| Library / Tipiṭaka / តិបិដក • Tipiṭaka / នេត្តិប្បករណបាឡិ • Nettippakaraṇapāḷi |
៤. បទដ្ឋានហារវិភង្គោ
4. Padaṭṭhānahāravibhaṅgo
២២. តត្ថ កតមោ បទដ្ឋានោ ហារោ? ‘‘ធម្មំ ទេសេតិ ជិនោ’’តិ, អយំ បទដ្ឋានោ ហារោ។ កិំ ទេសេតិ? សព្ពធម្មយាថាវអសម្បដិវេធលក្ខណា អវិជ្ជា, តស្សា វិបល្លាសា បទដ្ឋានំ។ អជ្ឈោសានលក្ខណា តណ្ហា, តស្សា បិយរូបំ សាតរូបំ បទដ្ឋានំ។ បត្ថនលក្ខណោ លោភោ, តស្ស អទិន្នាទានំ បទដ្ឋានំ។ វណ្ណសណ្ឋានព្យញ្ជនគ្គហណលក្ខណា សុភសញ្ញា, តស្សា ឥន្ទ្រិយា សំវរោ បទដ្ឋានំ។ សាសវផស្សឧបគមនលក្ខណា សុខសញ្ញា, តស្សា អស្សាទោ បទដ្ឋានំ។ សង្ខតលក្ខណានំ ធម្មានំ អសមនុបស្សនលក្ខណា និច្ចសញ្ញា, តស្សា វិញ្ញាណំ បទដ្ឋានំ។ អនិច្ចសញ្ញាទុក្ខសញ្ញាអសមនុបស្សនលក្ខណា អត្តសញ្ញា, តស្សា នាមកាយោ បទដ្ឋានំ។ សព្ពធម្មសម្បដិវេធលក្ខណា វិជ្ជា, តស្សា សព្ពំ នេយ្យំ បទដ្ឋានំ។ ចិត្តវិក្ខេបបដិសំហរណលក្ខណោ សមថោ, តស្ស អសុភា បទដ្ឋានំ។ ឥច្ឆាវចរបដិសំហរណលក្ខណោ អលោភោ, តស្ស អទិន្នាទានា វេរមណី 1 បទដ្ឋានំ។ អព្យាបជ្ជលក្ខណោ អទោសោ, តស្ស បាណាតិបាតា វេរមណី បទដ្ឋានំ។ វត្ថុអវិប្បដិបត្តិលក្ខណោ 2 អមោហោ, តស្ស សម្មាបដិបត្តិ បទដ្ឋានំ។ វិនីលកវិបុព្ពកគហណលក្ខណា អសុភសញ្ញា, តស្សា និព្ពិទា បទដ្ឋានំ។ សាសវផស្សបរិជាននលក្ខណា ទុក្ខសញ្ញា, តស្សា វេទនា បទដ្ឋានំ។ សង្ខតលក្ខណានំ ធម្មានំ សមនុបស្សនលក្ខណា អនិច្ចសញ្ញា , តស្សា ឧប្បាទវយា បទដ្ឋានំ។ សព្ពធម្មអភិនិវេសលក្ខណា អនត្តសញ្ញា, តស្សា ធម្មសញ្ញា បទដ្ឋានំ។
22. Tattha katamo padaṭṭhāno hāro? ‘‘Dhammaṃ deseti jino’’ti, ayaṃ padaṭṭhāno hāro. Kiṃ deseti? Sabbadhammayāthāvaasampaṭivedhalakkhaṇā avijjā, tassā vipallāsā padaṭṭhānaṃ. Ajjhosānalakkhaṇā taṇhā, tassā piyarūpaṃ sātarūpaṃ padaṭṭhānaṃ. Patthanalakkhaṇo lobho, tassa adinnādānaṃ padaṭṭhānaṃ. Vaṇṇasaṇṭhānabyañjanaggahaṇalakkhaṇā subhasaññā, tassā indriyā saṃvaro padaṭṭhānaṃ. Sāsavaphassaupagamanalakkhaṇā sukhasaññā, tassā assādo padaṭṭhānaṃ. Saṅkhatalakkhaṇānaṃ dhammānaṃ asamanupassanalakkhaṇā niccasaññā, tassā viññāṇaṃ padaṭṭhānaṃ. Aniccasaññādukkhasaññāasamanupassanalakkhaṇā attasaññā, tassā nāmakāyo padaṭṭhānaṃ. Sabbadhammasampaṭivedhalakkhaṇā vijjā, tassā sabbaṃ neyyaṃ padaṭṭhānaṃ. Cittavikkhepapaṭisaṃharaṇalakkhaṇo samatho, tassa asubhā padaṭṭhānaṃ. Icchāvacarapaṭisaṃharaṇalakkhaṇo alobho, tassa adinnādānā veramaṇī 3 padaṭṭhānaṃ. Abyāpajjalakkhaṇo adoso, tassa pāṇātipātā veramaṇī padaṭṭhānaṃ. Vatthuavippaṭipattilakkhaṇo 4 amoho, tassa sammāpaṭipatti padaṭṭhānaṃ. Vinīlakavipubbakagahaṇalakkhaṇā asubhasaññā, tassā nibbidā padaṭṭhānaṃ. Sāsavaphassaparijānanalakkhaṇā dukkhasaññā, tassā vedanā padaṭṭhānaṃ. Saṅkhatalakkhaṇānaṃ dhammānaṃ samanupassanalakkhaṇā aniccasaññā , tassā uppādavayā padaṭṭhānaṃ. Sabbadhammaabhinivesalakkhaṇā anattasaññā, tassā dhammasaññā padaṭṭhānaṃ.
