| Tipiṭaka / Tipiṭaka (English) / Dīgha Nikāya, English translation |
Show IAST transliterationទីឃ និកាយ ៨
Long Discourses 8
មហាសីហនាទសុត្ត
The Lion’s Roar to the Naked Ascetic Kassapa
ឯវំ មេ សុតំ—ឯកំ សមយំ ភគវា ឧរុញ្ញាយំ វិហរតិ កណ្ណកត្ថលេ មិគទាយេ។
So I have heard. At one time the Buddha was staying near Ujuñña, in the deer park at Kaṇṇakatthala.
អថ ខោ អចេលោ កស្សបោ យេន ភគវា តេនុបសង្កមិ; ឧបសង្កមិត្វា ភគវតា សទ្ធិំ សម្មោទិ។ សម្មោទនីយំ កថំ សារណីយំ វីតិសារេត្វា ឯកមន្តំ អដ្ឋាសិ។ ឯកមន្តំ ឋិតោ ខោ អចេលោ កស្សបោ ភគវន្តំ ឯតទវោច:
Then the naked ascetic Kassapa went up to the Buddha and exchanged greetings with him. When the greetings and polite conversation were over, he stood to one side, and said to the Buddha:
“សុតំ មេតំ, ភោ គោតម: ‘សមណោ គោតមោ សព្ពំ តបំ គរហតិ, សព្ពំ តបស្សិំ លូខាជីវិំ ឯកំសេន ឧបក្កោសតិ ឧបវទតីៜតិ។ យេ តេ, ភោ គោតម, ឯវមាហំសុ: ‘សមណោ គោតមោ សព្ពំ តបំ គរហតិ, សព្ពំ តបស្សិំ លូខាជីវិំ ឯកំសេន ឧបក្កោសតិ ឧបវទតីៜតិ, កច្ចិ តេ ភោតោ គោតមស្ស វុត្តវាទិនោ, ន ច ភវន្តំ គោតមំ អភូតេន អព្ភាចិក្ខន្តិ, ធម្មស្ស ចានុធម្មំ ព្យាករោន្តិ, ន ច កោចិ សហធម្មិកោ វាទានុវាទោ គារយ្ហំ ឋានំ អាគច្ឆតិ? អនព្ភក្ខាតុកាមា ហិ មយំ ភវន្តំ គោតមន៑”តិ។
“Master Gotama, I have heard the following: ‘The ascetic Gotama criticizes all fervent mortification. He categorically condemns and denounces all fervent mortifiers who live rough.’ Do those who say this repeat what the Buddha has said, and not misrepresent him with an untruth? Is their explanation in line with the teaching? Are there any legitimate grounds for rebuke and criticism? For we don’t want to misrepresent Master Gotama.”
“យេ តេ, កស្សប, ឯវមាហំសុ: ‘សមណោ គោតមោ សព្ពំ តបំ គរហតិ, សព្ពំ តបស្សិំ លូខាជីវិំ ឯកំសេន ឧបក្កោសតិ ឧបវទតីៜតិ, ន មេ តេ វុត្តវាទិនោ, អព្ភាចិក្ខន្តិ ច បន មំ តេ អសតា អភូតេន។ ឥធាហំ, កស្សប, ឯកច្ចំ តបស្សិំ លូខាជីវិំ បស្សាមិ ទិព្ពេន ចក្ខុនា វិសុទ្ធេន អតិក្កន្តមានុសកេន កាយស្ស ភេទា បរំ មរណា អបាយំ ទុគ្គតិំ វិនិបាតំ និរយំ ឧបបន្នំ។ ឥធ បនាហំ, កស្សប, ឯកច្ចំ តបស្សិំ លូខាជីវិំ បស្សាមិ ទិព្ពេន ចក្ខុនា វិសុទ្ធេន អតិក្កន្តមានុសកេន កាយស្ស ភេទា បរំ មរណា សុគតិំ សគ្គំ លោកំ ឧបបន្នំ។
“Kassapa, those who say this do not repeat what I have said. They misrepresent me with what is false, baseless, and untrue. With clairvoyance that is purified and superhuman, I see some fervent mortifier who lives rough reborn in a place of loss, a bad place, the underworld, hell. But I see another fervent mortifier who lives rough reborn in a good place, a heavenly realm.
ឥធាហំ, កស្សប, ឯកច្ចំ តបស្សិំ អប្បទុក្ខវិហារិំ បស្សាមិ ទិព្ពេន ចក្ខុនា វិសុទ្ធេន អតិក្កន្តមានុសកេន កាយស្ស ភេទា បរំ មរណា អបាយំ ទុគ្គតិំ វិនិបាតំ និរយំ ឧបបន្នំ។ ឥធ បនាហំ, កស្សប, ឯកច្ចំ តបស្សិំ អប្បទុក្ខវិហារិំ បស្សាមិ ទិព្ពេន ចក្ខុនា វិសុទ្ធេន អតិក្កន្តមានុសកេន កាយស្ស ភេទា បរំ មរណា សុគតិំ សគ្គំ លោកំ ឧបបន្នំ។ យោហំ, កស្សប, ឥមេសំ តបស្សីនំ ឯវំ អាគតិញ្ច គតិញ្ច ចុតិញ្ច ឧបបត្តិញ្ច យថាភូតំ បជានាមិ, សោហំ កិំ សព្ពំ តបំ គរហិស្សាមិ, សព្ពំ វា តបស្សិំ លូខាជីវិំ ឯកំសេន ឧបក្កោសិស្សាមិ ឧបវទិស្សាមិ?
I see some fervent mortifier who takes it easy reborn in a place of loss. But I see another fervent mortifier who takes it easy reborn in a good place, a heavenly realm. Since I truly understand the coming and going, passing away and rebirth of these fervent mortifiers in this way, how could I criticize all forms of mortification, or categorically condemn and denounce those fervent mortifiers who live rough?
សន្តិ, កស្សប, ឯកេ សមណព្រាហ្មណា បណ្ឌិតា និបុណា កតបរប្បវាទា វាលវេធិរូបា។ តេ ភិន្ទន្តា មញ្ញេ ចរន្តិ បញ្ញាគតេន ទិដ្ឋិគតានិ។ តេហិបិ មេ សទ្ធិំ ឯកច្ចេសុ ឋានេសុ សមេតិ, ឯកច្ចេសុ ឋានេសុ ន សមេតិ។ យំ តេ ឯកច្ចំ វទន្តិ ‘សាធូៜតិ, មយម្បិ តំ ឯកច្ចំ វទេម ‘សាធូៜតិ។ យំ តេ ឯកច្ចំ វទន្តិ ‘ន សាធូៜតិ, មយម្បិ តំ ឯកច្ចំ វទេម ‘ន សាធូៜតិ។ យំ តេ ឯកច្ចំ វទន្តិ ‘សាធូៜតិ, មយំ តំ ឯកច្ចំ វទេម ‘ន សាធូៜតិ។ យំ តេ ឯកច្ចំ វទន្តិ ‘ន សាធូៜតិ, មយំ តំ ឯកច្ចំ វទេម ‘សាធូៜតិ។
There are some clever ascetics and brahmins who are subtle, accomplished in the doctrines of others, hair-splitters. You’d think they live to demolish convictions with their intellect. They agree with me in some matters and disagree in others. Some of the things that they applaud, I also applaud. Some of the things that they don’t applaud, I also don’t applaud. But some of the things that they applaud, I don’t applaud. And some of the things that they don’t applaud, I do applaud.
យំ មយំ ឯកច្ចំ វទេម ‘សាធូៜតិ, បរេបិ តំ ឯកច្ចំ វទន្តិ ‘សាធូៜតិ។ យំ មយំ ឯកច្ចំ វទេម ‘ន សាធូៜតិ, បរេបិ តំ ឯកច្ចំ វទន្តិ ‘ន សាធូៜតិ។ យំ មយំ ឯកច្ចំ វទេម ‘ន សាធូៜតិ, បរេ តំ ឯកច្ចំ វទន្តិ ‘សាធូៜតិ។ យំ មយំ ឯកច្ចំ វទេម ‘សាធូៜតិ, បរេ តំ ឯកច្ចំ វទន្តិ ‘ន សាធូៜតិ។
Some of the things that I applaud, others also applaud. Some of the things that I don’t applaud, they also don’t applaud. But some of the things that I don’t applaud, others do applaud. And some of the things that I do applaud, others don’t applaud.
