Only Dharma. Since 1992
Library / Tipiṭaka / তিপিটক • Tipiṭaka / সুত্তনিপাতপাল়ি • Suttanipātapāḷi

পারাযনানুগীতিগাথা

Pārāyanānugītigāthā

১১৩৭.

1137.

‘‘পারাযনমনুগাযিস্সং, (ইচ্চাযস্মা পিঙ্গিযো)

‘‘Pārāyanamanugāyissaṃ, (iccāyasmā piṅgiyo)

যথাদ্দক্খি তথাক্খাসি, ৰিমলো ভূরিমেধসো।

Yathāddakkhi tathākkhāsi, vimalo bhūrimedhaso;

নিক্কামো নিব্বনো 1 নাগো, কিস্স হেতু মুসা ভণে॥

Nikkāmo nibbano 2 nāgo, kissa hetu musā bhaṇe.

১১৩৮.

1138.

‘‘পহীনমলমোহস্স , মানমক্খপ্পহাযিনো।

‘‘Pahīnamalamohassa , mānamakkhappahāyino;

হন্দাহং কিত্তযিস্সামি, গিরং ৰণ্ণূপসঞ্হিতং॥

Handāhaṃ kittayissāmi, giraṃ vaṇṇūpasañhitaṃ.

১১৩৯.

1139.

‘‘তমোনুদো বুদ্ধো সমন্তচক্খু, লোকন্তগূ সব্বভৰাতিৰত্তো।

‘‘Tamonudo buddho samantacakkhu, lokantagū sabbabhavātivatto;

অনাসৰো সব্বদুক্খপহীনো, সচ্চৰ্হযো ব্রহ্মে উপাসিতো মে॥

Anāsavo sabbadukkhapahīno, saccavhayo brahme upāsito me.

১১৪০.

1140.

‘‘দিজো যথা কুব্বনকং পহায, বহুপ্ফলং কাননমাৰসেয্য।

‘‘Dijo yathā kubbanakaṃ pahāya, bahupphalaṃ kānanamāvaseyya;

এৰং পহং অপ্পদস্সে পহায, মহোদধিং হংসোরিৰ অজ্ঝপত্তো॥

Evaṃ pahaṃ appadasse pahāya, mahodadhiṃ haṃsoriva ajjhapatto.

১১৪১.

1141.

‘‘যেমে পুব্বে ৰিযাকংসু, হুরং গোতমসাসনা।

‘‘Yeme pubbe viyākaṃsu, huraṃ gotamasāsanā;

ইচ্চাসি ইতি ভৰিস্সতি।

Iccāsi iti bhavissati;

সব্বং তং ইতিহিতিহং, সব্বং তং তক্কৰড্ঢনং॥

Sabbaṃ taṃ itihitihaṃ, sabbaṃ taṃ takkavaḍḍhanaṃ.

১১৪২.

1142.

‘‘একো তমনুদাসিনো, জুতিমা সো পভঙ্করো।

‘‘Eko tamanudāsino, jutimā so pabhaṅkaro;

গোতমো ভূরিপঞ্ঞাণো, গোতমো ভূরিমেধসো॥

Gotamo bhūripaññāṇo, gotamo bhūrimedhaso.

১১৪৩.

1143.

‘‘যো মে ধম্মমদেসেসি, সন্দিট্ঠিকমকালিকং।

‘‘Yo me dhammamadesesi, sandiṭṭhikamakālikaṃ;

তণ্হক্খযমনীতিকং , যস্স নত্থি উপমা ক্ৰচি’’॥

Taṇhakkhayamanītikaṃ , yassa natthi upamā kvaci’’.

১১৪৪.

1144.

‘‘কিংনু তম্হা ৰিপ্পৰসসি, মুহুত্তমপি পিঙ্গিয।

‘‘Kiṃnu tamhā vippavasasi, muhuttamapi piṅgiya;

গোতমা ভূরিপঞ্ঞাণা, গোতমা ভূরিমেধসা॥

Gotamā bhūripaññāṇā, gotamā bhūrimedhasā.

১১৪৫.

1145.

‘‘যো তে ধম্মমদেসেসি, সন্দিট্ঠিকমকালিকং।

‘‘Yo te dhammamadesesi, sandiṭṭhikamakālikaṃ;

তণ্হক্খযমনীতিকং, যস্স নত্থি উপমা ক্ৰচি’’॥

Taṇhakkhayamanītikaṃ, yassa natthi upamā kvaci’’.

১১৪৬.

1146.

