| Library / Tipiṭaka / តិបិដក • Tipiṭaka / វិមតិវិនោទនី-ដីកា • Vimativinodanī-ṭīkā |
៤. បទសោធម្មសិក្ខាបទវណ្ណនា
4. Padasodhammasikkhāpadavaṇṇanā
៤៥. ចតុត្ថេ បុរិមព្យញ្ជនេន សទិសន្តិ ‘‘រូបំ អនិច្ច’’ន្តិ ឯត្ថ អនិច្ច-សទ្ទេន សទិសំ ‘‘វេទនា អនិច្ចា’’តិ ឯត្ថ អនិច្ច-សទ្ទំ វទតិ។ អក្ខរសមូហោតិ អវិភត្តិកោ វុត្តោ។ បទន្តិ វិភត្តិអន្តំ វុត្តំ។
45. Catutthe purimabyañjanena sadisanti ‘‘rūpaṃ anicca’’nti ettha anicca-saddena sadisaṃ ‘‘vedanā aniccā’’ti ettha anicca-saddaṃ vadati. Akkharasamūhoti avibhattiko vutto. Padanti vibhattiantaṃ vuttaṃ.
ឯកំ បទន្តិ គាថាបទមេវ សន្ធាយ វទតិ។ បទគណនាយាតិ គាថាបទគណនាយ។ អបាបុណិត្វាតិ សទ្ធិំ អកថេត្វា។ ឯតេន គាថាយ បច្ឆិមបាទេ វុច្ចមានេ សាមណេរោ បឋមបាទាទិំ វទតិ, អាបត្តិយេវ, តស្មិំ និស្សទ្ទេ ឯវ ឥតរេន វត្តព្ពន្តិ ទស្សេតិ។
Ekaṃ padanti gāthāpadameva sandhāya vadati. Padagaṇanāyāti gāthāpadagaṇanāya. Apāpuṇitvāti saddhiṃ akathetvā. Etena gāthāya pacchimapāde vuccamāne sāmaṇero paṭhamapādādiṃ vadati, āpattiyeva, tasmiṃ nissadde eva itarena vattabbanti dasseti.
អដ្ឋកថានិស្សិតោតិ សង្គីតិត្តយារុឡ្ហំ បោរាណដ្ឋកថំ សន្ធាយ វទតិ។ ឥទានិបិ ‘‘យថាបិ ទីបិកោ នាម, និលីយិត្វា គណ្ហតេ មិគេ’’តិ (មិ. ប. ៦.១.៥; វិសុទ្ធិ. ១.២១៧; ទី. និ. អដ្ឋ. ២.៣៧៤; ម. និ. អដ្ឋ. ១.១០៧; បារា. អដ្ឋ. ២.១៦៥; បដិ. ម. អដ្ឋ. ២.១.១៦៣) ឯវមាទិកំ អដ្ឋកថាវចនំ អត្ថេវ, ពុទ្ធឃោសាចរិយាទីហិ បោរាណដ្ឋកថានយេន វុត្តម្បិ ឥធ សង្គហេតព្ពន្តិ វទន្តិ។ បាឡិនិស្សិតោតិ ឧទានវគ្គសង្គហាទិកោ។ វិវដ្ដូបនិស្សិតន្តិ និព្ពាននិស្សិតំ។ ថេរស្សាតិ នាគសេនត្ថេរស្ស។ មគ្គកថាទីនិ បករណានិ។
Aṭṭhakathānissitoti saṅgītittayāruḷhaṃ porāṇaṭṭhakathaṃ sandhāya vadati. Idānipi ‘‘yathāpi dīpiko nāma, nilīyitvā gaṇhate mige’’ti (mi. pa. 6.1.5; visuddhi. 1.217; dī. ni. aṭṭha. 2.374; ma. ni. aṭṭha. 1.107; pārā. aṭṭha. 2.165; paṭi. ma. aṭṭha. 2.1.163) evamādikaṃ aṭṭhakathāvacanaṃ attheva, buddhaghosācariyādīhi porāṇaṭṭhakathānayena vuttampi idha saṅgahetabbanti vadanti. Pāḷinissitoti udānavaggasaṅgahādiko. Vivaṭṭūpanissitanti nibbānanissitaṃ. Therassāti nāgasenattherassa. Maggakathādīni pakaraṇāni.
