Only Dharma. Since 1992
Library / Tipiṭaka / তিপিটক • Tipiṭaka / দীঘনিকায • Dīghanikāya

৬. মহালিসুত্তং

6. Mahālisuttaṃ

ব্রাহ্মণদূতৰত্থু

Brāhmaṇadūtavatthu

৩৫৯. এৰং মে সুতং – উএকং সমযং ভগৰা ৰেসালিযং ৰিহরতি মহাৰনে কূটাগারসালাযং। তেন খো পন সমযেন সম্বহুলা কোসলকা চ ব্রাহ্মণদূতা মাগধকা চ ব্রাহ্মণদূতা ৰেসালিযং পটিৰসন্তি কেনচিদেৰ করণীযেন। অস্সোসুং খো তে কোসলকা চ ব্রাহ্মণদূতা মাগধকা চ ব্রাহ্মণদূতা – ‘‘সমণো খলু, ভো, গোতমো সক্যপুত্তো সক্যকুলা পব্বজিতো ৰেসালিযং ৰিহরতি মহাৰনে কূটাগারসালাযং। তং খো পন ভৰন্তং গোতমং এৰং কল্যাণো কিত্তিসদ্দো অব্ভুগ্গতো – ‘ইতিপি সো ভগৰা অরহং সম্মাসম্বুদ্ধো ৰিজ্জাচরণসম্পন্নো সুগতো লোকৰিদূ অনুত্তরো পুরিসদম্মসারথি সত্থা দেৰমনুস্সানং বুদ্ধো ভগৰা’। সো ইমং লোকং সদেৰকং সমারকং সব্রহ্মকং সস্সমণব্রাহ্মণিং পজং সদেৰমনুস্সং সযং অভিঞ্ঞা সচ্ছিকত্ৰা পৰেদেতি। সো ধম্মং দেসেতি আদিকল্যাণং মজ্ঝেকল্যাণং পরিযোসানকল্যাণং সাত্থং সব্যঞ্জনং কেৰলপরিপুণ্ণং পরিসুদ্ধং ব্রহ্মচরিযং পকাসেতি। সাধু খো পন তথারূপানং অরহতং দস্সনং হোতী’’তি।

359. Evaṃ me sutaṃ – uekaṃ samayaṃ bhagavā vesāliyaṃ viharati mahāvane kūṭāgārasālāyaṃ. Tena kho pana samayena sambahulā kosalakā ca brāhmaṇadūtā māgadhakā ca brāhmaṇadūtā vesāliyaṃ paṭivasanti kenacideva karaṇīyena. Assosuṃ kho te kosalakā ca brāhmaṇadūtā māgadhakā ca brāhmaṇadūtā – ‘‘samaṇo khalu, bho, gotamo sakyaputto sakyakulā pabbajito vesāliyaṃ viharati mahāvane kūṭāgārasālāyaṃ. Taṃ kho pana bhavantaṃ gotamaṃ evaṃ kalyāṇo kittisaddo abbhuggato – ‘itipi so bhagavā arahaṃ sammāsambuddho vijjācaraṇasampanno sugato lokavidū anuttaro purisadammasārathi satthā devamanussānaṃ buddho bhagavā’. So imaṃ lokaṃ sadevakaṃ samārakaṃ sabrahmakaṃ sassamaṇabrāhmaṇiṃ pajaṃ sadevamanussaṃ sayaṃ abhiññā sacchikatvā pavedeti. So dhammaṃ deseti ādikalyāṇaṃ majjhekalyāṇaṃ pariyosānakalyāṇaṃ sātthaṃ sabyañjanaṃ kevalaparipuṇṇaṃ parisuddhaṃ brahmacariyaṃ pakāseti. Sādhu kho pana tathārūpānaṃ arahataṃ dassanaṃ hotī’’ti.

৩৬০. অথ খো তে কোসলকা চ ব্রাহ্মণদূতা মাগধকা চ ব্রাহ্মণদূতা যেন মহাৰনং কূটাগারসালা তেনুপসঙ্কমিংসু। তেন খো পন সমযেন আযস্মা নাগিতো ভগৰতো উপট্ঠাকো হোতি। অথ খো তে কোসলকা চ ব্রাহ্মণদূতা মাগধকা চ ব্রাহ্মণদূতা যেনাযস্মা নাগিতো তেনুপসঙ্কমিংসু। উপসঙ্কমিত্ৰা আযস্মন্তং নাগিতং এতদৰোচুং – ‘‘কহং নু খো, ভো নাগিত, এতরহি সো ভৰং গোতমো ৰিহরতি? দস্সনকামা হি মযং তং ভৰন্তং গোতম’’ন্তি। ‘‘অকালো খো, আৰুসো, ভগৰন্তং দস্সনায, পটিসল্লীনো ভগৰা’’তি। অথ খো তে কোসলকা চ ব্রাহ্মণদূতা মাগধকা চ ব্রাহ্মণদূতা তত্থেৰ একমন্তং নিসীদিংসু – ‘‘দিস্ৰাৰ মযং তং ভৰন্তং গোতমং গমিস্সামা’’তি।

360. Atha kho te kosalakā ca brāhmaṇadūtā māgadhakā ca brāhmaṇadūtā yena mahāvanaṃ kūṭāgārasālā tenupasaṅkamiṃsu. Tena kho pana samayena āyasmā nāgito bhagavato upaṭṭhāko hoti. Atha kho te kosalakā ca brāhmaṇadūtā māgadhakā ca brāhmaṇadūtā yenāyasmā nāgito tenupasaṅkamiṃsu. Upasaṅkamitvā āyasmantaṃ nāgitaṃ etadavocuṃ – ‘‘kahaṃ nu kho, bho nāgita, etarahi so bhavaṃ gotamo viharati? Dassanakāmā hi mayaṃ taṃ bhavantaṃ gotama’’nti. ‘‘Akālo kho, āvuso, bhagavantaṃ dassanāya, paṭisallīno bhagavā’’ti. Atha kho te kosalakā ca brāhmaṇadūtā māgadhakā ca brāhmaṇadūtā tattheva ekamantaṃ nisīdiṃsu – ‘‘disvāva mayaṃ taṃ bhavantaṃ gotamaṃ gamissāmā’’ti.