បញ្ច កាមគុណា កាមរាគស្ស បទដ្ឋានំ, បញ្ចិន្ទ្រិយានិ រូបីនិ រូបរាគស្ស បទដ្ឋានំ, ឆដ្ឋាយតនំ ភវរាគស្ស បទដ្ឋានំ, និព្ពត្តភវានុបស្សិតា បញ្ចន្នំ ឧបាទានក្ខន្ធានំ បទដ្ឋានំ, បុព្ពេនិវាសានុស្សតិញាណទស្សនស្ស បទដ្ឋានំ។ ឱកប្បនលក្ខណា សទ្ធា អធិមុត្តិបច្ចុបដ្ឋានា ច, អនាវិលលក្ខណោ បសាទោ សម្បសីទនបច្ចុបដ្ឋានោ ច។ អភិបត្ថិយនលក្ខណា សទ្ធា, តស្សា អវេច្ចបសាទោ បទដ្ឋានំ។ អនាវិលលក្ខណោ បសាទោ, តស្ស សទ្ធា បទដ្ឋានំ។ អារម្ភលក្ខណំ វីរិយំ, តស្ស សម្មប្បធានំ បទដ្ឋានំ។ អបិលាបនលក្ខណា សតិ, តស្សា សតិបដ្ឋានំ បទដ្ឋានំ។ ឯកគ្គលក្ខណោ សមាធិ, តស្ស ឈានានិ បទដ្ឋានំ។ បជាននលក្ខណា បញ្ញា, តស្សា សច្ចានិ បទដ្ឋានំ។
Pañca kāmaguṇā kāmarāgassa padaṭṭhānaṃ, pañcindriyāni rūpīni rūparāgassa padaṭṭhānaṃ, chaṭṭhāyatanaṃ bhavarāgassa padaṭṭhānaṃ, nibbattabhavānupassitā pañcannaṃ upādānakkhandhānaṃ padaṭṭhānaṃ, pubbenivāsānussatiñāṇadassanassa padaṭṭhānaṃ. Okappanalakkhaṇā saddhā adhimuttipaccupaṭṭhānā ca, anāvilalakkhaṇo pasādo sampasīdanapaccupaṭṭhāno ca. Abhipatthiyanalakkhaṇā saddhā, tassā aveccapasādo padaṭṭhānaṃ. Anāvilalakkhaṇo pasādo, tassa saddhā padaṭṭhānaṃ. Ārambhalakkhaṇaṃ vīriyaṃ, tassa sammappadhānaṃ padaṭṭhānaṃ. Apilāpanalakkhaṇā sati, tassā satipaṭṭhānaṃ padaṭṭhānaṃ. Ekaggalakkhaṇo samādhi, tassa jhānāni padaṭṭhānaṃ. Pajānanalakkhaṇā paññā, tassā saccāni padaṭṭhānaṃ.
