুদ্ধো, তেন ন গচ্ছতি। ‘‘ন পরেতী’’তিপি পাঠো, সো এৰত্থো। তত্থাতি বুদ্ধস্স সন্তিকে। সঙ্কপ্পযন্তাযাতি সঙ্কপ্পগমনেন। তেন যুত্তোতি যেন বুদ্ধো, তেন যুত্তো পযুত্তো অনুযুত্তোতি দস্সেতি।

1151.Dubbalathāmakassāti appathāmakassa, atha vā dubbalassa dutthāmakassa ca balavīriyahīnassāti vuttaṃ hoti. Teneva kāyo na paletīti teneva dubbalathāmakattena kāyo na gacchati, yena vā buddho, tena na gacchati. ‘‘Na paretī’’tipi pāṭho, so evattho. Tatthāti buddhassa santike. Saṅkappayantāyāti saṅkappagamanena. Tena yuttoti yena buddho, tena yutto payutto anuyuttoti dasseti.

১১৫২. পঙ্কে সযানোতি কামকদ্দমে সযমানো। দীপা দীপং উপপ্লৰিন্তি সত্থারাদিতো সত্থারাদিং অভিগচ্ছিং। অথদ্দসাসিং সম্বুদ্ধন্তি সোহং এৰং দুদ্দিট্ঠিং গহেত্ৰা অন্ৰাহিণ্ডন্তো অথ পাসাণকে চেতিযে বুদ্ধমদ্দক্খিং।

1152.Paṅkesayānoti kāmakaddame sayamāno. Dīpā dīpaṃ upaplavinti satthārādito satthārādiṃ abhigacchiṃ. Athaddasāsiṃ sambuddhanti sohaṃ evaṃ duddiṭṭhiṃ gahetvā anvāhiṇḍanto atha pāsāṇake cetiye buddhamaddakkhiṃ.

১১৫৩. ইমিস্সা গাথায অৰসানে পিঙ্গিযস্স চ বাৰরিস্স চ ইন্দ্রিযপরিপাকং ৰিদিত্ৰা ভগৰা সাৰত্থিযং ঠিতোযেৰ সুৰণ্ণোভাসং মুঞ্চি। পিঙ্গিযো বাৰরিস্স বুদ্ধগুণে ৰণ্ণযন্তো নিসিন্নো এৰ তং ওভাসং দিস্ৰা ‘‘কিং ইদ’’ন্তি ৰিলোকেন্তো ভগৰন্তং অত্তনো পুরতো ঠিতং ৰিয দিস্ৰা বাৰরিব্রাহ্মণস্স ‘‘বুদ্ধো আগতো’’তি আরোচেসি, ব্রাহ্মণো উট্ঠাযাসনা অঞ্জলিং পগ্গহেত্ৰা অট্ঠাসি। ভগৰাপি ওভাসং ফরিত্ৰা ব্রাহ্মণস্স অত্তানং দস্সেন্তো উভিন্নম্পি সপ্পাযং ৰিদিত্ৰা পিঙ্গিযমেৰ আলপমানো ‘‘যথা অহূ ৰক্কলী’’তি ইমং গাথমভাসি।

1153. Imissā gāthāya avasāne piṅgiyassa ca bāvarissa ca indriyaparipākaṃ viditvā bhagavā sāvatthiyaṃ ṭhitoyeva suvaṇṇobhāsaṃ muñci. Piṅgiyo bāvarissa buddhaguṇe vaṇṇayanto nisinno eva taṃ obhāsaṃ disvā ‘‘kiṃ ida’’nti vilokento bhagavantaṃ attano purato ṭhitaṃ viya disvā bāvaribrāhmaṇassa ‘‘buddho āgato’’ti ārocesi, brāhmaṇo uṭṭhāyāsanā añjaliṃ paggahetvā aṭṭhāsi. Bhagavāpi obhāsaṃ pharitvā brāhmaṇassa attānaṃ dassento ubhinnampi sappāyaṃ viditvā piṅgiyameva ālapamāno ‘‘yathā ahū vakkalī’’ti imaṃ gāthamabhāsi.

তস্সত্থো – যথা ৰক্কলিত্থেরো সদ্ধাধিমুত্তো অহোসি, সদ্ধাধুরেন চ অরহত্তং পাপুণি। যথা চ সোল়সন্নং একো ভদ্রাৰুধো নাম যথা চ আল়ৰি গোতমো, এৰমেৰ ত্ৰম্পি পমুঞ্চস্সু সদ্ধং। ততো সদ্ধায অধিমুচ্চন্তো ‘‘সব্বে সঙ্খারা অনিচ্চা’’তিআদিনা নযেন ৰিপস্সনং আরভিত্ৰা মচ্চুধেয্যস্স পারং নিব্বানং গমিস্সসীতি অরহত্তনিকূটেনেৰ দেসনং নিট্ঠাপেসি। দেসনাপরিযোসানে পিঙ্গিযো অরহত্তে বাৰরী অনাগামিফলে পতিট্ঠহি। বাৰরিব্রাহ্মণস্স সিস্সা পন পঞ্চসতা সোতাপন্না অহেসুং।

Tassattho – yathā vakkalitthero saddhādhimutto ahosi, saddhādhurena ca arahattaṃ pāpuṇi. Yathā ca soḷasannaṃ eko bhadrāvudho nāma yathā ca āḷavi gotamo, evameva tvampi pamuñcassu saddhaṃ. Tato saddhāya adhimuccanto ‘‘sabbe saṅkhārā aniccā’’tiādinā nayena vipassanaṃ ārabhitvā maccudheyyassa pāraṃ nibbānaṃ gamissasīti arahattanikūṭeneva desanaṃ niṭṭhāpesi. Desanāpariyosāne piṅgiyo arahatte bāvarī anāgāmiphale patiṭṭhahi. Bāvaribrāhmaṇassa sissā pana pañcasatā sotāpannā ahesuṃ.

