| Library / Tipiṭaka / តិបិដក • Tipiṭaka / ថេរីគាថា-អដ្ឋកថា • Therīgāthā-aṭṭhakathā |
៥. នន្ទុត្តរាថេរីគាថាវណ្ណនា
5. Nanduttarātherīgāthāvaṇṇanā
អគ្គិំ ចន្ទញ្ចាតិអាទិកា នន្ទុត្តរាយ ថេរិយា គាថា។ អយម្បិ បុរិមពុទ្ធេសុ កតាធិការា តត្ថ តត្ថ ភវេ វិវដ្ដូបនិស្សយំ កុសលំ ឧបចិនិត្វា ឥមស្មិំ ពុទ្ធុប្បាទេ កុរុរដ្ឋេ កម្មាសធម្មនិគមេ ព្រាហ្មណកុលេ និព្ពត្តិត្វា , ឯកច្ចានិ វិជ្ជាដ្ឋានានិ សិប្បាយតនានិ ច ឧគ្គហេត្វា និគណ្ឋបព្ពជ្ជំ ឧបគន្ត្វា, វាទប្បសុតា ជម្ពុសាខំ គហេត្វា ភទ្ទាកុណ្ឌលកេសា វិយ ជម្ពុទីបតលេ វិចរន្តី មហាមោគ្គល្លានត្ថេរំ ឧបសង្កមិត្វា បញ្ហំ បុច្ឆិត្វា បរាជយំ បត្តា ថេរស្ស ឱវាទេ ឋត្វា សាសនេ បព្ពជិត្វា សមណធម្មំ ករោន្តី ន ចិរស្សេវ សហ បដិសម្ភិទាហិ អរហត្តំ បត្វា អត្តនោ បដិបត្តិំ បច្ចវេក្ខិត្វា ឧទានវសេន –
Aggiṃcandañcātiādikā nanduttarāya theriyā gāthā. Ayampi purimabuddhesu katādhikārā tattha tattha bhave vivaṭṭūpanissayaṃ kusalaṃ upacinitvā imasmiṃ buddhuppāde kururaṭṭhe kammāsadhammanigame brāhmaṇakule nibbattitvā , ekaccāni vijjāṭṭhānāni sippāyatanāni ca uggahetvā nigaṇṭhapabbajjaṃ upagantvā, vādappasutā jambusākhaṃ gahetvā bhaddākuṇḍalakesā viya jambudīpatale vicarantī mahāmoggallānattheraṃ upasaṅkamitvā pañhaṃ pucchitvā parājayaṃ pattā therassa ovāde ṭhatvā sāsane pabbajitvā samaṇadhammaṃ karontī na cirasseva saha paṭisambhidāhi arahattaṃ patvā attano paṭipattiṃ paccavekkhitvā udānavasena –
៨៧.
87.
‘‘អគ្គិំ ចន្ទញ្ច សូរិយញ្ច, ទេវតា ច នមស្សិហំ;
‘‘Aggiṃ candañca sūriyañca, devatā ca namassihaṃ;
នទីតិត្ថានិ គន្ត្វាន, ឧទកំ ឱរុហាមិហំ។
Nadītitthāni gantvāna, udakaṃ oruhāmihaṃ.
៨៨.
88.
‘‘ពហូវតសមាទានា, អឌ្ឍំ សីសស្ស ឱលិខិំ;
‘‘Bahūvatasamādānā, aḍḍhaṃ sīsassa olikhiṃ;
ឆមាយ សេយ្យំ កប្បេមិ, រត្តិំ ភត្តំ ន ភុញ្ជហំ។
Chamāya seyyaṃ kappemi, rattiṃ bhattaṃ na bhuñjahaṃ.
៨៩.
89.
‘‘វិភូសាមណ្ឌនរតា, ន្ហាបនុច្ឆាទនេហិ ច;
‘‘Vibhūsāmaṇḍanaratā, nhāpanucchādanehi ca;
ឧបកាសិំ ឥមំ កាយំ, កាមរាគេន អដ្ដិតា។
Upakāsiṃ imaṃ kāyaṃ, kāmarāgena aṭṭitā.
៩០.
90.
‘‘តតោ សទ្ធំ លភិត្វាន, បព្ពជិំ អនគារិយំ;
‘‘Tato saddhaṃ labhitvāna, pabbajiṃ anagāriyaṃ;
ទិស្វា កាយំ យថាភូតំ, កាមរាគោ សមូហតោ។
Disvā kāyaṃ yathābhūtaṃ, kāmarāgo samūhato.
៩១.
91.