‘‘নাহং তম্হা ৰিপ্পৰসামি, মুহুত্তমপি ব্রাহ্মণ।

‘‘Nāhaṃ tamhā vippavasāmi, muhuttamapi brāhmaṇa;

গোতমা ভূরিপঞ্ঞাণা, গোতমা ভূরিমেধসা॥

Gotamā bhūripaññāṇā, gotamā bhūrimedhasā.

১১৪৭.

1147.

‘‘যো মে ধম্মমদেসেসি, সন্দিট্ঠিকমকালিকং।

‘‘Yo me dhammamadesesi, sandiṭṭhikamakālikaṃ;

তণ্হক্খযমনীতিকং, যস্স নত্থি উপমা ক্ৰচি॥

Taṇhakkhayamanītikaṃ, yassa natthi upamā kvaci.

১১৪৮.

1148.

‘‘পস্সামি নং মনসা চক্খুনাৰ, রত্তিন্দিৰং ব্রাহ্মণ অপ্পমত্তো।

‘‘Passāmi naṃ manasā cakkhunāva, rattindivaṃ brāhmaṇa appamatto;

নমস্সমানো ৰিৰসেমি রত্তিং, তেনেৰ মঞ্ঞামি অৰিপ্পৰাসং॥

Namassamāno vivasemi rattiṃ, teneva maññāmi avippavāsaṃ.

১১৪৯.

1149.

‘‘সদ্ধা চ পীতি চ মনো সতি চ, নাপেন্তি মে গোতমসাসনম্হা।

‘‘Saddhā ca pīti ca mano sati ca, nāpenti me gotamasāsanamhā;

যং যং দিসং ৰজতি ভূরিপঞ্ঞো, স তেন তেনেৰ নতোহমস্মি॥

Yaṃ yaṃ disaṃ vajati bhūripañño, sa tena teneva natohamasmi.

১১৫০.

1150.

‘‘জিণ্ণস্স মে দুব্বলথামকস্স, তেনেৰ কাযো ন পলেতি তত্থ।

‘‘Jiṇṇassa me dubbalathāmakassa, teneva kāyo na paleti tattha;

সংকপ্পযন্তায 3 ৰজামি নিচ্চং, মনো হি মে ব্রাহ্মণ তেন যুত্তো॥

Saṃkappayantāya 4 vajāmi niccaṃ, mano hi me brāhmaṇa tena yutto.

১১৫১.

1151.

‘‘পঙ্কে সযানো পরিফন্দমানো, দীপা দীপং উপপ্লৰিং 5

‘‘Paṅke sayāno pariphandamāno, dīpā dīpaṃ upaplaviṃ 6;

অথদ্দসাসিং সম্বুদ্ধং, ওঘতিণ্ণমনাসৰং’’॥

Athaddasāsiṃ sambuddhaṃ, oghatiṇṇamanāsavaṃ’’.

১১৫২.

1152.

‘‘যথা অহূ ৰক্কলি মুত্তসদ্ধো, ভদ্রাৰুধো আল়ৰি গোতমো চ।

‘‘Yathā ahū vakkali muttasaddho, bhadrāvudho āḷavi gotamo ca;

এৰমেৰ ত্ৰম্পি পমুঞ্চস্সু সদ্ধং,

Evameva tvampi pamuñcassu saddhaṃ,

গমিস্সসি ত্ৰং পিঙ্গিয মচ্চুধেয্যস্স পারং’’ 7

Gamissasi tvaṃ piṅgiya maccudheyyassa pāraṃ’’ 8.

১১৫৩.

1153.

‘‘এস ভিয্যো পসীদামি, সুত্ৰান মুনিনো ৰচো।

‘‘Esa bhiyyo pasīdāmi, sutvāna munino vaco;

ৰিৰট্টচ্ছদো সম্বুদ্ধো, অখিলো পটিভানৰা॥

Vivaṭṭacchado sambuddho, akhilo paṭibhānavā.

১১৫৪.

1154.

‘‘অধিদেৰে অভিঞ্ঞায, সব্বং ৰেদি ৰরোৰরং 9

‘‘Adhideve abhiññāya, sabbaṃ vedi varovaraṃ 10;

পঞ্হানন্তকরো সত্থা, কঙ্খীনং পটিজানতং॥

Pañhānantakaro satthā, kaṅkhīnaṃ paṭijānataṃ.

১১৫৫.

1155.

