Only Dharma. Since 1992
Library / Tipiṭaka / তিপিটক • Tipiṭaka / জাতকপাল়ি • Jātakapāḷi

৫১৮. পণ্ডরনাগরাজজাতকং (৮)

518. Paṇḍaranāgarājajātakaṃ (8)

২৫৮.

258.

ৰিকিণ্ণৰাচং অনিগুয্হ 1 মন্তং, অসঞ্ঞতং অপরিচক্খিতারং 2

Vikiṇṇavācaṃ aniguyha 3 mantaṃ, asaññataṃ aparicakkhitāraṃ 4;

ভযং তমন্ৰেতি সযং অবোধং, নাগং যথা পণ্ডরকং সুপণ্ণো 5

Bhayaṃ tamanveti sayaṃ abodhaṃ, nāgaṃ yathā paṇḍarakaṃ supaṇṇo 6.

২৫৯.

259.

যো গুয্হমন্তং পরিরক্খনেয্যং, মোহা নরো সংসতি হাসমানো 7

Yo guyhamantaṃ parirakkhaneyyaṃ, mohā naro saṃsati hāsamāno 8;

তং ভিন্নমন্তং ভযমন্ৰেতি খিপ্পং, নাগং যথা পণ্ডরকং সুপণ্ণো॥

Taṃ bhinnamantaṃ bhayamanveti khippaṃ, nāgaṃ yathā paṇḍarakaṃ supaṇṇo.

২৬০.

260.

নানুমিত্তো গরুং অত্থং, গুয্হং ৰেদিতুমরহতি।

Nānumitto garuṃ atthaṃ, guyhaṃ veditumarahati;

সুমিত্তো চ অসম্বুদ্ধং, সম্বুদ্ধং ৰা অনত্থ ৰা॥

Sumitto ca asambuddhaṃ, sambuddhaṃ vā anattha vā.

২৬১.

261.

ৰিস্সাসমাপজ্জিমহং অচেলং 9, সমণো অযং সম্মতো ভাৰিতত্তো।

Vissāsamāpajjimahaṃ acelaṃ 10, samaṇo ayaṃ sammato bhāvitatto;

তস্সাহমক্খিং ৰিৰরিং 11 গুয্হমত্থং, অতীতমত্থো কপণং 12 রুদামি॥

Tassāhamakkhiṃ vivariṃ 13 guyhamatthaṃ, atītamattho kapaṇaṃ 14 rudāmi.

২৬২.

262.

তস্সাহং পরমং 15 ব্রহ্মে গুয্হং, ৰাচঞ্হি মং নাসক্খিং 16 সংযমেতুং।

Tassāhaṃ paramaṃ 17 brahme guyhaṃ, vācañhi maṃ nāsakkhiṃ 18 saṃyametuṃ;

তপ্পক্খতো হি ভযমাগতং মমং, অতীতমত্থো কপণং রুদামি॥

Tappakkhato hi bhayamāgataṃ mamaṃ, atītamattho kapaṇaṃ rudāmi.

২৬৩.

263.

যো ৰে নরো সুহদং মঞ্ঞমানো, গুয্হমত্থং সংসতি দুক্কুলীনে।

Yo ve naro suhadaṃ maññamāno, guyhamatthaṃ saṃsati dukkulīne;

দোসা ভযা অথৰা রাগরত্তা 19, পল্লত্থিতো 20 বালো অসংসযং সো॥

Dosā bhayā athavā rāgarattā 21, pallatthito 22 bālo asaṃsayaṃ so.

২৬৪.

264.

তিরোক্খৰাচো অসতং পৰিট্ঠো, যো সঙ্গতীসু মুদীরেতি ৰাক্যং।

Tirokkhavāco asataṃ paviṭṭho, yo saṅgatīsu mudīreti vākyaṃ;

আসীৰিসো দুম্মুখোত্যাহু তং নরং, আরা আরা 23 সংযমে তাদিসম্হা॥

Āsīviso dummukhotyāhu taṃ naraṃ, ārā ārā 24 saṃyame tādisamhā.

২৬৫.

265.