១។ សមនុយុញ្ជាបនកថា
1. Examination
ត្យាហំ ឧបសង្កមិត្វា ឯវំ វទាមិ: ‘យេសុ នោ, អាវុសោ, ឋានេសុ ន សមេតិ, តិដ្ឋន្តុ តានិ ឋានានិ។ យេសុ ឋានេសុ សមេតិ, តត្ថ វិញ្ញូ សមនុយុញ្ជន្តំ សមនុគាហន្តំ សមនុភាសន្តំ សត្ថារា វា សត្ថារំ សង្ឃេន វា សង្ឃំ:
I go up to them and say: ‘Let us leave aside those matters on which we disagree. But there are some matters on which we agree. Regarding these, sensible people, pursuing, pressing, and grilling, would compare teacher with teacher or community with community:
“យេ ឥមេសំ ភវតំ ធម្មា អកុសលា អកុសលសង្ខាតា, សាវជ្ជា សាវជ្ជសង្ខាតា, អសេវិតព្ពា អសេវិតព្ពសង្ខាតា, ន អលមរិយា ន អលមរិយសង្ខាតា, កណ្ហា កណ្ហសង្ខាតា។ កោ ឥមេ ធម្មេ អនវសេសំ បហាយ វត្តតិ, សមណោ វា គោតមោ, បរេ វា បន ភោន្តោ គណាចរិយា”តិ?
“There are things that are unskillful, blameworthy, not to be cultivated, unworthy of the noble ones, and dark—and are reckoned as such. Who proceeds having totally given these things up: the ascetic Gotama, or the teachers of other communities?”’
ឋានំ ខោ បនេតំ, កស្សប, វិជ្ជតិ, យំ វិញ្ញូ សមនុយុញ្ជន្តា សមនុគាហន្តា សមនុភាសន្តា ឯវំ វទេយ្យុំ: ‘យេ ឥមេសំ ភវតំ ធម្មា អកុសលា អកុសលសង្ខាតា, សាវជ្ជា សាវជ្ជសង្ខាតា, អសេវិតព្ពា អសេវិតព្ពសង្ខាតា, ន អលមរិយា ន អលមរិយសង្ខាតា, កណ្ហា កណ្ហសង្ខាតា។ សមណោ គោតមោ ឥមេ ធម្មេ អនវសេសំ បហាយ វត្តតិ, យំ វា បន ភោន្តោ បរេ គណាចរិយាៜតិ។ ឥតិហ, កស្សប, វិញ្ញូ សមនុយុញ្ជន្តា សមនុគាហន្តា សមនុភាសន្តា អម្ហេវ តត្ថ យេភុយ្យេន បសំសេយ្យុំ។
It’s possible that they might say: ‘The ascetic Gotama proceeds having totally given those unskillful things up, compared with the teachers of other communities.’ And that’s how, when sensible people pursue the matter, they will mostly praise us.
អបរម្បិ នោ, កស្សប, វិញ្ញូ សមនុយុញ្ជន្តំ សមនុគាហន្តំ សមនុភាសន្តំ សត្ថារា វា សត្ថារំ សង្ឃេន វា សង្ឃំ: ‘យេ ឥមេសំ ភវតំ ធម្មា កុសលា កុសលសង្ខាតា, អនវជ្ជា អនវជ្ជសង្ខាតា, សេវិតព្ពា សេវិតព្ពសង្ខាតា, អលមរិយា អលមរិយសង្ខាតា, សុក្កា សុក្កសង្ខាតា។ កោ ឥមេ ធម្មេ អនវសេសំ សមាទាយ វត្តតិ, សមណោ វា គោតមោ, បរេ វា បន ភោន្តោ គណាចរិយាៜតិ?
In addition, sensible people, pursuing, pressing, and grilling, would compare teacher with teacher or community with community: ‘There are things that are skillful, blameless, worth cultivating, worthy of the noble ones, and bright—and are reckoned as such. Who proceeds having totally undertaken these things: the ascetic Gotama, or the teachers of other communities?’
ឋានំ ខោ បនេតំ, កស្សប, វិជ្ជតិ, យំ វិញ្ញូ សមនុយុញ្ជន្តា សមនុគាហន្តា សមនុភាសន្តា ឯវំ វទេយ្យុំ: ‘យេ ឥមេសំ ភវតំ ធម្មា កុសលា កុសលសង្ខាតា, អនវជ្ជា អនវជ្ជសង្ខាតា, សេវិតព្ពា សេវិតព្ពសង្ខាតា, អលមរិយា អលមរិយសង្ខាតា, សុក្កា សុក្កសង្ខាតា។ សមណោ គោតមោ ឥមេ ធម្មេ អនវសេសំ សមាទាយ វត្តតិ, យំ វា បន ភោន្តោ បរេ គណាចរិយាៜតិ។ ឥតិហ, កស្សប, វិញ្ញូ សមនុយុញ្ជន្តា សមនុគាហន្តា សមនុភាសន្តា អម្ហេវ តត្ថ យេភុយ្យេន បសំសេយ្យុំ។
It’s possible that they might say: ‘The ascetic Gotama proceeds having totally undertaken these things, compared with the teachers of other communities.’ And that’s how, when sensible people pursue the matter, they will mostly praise us.
អបរម្បិ នោ, កស្សប, វិញ្ញូ សមនុយុញ្ជន្តំ សមនុគាហន្តំ សមនុភាសន្តំ សត្ថារា វា សត្ថារំ សង្ឃេន វា សង្ឃំ: ‘យេ ឥមេសំ ភវតំ ធម្មា អកុសលា អកុសលសង្ខាតា, សាវជ្ជា សាវជ្ជសង្ខាតា, អសេវិតព្ពា អសេវិតព្ពសង្ខាតា, ន អលមរិយា ន អលមរិយសង្ខាតា, កណ្ហា កណ្ហសង្ខាតា។ កោ ឥមេ ធម្មេ អនវសេសំ បហាយ វត្តតិ, គោតមសាវកសង្ឃោ វា, បរេ វា បន ភោន្តោ គណាចរិយសាវកសង្ឃាៜតិ?
In addition, sensible people, pursuing, pressing, and grilling, would compare teacher with teacher or community with community: ‘There are things that are unskillful, blameworthy, not to be cultivated, unworthy of the noble ones, and dark—and are reckoned as such. Who proceeds having totally given these things up: the ascetic Gotama’s disciples, or the disciples of other teachers?’
ឋានំ ខោ បនេតំ, កស្សប, វិជ្ជតិ, យំ វិញ្ញូ សមនុយុញ្ជន្តា សមនុគាហន្តា សមនុភាសន្តា ឯវំ វទេយ្យុំ: ‘យេ ឥមេសំ ភវតំ ធម្មា អកុសលា អកុសលសង្ខាតា, សាវជ្ជា សាវជ្ជសង្ខាតា, អសេវិតព្ពា អសេវិតព្ពសង្ខាតា, ន អលមរិយា ន អលមរិយសង្ខាតា, កណ្ហា កណ្ហសង្ខាតា។ គោតមសាវកសង្ឃោ ឥមេ ធម្មេ អនវសេសំ បហាយ វត្តតិ, យំ វា បន ភោន្តោ បរេ គណាចរិយសាវកសង្ឃាៜតិ។ ឥតិហ, កស្សប, វិញ្ញូ សមនុយុញ្ជន្តា សមនុគាហន្តា សមនុភាសន្តា អម្ហេវ តត្ថ យេភុយ្យេន បសំសេយ្យុំ។
It’s possible that they might say: ‘The ascetic Gotama’s disciples proceed having totally given those unskillful things up, compared with the disciples of other teachers.’ And that’s how, when sensible people pursue the matter, they will mostly praise us.
អបរម្បិ នោ, កស្សប, វិញ្ញូ សមនុយុញ្ជន្តំ សមនុគាហន្តំ សមនុភាសន្តំ សត្ថារា វា សត្ថារំ សង្ឃេន វា សង្ឃំ។ ‘យេ ឥមេសំ ភវតំ ធម្មា កុសលា កុសលសង្ខាតា, អនវជ្ជា អនវជ្ជសង្ខាតា, សេវិតព្ពា សេវិតព្ពសង្ខាតា, អលមរិយា អលមរិយសង្ខាតា, សុក្កា សុក្កសង្ខាតា។ កោ ឥមេ ធម្មេ អនវសេសំ សមាទាយ វត្តតិ, គោតមសាវកសង្ឃោ វា, បរេ វា បន ភោន្តោ គណាចរិយសាវកសង្ឃាៜតិ?
In addition, sensible people, pursuing, pressing, and grilling, would compare teacher with teacher or community with community: ‘There are things that are skillful, blameless, worth cultivating, worthy of the noble ones, and bright—and are reckoned as such. Who proceeds having totally undertaken these things: the ascetic Gotama’s disciples, or the disciples of other teachers?’