‘‘অসংহীরং অসঙ্কুপ্পং, যস্স নত্থি উপমা ক্ৰচি।

‘‘Asaṃhīraṃ asaṅkuppaṃ, yassa natthi upamā kvaci;

অদ্ধা গমিস্সামি ন মেত্থ কঙ্খা, এৰং মং ধারেহি অধিমুত্তচিত্ত’’ন্তি॥

Addhā gamissāmi na mettha kaṅkhā, evaṃ maṃ dhārehi adhimuttacitta’’nti.

পারাযনৰগ্গো পঞ্চমো নিট্ঠিতো।

Pārāyanavaggo pañcamo niṭṭhito.

সুত্তুদ্দানং –

Suttuddānaṃ –

.

1.

উরগো 11 ধনিযোপি চ, খগ্গৰিসাণো কসি চ।

Urago 12 dhaniyopi ca, khaggavisāṇo kasi ca;

চুন্দো ভৰো পুনদেৰ, ৰসলো চ করণীযঞ্চ।

Cundo bhavo punadeva, vasalo ca karaṇīyañca;

হেমৰতো অথ যক্খো, ৰিজযসুত্তং মুনিসুত্তৰরন্তি॥

Hemavato atha yakkho, vijayasuttaṃ munisuttavaranti.

.

2.

পঠমকট্ঠৰরো ৰরৰগ্গো, দ্ৰাদসসুত্তধরো সুৰিভত্তো।

Paṭhamakaṭṭhavaro varavaggo, dvādasasuttadharo suvibhatto;

দেসিতো চক্খুমতা ৰিমলেন, সুয্যতি ৰগ্গৰরো উরগোতি॥

Desito cakkhumatā vimalena, suyyati vaggavaro uragoti.

.

3.

রতনামগন্ধো হিরিমঙ্গলনামো, সুচিলোমকপিলো চ ব্রাহ্মণধম্মো।

Ratanāmagandho hirimaṅgalanāmo, sucilomakapilo ca brāhmaṇadhammo;

নাৰা 13 কিংসীলউট্ঠহনো চ, রাহুলো চ পুনপি ৰঙ্গীসো॥

Nāvā 14 kiṃsīlauṭṭhahano ca, rāhulo ca punapi vaṅgīso.

.

4.

সম্মাপরিব্বাজনীযোপি চেত্থ, ধম্মিকসুত্তৰরো সুৰিভত্তো।

Sammāparibbājanīyopi cettha, dhammikasuttavaro suvibhatto;

চুদ্দসসুত্তধরো দুতিযম্হি, চূল়কৰগ্গৰরোতি তমাহু॥

Cuddasasuttadharo dutiyamhi, cūḷakavaggavaroti tamāhu.

.

5.

পব্বজ্জপধানসুভাসিতনামো, পূরল়াসো পুনদেৰ মাঘো চ।

Pabbajjapadhānasubhāsitanāmo, pūraḷāso punadeva māgho ca;

সভিযং কেণিযমেৰ সল্লনামো, ৰাসেট্ঠৰরো কালিকোপি চ॥

Sabhiyaṃ keṇiyameva sallanāmo, vāseṭṭhavaro kālikopi ca.

.

6.

নালকসুত্তৰরো সুৰিভত্তো, তং অনুপস্সী তথা পুনদেৰ।

Nālakasuttavaro suvibhatto, taṃ anupassī tathā punadeva;

দ্ৰাদসসুত্তধরো ততিযম্হি, সুয্যতি ৰগ্গৰরো মহানামো॥

Dvādasasuttadharo tatiyamhi, suyyati vaggavaro mahānāmo.

.

7.

কামগুহট্ঠকদুট্ঠকনামা , সুদ্ধৰরো পরমট্ঠকনামো।

Kāmaguhaṭṭhakaduṭṭhakanāmā , suddhavaro paramaṭṭhakanāmo;

জরা মেত্তিযৰরো সুৰিভত্তো, পসূরমাগণ্ডিযা পুরাভেদো॥

Jarā mettiyavaro suvibhatto, pasūramāgaṇḍiyā purābhedo.

.

8.

কলহৰিৰাদো উভো ৰিযুহা চ, তুৰটকঅত্তদণ্ডসারিপুত্তা।

Kalahavivādo ubho viyuhā ca, tuvaṭakaattadaṇḍasāriputtā;

সোল়সসুত্তধরো চতুত্থম্হি, অট্ঠকৰগ্গৰরোতি তমাহু॥

Soḷasasuttadharo catutthamhi, aṭṭhakavaggavaroti tamāhu.

.

9.