১১৫৪-৫. ইদানি পিঙ্গিযো অত্তনো পসাদং পৰেদেন্তো ‘‘এস ভিয্যো’’তিআদিমাহ। তত্থ পটিভানৰাতি পটিভানপটিসম্ভিদায উপেতো। অধিদেৰে অভিঞ্ঞাযাতি অধিদেৰকরে ধম্মে ঞত্ৰা। পরোৰরন্তি হীনপণীতং, অত্তনো চ পরস্স চ অধিদেৰত্তকরং সব্বং ধম্মজাতং ৰেদীতি ৰুত্তং হোতি। কঙ্খীনং পটিজানতন্তি কঙ্খীনংযেৰ সতং ‘‘নিক্কঙ্খম্হা’’তি পটিজানন্তানং।

1154-5. Idāni piṅgiyo attano pasādaṃ pavedento ‘‘esa bhiyyo’’tiādimāha. Tattha paṭibhānavāti paṭibhānapaṭisambhidāya upeto. Adhideve abhiññāyāti adhidevakare dhamme ñatvā. Parovaranti hīnapaṇītaṃ, attano ca parassa ca adhidevattakaraṃ sabbaṃ dhammajātaṃ vedīti vuttaṃ hoti. Kaṅkhīnaṃ paṭijānatanti kaṅkhīnaṃyeva sataṃ ‘‘nikkaṅkhamhā’’ti paṭijānantānaṃ.

১১৫৬. অসংহীরন্তি রাগাদীহি অসংহারিযং। অসংকুপ্পন্তি অকুপ্পং অৰিপরিণামধম্মং। দ্ৰীহিপি পদেহি নিব্বানং ভণতি। অদ্ধা গমিস্সামীতি একংসেনেৰ তং অনুপাদিসেসং নিব্বানধাতুং গমিস্সামি। ন মেত্থ কঙ্খাতি নত্থি মে এত্থ নিব্বানে কঙ্খা। এৰং মং ধারেহি অধিমুত্তচিত্তন্তি পিঙ্গিযো ‘‘এৰমেৰ ত্ৰম্পি পমুঞ্চস্সু সদ্ধ’’ন্তি। ইমিনা ভগৰতো ওৰাদেন অত্তনি সদ্ধং উপ্পাদেত্ৰা সদ্ধাধুরেনেৰ চ ৰিমুঞ্চিত্ৰা তং সদ্ধাধিমুত্ততং পকাসেন্তো ভগৰন্তং আহ – ‘‘এৰং মং ধারেহি অধিমুত্তচিত্ত’’ন্তি। অযমেত্থ অধিপ্পাযো ‘‘যথা মং ত্ৰং অৰচ, এৰমেৰ অধিমুত্তং ধারেহী’’তি।

1156.Asaṃhīranti rāgādīhi asaṃhāriyaṃ. Asaṃkuppanti akuppaṃ avipariṇāmadhammaṃ. Dvīhipi padehi nibbānaṃ bhaṇati. Addhā gamissāmīti ekaṃseneva taṃ anupādisesaṃ nibbānadhātuṃ gamissāmi. Na mettha kaṅkhāti natthi me ettha nibbāne kaṅkhā. Evaṃ maṃ dhārehi adhimuttacittanti piṅgiyo ‘‘evameva tvampi pamuñcassu saddha’’nti. Iminā bhagavato ovādena attani saddhaṃ uppādetvā saddhādhureneva ca vimuñcitvā taṃ saddhādhimuttataṃ pakāsento bhagavantaṃ āha – ‘‘evaṃ maṃ dhārehi adhimuttacitta’’nti. Ayamettha adhippāyo ‘‘yathā maṃ tvaṃ avaca, evameva adhimuttaṃ dhārehī’’ti.

ইতি পরমত্থজোতিকায খুদ্দক-অট্ঠকথায

Iti paramatthajotikāya khuddaka-aṭṭhakathāya

সুত্তনিপাত-অট্ঠকথায সোল়সব্রাহ্মণসুত্তৰণ্ণনা নিট্ঠিতা।

Suttanipāta-aṭṭhakathāya soḷasabrāhmaṇasuttavaṇṇanā niṭṭhitā.

নিট্ঠিতো চ পঞ্চমো ৰগ্গো অত্থৰণ্ণনানযতো, নামেন

Niṭṭhito ca pañcamo vaggo atthavaṇṇanānayato, nāmena

পারাযনৰগ্গোতি।

Pārāyanavaggoti.







Related texts:



তিপিটক (মূল) • Tipiṭaka (Mūla) / সুত্তপিটক • Suttapiṭaka / খুদ্দকনিকায • Khuddakanikāya / সুত্তনিপাতপাল়ি • Suttanipātapāḷi / পারাযনানুগীতিগাথা • Pārāyanānugītigāthā


© 1991-2026 Titi Tudorancea Yoga Bulletin | Titi Tudorancea® is a Registered Trademark | Terms of use and privacy policy
Contact