អបរោ នយោ, អស្សាទមនសិការលក្ខណោ អយោនិសោមនសិការោ, តស្ស អវិជ្ជា បទដ្ឋានំ។ សច្ចសម្មោហនលក្ខណា អវិជ្ជា, សា សង្ខារានំ បទដ្ឋានំ។ បុនព្ភវវិរោហណលក្ខណា សង្ខារា, តេ 5 វិញ្ញាណស្ស បទដ្ឋានំ។ ឱបបច្ចយិកនិព្ពត្តិលក្ខណំ វិញ្ញាណំ, តំ នាមរូបស្ស បទដ្ឋានំ។ នាមកាយរូបកាយសង្ឃាតលក្ខណំ នាមរូបំ, តំ ឆឡាយតនស្ស បទដ្ឋានំ។ ឥន្ទ្រិយវវត្ថានលក្ខណំ ឆឡាយតនំ, តំ ផស្សស្ស បទដ្ឋានំ។ ចក្ខុរូបវិញ្ញាណសន្និបាតលក្ខណោ ផស្សោ, សោ វេទនាយ បទដ្ឋានំ។ ឥដ្ឋានិដ្ឋអនុភវនលក្ខណា វេទនា, សា តណ្ហាយ បទដ្ឋានំ។ អជ្ឈោសានលក្ខណា តណ្ហា, សា ឧបាទានស្ស បទដ្ឋានំ។ ឱបបច្ចយិកំ ឧបាទានំ, តំ ភវស្ស បទដ្ឋានំ។ នាមកាយរូបកាយសម្ភវនលក្ខណោ ភវោ, សោ ជាតិយា បទដ្ឋានំ។ ខន្ធបាតុភវនលក្ខណា ជាតិ, សា ជរាយ បទដ្ឋានំ។ ឧបធិបរិបាកលក្ខណា ជរា, សា មរណស្ស បទដ្ឋានំ។ ជីវិតិន្ទ្រិយុបច្ឆេទលក្ខណំ មរណំ, តំ សោកស្ស បទដ្ឋានំ។ ឧស្សុក្កការកោ សោកោ, សោ បរិទេវស្ស បទដ្ឋានំ ។ លាលប្បការកោ បរិទេវោ, សោ ទុក្ខស្ស បទដ្ឋានំ។ កាយសំបីឡនំ ទុក្ខំ, តំ ទោមនស្សស្ស បទដ្ឋានំ។ ចិត្តសំបីឡនំ ទោមនស្សំ, តំ ឧបាយាសស្ស បទដ្ឋានំ។ ឱទហនការកោ ឧបាយាសោ, សោ ភវស្ស បទដ្ឋានំ។ ឥមានិ ភវង្គានិ យទា សមគ្គានិ និព្ពត្តានិ ភវន្តិ សោ ភវោ, តំ សំសារស្ស បទដ្ឋានំ។ និយ្យានិកលក្ខណោ មគ្គោ, សោ និរោធស្ស បទដ្ឋានំ។
Aparo nayo, assādamanasikāralakkhaṇo ayonisomanasikāro, tassa avijjā padaṭṭhānaṃ. Saccasammohanalakkhaṇā avijjā, sā saṅkhārānaṃ padaṭṭhānaṃ. Punabbhavavirohaṇalakkhaṇā saṅkhārā, te 6 viññāṇassa padaṭṭhānaṃ. Opapaccayikanibbattilakkhaṇaṃ viññāṇaṃ, taṃ nāmarūpassa padaṭṭhānaṃ. Nāmakāyarūpakāyasaṅghātalakkhaṇaṃ nāmarūpaṃ, taṃ chaḷāyatanassa padaṭṭhānaṃ. Indriyavavatthānalakkhaṇaṃ chaḷāyatanaṃ, taṃ phassassa padaṭṭhānaṃ. Cakkhurūpaviññāṇasannipātalakkhaṇo phasso, so vedanāya padaṭṭhānaṃ. Iṭṭhāniṭṭhaanubhavanalakkhaṇā vedanā, sā taṇhāya padaṭṭhānaṃ. Ajjhosānalakkhaṇā taṇhā, sā upādānassa padaṭṭhānaṃ. Opapaccayikaṃ upādānaṃ, taṃ bhavassa padaṭṭhānaṃ. Nāmakāyarūpakāyasambhavanalakkhaṇo bhavo, so jātiyā padaṭṭhānaṃ. Khandhapātubhavanalakkhaṇā jāti, sā jarāya padaṭṭhānaṃ. Upadhiparipākalakkhaṇā jarā, sā maraṇassa padaṭṭhānaṃ. Jīvitindriyupacchedalakkhaṇaṃ maraṇaṃ, taṃ sokassa padaṭṭhānaṃ. Ussukkakārako soko, so paridevassa padaṭṭhānaṃ . Lālappakārako paridevo, so dukkhassa padaṭṭhānaṃ. Kāyasaṃpīḷanaṃ dukkhaṃ, taṃ domanassassa padaṭṭhānaṃ. Cittasaṃpīḷanaṃ domanassaṃ, taṃ upāyāsassa padaṭṭhānaṃ. Odahanakārako upāyāso, so bhavassa padaṭṭhānaṃ. Imāni bhavaṅgāni yadā samaggāni nibbattāni bhavanti so bhavo, taṃ saṃsārassa padaṭṭhānaṃ. Niyyānikalakkhaṇo maggo, so nirodhassa padaṭṭhānaṃ.
