| Library / Tipiṭaka / តិបិដក • Tipiṭaka / បញ្ចបករណ-អនុដីកា • Pañcapakaraṇa-anuṭīkā |
១. មាតិកាវណ្ណនា
1. Mātikāvaṇṇanā
១. នយមាតិកាវណ្ណនា
1. Nayamātikāvaṇṇanā
១. ចុទ្ទសវិធេនាតិ ចុទ្ទសប្បការេន, ចុទ្ទសហិ បទេហីតិ អត្ថោ។ តត្ថ ‘‘សង្គហោ អសង្គហោ’’តិ ឥទមេកំ បទំ, តថា ‘‘សម្បយោគោ វិប្បយោគោ’’តិ។ ‘‘សង្គហិតេន សម្បយុត្តំ វិប្បយុត្ត’’ន្តិអាទីនិ បន តីណិ តីណិ បទានិ ឯកេកំ បទំ។ ឥតរេសុ បទវិភាគោ សុវិញ្ញេយ្យោវ។ ឯតេហីតិ សង្គហាទិប្បការេហិ។ នយនំ បាបនំ, តំ បន បវត្តនំ ញាបនញ្ច ហោតីតិ ‘‘បវត្តីយតិ ញាយន្តី’’តិ ច ទ្វិធាបិ អត្ថោ វុត្តោ។ នយា ឯវ ឧទ្ទិសិយមានា មាតិកា។ អត្ថទ្វយេបិ បវត្តនញាណកិរិយានំ ករណភាវេន សង្គហាទិប្បការា នយាតិ វុត្តា។ តេនាហ អដ្ឋកថាយំ ‘‘ឥមិនា សង្គហាទិកេន នយេនា’’តិ (ធាតុ. អដ្ឋ. ១)។ បទានន្តិ អត្ថទីបកានំ វចនានំ។ បជ្ជតិ ឯតេន អត្ថោតិ ហិ បទំ។ បទានន្តិ ច សំសាមិសម្ពន្ធេ សាមិវចនំ, បករណស្សាតិ បន អវយវាវយវីសម្ពន្ធេ។
1. Cuddasavidhenāti cuddasappakārena, cuddasahi padehīti attho. Tattha ‘‘saṅgaho asaṅgaho’’ti idamekaṃ padaṃ, tathā ‘‘sampayogo vippayogo’’ti. ‘‘Saṅgahitena sampayuttaṃ vippayutta’’ntiādīni pana tīṇi tīṇi padāni ekekaṃ padaṃ. Itaresu padavibhāgo suviññeyyova. Etehīti saṅgahādippakārehi. Nayanaṃ pāpanaṃ, taṃ pana pavattanaṃ ñāpanañca hotīti ‘‘pavattīyati ñāyantī’’ti ca dvidhāpi attho vutto. Nayā eva uddisiyamānā mātikā. Atthadvayepi pavattanañāṇakiriyānaṃ karaṇabhāvena saṅgahādippakārā nayāti vuttā. Tenāha aṭṭhakathāyaṃ ‘‘iminā saṅgahādikena nayenā’’ti (dhātu. aṭṭha. 1). Padānanti atthadīpakānaṃ vacanānaṃ. Pajjati etena atthoti hi padaṃ. Padānanti ca saṃsāmisambandhe sāmivacanaṃ, pakaraṇassāti pana avayavāvayavīsambandhe.
Related texts:
តិបិដក (មូល) • Tipiṭaka (Mūla) / អភិធម្មបិដក • Abhidhammapiṭaka / ធាតុកថាបាឡិ • Dhātukathāpāḷi / ១. នយមាតិកា • 1. Nayamātikā
អដ្ឋកថា • Aṭṭhakathā / អភិធម្មបិដក (អដ្ឋកថា) • Abhidhammapiṭaka (aṭṭhakathā) / បញ្ចបករណ-អដ្ឋកថា • Pañcapakaraṇa-aṭṭhakathā / ១. នយមាតិកាវណ្ណនា • 1. Nayamātikāvaṇṇanā
ដីកា • Tīkā / អភិធម្មបិដក (ដីកា) • Abhidhammapiṭaka (ṭīkā) / បញ្ចបករណ-មូលដីកា • Pañcapakaraṇa-mūlaṭīkā / ១. នយមាតិកាវណ្ណនា • 1. Nayamātikāvaṇṇanā