ឋានំ ខោ បនេតំ, កស្សប, វិជ្ជតិ, យំ វិញ្ញូ សមនុយុញ្ជន្តា សមនុគាហន្តា សមនុភាសន្តា ឯវំ វទេយ្យុំ: ‘យេ ឥមេសំ ភវតំ ធម្មា កុសលា កុសលសង្ខាតា, អនវជ្ជា អនវជ្ជសង្ខាតា, សេវិតព្ពា សេវិតព្ពសង្ខាតា, អលមរិយា អលមរិយសង្ខាតា, សុក្កា សុក្កសង្ខាតា។ គោតមសាវកសង្ឃោ ឥមេ ធម្មេ អនវសេសំ សមាទាយ វត្តតិ, យំ វា បន ភោន្តោ បរេ គណាចរិយសាវកសង្ឃាៜតិ។ ឥតិហ, កស្សប, វិញ្ញូ សមនុយុញ្ជន្តា សមនុគាហន្តា សមនុភាសន្តា អម្ហេវ តត្ថ យេភុយ្យេន បសំសេយ្យុំ។
It’s possible that they might say: ‘The ascetic Gotama’s disciples proceed having totally undertaken those skillful things, compared with the disciples of other teachers.’ And that’s how, when sensible people pursue the matter, they will mostly praise us.
២។ អរិយអដ្ឋង្គិកមគ្គ
2. The Noble Eightfold Path
អត្ថិ, កស្សប, មគ្គោ អត្ថិ បដិបទា, យថាបដិបន្នោ សាមញ្ញេវ ញស្សតិ សាមំ ទក្ខតិ: ‘សមណោវ គោតមោ កាលវាទី ភូតវាទី អត្ថវាទី ធម្មវាទី វិនយវាទីៜតិ។ កតមោ ច, កស្សប, មគ្គោ, កតមា ច បដិបទា, យថាបដិបន្នោ សាមញ្ញេវ ញស្សតិ សាមំ ទក្ខតិ: ‘សមណោវ គោតមោ កាលវាទី ភូតវាទី អត្ថវាទី ធម្មវាទី វិនយវាទីៜតិ? អយមេវ អរិយោ អដ្ឋង្គិកោ មគ្គោ។ សេយ្យថិទំ—សម្មាទិដ្ឋិ សម្មាសង្កប្បោ សម្មាវាចា សម្មាកម្មន្តោ សម្មាអាជីវោ សម្មាវាយាមោ សម្មាសតិ សម្មាសមាធិ។ អយំ ខោ, កស្សប, មគ្គោ, អយំ បដិបទា, យថាបដិបន្នោ សាមញ្ញេវ ញស្សតិ សាមំ ទក្ខតិ ‘សមណោវ គោតមោ កាលវាទី ភូតវាទី អត្ថវាទី ធម្មវាទី វិនយវាទីៜ”តិ។
There is, Kassapa, a path, there is a practice, practicing in accordance with which you will know and see for yourself: ‘Only the ascetic Gotama’s words are timely, true, and meaningful, in line with the teaching and training.’ And what is that path? It is simply this noble eightfold path, that is: right view, right thought, right speech, right action, right livelihood, right effort, right mindfulness, and right samādhi. This is the path, this is the practice, practicing in accordance with which you will know and see for yourself: ‘Only the ascetic Gotama’s words are timely, true, and meaningful, in line with the teaching and training.’”
៣។ តបោបក្កមកថា
3. The Courses of Fervent Mortification
ឯវំ វុត្តេ, អចេលោ កស្សបោ ភគវន្តំ ឯតទវោច:
When he had spoken, Kassapa said to the Buddha:
“ឥមេបិ ខោ, អាវុសោ គោតម, តបោបក្កមា ឯតេសំ សមណព្រាហ្មណានំ សាមញ្ញសង្ខាតា ច ព្រហ្មញ្ញសង្ខាតា ច។ អចេលកោ ហោតិ, មុត្តាចារោ, ហត្ថាបលេខនោ, នឯហិភទ្ទន្តិកោ, នតិដ្ឋភទ្ទន្តិកោ, នាភិហដំ, ន ឧទ្ទិស្សកតំ, ន និមន្តនំ សាទិយតិ។ សោ ន កុម្ភិមុខា បដិគ្គណ្ហាតិ, ន កឡោបិមុខា បដិគ្គណ្ហាតិ, ន ឯឡកមន្តរំ, ន ទណ្ឌមន្តរំ, ន មុសលមន្តរំ, ន ទ្វិន្នំ ភុញ្ជមានានំ, ន គព្ភិនិយា, ន បាយមានាយ, ន បុរិសន្តរគតាយ, ន សង្កិត្តីសុ, ន យត្ថ សា ឧបដ្ឋិតោ ហោតិ, ន យត្ថ មក្ខិកា សណ្ឌសណ្ឌចារិនី, ន មច្ឆំ, ន មំសំ, ន សុរំ, ន មេរយំ, ន ថុសោទកំ បិវតិ។ សោ ឯកាគារិកោ វា ហោតិ ឯកាលោបិកោ, ទ្វាគារិកោ វា ហោតិ ទ្វាលោបិកោ … សត្តាគារិកោ វា ហោតិ សត្តាលោបិកោ; ឯកិស្សាបិ ទត្តិយា យាបេតិ, ទ្វីហិបិ ទត្តីហិ យាបេតិ … សត្តហិបិ ទត្តីហិ យាបេតិ; ឯកាហិកម្បិ អាហារំ អាហារេតិ, ទ្វីហិកម្បិ អាហារំ អាហារេតិ … សត្តាហិកម្បិ អាហារំ អាហារេតិ។ ឥតិ ឯវរូបំ អទ្ធមាសិកម្បិ បរិយាយភត្តភោជនានុយោគមនុយុត្តោ វិហរតិ។
“Friend Gotama, those ascetics and brahmins consider these courses of fervent mortification to be what makes someone a true ascetic or brahmin. They go naked, ignoring conventions. They lick their hands, and don’t come or wait when called. They don’t consent to food brought to them, or food prepared on purpose for them, or an invitation for a meal. They don’t receive anything from a pot or bowl; or from someone who keeps sheep, or who has a weapon or a shovel in their home; or where a couple is eating; or where there is a woman who is pregnant, breastfeeding, or who has a man in her home; or where there’s a dog waiting or flies buzzing. They accept no fish or meat or liquor or wine, and drink no beer. They go to just one house for alms, taking just one mouthful, or two houses and two mouthfuls, up to seven houses and seven mouthfuls. They feed on one saucer a day, two saucers a day, up to seven saucers a day. They eat once a day, once every second day, up to once a week, and so on, even up to once a fortnight. They live committed to the practice of eating food at set intervals.
ឥមេបិ ខោ, អាវុសោ គោតម, តបោបក្កមា ឯតេសំ សមណព្រាហ្មណានំ សាមញ្ញសង្ខាតា ច ព្រហ្មញ្ញសង្ខាតា ច។ សាកភក្ខោ វា ហោតិ, សាមាកភក្ខោ វា ហោតិ, នីវារភក្ខោ វា ហោតិ, ទទ្ទុលភក្ខោ វា ហោតិ, ហដភក្ខោ វា ហោតិ, កណភក្ខោ វា ហោតិ, អាចាមភក្ខោ វា ហោតិ, បិញ្ញាកភក្ខោ វា ហោតិ, តិណភក្ខោ វា ហោតិ, គោមយភក្ខោ វា ហោតិ, វនមូលផលាហារោ យាបេតិ បវត្តផលភោជី។
Those ascetics and brahmins also consider these courses of fervent mortification to be what makes someone a true ascetic or brahmin. They eat herbs, millet, wild rice, poor rice, water lettuce, rice bran, scum from boiling rice, sesame flour, grass, or cow dung. They survive on forest roots and fruits, or eating fallen fruit.