মগধে জনপদে রমণীযে, দেসৰরে কতপুঞ্ঞনিৰেসে।

Magadhe janapade ramaṇīye, desavare katapuññanivese;

পাসাণকচেতিযৰরে সুৰিভত্তে, ৰসি ভগৰা গণসেট্ঠো॥

Pāsāṇakacetiyavare suvibhatte, vasi bhagavā gaṇaseṭṭho.

১০.

10.

উভযৰাসমাগতিযম্হি 15, দ্ৰাদসযোজনিযা পরিসায।

Ubhayavāsamāgatiyamhi 16, dvādasayojaniyā parisāya;

সোল়সব্রাহ্মণানং কির পুট্ঠো, পুচ্ছায সোল়সপঞ্হকম্মিযা।

Soḷasabrāhmaṇānaṃ kira puṭṭho, pucchāya soḷasapañhakammiyā;

নিপ্পকাসযি ধম্মমদাসি॥

Nippakāsayi dhammamadāsi.

১১.

11.

অত্থপকাসকব্যঞ্জনপুণ্ণং, ধম্মমদেসেসি পরখেমজনিযং 17

Atthapakāsakabyañjanapuṇṇaṃ, dhammamadesesi parakhemajaniyaṃ 18;

লোকহিতায জিনো দ্ৰিপদগ্গো, সুত্তৰরং বহুধম্মৰিচিত্রং।

Lokahitāya jino dvipadaggo, suttavaraṃ bahudhammavicitraṃ;

সব্বকিলেসপমোচনহেতুং, দেসযি সুত্তৰরং দ্ৰিপদগ্গো॥

Sabbakilesapamocanahetuṃ, desayi suttavaraṃ dvipadaggo.

১২.

12.

ব্যঞ্জনমত্থপদং সমযুত্তং 19, অক্খরসঞ্ঞিতওপমগাল়্হং।

Byañjanamatthapadaṃ samayuttaṃ 20, akkharasaññitaopamagāḷhaṃ;

লোকৰিচারণঞাণপভগ্গং, দেসযি সুত্তৰরং দ্ৰিপদগ্গো॥

Lokavicāraṇañāṇapabhaggaṃ, desayi suttavaraṃ dvipadaggo.

১৩.

13.

রাগমলে অমলং ৰিমলগ্গং, দোসমলে অমলং ৰিমলগ্গং।

Rāgamale amalaṃ vimalaggaṃ, dosamale amalaṃ vimalaggaṃ;

মোহমলে অমলং ৰিমলগ্গং, লোকৰিচারণঞাণপভগ্গং।

Mohamale amalaṃ vimalaggaṃ, lokavicāraṇañāṇapabhaggaṃ;

দেসযি সুত্তৰরং দ্ৰিপদগ্গো॥

Desayi suttavaraṃ dvipadaggo.

১৪.

14.

ক্লেসমলে অমলং ৰিমলগ্গং, দুচ্চরিতমলে অমলং ৰিমলগ্গং।

Klesamale amalaṃ vimalaggaṃ, duccaritamale amalaṃ vimalaggaṃ;

লোকৰিচারণঞাণপভগ্গং, দেসযি সুত্তৰরং দ্ৰিপদগ্গো॥

Lokavicāraṇañāṇapabhaggaṃ, desayi suttavaraṃ dvipadaggo.

১৫.

15.

আসৰবন্ধনযোগাকিলেসং, নীৰরণানি চ তীণি মলানি।

Āsavabandhanayogākilesaṃ, nīvaraṇāni ca tīṇi malāni;

তস্স কিলেসপমোচনহেতুং, দেসযি সুত্তৰরং দ্ৰিপদগ্গো॥

Tassa kilesapamocanahetuṃ, desayi suttavaraṃ dvipadaggo.

১৬.

16.

নিম্মলসব্বকিলেসপনূদং, রাগৰিরাগমনেজমসোকং।

Nimmalasabbakilesapanūdaṃ, rāgavirāgamanejamasokaṃ;

সন্তপণীতসুদুদ্দসধম্মং, দেসযি সুত্তৰরং দ্ৰিপদগ্গো॥

Santapaṇītasududdasadhammaṃ, desayi suttavaraṃ dvipadaggo.

১৭.

17.

রাগঞ্চ দোসকমভঞ্জিতসন্তং 21, যোনিচতুগ্গতিপঞ্চৰিঞ্ঞাণং।

Rāgañca dosakamabhañjitasantaṃ 22, yonicatuggatipañcaviññāṇaṃ;

তণ্হারতচ্ছদনতাণলতাপমোক্খং 23, দেসযি সুত্তৰরং দ্ৰিপদগ্গো॥

Taṇhāratacchadanatāṇalatāpamokkhaṃ 24, desayi suttavaraṃ dvipadaggo.