៤៦. បាឡិយំ អក្ខរាយាតិអាទិ លិង្គវិបល្លាសេន វុត្តំ, អក្ខរេនាតិអាទិនា អត្ថោ គហេតព្ពោ។
46. Pāḷiyaṃ akkharāyātiādi liṅgavipallāsena vuttaṃ, akkharenātiādinā attho gahetabbo.
៤៨. ឧបចារំ មុញ្ចិត្វាតិ បរិសាយ ទ្វាទសហត្ថំ មុញ្ចិត្វា ឯកតោ ឋិតស្ស វា និសិន្នស្ស វា អនុបសម្បន្នស្ស អកថេត្វា អញ្ញេ ឧទ្ទិស្ស ភណន្តស្សាបិ អនាបត្តិ។ សចេ បន ទូរេ និសិន្នម្បិ ឧទ្ទិស្ស ភណតិ, អាបត្តិ ឯវ។ ឱបាតេតីតិ សទ្ធិំ កថេតិ។ អនុបសម្បន្នតា, វុត្តលក្ខណធម្មំ បទសោ វាចនតា, ឯកតោ ភណនញ្ចាតិ ឥមានេត្ថ តីណិ អង្គានិ។
48.Upacāraṃmuñcitvāti parisāya dvādasahatthaṃ muñcitvā ekato ṭhitassa vā nisinnassa vā anupasampannassa akathetvā aññe uddissa bhaṇantassāpi anāpatti. Sace pana dūre nisinnampi uddissa bhaṇati, āpatti eva. Opātetīti saddhiṃ katheti. Anupasampannatā, vuttalakkhaṇadhammaṃ padaso vācanatā, ekato bhaṇanañcāti imānettha tīṇi aṅgāni.
បទសោធម្មសិក្ខាបទវណ្ណនា និដ្ឋិតា។
Padasodhammasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā.
Related texts:
តិបិដក (មូល) • Tipiṭaka (Mūla) / វិនយបិដក • Vinayapiṭaka / មហាវិភង្គ • Mahāvibhaṅga / ១. មុសាវាទវគ្គោ • 1. Musāvādavaggo
អដ្ឋកថា • Aṭṭhakathā / វិនយបិដក (អដ្ឋកថា) • Vinayapiṭaka (aṭṭhakathā) / មហាវិភង្គ-អដ្ឋកថា • Mahāvibhaṅga-aṭṭhakathā / ៤. បទសោធម្មសិក្ខាបទវណ្ណនា • 4. Padasodhammasikkhāpadavaṇṇanā
ដីកា • Tīkā / វិនយបិដក (ដីកា) • Vinayapiṭaka (ṭīkā) / សារត្ថទីបនី-ដីកា • Sāratthadīpanī-ṭīkā / ៤. បទសោធម្មសិក្ខាបទវណ្ណនា • 4. Padasodhammasikkhāpadavaṇṇanā
ដីកា • Tīkā / វិនយបិដក (ដីកា) • Vinayapiṭaka (ṭīkā) / វជិរពុទ្ធិ-ដីកា • Vajirabuddhi-ṭīkā / ៤. បទសោធម្មសិក្ខាបទវណ្ណនា • 4. Padasodhammasikkhāpadavaṇṇanā
ដីកា • Tīkā / វិនយបិដក (ដីកា) • Vinayapiṭaka (ṭīkā) / បាចិត្យាទិយោជនាបាឡិ • Pācityādiyojanāpāḷi / ៤. បទសោធម្មសិក្ខាបទំ • 4. Padasodhammasikkhāpadaṃ