ឥមេបិ ខោ, អាវុសោ គោតម, តបោបក្កមា ឯតេសំ សមណព្រាហ្មណានំ សាមញ្ញសង្ខាតា ច ព្រហ្មញ្ញសង្ខាតា ច។ សាណានិបិ ធារេតិ, មសាណានិបិ ធារេតិ, ឆវទុស្សានិបិ ធារេតិ, បំសុកូលានិបិ ធារេតិ, តិរីដានិបិ ធារេតិ, អជិនម្បិ ធារេតិ, អជិនក្ខិបម្បិ ធារេតិ, កុសចីរម្បិ ធារេតិ, វាកចីរម្បិ ធារេតិ, ផលកចីរម្បិ ធារេតិ, កេសកម្ពលម្បិ ធារេតិ, វាឡកម្ពលម្បិ ធារេតិ, ឧលូកបក្ខិកម្បិ ធារេតិ, កេសមស្សុលោចកោបិ ហោតិ កេសមស្សុលោចនានុយោគមនុយុត្តោ, ឧព្ភដ្ឋកោបិ ហោតិ អាសនបដិក្ខិត្តោ, ឧក្កុដិកោបិ ហោតិ ឧក្កុដិកប្បធានមនុយុត្តោ, កណ្ដកាបស្សយិកោបិ ហោតិ កណ្ដកាបស្សយេ សេយ្យំ កប្បេតិ, ផលកសេយ្យម្បិ កប្បេតិ, ថណ្ឌិលសេយ្យម្បិ កប្បេតិ, ឯកបស្សយិកោបិ ហោតិ រជោជល្លធរោ, អព្ភោកាសិកោបិ ហោតិ យថាសន្ថតិកោ, វេកដិកោបិ ហោតិ វិកដភោជនានុយោគមនុយុត្តោ, អបានកោបិ ហោតិ អបានកត្តមនុយុត្តោ, សាយតតិយកម្បិ ឧទកោរោហនានុយោគមនុយុត្តោ វិហរតី”តិ។
Those ascetics and brahmins also consider these courses of fervent mortification to be what makes someone a true ascetic or brahmin. They wear robes of sunn hemp, mixed hemp, corpse-wrapping cloth, rags, lodh tree bark, antelope hide (whole or in strips), kusa grass, bark, wood-chips, human hair, horse-tail hair, or owls’ wings. They tear out hair and beard, committed to this practice. They constantly stand, refusing seats. They squat, committed to persisting in the squatting position. They lie on a mat of thorns, making a mat of thorns their bed. They make their bed on a plank, or the bare ground. They lie only on one side. They wear dust and dirt. They stay in the open air. They sleep wherever they lay their mat. They eat unnatural things, committed to the practice of eating unnatural foods. They don’t drink, committed to the practice of not drinking liquids. They’re committed to the practice of immersion in water three times a day, including the evening.”
៤។ តបោបក្កមនិរត្ថកថា
4. The Uselessness of Fervent Mortification
“អចេលកោ ចេបិ, កស្សប, ហោតិ, មុត្តាចារោ, ហត្ថាបលេខនោ …បេ… ឥតិ ឯវរូបំ អទ្ធមាសិកម្បិ បរិយាយភត្តភោជនានុយោគមនុយុត្តោ វិហរតិ។ តស្ស ចាយំ សីលសម្បទា ចិត្តសម្បទា បញ្ញាសម្បទា អភាវិតា ហោតិ អសច្ឆិកតា។ អថ ខោ សោ អារកាវ សាមញ្ញា អារកាវ ព្រហ្មញ្ញា។ យតោ ខោ, កស្សប, ភិក្ខុ អវេរំ អព្យាបជ្ឹ មេត្តចិត្តំ ភាវេតិ, អាសវានញ្ច ខយា អនាសវំ ចេតោវិមុត្តិំ បញ្ញាវិមុត្តិំ ទិដ្ឋេវ ធម្មេ សយំ អភិញ្ញា សច្ឆិកត្វា ឧបសម្បជ្ជ វិហរតិ។ អយំ វុច្ចតិ, កស្សប, ភិក្ខុ សមណោ ឥតិបិ ព្រាហ្មណោ ឥតិបិ។
“Kassapa, someone may practice all those forms of mortification, but if they haven’t developed and realized any accomplishment in ethics, mind, and wisdom, they are far from being a true ascetic or brahmin. But take a bhikkhu who develops a heart of love, free of enmity and ill will. And they realize the undefiled freedom of heart and freedom by wisdom in this very life, and live having realized it with their own insight due to the ending of defilements. When they achieve this, they’re called a bhikkhu who is a ‘true ascetic’ and also ‘a true brahmin’. …”
សាកភក្ខោ ចេបិ, កស្សប, ហោតិ, សាមាកភក្ខោ …បេ… វនមូលផលាហារោ យាបេតិ បវត្តផលភោជី។ តស្ស ចាយំ សីលសម្បទា ចិត្តសម្បទា បញ្ញាសម្បទា អភាវិតា ហោតិ អសច្ឆិកតា។ អថ ខោ សោ អារកាវ សាមញ្ញា អារកាវ ព្រហ្មញ្ញា។ យតោ ខោ, កស្សប, ភិក្ខុ អវេរំ អព្យាបជ្ឹ មេត្តចិត្តំ ភាវេតិ, អាសវានញ្ច ខយា អនាសវំ ចេតោវិមុត្តិំ បញ្ញាវិមុត្តិំ ទិដ្ឋេវ ធម្មេ សយំ អភិញ្ញា សច្ឆិកត្វា ឧបសម្បជ្ជ វិហរតិ។ អយំ វុច្ចតិ, កស្សប, ភិក្ខុ សមណោ ឥតិបិ ព្រាហ្មណោ ឥតិបិ។
សាណានិ ចេបិ, កស្សប, ធារេតិ, មសាណានិបិ ធារេតិ …បេ… សាយតតិយកម្បិ ឧទកោរោហនានុយោគមនុយុត្តោ វិហរតិ។ តស្ស ចាយំ សីលសម្បទា ចិត្តសម្បទា បញ្ញាសម្បទា អភាវិតា ហោតិ អសច្ឆិកតា។ អថ ខោ សោ អារកាវ សាមញ្ញា អារកាវ ព្រហ្មញ្ញា។ យតោ ខោ, កស្សប, ភិក្ខុ អវេរំ អព្យាបជ្ឹ មេត្តចិត្តំ ភាវេតិ, អាសវានញ្ច ខយា អនាសវំ ចេតោវិមុត្តិំ បញ្ញាវិមុត្តិំ ទិដ្ឋេវ ធម្មេ សយំ អភិញ្ញា សច្ឆិកត្វា ឧបសម្បជ្ជ វិហរតិ។ អយំ វុច្ចតិ, កស្សប, ភិក្ខុ សមណោ ឥតិបិ ព្រាហ្មណោ ឥតិបី”តិ។
ឯវំ វុត្តេ, អចេលោ កស្សបោ ភគវន្តំ ឯតទវោច: “ទុក្ករំ, ភោ គោតម, សាមញ្ញំ ទុក្ករំ ព្រហ្មញ្ញន៑”តិ។
When he had spoken, Kassapa said to the Buddha, “It’s hard, Master Gotama, to be a true ascetic or a true brahmin.”
“បកតិ ខោ ឯសា, កស្សប, លោកស្មិំ ‘ទុក្ករំ សាមញ្ញំ ទុក្ករំ ព្រហ្មញ្ញន៑ៜតិ។ អចេលកោ ចេបិ, កស្សប, ហោតិ, មុត្តាចារោ, ហត្ថាបលេខនោ …បេ… ឥតិ ឯវរូបំ អទ្ធមាសិកម្បិ បរិយាយភត្តភោជនានុយោគមនុយុត្តោ វិហរតិ។ ឥមាយ ច, កស្សប, មត្តាយ ឥមិនា តបោបក្កមេន សាមញ្ញំ វា អភវិស្ស ព្រហ្មញ្ញំ វា ទុក្ករំ សុទុក្ករំ, នេតំ អភវិស្ស កល្លំ វចនាយ: ‘ទុក្ករំ សាមញ្ញំ ទុក្ករំ ព្រហ្មញ្ញន៑ៜតិ។
“It’s typical, Kassapa, in this world to think that it’s hard to be a true ascetic or brahmin. But someone might practice all those forms of mortification. And if it was only because of just that much, only because of that course of fervent mortification that it was so very hard to be a true ascetic or brahmin, it wouldn’t be appropriate to say that it’s hard to be a true ascetic or brahmin.
សក្កា ច បនេតំ អភវិស្ស កាតុំ គហបតិនា វា គហបតិបុត្តេន វា អន្តមសោ កុម្ភទាសិយាបិ: ‘ហន្ទាហំ អចេលកោ ហោមិ, មុត្តាចារោ, ហត្ថាបលេខនោ …បេ… ឥតិ ឯវរូបំ អទ្ធមាសិកម្បិ បរិយាយភត្តភោជនានុយោគមនុយុត្តោ វិហរាមីៜតិ។
For it would be quite possible for a householder or a householder’s child—or even the bonded maid who carries the water-jar—to practice all those forms of mortification.