অন্নং পানং কাসিক 25 চন্দনঞ্চ, মনাপিত্থিযো মালমুচ্ছাদনঞ্চ।

Annaṃ pānaṃ kāsika 26 candanañca, manāpitthiyo mālamucchādanañca;

ওহায গচ্ছামসে সব্বকামে, সুপণ্ণ পাণূপগতাৰ ত্যম্হা॥

Ohāya gacchāmase sabbakāme, supaṇṇa pāṇūpagatāva tyamhā.

২৬৬.

266.

কো নীধ তিণ্ণং গরহং উপেতি, অস্মিংধ লোকে পাণভূ নাগরাজ।

Ko nīdha tiṇṇaṃ garahaṃ upeti, asmiṃdha loke pāṇabhū nāgarāja;

সমণো সুপণ্ণো অথ ৰা ত্ৰমেৰ, কিং কারণা পণ্ডরকগ্গহীতো॥

Samaṇo supaṇṇo atha vā tvameva, kiṃ kāraṇā paṇḍarakaggahīto.

২৬৭.

267.

সমণোতি মে সম্মতত্তো অহোসি, পিযো চ মে মনসা ভাৰিতত্তো।

Samaṇoti me sammatatto ahosi, piyo ca me manasā bhāvitatto;

তস্সাহমক্খিং ৰিৰরিং গুয্হমত্থং, অতীতমত্থো কপণং রুদামি॥

Tassāhamakkhiṃ vivariṃ guyhamatthaṃ, atītamattho kapaṇaṃ rudāmi.

২৬৮.

268.

ন চত্থি সত্তো অমরো পথব্যা, পঞ্ঞাৰিধা নত্থি ন নিন্দিতব্বা।

Na catthi satto amaro pathabyā, paññāvidhā natthi na ninditabbā;

সচ্চেন ধম্মেন ধিতিযা 27 দমেন, অলব্ভমব্যাহরতী নরো ইধ॥

Saccena dhammena dhitiyā 28 damena, alabbhamabyāharatī naro idha.

২৬৯.

269.

মাতাপিতা পরমা বন্ধৰানং, নাস্স ততিযো অনুকম্পকত্থি।

Mātāpitā paramā bandhavānaṃ, nāssa tatiyo anukampakatthi;

তেসম্পি গুয্হং পরমং ন সংসে, মন্তস্স ভেদং পরিসঙ্কমানো॥

Tesampi guyhaṃ paramaṃ na saṃse, mantassa bhedaṃ parisaṅkamāno.

২৭০.

270.

মাতাপিতা ভগিনী ভাতরো চ, সহাযা ৰা যস্স হোন্তি সপক্খা।

Mātāpitā bhaginī bhātaro ca, sahāyā vā yassa honti sapakkhā;

তেসম্পি গুয্হং পরমং ন সংসে, মন্তস্স ভেদং পরিসঙ্কমানো॥

Tesampi guyhaṃ paramaṃ na saṃse, mantassa bhedaṃ parisaṅkamāno.

২৭১.

271.

ভরিযা চে পুরিসং ৰজ্জা, কোমারী পিযভাণিনী।

Bhariyā ce purisaṃ vajjā, komārī piyabhāṇinī;

পুত্তরূপযসূপেতা , ঞাতিসঙ্ঘপুরক্খতা, তস্সাপি গুয্হং পরমং ন সংসে।

Puttarūpayasūpetā , ñātisaṅghapurakkhatā, tassāpi guyhaṃ paramaṃ na saṃse;

মন্তস্স ভেদং পরিসঙ্কমানো॥

Mantassa bhedaṃ parisaṅkamāno.

২৭২.

272.

ন গুয্হমত্থং 29 ৰিৰরেয্য, রক্খেয্য নং যথা নিধিং।

Na guyhamatthaṃ 30 vivareyya, rakkheyya naṃ yathā nidhiṃ;

ন হি পাতুকতো সাধু, গুয্হো অত্থো পজানতা॥

Na hi pātukato sādhu, guyho attho pajānatā.

২৭৩.

273.