តិត្ថញ្ញុតា បីតញ្ញុតាយ បទដ្ឋានំ, បីតញ្ញុតា បត្តញ្ញុតាយ 7 បទដ្ឋានំ, បត្តញ្ញុតា អត្តញ្ញុតាយ បទដ្ឋានំ, អត្តញ្ញុតា បុព្ពេកតបុញ្ញតាយ បទដ្ឋានំ, បុព្ពេកតបុញ្ញតា បតិរូបទេសវាសស្ស បទដ្ឋានំ, បតិរូបទេសវាសោ សប្បុរិសូបនិស្សយស្ស បទដ្ឋានំ, សប្បុរិសូបនិស្សយោ អត្តសម្មាបណិធានស្ស បទដ្ឋានំ, អត្តសម្មាបណិធានំ សីលានំ បទដ្ឋានំ, សីលានិ អវិប្បដិសារស្ស បទដ្ឋានំ, អវិប្បដិសារោ បាមោជ្ជស្ស បទដ្ឋានំ, បាមោជ្ជំ បីតិយា បទដ្ឋានំ, បីតិ បស្សទ្ធិយា បទដ្ឋានំ, បស្សទ្ធិ សុខស្ស បទដ្ឋានំ, សុខំ សមាធិស្ស បទដ្ឋានំ, សមាធិ យថាភូតញាណទស្សនស្ស បទដ្ឋានំ, យថាភូតញាណទស្សនំ និព្ពិទាយ បទដ្ឋានំ, និព្ពិទា វិរាគស្ស បទដ្ឋានំ, វិរាគោ វិមុត្តិយា បទដ្ឋានំ។ វិមុត្តិ វិមុត្តិញាណទស្សនស្ស បទដ្ឋានំ។ ឯវំ យោ កោចិ ឧបនិស្សយោ យោ កោចិ បច្ចយោ, សព្ពោ សោ បទដ្ឋានំ។ តេនាហ អាយស្មា មហាកច្ចាយនោ ‘‘ធម្មំ ទេសេតិ ជិនោ’’តិ។
Titthaññutā pītaññutāya padaṭṭhānaṃ, pītaññutā pattaññutāya 8 padaṭṭhānaṃ, pattaññutā attaññutāya padaṭṭhānaṃ, attaññutā pubbekatapuññatāya padaṭṭhānaṃ, pubbekatapuññatā patirūpadesavāsassa padaṭṭhānaṃ, patirūpadesavāso sappurisūpanissayassa padaṭṭhānaṃ, sappurisūpanissayo attasammāpaṇidhānassa padaṭṭhānaṃ, attasammāpaṇidhānaṃ sīlānaṃ padaṭṭhānaṃ, sīlāni avippaṭisārassa padaṭṭhānaṃ, avippaṭisāro pāmojjassa padaṭṭhānaṃ, pāmojjaṃ pītiyā padaṭṭhānaṃ, pīti passaddhiyā padaṭṭhānaṃ, passaddhi sukhassa padaṭṭhānaṃ, sukhaṃ samādhissa padaṭṭhānaṃ, samādhi yathābhūtañāṇadassanassa padaṭṭhānaṃ, yathābhūtañāṇadassanaṃ nibbidāya padaṭṭhānaṃ, nibbidā virāgassa padaṭṭhānaṃ, virāgo vimuttiyā padaṭṭhānaṃ. Vimutti vimuttiñāṇadassanassa padaṭṭhānaṃ. Evaṃ yo koci upanissayo yo koci paccayo, sabbo so padaṭṭhānaṃ. Tenāha āyasmā mahākaccāyano ‘‘dhammaṃ deseti jino’’ti.
និយុត្តោ បទដ្ឋានោ ហារោ។
Niyutto padaṭṭhāno hāro.
Footnotes:
Related texts:
អដ្ឋកថា • Aṭṭhakathā / សុត្តបិដក (អដ្ឋកថា) • Suttapiṭaka (aṭṭhakathā) / ខុទ្ទកនិកាយ (អដ្ឋកថា) • Khuddakanikāya (aṭṭhakathā) / នេត្តិប្បករណ-អដ្ឋកថា • Nettippakaraṇa-aṭṭhakathā / ៤. បទដ្ឋានហារវិភង្គវណ្ណនា • 4. Padaṭṭhānahāravibhaṅgavaṇṇanā
ដីកា • Tīkā / សុត្តបិដក (ដីកា) • Suttapiṭaka (ṭīkā) / ខុទ្ទកនិកាយ (ដីកា) • Khuddakanikāya (ṭīkā) / នេត្តិប្បករណ-ដីកា • Nettippakaraṇa-ṭīkā / ៤. បទដ្ឋានហារវិភង្គវណ្ណនា • 4. Padaṭṭhānahāravibhaṅgavaṇṇanā
ដីកា • Tīkā / សុត្តបិដក (ដីកា) • Suttapiṭaka (ṭīkā) / ខុទ្ទកនិកាយ (ដីកា) • Khuddakanikāya (ṭīkā) / នេត្តិវិភាវិនី • Nettivibhāvinī / ៤. បទដ្ឋានហារវិភង្គវិភាវនា • 4. Padaṭṭhānahāravibhaṅgavibhāvanā