យស្មា ច ខោ, កស្សប, អញ្ញត្រេវ ឥមាយ មត្តាយ អញ្ញត្រ ឥមិនា តបោបក្កមេន សាមញ្ញំ វា ហោតិ ព្រហ្មញ្ញំ វា ទុក្ករំ សុទុក្ករំ, តស្មា ឯតំ កល្លំ វចនាយ: ‘ទុក្ករំ សាមញ្ញំ ទុក្ករំ ព្រហ្មញ្ញន៑ៜតិ។ យតោ ខោ, កស្សប, ភិក្ខុ អវេរំ អព្យាបជ្ឹ មេត្តចិត្តំ ភាវេតិ, អាសវានញ្ច ខយា អនាសវំ ចេតោវិមុត្តិំ បញ្ញាវិមុត្តិំ ទិដ្ឋេវ ធម្មេ សយំ អភិញ្ញា សច្ឆិកត្វា ឧបសម្បជ្ជ វិហរតិ។ អយំ វុច្ចតិ, កស្សប, ភិក្ខុ សមណោ ឥតិបិ ព្រាហ្មណោ ឥតិបិ។
It’s because there’s something other than just that much, something other than that course of fervent mortification that it’s so very hard to be a true ascetic or brahmin. And that’s why it is appropriate to say that it’s hard to be a true ascetic or brahmin. Take a bhikkhu who develops a heart of love, free of enmity and ill will. And they realize the undefiled freedom of heart and freedom by wisdom in this very life, and live having realized it with their own insight due to the ending of defilements. When they achieve this, they’re called a bhikkhu who is a ‘true ascetic’ and also ‘a true brahmin’. …”
សាកភក្ខោ ចេបិ, កស្សប, ហោតិ, សាមាកភក្ខោ …បេ… វនមូលផលាហារោ យាបេតិ បវត្តផលភោជី។ ឥមាយ ច, កស្សប, មត្តាយ ឥមិនា តបោបក្កមេន សាមញ្ញំ វា អភវិស្ស ព្រហ្មញ្ញំ វា ទុក្ករំ សុទុក្ករំ, នេតំ អភវិស្ស កល្លំ វចនាយ: ‘ទុក្ករំ សាមញ្ញំ ទុក្ករំ ព្រហ្មញ្ញន៑ៜតិ។
សក្កា ច បនេតំ អភវិស្ស កាតុំ គហបតិនា វា គហបតិបុត្តេន វា អន្តមសោ កុម្ភទាសិយាបិ: ‘ហន្ទាហំ សាកភក្ខោ វា ហោមិ, សាមាកភក្ខោ វា …បេ… វនមូលផលាហារោ យាបេមិ បវត្តផលភោជីៜតិ។
យស្មា ច ខោ, កស្សប, អញ្ញត្រេវ ឥមាយ មត្តាយ អញ្ញត្រ ឥមិនា តបោបក្កមេន សាមញ្ញំ វា ហោតិ ព្រហ្មញ្ញំ វា ទុក្ករំ សុទុក្ករំ, តស្មា ឯតំ កល្លំ វចនាយ: ‘ទុក្ករំ សាមញ្ញំ ទុក្ករំ ព្រហ្មញ្ញន៑ៜតិ។ យតោ ខោ, កស្សប, ភិក្ខុ អវេរំ អព្យាបជ្ឹ មេត្តចិត្តំ ភាវេតិ, អាសវានញ្ច ខយា អនាសវំ ចេតោវិមុត្តិំ បញ្ញាវិមុត្តិំ ទិដ្ឋេវ ធម្មេ សយំ អភិញ្ញា សច្ឆិកត្វា ឧបសម្បជ្ជ វិហរតិ។ អយំ វុច្ចតិ, កស្សប, ភិក្ខុ សមណោ ឥតិបិ ព្រាហ្មណោ ឥតិបិ។
សាណានិ ចេបិ, កស្សប, ធារេតិ, មសាណានិបិ ធារេតិ …បេ… សាយតតិយកម្បិ ឧទកោរោហនានុយោគមនុយុត្តោ វិហរតិ។ ឥមាយ ច, កស្សប, មត្តាយ ឥមិនា តបោបក្កមេន សាមញ្ញំ វា អភវិស្ស ព្រហ្មញ្ញំ វា ទុក្ករំ សុទុក្ករំ, នេតំ អភវិស្ស កល្លំ វចនាយ: ‘ទុក្ករំ សាមញ្ញំ ទុក្ករំ ព្រហ្មញ្ញន៑ៜតិ។
សក្កា ច បនេតំ អភវិស្ស កាតុំ គហបតិនា វា គហបតិបុត្តេន វា អន្តមសោ កុម្ភទាសិយាបិ: ‘ហន្ទាហំ សាណានិបិ ធារេមិ, មសាណានិបិ ធារេមិ …បេ… សាយតតិយកម្បិ ឧទកោរោហនានុយោគមនុយុត្តោ វិហរាមីៜតិ។
យស្មា ច ខោ, កស្សប, អញ្ញត្រេវ ឥមាយ មត្តាយ អញ្ញត្រ ឥមិនា តបោបក្កមេន សាមញ្ញំ វា ហោតិ ព្រហ្មញ្ញំ វា ទុក្ករំ សុទុក្ករំ, តស្មា ឯតំ កល្លំ វចនាយ: ‘ទុក្ករំ សាមញ្ញំ ទុក្ករំ ព្រហ្មញ្ញន៑ៜតិ។ យតោ ខោ, កស្សប, ភិក្ខុ អវេរំ អព្យាបជ្ឹ មេត្តចិត្តំ ភាវេតិ, អាសវានញ្ច ខយា អនាសវំ ចេតោវិមុត្តិំ បញ្ញាវិមុត្តិំ ទិដ្ឋេវ ធម្មេ សយំ អភិញ្ញា សច្ឆិកត្វា ឧបសម្បជ្ជ វិហរតិ។ អយំ វុច្ចតិ, កស្សប, ភិក្ខុ សមណោ ឥតិបិ ព្រាហ្មណោ ឥតិបី”តិ។
ឯវំ វុត្តេ, អចេលោ កស្សបោ ភគវន្តំ ឯតទវោច: “ទុជ្ជានោ, ភោ គោតម, សមណោ, ទុជ្ជានោ ព្រាហ្មណោ”តិ។
When he had spoken, Kassapa said to the Buddha, “It’s hard, Master Gotama, to know a true ascetic or a true brahmin.”
“បកតិ ខោ ឯសា, កស្សប, លោកស្មិំ ‘ទុជ្ជានោ សមណោ ទុជ្ជានោ ព្រាហ្មណោៜតិ។ អចេលកោ ចេបិ, កស្សប, ហោតិ, មុត្តាចារោ, ហត្ថាបលេខនោ …បេ… ឥតិ ឯវរូបំ អទ្ធមាសិកម្បិ បរិយាយភត្តភោជនានុយោគមនុយុត្តោ វិហរតិ។ ឥមាយ ច, កស្សប, មត្តាយ ឥមិនា តបោបក្កមេន សមណោ វា អភវិស្ស ព្រាហ្មណោ វា ទុជ្ជានោ សុទុជ្ជានោ, នេតំ អភវិស្ស កល្លំ វចនាយ: ‘ទុជ្ជានោ សមណោ ទុជ្ជានោ ព្រាហ្មណោៜតិ។
“It’s typical in this world to think that it’s hard to know a true ascetic or brahmin. But someone might practice all those forms of mortification. And if it was only by just that much, only by that course of fervent mortification that it was so very hard to know a true ascetic or brahmin, it wouldn’t be appropriate to say that it’s hard to know a true ascetic or brahmin.
សក្កា ច បនេសោ អភវិស្ស ញាតុំ គហបតិនា វា គហបតិបុត្តេន វា អន្តមសោ កុម្ភទាសិយាបិ: ‘អយំ អចេលកោ ហោតិ, មុត្តាចារោ, ហត្ថាបលេខនោ …បេ… ឥតិ ឯវរូបំ អទ្ធមាសិកម្បិ បរិយាយភត្តភោជនានុយោគមនុយុត្តោ វិហរតីៜតិ។
For it would be quite possible for a householder or a householder’s child—or even the bonded maid who carries the water-jar—to know that someone is practicing all those forms of mortification.
យស្មា ច ខោ, កស្សប, អញ្ញត្រេវ ឥមាយ មត្តាយ អញ្ញត្រ ឥមិនា តបោបក្កមេន សមណោ វា ហោតិ ព្រាហ្មណោ វា ទុជ្ជានោ សុទុជ្ជានោ, តស្មា ឯតំ កល្លំ វចនាយ: ‘ទុជ្ជានោ សមណោ ទុជ្ជានោ ព្រាហ្មណោៜតិ។ យតោ ខោ, កស្សប, ភិក្ខុ អវេរំ អព្យាបជ្ឹ មេត្តចិត្តំ ភាវេតិ, អាសវានញ្ច ខយា អនាសវំ ចេតោវិមុត្តិំ បញ្ញាវិមុត្តិំ ទិដ្ឋេវ ធម្មេ សយំ អភិញ្ញា សច្ឆិកត្វា ឧបសម្បជ្ជ វិហរតិ។ អយំ វុច្ចតិ, កស្សប, ភិក្ខុ សមណោ ឥតិបិ ព្រាហ្មណោ ឥតិបិ។
It’s because there’s something other than just that much, something other than that course of fervent mortification that it’s so very hard to know a true ascetic or brahmin. And that’s why it is appropriate to say that it’s hard to know a true ascetic or brahmin. Take a bhikkhu who develops a heart of love, free of enmity and ill will. And they realize the undefiled freedom of heart and freedom by wisdom in this very life, and live having realized it with their own insight due to the ending of defilements. When they achieve this, they’re called a bhikkhu who is a ‘true ascetic’ and also ‘a true brahmin’.”