থিযা গুয্হং ন সংসেয্য, অমিত্তস্স চ পণ্ডিতো।

Thiyā guyhaṃ na saṃseyya, amittassa ca paṇḍito;

যো চামিসেন সংহীরো, হদযত্থেনো চ যো নরো॥

Yo cāmisena saṃhīro, hadayattheno ca yo naro.

২৭৪.

274.

গুয্হমত্থং অসম্বুদ্ধং, সম্বোধযতি যো নরো।

Guyhamatthaṃ asambuddhaṃ, sambodhayati yo naro;

মন্তভেদভযা তস্স, দাসভূতো তিতিক্খতি॥

Mantabhedabhayā tassa, dāsabhūto titikkhati.

২৭৫.

275.

যাৰন্তো পুরিসস্সত্থং, গুয্হং জানন্তি মন্তিনং।

Yāvanto purisassatthaṃ, guyhaṃ jānanti mantinaṃ;

তাৰন্তো তস্স উব্বেগা, তস্মা গুয্হং ন ৰিস্সজে॥

Tāvanto tassa ubbegā, tasmā guyhaṃ na vissaje.

২৭৬.

276.

ৰিৰিচ্চ ভাসেয্য দিৰা রহস্সং, রত্তিং গিরং নাতিৰেলং পমুঞ্চে।

Vivicca bhāseyya divā rahassaṃ, rattiṃ giraṃ nātivelaṃ pamuñce;

উপস্সুতিকা হি সুণন্তি মন্তং, তস্মা মন্তো খিপ্পমুপেতি ভেদং॥

Upassutikā hi suṇanti mantaṃ, tasmā manto khippamupeti bhedaṃ.

২৭৭.

277.

যথাপি অস্স 31 নগরং মহন্তং, অদ্ৰারকং 32 আযসং ভদ্দসালং।

Yathāpi assa 33 nagaraṃ mahantaṃ, advārakaṃ 34 āyasaṃ bhaddasālaṃ;

সমন্তখাতাপরিখাউপেতং, এৰম্পি মে তে ইধ গুয্হমন্তা॥

Samantakhātāparikhāupetaṃ, evampi me te idha guyhamantā.

২৭৮.

278.

যে গুয্হমন্তা অৰিকিণ্ণৰাচা, দল়্হা সদত্থেসু নরা দুজিৰ্হ 35

Ye guyhamantā avikiṇṇavācā, daḷhā sadatthesu narā dujivha 36;

আরা অমিত্তা ব্যৰজন্তি তেহি, আসীৰিসা ৰা রিৰ সত্তুসঙ্ঘা 37

Ārā amittā byavajanti tehi, āsīvisā vā riva sattusaṅghā 38.

২৭৯.

279.

হিত্ৰা ঘরং পব্বজিতো অচেলো, নগ্গো মুণ্ডো চরতি ঘাসহেতু।

Hitvā gharaṃ pabbajito acelo, naggo muṇḍo carati ghāsahetu;

তম্হি 39 নু খো ৰিৰরিং গুয্হমত্থং, অত্থা চ ধম্মা চ অপগ্গতম্হা 40

Tamhi 41 nu kho vivariṃ guyhamatthaṃ, atthā ca dhammā ca apaggatamhā 42.

২৮০.

280.

কথংকরো হোতি সুপণ্ণরাজ, কিংসীলো কেন ৰতেন ৰত্তং।

Kathaṃkaro hoti supaṇṇarāja, kiṃsīlo kena vatena vattaṃ;

সমণো চরং হিত্ৰা মমাযিতানি, কথংকরো সগ্গমুপেতি ঠানং॥

Samaṇo caraṃ hitvā mamāyitāni, kathaṃkaro saggamupeti ṭhānaṃ.

২৮১.

281.

হিরিযা তিতিক্খায দমেনুপেতো 43, অক্কোধনো পেসুণিযং পহায।

Hiriyā titikkhāya damenupeto 44, akkodhano pesuṇiyaṃ pahāya;

সমণো চরং হিত্ৰা মমাযিতানি, এৰংকরো সগ্গমুপেতি ঠানং॥

Samaṇo caraṃ hitvā mamāyitāni, evaṃkaro saggamupeti ṭhānaṃ.

২৮২.