‘‘សព្ពេ ភវា សមុច្ឆិន្នា, ឥច្ឆា ច បត្ថនាបិ ច;
‘‘Sabbe bhavā samucchinnā, icchā ca patthanāpi ca;
សព្ពយោគវិសំយុត្តា, សន្តិំ បាបុណិ ចេតសោ’’តិ។ –
Sabbayogavisaṃyuttā, santiṃ pāpuṇi cetaso’’ti. –
ឥមា បញ្ច គាថា អភាសិ។
Imā pañca gāthā abhāsi.
តត្ថ អគ្គិំ ចន្ទញ្ច សូរិយញ្ច, ទេវតា ច នមស្សិហន្តិ អគ្គិប្បមុខា ទេវាតិ ឥន្ទានំ ទេវានំ អារាធនត្ថំ អាហុតិំ បគ្គហេត្វា អគ្គិញ្ច, មាសេ មាសេ សុក្កបក្ខស្ស ទុតិយាយ ចន្ទញ្ច, ទិវសេ ទិវសេ សាយំ បាតំ សូរិយញ្ច, អញ្ញា ច ពាហិរា ហិរញ្ញគព្ភាទយោ ទេវតា ច, វិសុទ្ធិមគ្គំ គវេសន្តី នមស្សិហំ នមក្ការំ អហំ អកាសិំ។ នទីតិត្ថានិ គន្ត្វាន, ឧទកំ ឱរុហាមិហន្តិ គង្គាទីនំ នទីនំ បូជាតិត្ថានិ ឧបគន្ត្វា សាយំ បាតំ ឧទកំ ឱតរាមិ ឧទកេ និមុជ្ជិត្វា អង្គសិញ្ចនំ ករោមិ។
Tattha aggiṃ candañca sūriyañca, devatā ca namassihanti aggippamukhā devāti indānaṃ devānaṃ ārādhanatthaṃ āhutiṃ paggahetvā aggiñca, māse māse sukkapakkhassa dutiyāya candañca, divase divase sāyaṃ pātaṃ sūriyañca, aññā ca bāhirā hiraññagabbhādayo devatā ca, visuddhimaggaṃ gavesantī namassihaṃ namakkāraṃ ahaṃ akāsiṃ. Nadītitthānigantvāna, udakaṃ oruhāmihanti gaṅgādīnaṃ nadīnaṃ pūjātitthāni upagantvā sāyaṃ pātaṃ udakaṃ otarāmi udake nimujjitvā aṅgasiñcanaṃ karomi.
ពហូវតសមាទានាតិ បញ្ចាតបតប្បនាទិ ពហុវិធវតសមាទានា។ គាថាសុខត្ថំ ពហូតិ ទីឃករណំ។ អឌ្ឍំ សីសស្ស ឱលិខិន្តិ មយ្ហំ សីសស្ស អឌ្ឍមេវ មុណ្ឌេមិ។ កេចិ ‘‘អឌ្ឍំ សីសស្ស ឱលិខិន្តិ កេសកលាបស្ស អឌ្ឍំ ជដាពន្ធនវសេន ពន្ធិត្វា អឌ្ឍំ វិស្សជ្ជេសិ’’ន្តិ អត្ថំ វទន្តិ។ ឆមាយ សេយ្យំ កប្បេមីតិ ថណ្ឌិលសាយិនី ហុត្វា អនន្តរហិតាយ ភូមិយា សយាមិ។ រត្តិំ ភត្តំ ន ភុញ្ជហន្តិ រត្តូបរតា ហុត្វា រត្តិយំ ភោជនំ ន ភុញ្ជិំ។
Bahūvatasamādānāti pañcātapatappanādi bahuvidhavatasamādānā. Gāthāsukhatthaṃ bahūti dīghakaraṇaṃ. Aḍḍhaṃ sīsassa olikhinti mayhaṃ sīsassa aḍḍhameva muṇḍemi. Keci ‘‘aḍḍhaṃ sīsassa olikhinti kesakalāpassa aḍḍhaṃ jaṭābandhanavasena bandhitvā aḍḍhaṃ vissajjesi’’nti atthaṃ vadanti. Chamāya seyyaṃ kappemīti thaṇḍilasāyinī hutvā anantarahitāya bhūmiyā sayāmi. Rattiṃ bhattaṃ na bhuñjahanti rattūparatā hutvā rattiyaṃ bhojanaṃ na bhuñjiṃ.