សាកភក្ខោ ចេបិ, កស្សប, ហោតិ សាមាកភក្ខោ …បេ… វនមូលផលាហារោ យាបេតិ បវត្តផលភោជី។ ឥមាយ ច, កស្សប, មត្តាយ ឥមិនា តបោបក្កមេន សមណោ វា អភវិស្ស ព្រាហ្មណោ វា ទុជ្ជានោ សុទុជ្ជានោ, នេតំ អភវិស្ស កល្លំ វចនាយ: ‘ទុជ្ជានោ សមណោ ទុជ្ជានោ ព្រាហ្មណោៜតិ។
សក្កា ច បនេសោ អភវិស្ស ញាតុំ គហបតិនា វា គហបតិបុត្តេន វា អន្តមសោ កុម្ភទាសិយាបិ: ‘អយំ សាកភក្ខោ វា ហោតិ សាមាកភក្ខោ …បេ… វនមូលផលាហារោ យាបេតិ បវត្តផលភោជីៜតិ។
យស្មា ច ខោ, កស្សប, អញ្ញត្រេវ ឥមាយ មត្តាយ អញ្ញត្រ ឥមិនា តបោបក្កមេន សមណោ វា ហោតិ ព្រាហ្មណោ វា ទុជ្ជានោ សុទុជ្ជានោ, តស្មា ឯតំ កល្លំ វចនាយ: ‘ទុជ្ជានោ សមណោ ទុជ្ជានោ ព្រាហ្មណោៜតិ។ យតោ ខោ, កស្សប, ភិក្ខុ អវេរំ អព្យាបជ្ឹ មេត្តចិត្តំ ភាវេតិ, អាសវានញ្ច ខយា អនាសវំ ចេតោវិមុត្តិំ បញ្ញាវិមុត្តិំ ទិដ្ឋេវ ធម្មេ សយំ អភិញ្ញា សច្ឆិកត្វា ឧបសម្បជ្ជ វិហរតិ។ អយំ វុច្ចតិ, កស្សប, ភិក្ខុ សមណោ ឥតិបិ ព្រាហ្មណោ ឥតិបិ។
សាណានិ ចេបិ, កស្សប, ធារេតិ, មសាណានិបិ ធារេតិ …បេ… សាយតតិយកម្បិ ឧទកោរោហនានុយោគមនុយុត្តោ វិហរតិ។ ឥមាយ ច, កស្សប, មត្តាយ ឥមិនា តបោបក្កមេន សមណោ វា អភវិស្ស ព្រាហ្មណោ វា ទុជ្ជានោ សុទុជ្ជានោ, នេតំ អភវិស្ស កល្លំ វចនាយ: ‘ទុជ្ជានោ សមណោ ទុជ្ជានោ ព្រាហ្មណោៜតិ។
សក្កា ច បនេសោ អភវិស្ស ញាតុំ គហបតិនា វា គហបតិបុត្តេន វា អន្តមសោ កុម្ភទាសិយាបិ: ‘អយំ សាណានិបិ ធារេតិ, មសាណានិបិ ធារេតិ …បេ… សាយតតិយកម្បិ ឧទកោរោហនានុយោគមនុយុត្តោ វិហរតីៜតិ។
យស្មា ច ខោ, កស្សប, អញ្ញត្រេវ ឥមាយ មត្តាយ អញ្ញត្រ ឥមិនា តបោបក្កមេន សមណោ វា ហោតិ ព្រាហ្មណោ វា ទុជ្ជានោ សុទុជ្ជានោ, តស្មា ឯតំ កល្លំ វចនាយ: ‘ទុជ្ជានោ សមណោ ទុជ្ជានោ ព្រាហ្មណោៜតិ។ យតោ ខោ, កស្សប, ភិក្ខុ អវេរំ អព្យាបជ្ឹ មេត្តចិត្តំ ភាវេតិ, អាសវានញ្ច ខយា អនាសវំ ចេតោវិមុត្តិំ បញ្ញាវិមុត្តិំ ទិដ្ឋេវ ធម្មេ សយំ អភិញ្ញា សច្ឆិកត្វា ឧបសម្បជ្ជ វិហរតិ។ អយំ វុច្ចតិ, កស្សប, ភិក្ខុ សមណោ ឥតិបិ ព្រាហ្មណោ ឥតិបី”តិ។
៥។ សីលសមាធិបញ្ញាសម្បទា
5. The Accomplishment of Ethics, Mind, and Wisdom
ឯវំ វុត្តេ, អចេលោ កស្សបោ ភគវន្តំ ឯតទវោច: “កតមា បន សា, ភោ គោតម, សីលសម្បទា, កតមា ចិត្តសម្បទា, កតមា បញ្ញាសម្បទា”តិ?
When he had spoken, Kassapa said to the Buddha, “But Master Gotama, what is that accomplishment in ethics, in mind, and in wisdom?”
“ឥធ, កស្សប, តថាគតោ លោកេ ឧប្បជ្ជតិ អរហំ, សម្មាសម្ពុទ្ធោ …បេ… ភយទស្សាវី សមាទាយ សិក្ខតិ សិក្ខាបទេសុ, កាយកម្មវចីកម្មេន សមន្នាគតោ កុសលេន បរិសុទ្ធាជីវោ សីលសម្បន្នោ ឥន្ទ្រិយេសុ គុត្តទ្វារោ សតិសម្បជញ្ញេន សមន្នាគតោ សន្តុដ្ឋោ។
“It’s when a Realized One arises in the world, perfected, a fully awakened Buddha … Seeing danger in the slightest fault, a bhikkhu keeps the rules they’ve undertaken. They act skillfully by body and speech. They’re purified in livelihood and accomplished in ethical conduct. They guard the sense doors, have mindfulness and focused awareness, and are content.
កថញ្ច, កស្សប, ភិក្ខុ សីលសម្បន្នោ ហោតិ? ឥធ, កស្សប, ភិក្ខុ បាណាតិបាតំ បហាយ បាណាតិបាតា បដិវិរតោ ហោតិ និហិតទណ្ឌោ និហិតសត្ថោ លជ្ជី ទយាបន្នោ, សព្ពបាណភូតហិតានុកម្បី វិហរតិ។ ឥទម្បិស្ស ហោតិ សីលសម្បទាយ …បេ…
And how is a bhikkhu accomplished in ethics? It’s when a bhikkhu gives up killing living creatures. They renounce the rod and the sword. They’re scrupulous and kind, living full of compassion for all living beings. This pertains to their accomplishment in ethics. …
យថា វា បនេកេ ភោន្តោ សមណព្រាហ្មណា សទ្ធាទេយ្យានិ ភោជនានិ ភុញ្ជិត្វា តេ ឯវរូបាយ តិរច្ឆានវិជ្ជាយ មិច្ឆាជីវេន ជីវិតំ កប្បេន្តិ។ សេយ្យថិទំ—សន្តិកម្មំ បណិធិកម្មំ …បេ… ឱសធីនំ បតិមោក្ខោ ឥតិ វា ឥតិ ឯវរូបាយ តិរច្ឆានវិជ្ជាយ មិច្ឆាជីវា បដិវិរតោ ហោតិ។ ឥទម្បិស្ស ហោតិ សីលសម្បទាយ។
There are some ascetics and brahmins who, while enjoying food given in faith, still earn a living by low lore, by wrong livelihood. … They refrain from such low lore, such wrong livelihood. This pertains to their accomplishment in ethics.