282.

মাতাৰ পুত্তং তরুণং তনুজ্জং 45, সম্ফস্সতা 46 সব্বগত্তং ফরেতি।

Mātāva puttaṃ taruṇaṃ tanujjaṃ 47, samphassatā 48 sabbagattaṃ phareti;

এৰম্পি মে ত্ৰং পাতুরহু দিজিন্দ, মাতাৰ পুত্তং অনুকম্পমানো॥

Evampi me tvaṃ pāturahu dijinda, mātāva puttaṃ anukampamāno.

২৮৩.

283.

হন্দজ্জ ত্ৰং মুঞ্চ 49 ৰধা দুজিৰ্হ, তযো হি পুত্তা ন হি অঞ্ঞো অত্থি।

Handajja tvaṃ muñca 50 vadhā dujivha, tayo hi puttā na hi añño atthi;

অন্তেৰাসী দিন্নকো অত্রজো চ, রজ্জস্সু 51 পুত্তঞ্ঞতরো মে অহোসি॥

Antevāsī dinnako atrajo ca, rajjassu 52 puttaññataro me ahosi.

২৮৪.

284.

ইচ্চেৰ ৰাক্যং ৰিসজ্জী সুপণ্ণো, ভুম্যং পতিট্ঠায দিজো দুজিৰ্হং।

Icceva vākyaṃ visajjī supaṇṇo, bhumyaṃ patiṭṭhāya dijo dujivhaṃ;

মুত্তজ্জ ত্ৰং সব্বভযাতিৰত্তো, থলূদকে হোহি মযাভিগুত্তো॥

Muttajja tvaṃ sabbabhayātivatto, thalūdake hohi mayābhigutto.

২৮৫.

285.

আতঙ্কিনং যথা কুসলো ভিসক্কো, পিপাসিতানং রহদোৰ সীতো।

Ātaṅkinaṃ yathā kusalo bhisakko, pipāsitānaṃ rahadova sīto;

ৰেস্মং যথা হিমসীতট্টিতানং 53, এৰম্পি তে সরণমহং ভৰামি॥

Vesmaṃ yathā himasītaṭṭitānaṃ 54, evampi te saraṇamahaṃ bhavāmi.

২৮৬.

286.

সন্ধিং কত্ৰা অমিত্তেন, অণ্ডজেন জলাবুজ।

Sandhiṃ katvā amittena, aṇḍajena jalābuja;

ৰিৰরিয দাঠং সেসি, কুতো তং ভযমাগতং॥

Vivariya dāṭhaṃ sesi, kuto taṃ bhayamāgataṃ.

২৮৭.

287.

সঙ্কেথেৰ অমিত্তস্মিং, মিত্তস্মিম্পি ন ৰিস্সসে।

Saṅketheva amittasmiṃ, mittasmimpi na vissase;

অভযা ভযমুপ্পন্নং, অপি মূলানি কন্ততি॥

Abhayā bhayamuppannaṃ, api mūlāni kantati.

২৮৮.

288.

কথং নু ৰিস্সসে ত্যম্হি, যেনাসি কলহো কতো।

Kathaṃ nu vissase tyamhi, yenāsi kalaho kato;

নিচ্চযত্তেন ঠাতব্বং, সো দিসব্ভি 55 ন রজ্জতি॥

Niccayattena ṭhātabbaṃ, so disabbhi 56 na rajjati.

২৮৯.

289.

ৰিস্সাসযে ন চ তং 57 ৰিস্সযেয্য, অসঙ্কিতো সঙ্কিতো চ 58 ভৰেয্য।

Vissāsaye na ca taṃ 59 vissayeyya, asaṅkito saṅkito ca 60 bhaveyya;

তথা তথা ৰিঞ্ঞূ পরক্কমেয্য, যথা যথা ভাৰং পরো ন জঞ্ঞা॥

Tathā tathā viññū parakkameyya, yathā yathā bhāvaṃ paro na jaññā.

২৯০.

290.