১৮.

18.

গম্ভীরদুদ্দসসণ্হনিপুণং, পণ্ডিতৰেদনিযং নিপুণত্থং।

Gambhīraduddasasaṇhanipuṇaṃ, paṇḍitavedaniyaṃ nipuṇatthaṃ;

লোকৰিচারণঞাণপভগ্গং, দেসযি সুত্তৰরং দ্ৰিপদগ্গো॥

Lokavicāraṇañāṇapabhaggaṃ, desayi suttavaraṃ dvipadaggo.

১৯.

19.

নৰঙ্গকুসুমমালগীৰেয্যং, ইন্দ্রিযঝানৰিমোক্খৰিভত্তং।

Navaṅgakusumamālagīveyyaṃ, indriyajhānavimokkhavibhattaṃ;

অট্ঠঙ্গমগ্গধরং ৰরযানং, দেসযি সুত্তৰরং দ্ৰিপদগ্গো॥

Aṭṭhaṅgamaggadharaṃ varayānaṃ, desayi suttavaraṃ dvipadaggo.

২০.

20.

সোমুপমং ৰিমলং পরিসুদ্ধং, অণ্ণৰমূপমরতনসুচিত্তং।

Somupamaṃ vimalaṃ parisuddhaṃ, aṇṇavamūpamaratanasucittaṃ;

পুপ্ফসমং রৰিমূপমতেজং, দেসযি সুত্তৰরং দ্ৰিপদগ্গো॥

Pupphasamaṃ ravimūpamatejaṃ, desayi suttavaraṃ dvipadaggo.

২১.

21.

খেমসিৰং সুখসীতলসন্তং, মচ্চুততাণপরং পরমত্থং।

Khemasivaṃ sukhasītalasantaṃ, maccutatāṇaparaṃ paramatthaṃ;

তস্স সুনিব্বুতদস্সনহেতুং, দেসযি সুত্তৰরং দ্ৰিপদগ্গোতি॥

Tassa sunibbutadassanahetuṃ, desayi suttavaraṃ dvipadaggoti.

সুত্তনিপাতপাল়ি নিট্ঠিতা।

Suttanipātapāḷi niṭṭhitā.




Footnotes:
1. নিব্বুতো (স্যা॰)
2. nibbuto (syā.)
3. সংকপ্পযত্তায (সী॰)
4. saṃkappayattāya (sī.)
5. উপল্লৰিং (স্যা॰ নিদ্দেস)
6. upallaviṃ (syā. niddesa)
7. মচ্চুধেয্যপারং (সী॰)
8. maccudheyyapāraṃ (sī.)
9. পরো ৰরং (সী॰ স্যা॰), পরো পরং (নিদ্দেস)
10. paro varaṃ (sī. syā.), paro paraṃ (niddesa)
11. ইমা উদ্দানগাথাযো সী॰ পী॰ পোত্থকেসু ন সন্তি
12. imā uddānagāthāyo sī. pī. potthakesu na santi
13. নাথ (ক॰)
14. nātha (ka.)
15. উভযং ৰা পুণ্ণসমাগতং যম্হি (স্যা॰)
16. ubhayaṃ vā puṇṇasamāgataṃ yamhi (syā.)
17. ৰরং খমনীযং (ক॰)
18. varaṃ khamanīyaṃ (ka.)
19. ব্যঞ্জনমত্থপদসমযুত্তং (স্যা॰)
20. byañjanamatthapadasamayuttaṃ (syā.)
21. দোসঞ্চ ভঞ্জিতসন্তং (স্যা॰)
22. dosañca bhañjitasantaṃ (syā.)
23. তণ্হাতলরতচ্ছেদনতাণপমোক্খং (স্যা॰)
24. taṇhātalaratacchedanatāṇapamokkhaṃ (syā.)



Related texts:



অট্ঠকথা • Aṭṭhakathā / সুত্তপিটক (অট্ঠকথা) • Suttapiṭaka (aṭṭhakathā) / খুদ্দকনিকায (অট্ঠকথা) • Khuddakanikāya (aṭṭhakathā) / সুত্তনিপাত-অট্ঠকথা • Suttanipāta-aṭṭhakathā / পারাযনানুগীতিগাথাৰণ্ণনা • Pārāyanānugītigāthāvaṇṇanā


© 1991-2026 Titi Tudorancea Yoga Bulletin | Titi Tudorancea® is a Registered Trademark | Terms of use and privacy policy
Contact