ស ខោ សោ, កស្សប, ភិក្ខុ ឯវំ សីលសម្បន្នោ ន កុតោចិ ភយំ សមនុបស្សតិ, យទិទំ សីលសំវរតោ។ សេយ្យថាបិ, កស្សប, រាជា ខត្តិយោ មុទ្ធាវសិត្តោ និហតបច្ចាមិត្តោ ន កុតោចិ ភយំ សមនុបស្សតិ, យទិទំ បច្ចត្ថិកតោ; ឯវមេវ ខោ, កស្សប, ភិក្ខុ ឯវំ សីលសម្បន្នោ ន កុតោចិ ភយំ សមនុបស្សតិ, យទិទំ សីលសំវរតោ។ សោ ឥមិនា អរិយេន សីលក្ខន្ធេន សមន្នាគតោ អជ្ឈត្តំ អនវជ្ជសុខំ បដិសំវេទេតិ។ ឯវំ ខោ, កស្សប, ភិក្ខុ សីលសម្បន្នោ ហោតិ។ អយំ ខោ, កស្សប, សីលសម្បទា …បេ… បឋមំ ឈានំ ឧបសម្បជ្ជ វិហរតិ។ ឥទម្បិស្ស ហោតិ ចិត្តសម្បទាយ …បេ… ទុតិយំ ឈានំ … តតិយំ ឈានំ … ចតុត្ថំ ឈានំ ឧបសម្បជ្ជ វិហរតិ។ ឥទម្បិស្ស ហោតិ ចិត្តសម្បទាយ។ អយំ ខោ, កស្សប, ចិត្តសម្បទា។
A bhikkhu thus accomplished in ethics sees no danger in any quarter in regards to their ethical restraint. It’s like a king who has defeated his enemies. He sees no danger from his foes in any quarter. In the same way, a bhikkhu thus accomplished in ethics sees no danger in any quarter in regards to their ethical restraint. When they have this entire spectrum of noble ethics, they experience a blameless happiness inside themselves. That’s how a bhikkhu is accomplished in ethics. This, Kassapa, is that accomplishment in ethics. … They enter and remain in the first jhāna … This pertains to their accomplishment in mind. … They enter and remain in the second jhāna … third jhāna … fourth jhāna. This pertains to their accomplishment in mind. This, Kassapa, is that accomplishment in mind.
សោ ឯវំ សមាហិតេ ចិត្តេ …បេ… ញាណទស្សនាយ ចិត្តំ អភិនីហរតិ អភិនិន្នាមេតិ … ឥទម្បិស្ស ហោតិ បញ្ញាសម្បទាយ …បេ… នាបរំ ឥត្ថត្តាយាតិ បជានាតិ។ ឥទម្បិស្ស ហោតិ បញ្ញាសម្បទាយ។ អយំ ខោ, កស្សប, បញ្ញាសម្បទា។
When their mind is immersed like this, they extend and project it toward knowledge and vision … This pertains to their accomplishment in wisdom. … They understand: ‘… there is no return to any state of existence.’ This pertains to their accomplishment in wisdom. This, Kassapa, is that accomplishment in wisdom.
ឥមាយ ច, កស្សប, សីលសម្បទាយ ចិត្តសម្បទាយ បញ្ញាសម្បទាយ អញ្ញា សីលសម្បទា ចិត្តសម្បទា បញ្ញាសម្បទា ឧត្តរិតរា វា បណីតតរា វា នត្ថិ។
And, Kassapa, there is no accomplishment in ethics, mind, and wisdom that is better or finer than this.
៦។ សីហនាទកថា
6. The Lion’s Roar
សន្តិ, កស្សប, ឯកេ សមណព្រាហ្មណា សីលវាទា។ តេ អនេកបរិយាយេន សីលស្ស វណ្ណំ ភាសន្តិ។ យាវតា, កស្សប, អរិយំ បរមំ សីលំ, នាហំ តត្ថ អត្តនោ សមសមំ សមនុបស្សាមិ, កុតោ ភិយ្យោ។ អថ ខោ អហមេវ តត្ថ ភិយ្យោ, យទិទំ អធិសីលំ។
There are, Kassapa, some ascetics and brahmins who teach ethics. They praise ethical conduct in many ways. But as far as the highest noble ethics goes, I don’t see anyone who’s my equal, still less my superior. Rather, I am the one who is superior when it comes to the higher ethics.
សន្តិ, កស្សប, ឯកេ សមណព្រាហ្មណា តបោជិគុច្ឆាវាទា។ តេ អនេកបរិយាយេន តបោជិគុច្ឆាយ វណ្ណំ ភាសន្តិ។ យាវតា, កស្សប, អរិយា បរមា តបោជិគុច្ឆា, នាហំ តត្ថ អត្តនោ សមសមំ សមនុបស្សាមិ, កុតោ ភិយ្យោ។ អថ ខោ អហមេវ តត្ថ ភិយ្យោ, យទិទំ អធិជេគុច្ឆំ។
There are, Kassapa, some ascetics and brahmins who teach mortification in disgust of sin. They praise fervent mortification in disgust of sin in many ways. But as far as the highest noble fervent mortification in disgust of sin goes, I don’t see anyone who’s my equal, still less my superior. Rather, I am the one who is superior when it comes to the higher disgust of sin.
សន្តិ, កស្សប, ឯកេ សមណព្រាហ្មណា បញ្ញាវាទា។ តេ អនេកបរិយាយេន បញ្ញាយ វណ្ណំ ភាសន្តិ។ យាវតា, កស្សប, អរិយា បរមា បញ្ញា, នាហំ តត្ថ អត្តនោ សមសមំ សមនុបស្សាមិ, កុតោ ភិយ្យោ។ អថ ខោ អហមេវ តត្ថ ភិយ្យោ, យទិទំ អធិបញ្ញំ។
There are, Kassapa, some ascetics and brahmins who teach wisdom. They praise wisdom in many ways. But as far as the highest noble wisdom goes, I don’t see anyone who’s my equal, still less my superior. Rather, I am the one who is superior when it comes to the higher wisdom.
សន្តិ, កស្សប, ឯកេ សមណព្រាហ្មណា វិមុត្តិវាទា។ តេ អនេកបរិយាយេន វិមុត្តិយា វណ្ណំ ភាសន្តិ។ យាវតា, កស្សប, អរិយា បរមា វិមុត្តិ, នាហំ តត្ថ អត្តនោ សមសមំ សមនុបស្សាមិ, កុតោ ភិយ្យោ។ អថ ខោ អហមេវ តត្ថ ភិយ្យោ, យទិទំ អធិវិមុត្តិ។
There are, Kassapa, some ascetics and brahmins who teach freedom. They praise freedom in many ways. But as far as the highest noble freedom goes, I don’t see anyone who’s my equal, still less my superior. Rather, I am the one who is superior when it comes to the higher freedom.
ឋានំ ខោ បនេតំ, កស្សប, វិជ្ជតិ, យំ អញ្ញតិត្ថិយា បរិព្ពាជកា ឯវំ វទេយ្យុំ: ‘សីហនាទំ ខោ សមណោ គោតមោ នទតិ, តញ្ច ខោ សុញ្ញាគារេ នទតិ, នោ បរិសាសូៜតិ។ តេ: ‘មា ហេវន៑ៜតិស្សុ វចនីយា។ ‘សីហនាទញ្ច សមណោ គោតមោ នទតិ, បរិសាសុ ច នទតីៜតិ ឯវមស្សុ, កស្សប, វចនីយា។
It’s possible that wanderers of other religions might say: ‘The ascetic Gotama only roars his lion’s roar in an empty hut, not in an assembly.’ They should be told, ‘Not so!’ What should be said is this: ‘The ascetic Gotama roars his lion’s roar, and he roars it in the assemblies.’
ឋានំ ខោ បនេតំ, កស្សប, វិជ្ជតិ, យំ អញ្ញតិត្ថិយា បរិព្ពាជកា ឯវំ វទេយ្យុំ: ‘សីហនាទញ្ច សមណោ គោតមោ នទតិ, បរិសាសុ ច នទតិ, នោ ច ខោ វិសារទោ នទតីៜតិ។ តេ: ‘មា ហេវន៑ៜតិស្សុ វចនីយា។ ‘សីហនាទញ្ច សមណោ គោតមោ នទតិ, បរិសាសុ ច នទតិ, វិសារទោ ច នទតីៜតិ ឯវមស្សុ, កស្សប, វចនីយា។
It’s possible that wanderers of other religions might say: ‘The ascetic Gotama roars his lion’s roar, and he roars it in the assemblies. But he doesn’t roar it boldly.’ They should be told, ‘Not so!’ What should be said is this: ‘The ascetic Gotama roars his lion’s roar, he roars it in the assemblies, and he roars it boldly.’