তে দেৰৰণ্ণা 61 সুখুমালরূপা, উভো সমা সুজযা 62 পুঞ্ঞখন্ধা 63

Te devavaṇṇā 64 sukhumālarūpā, ubho samā sujayā 65 puññakhandhā 66;

উপাগমুং করম্পিযং 67 অচেলং, মিস্সীভূতা অস্সৰাহাৰ নাগা॥

Upāgamuṃ karampiyaṃ 68 acelaṃ, missībhūtā assavāhāva nāgā.

২৯১.

291.

ততো হৰে পণ্ডরকো অচেলং, সযমেৰুপাগম্ম ইদং অৰোচ।

Tato have paṇḍarako acelaṃ, sayamevupāgamma idaṃ avoca;

মুত্তজ্জহং সব্বভযাতিৰত্তো, ন হি 69 নূন তুয্হং মনসো পিযম্হা॥

Muttajjahaṃ sabbabhayātivatto, na hi 70 nūna tuyhaṃ manaso piyamhā.

২৯২.

292.

পিযো হি মে আসি সুপণ্ণরাজা, অসংসযং পণ্ডরকেন সচ্চং।

Piyo hi me āsi supaṇṇarājā, asaṃsayaṃ paṇḍarakena saccaṃ;

সো রাগরত্তোৰ অকাসিমেতং, পাপকম্মং 71 সম্পজানো ন মোহা॥

So rāgarattova akāsimetaṃ, pāpakammaṃ 72 sampajāno na mohā.

২৯৩.

293.

ন মে পিযং অপ্পিযং ৰাপি হোতি, সম্পস্সতো লোকমিমং পরঞ্চ।

Na me piyaṃ appiyaṃ vāpi hoti, sampassato lokamimaṃ parañca;

সুসঞ্ঞতানঞ্হি ৰিযঞ্জনেন, অসঞ্ঞতো লোকমিমং চরাসি॥

Susaññatānañhi viyañjanena, asaññato lokamimaṃ carāsi.

২৯৪.

294.

অরিযাৰকাসোসি অনরিযোৰাসি 73, অসঞ্ঞতো সঞ্ঞতসন্নিকাসো।

Ariyāvakāsosi anariyovāsi 74, asaññato saññatasannikāso;

কণ্হাভিজাতিকোসি অনরিযরূপো, পাপং বহুং দুচ্চরিতং অচারি॥

Kaṇhābhijātikosi anariyarūpo, pāpaṃ bahuṃ duccaritaṃ acāri.

২৯৫.

295.

অদুট্ঠস্স তুৰং দুব্ভি, দুব্ভী 75 চ পিসুণো চসি।

Aduṭṭhassa tuvaṃ dubbhi, dubbhī 76 ca pisuṇo casi;

এতেন সচ্চৰজ্জেন, মুদ্ধা তে ফলতু সত্তধা॥

Etena saccavajjena, muddhā te phalatu sattadhā.

২৯৬.

296.

তস্মা হি মিত্তানং ন দুব্ভিতব্বং, মিত্তদুব্ভা 77 পাপিযো নত্থি অঞ্ঞো।

Tasmā hi mittānaṃ na dubbhitabbaṃ, mittadubbhā 78 pāpiyo natthi añño;

আসিত্তসত্তো নিহতো পথব্যা, ইন্দস্স ৰাক্যেন হি সংৰরো হতোতি॥

Āsittasatto nihato pathabyā, indassa vākyena hi saṃvaro hatoti.

পণ্ডরনাগরাজজাতকং 79 অট্ঠমং।

Paṇḍaranāgarājajātakaṃ 80 aṭṭhamaṃ.