វិភូសាមណ្ឌនរតាតិ ចិរកាលំ អត្តកិលមថានុយោគេន កិលន្តកាយា ‘‘ឯវំ សរីរស្ស កិលមនេន នត្ថិ បញ្ញាសុទ្ធិ។ សចេ បន ឥន្ទ្រិយានំ តោសនវសេន សរីរស្ស តប្បនេន សុទ្ធិ សិយា’’តិ មន្ត្វា ឥមំ កាយំ អនុគ្គណ្ហន្តី វិភូសាយំ មណ្ឌនេ ច រតា វត្ថាលង្ការេហិ អលង្ករណេ គន្ធមាលាទីហិ មណ្ឌនេ ច អភិរតា។ ន្ហាបនុច្ឆាទនេហិ ចាតិ សម្ពាហនាទីនិ ការេត្វា ន្ហាបនេន ឧច្ឆាទនេន ច។ ឧបកាសិំ ឥមំ កាយន្តិ ឥមំ មម កាយំ អនុគ្គណ្ហិំ សន្តប្បេសិំ។ កាមរាគេន អដ្ដិតាតិ ឯវំ កាយទឡ្ហីពហុលា ហុត្វា អយោនិសោមនសិការបច្ចយា បរិយុដ្ឋិតេន កាមរាគេន អដ្ដិតា អភិណ្ហំ ឧបទ្ទុតា អហោសិំ។
Vibhūsāmaṇḍanaratāti cirakālaṃ attakilamathānuyogena kilantakāyā ‘‘evaṃ sarīrassa kilamanena natthi paññāsuddhi. Sace pana indriyānaṃ tosanavasena sarīrassa tappanena suddhi siyā’’ti mantvā imaṃ kāyaṃ anuggaṇhantī vibhūsāyaṃ maṇḍane ca ratā vatthālaṅkārehi alaṅkaraṇe gandhamālādīhi maṇḍane ca abhiratā. Nhāpanucchādanehi cāti sambāhanādīni kāretvā nhāpanena ucchādanena ca. Upakāsiṃ imaṃ kāyanti imaṃ mama kāyaṃ anuggaṇhiṃ santappesiṃ. Kāmarāgena aṭṭitāti evaṃ kāyadaḷhībahulā hutvā ayonisomanasikārapaccayā pariyuṭṭhitena kāmarāgena aṭṭitā abhiṇhaṃ upaddutā ahosiṃ.
តតោ សទ្ធំ លភិត្វានាតិ ឯវំ សមាទិន្នវតានិ ភិន្ទិត្វា កាយទឡ្ហីពហុលា វាទប្បសុតា ហុត្វា តត្ថ តត្ថ វិចរន្តី តតោ បច្ឆា អបរភាគេ មហាមោគ្គល្លានត្ថេរស្ស សន្តិកេ លទ្ធោវាទានុសាសនា សទ្ធំ បដិលភិត្វា។ ទិស្វា កាយំ យថាភូតន្តិ សហ វិបស្សនាយ មគ្គបញ្ញាយ ឥមំ មម កាយំ យថាភូតំ ទិស្វា អនាគាមិមគ្គេន សព្ពសោ កាមរាគោ សមូហតោ។ តតោ បរំ អគ្គមគ្គេន សព្ពេ ភវា សមុច្ឆិន្នា, ឥច្ឆា ច បត្ថនាបិ ចាតិ បច្ចុប្បន្នវិសយាភិលាសសង្ខាតា ឥច្ឆា ច អាយតិភវាភិលាសសង្ខាតា បត្ថនាបិ សព្ពេ ភវាបិ សមុច្ឆិន្នាតិ យោជនា ។ សន្តិំ បាបុណិ ចេតសោតិ អច្ចន្តំ សន្តិំ អរហត្តផលំ បាបុណិំ អធិគច្ឆិន្តិ អត្ថោ។
Tato saddhaṃ labhitvānāti evaṃ samādinnavatāni bhinditvā kāyadaḷhībahulā vādappasutā hutvā tattha tattha vicarantī tato pacchā aparabhāge mahāmoggallānattherassa santike laddhovādānusāsanā saddhaṃ paṭilabhitvā. Disvā kāyaṃ yathābhūtanti saha vipassanāya maggapaññāya imaṃ mama kāyaṃ yathābhūtaṃ disvā anāgāmimaggena sabbaso kāmarāgo samūhato. Tato paraṃ aggamaggena sabbe bhavā samucchinnā, icchā ca patthanāpi cāti paccuppannavisayābhilāsasaṅkhātā icchā ca āyatibhavābhilāsasaṅkhātā patthanāpi sabbe bhavāpi samucchinnāti yojanā . Santiṃ pāpuṇi cetasoti accantaṃ santiṃ arahattaphalaṃ pāpuṇiṃ adhigacchinti attho.
នន្ទុត្តរាថេរីគាថាវណ្ណនា និដ្ឋិតា។
Nanduttarātherīgāthāvaṇṇanā niṭṭhitā.
Related texts:
តិបិដក (មូល) • Tipiṭaka (Mūla) / សុត្តបិដក • Suttapiṭaka / ខុទ្ទកនិកាយ • Khuddakanikāya / ថេរីគាថាបាឡិ • Therīgāthāpāḷi / ៥. នន្ទុត្តរាថេរីគាថា • 5. Nanduttarātherīgāthā