ឋានំ ខោ បនេតំ, កស្សប, វិជ្ជតិ, យំ អញ្ញតិត្ថិយា បរិព្ពាជកា ឯវំ វទេយ្យុំ: ‘សីហនាទញ្ច សមណោ គោតមោ នទតិ, បរិសាសុ ច នទតិ, វិសារទោ ច នទតិ, នោ ច ខោ នំ បញ្ហំ បុច្ឆន្តិ …បេ… បញ្ហញ្ច នំ បុច្ឆន្តិ; នោ ច ខោ នេសំ បញ្ហំ បុដ្ឋោ ព្យាករោតិ …បេ… បញ្ហញ្ច នេសំ បុដ្ឋោ ព្យាករោតិ; នោ ច ខោ បញ្ហស្ស វេយ្យាករណេន ចិត្តំ អារាធេតិ …បេ… បញ្ហស្ស ច វេយ្យាករណេន ចិត្តំ អារាធេតិ; នោ ច ខោ សោតព្ពំ មញ្ញន្តិ …បេ… សោតព្ពញ្ចស្ស មញ្ញន្តិ; នោ ច ខោ សុត្វា បសីទន្តិ …បេ… សុត្វា ចស្ស បសីទន្តិ; នោ ច ខោ បសន្នាការំ ករោន្តិ …បេ… បសន្នាការញ្ច ករោន្តិ; នោ ច ខោ តថត្តាយ បដិបជ្ជន្តិ …បេ… តថត្តាយ ច បដិបជ្ជន្តិ; នោ ច ខោ បដិបន្នា អារាធេន្តីៜតិ។ តេ: ‘មា ហេវន៑ៜតិស្សុ វចនីយា។ ‘សីហនាទញ្ច សមណោ គោតមោ នទតិ, បរិសាសុ ច នទតិ, វិសារទោ ច នទតិ, បញ្ហញ្ច នំ បុច្ឆន្តិ, បញ្ហញ្ច នេសំ បុដ្ឋោ ព្យាករោតិ, បញ្ហស្ស ច វេយ្យាករណេន ចិត្តំ អារាធេតិ, សោតព្ពញ្ចស្ស មញ្ញន្តិ, សុត្វា ចស្ស បសីទន្តិ, បសន្នាការញ្ច ករោន្តិ, តថត្តាយ ច បដិបជ្ជន្តិ, បដិបន្នា ច អារាធេន្តីៜតិ ឯវមស្សុ, កស្សប, វចនីយា។
It’s possible that wanderers of other religions might say: ‘The ascetic Gotama roars his lion’s roar, he roars it in the assemblies, and he roars it boldly. But they don’t question him. … Or he doesn’t answer their questions. … Or his answers are not satisfactory. … Or they don’t think him worth listening to. … Or they’re not confident after listening. … Or they don’t show their confidence. … Or they don’t practice accordingly. … Or they don’t succeed in their practice.’ They should be told, ‘Not so!’ What should be said is this: ‘The ascetic Gotama roars his lion’s roar; he roars it in the assemblies; he roars it boldly; they question him; he answers their questions; his answers are satisfactory; they think him worth listening to; they’re confident after listening; they show their confidence; they practice accordingly; and they succeed in their practice.’
៧។ តិត្ថិយបរិវាសកថា
7. The Probation For One Previously Ordained
ឯកមិទាហំ, កស្សប, សមយំ រាជគហេ វិហរាមិ គិជ្ឈកូដេ បព្ពតេ។ តត្រ មំ អញ្ញតរោ តបព្រហ្មចារី និគ្រោធោ នាម អធិជេគុច្ឆេ បញ្ហំ អបុច្ឆិ។ តស្សាហំ អធិជេគុច្ឆេ បញ្ហំ បុដ្ឋោ ព្យាកាសិំ។ ព្យាកតេ ច បន មេ អត្តមនោ អហោសិ បរំ វិយ មត្តាយា”តិ។
Kassapa, this one time I was staying near Rājagaha, on the Vulture’s Peak Mountain. There a certain celibate Brahmanical student of fervent mortification named Nigrodha asked me about the higher disgust of sin. I answered his question. He was extremely happy with my answer.”
“កោ ហិ, ភន្តេ, ភគវតោ ធម្មំ សុត្វា ន អត្តមនោ អស្ស បរំ វិយ មត្តាយ? អហម្បិ ហិ, ភន្តេ, ភគវតោ ធម្មំ សុត្វា អត្តមនោ បរំ វិយ មត្តាយ។ អភិក្កន្តំ, ភន្តេ, អភិក្កន្តំ, ភន្តេ។ សេយ្យថាបិ, ភន្តេ, និក្កុជ្ជិតំ វា ឧក្កុជ្ជេយ្យ, បដិច្ឆន្នំ វា វិវរេយ្យ, មូឡ្ហស្ស វា មគ្គំ អាចិក្ខេយ្យ, អន្ធការេ វា តេលបជ្ជោតំ ធារេយ្យ: ‘ចក្ខុមន្តោ រូបានិ ទក្ខន្តីៜតិ; ឯវមេវំ ភគវតា អនេកបរិយាយេន ធម្មោ បកាសិតោ។ ឯសាហំ, ភន្តេ, ភគវន្តំ សរណំ គច្ឆាមិ, ធម្មញ្ច ភិក្ខុសង្ឃញ្ច។ លភេយ្យាហំ, ភន្តេ, ភគវតោ សន្តិកេ បព្ពជ្ឹ, លភេយ្យំ ឧបសម្បទន៑”តិ។
“Sir, who wouldn’t be extremely happy after hearing the Buddha’s teaching? For I too am extremely happy after hearing the Buddha’s teaching! Excellent, sir! Excellent! As if he were righting the overturned, or revealing the hidden, or pointing out the path to the lost, or lighting a lamp in the dark so people with clear eyes can see what’s there, so too the Buddha has made the teaching clear in many ways. I go for refuge to the Buddha, to the teaching, and to the bhikkhu Saṅgha. Sir, may I receive the going forth, the ordination in the Buddha’s presence?”
“យោ ខោ, កស្សប, អញ្ញតិត្ថិយបុព្ពោ ឥមស្មិំ ធម្មវិនយេ អាកង្ខតិ បព្ពជ្ឹ, អាកង្ខតិ ឧបសម្បទំ, សោ ចត្តារោ មាសេ បរិវសតិ, ចតុន្នំ មាសានំ អច្ចយេន អារទ្ធចិត្តា ភិក្ខូ បព្ពាជេន្តិ, ឧបសម្បាទេន្តិ ភិក្ខុភាវាយ។ អបិ ច មេត្ថ បុគ្គលវេមត្តតា វិទិតា”តិ។
“Kassapa, if someone formerly ordained in another sect wishes to take the going forth, the ordination in this teaching and training, they must spend four months on probation. When four months have passed, if the bhikkhus are satisfied, they’ll give the going forth, the ordination into monkhood. However, I have recognized individual differences in this matter.”
“សចេ, ភន្តេ, អញ្ញតិត្ថិយបុព្ពា ឥមស្មិំ ធម្មវិនយេ អាកង្ខន្តិ បព្ពជ្ឹ, អាកង្ខន្តិ ឧបសម្បទំ, ចត្តារោ មាសេ បរិវសន្តិ, ចតុន្នំ មាសានំ អច្ចយេន អារទ្ធចិត្តា ភិក្ខូ បព្ពាជេន្តិ, ឧបសម្បាទេន្តិ ភិក្ខុភាវាយ។ អហំ ចត្តារិ វស្សានិ បរិវសិស្សាមិ, ចតុន្នំ វស្សានំ អច្ចយេន អារទ្ធចិត្តា ភិក្ខូ បព្ពាជេន្តុ, ឧបសម្បាទេន្តុ ភិក្ខុភាវាយា”តិ។
“Sir, if four months probation are required in such a case, I’ll spend four years on probation. When four years have passed, if the bhikkhus are satisfied, let them give me the going forth, the ordination into monkhood.”
អលត្ថ ខោ អចេលោ កស្សបោ ភគវតោ សន្តិកេ បព្ពជ្ឹ, អលត្ថ ឧបសម្បទំ។ អចិរូបសម្បន្នោ ខោ បនាយស្មា កស្សបោ ឯកោ វូបកដ្ឋោ អប្បមត្តោ អាតាបី បហិតត្តោ វិហរន្តោ ន ចិរស្សេវ—យស្សត្ថាយ កុលបុត្តា សម្មទេវ អគារស្មា អនគារិយំ បព្ពជន្តិ, តទនុត្តរំ—ព្រហ្មចរិយបរិយោសានំ ទិដ្ឋេវ ធម្មេ សយំ អភិញ្ញា សច្ឆិកត្វា ឧបសម្បជ្ជ វិហាសិ។
And the naked ascetic Kassapa received the going forth, the ordination in the Buddha’s presence. Not long after his ordination, Venerable Kassapa, living alone, withdrawn, diligent, keen, and resolute, soon realized the supreme end of the spiritual path in this very life. He lived having achieved with his own insight the goal for which gentlemen rightly go forth from the lay life to homelessness.
“ខីណា ជាតិ, វុសិតំ ព្រហ្មចរិយំ, កតំ ករណីយំ, នាបរំ ឥត្ថត្តាយា”តិ អព្ភញ្ញាសិ។ អញ្ញតរោ ខោ បនាយស្មា កស្សបោ អរហតំ អហោសីតិ។
He understood: “Rebirth is ended; the spiritual journey has been completed; what had to be done has been done; there is no return to any state of existence.” And Venerable Kassapa became one of the perfected.
មហាសីហនាទសុត្តំ និដ្ឋិតំ អដ្ឋមំ។
The authoritative text of the Dīgha Nikāya is the Pāli text. The English translation is provided as an aid to the study of the original Pāli text. [CREDITS »]