Footnotes:
1. অনিগূল়্হ (পী॰)
2. অপরিরক্খিতারং (ক॰)
3. anigūḷha (pī.)
4. aparirakkhitāraṃ (ka.)
5. সুৰণ্ণো (ক॰)
6. suvaṇṇo (ka.)
7. ভাসমানো (পী॰)
8. bhāsamāno (pī.)
9. অচেলো (সী॰ পী॰)
10. acelo (sī. pī.)
11. ৰিৰরং (সী॰)
12. কপণো (পী॰)
13. vivaraṃ (sī.)
14. kapaṇo (pī.)
15. পুরিমং (সী॰)
16. নাসক্খি (পী॰)
17. purimaṃ (sī.)
18. nāsakkhi (pī.)
19. রাগরত্তো (সী॰ স্যা॰ পী॰)
20. পল্লিত্থো (পী॰), পল্লত্তিতো (ক॰)
21. rāgaratto (sī. syā. pī.)
22. pallittho (pī.), pallattito (ka.)
23. আরা অরা (পী॰)
24. ārā arā (pī.)
25. কাসিকং (পী॰)
26. kāsikaṃ (pī.)
27. ধিযা (সী॰ পী॰)
28. dhiyā (sī. pī.)
29. গুয্হত্থং (ক॰)
30. guyhatthaṃ (ka.)
31. অযো (স্যা॰), অয (ক॰)
32. আল়ারকং (পী॰)
33. ayo (syā.), aya (ka.)
34. āḷārakaṃ (pī.)
35. দুজিৰ্হা (স্যা॰ পী॰)
36. dujivhā (syā. pī.)
37. সত্তসঙ্ঘা (সী॰ স্যা॰)
38. sattasaṅghā (sī. syā.)
39. তম্হী (পী॰)
40. অপাগতম্হা (সী॰), অপগতম্হা (স্যা॰), অৰাগতম্হা (পী॰)
41. tamhī (pī.)
42. apāgatamhā (sī.), apagatamhā (syā.), avāgatamhā (pī.)
43. দমেন খন্তিযা (সী॰ স্যা॰ পী॰)
44. damena khantiyā (sī. syā. pī.)
45. তনূজং (সী॰)
46. সম্পস্স তং (সী॰ পী॰)
47. tanūjaṃ (sī.)
48. sampassa taṃ (sī. pī.)
49. মুচ্চ (সী॰)
50. mucca (sī.)
51. রজস্সু (সী॰ স্যা॰ পী॰)
52. rajassu (sī. syā. pī.)
53. হিমসিসিরট্টিতানং (পী॰)
54. himasisiraṭṭitānaṃ (pī.)
55. সো দিসম্হি (পী॰)
56. so disamhi (pī.)
57. নং (সী॰ স্যা॰ পী॰)
58. অসঙ্কিতো চ সঙ্কিতো (সী॰ পী॰)
59. naṃ (sī. syā. pī.)
60. asaṅkito ca saṅkito (sī. pī.)
61. দেৰৰণ্ণী (পী॰)
62. সুজযো (সী॰ স্যা॰ পী॰)
63. পুঞ্ঞগন্ধা (পী॰)
64. devavaṇṇī (pī.)
65. sujayo (sī. syā. pī.)
66. puññagandhā (pī.)
67. কাদম্বিযং (সী॰), কারম্বিযং (পী॰)
68. kādambiyaṃ (sī.), kārambiyaṃ (pī.)
69. হ (পী॰)
70. ha (pī.)
71. পাপং কম্মং (সী॰ পী॰)
72. pāpaṃ kammaṃ (sī. pī.)
73. অনরিযো চাসি (সী॰ পী॰)
74. anariyo cāsi (sī. pī.)
75. দূভি, দূভী (পী॰)
76. dūbhi, dūbhī (pī.)
77. মিত্তদুব্ভা হি (স্যা॰)
78. mittadubbhā hi (syā.)
79. পণ্ডরকজাতকং (সী॰ স্যা॰ পী॰)
80. paṇḍarakajātakaṃ (sī. syā. pī.)



Related texts:



অট্ঠকথা • Aṭṭhakathā / সুত্তপিটক (অট্ঠকথা) • Suttapiṭaka (aṭṭhakathā) / খুদ্দকনিকায (অট্ঠকথা) • Khuddakanikāya (aṭṭhakathā) / জাতক-অট্ঠকথা • Jātaka-aṭṭhakathā / [৫১৮] ৮. পণ্ডরনাগরাজজাতকৰণ্ণনা • [518] 8. Paṇḍaranāgarājajātakavaṇṇanā


© 1991-2026 Titi Tudorancea Yoga Bulletin | Titi Tudorancea® is a Registered Trademark | Terms of use and privacy policy
Contact