ওট্ঠদ্ধলিচ্ছৰীৰত্থু

Oṭṭhaddhalicchavīvatthu

৩৬১. ওট্ঠদ্ধোপি লিচ্ছৰী মহতিযা লিচ্ছৰীপরিসায সদ্ধিং যেন মহাৰনং কূটাগারসালা যেনাযস্মা নাগিতো তেনুপসঙ্কমি; উপসঙ্কমিত্ৰা আযস্মন্তং নাগিতং অভিৰাদেত্ৰা একমন্তং অট্ঠাসি। একমন্তং ঠিতো খো ওট্ঠদ্ধোপি লিচ্ছৰী আযস্মন্তং নাগিতং এতদৰোচ – ‘‘কহং নু খো, ভন্তে নাগিত, এতরহি সো ভগৰা ৰিহরতি অরহং সম্মাসম্বুদ্ধো, দস্সনকামা হি মযং তং ভগৰন্তং অরহন্তং সম্মাসম্বুদ্ধ’’ন্তি। ‘‘অকালো খো, মহালি, ভগৰন্তং দস্সনায, পটিসল্লীনো ভগৰা’’তি। ওট্ঠদ্ধোপি লিচ্ছৰী তত্থেৰ একমন্তং নিসীদি – ‘‘দিস্ৰাৰ অহং তং ভগৰন্তং গমিস্সামি অরহন্তং সম্মাসম্বুদ্ধ’’ন্তি।

361. Oṭṭhaddhopi licchavī mahatiyā licchavīparisāya saddhiṃ yena mahāvanaṃ kūṭāgārasālā yenāyasmā nāgito tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā āyasmantaṃ nāgitaṃ abhivādetvā ekamantaṃ aṭṭhāsi. Ekamantaṃ ṭhito kho oṭṭhaddhopi licchavī āyasmantaṃ nāgitaṃ etadavoca – ‘‘kahaṃ nu kho, bhante nāgita, etarahi so bhagavā viharati arahaṃ sammāsambuddho, dassanakāmā hi mayaṃ taṃ bhagavantaṃ arahantaṃ sammāsambuddha’’nti. ‘‘Akālo kho, mahāli, bhagavantaṃ dassanāya, paṭisallīno bhagavā’’ti. Oṭṭhaddhopi licchavī tattheva ekamantaṃ nisīdi – ‘‘disvāva ahaṃ taṃ bhagavantaṃ gamissāmi arahantaṃ sammāsambuddha’’nti.

৩৬২. অথ খো সীহো সমণুদ্দেসো যেনাযস্মা নাগিতো তেনুপসঙ্কমি; উপসঙ্কমিত্ৰা আযস্মন্তং নাগিতং অভিৰাদেত্ৰা একমন্তং অট্ঠাসি। একমন্তং ঠিতো খো সীহো সমণুদ্দেসো আযস্মন্তং নাগিতং এতদৰোচ – ‘‘এতে, ভন্তে কস্সপ, সম্বহুলা কোসলকা চ ব্রাহ্মণদূতা মাগধকা চ ব্রাহ্মণদূতা ইধূপসঙ্কন্তা ভগৰন্তং দস্সনায; ওট্ঠদ্ধোপি লিচ্ছৰী মহতিযা লিচ্ছৰীপরিসায সদ্ধিং ইধূপসঙ্কন্তো ভগৰন্তং দস্সনায, সাধু, ভন্তে কস্সপ, লভতং এসা জনতা ভগৰন্তং দস্সনাযা’’তি।

362. Atha kho sīho samaṇuddeso yenāyasmā nāgito tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā āyasmantaṃ nāgitaṃ abhivādetvā ekamantaṃ aṭṭhāsi. Ekamantaṃ ṭhito kho sīho samaṇuddeso āyasmantaṃ nāgitaṃ etadavoca – ‘‘ete, bhante kassapa, sambahulā kosalakā ca brāhmaṇadūtā māgadhakā ca brāhmaṇadūtā idhūpasaṅkantā bhagavantaṃ dassanāya; oṭṭhaddhopi licchavī mahatiyā licchavīparisāya saddhiṃ idhūpasaṅkanto bhagavantaṃ dassanāya, sādhu, bhante kassapa, labhataṃ esā janatā bhagavantaṃ dassanāyā’’ti.

‘‘তেন হি, সীহ, ত্ৰঞ্ঞেৰ ভগৰতো আরোচেহী’’তি। ‘‘এৰং, ভন্তে’’তি খো সীহো সমণুদ্দেসো আযস্মতো নাগিতস্স পটিস্সুত্ৰা যেন ভগৰা তেনুপসঙ্কমি; উপসঙ্কমিত্ৰা ভগৰন্তং অভিৰাদেত্ৰা একমন্তং অট্ঠাসি। একমন্তং ঠিতো খো সীহো সমণুদ্দেসো ভগৰন্তং এতদৰোচ – ‘‘এতে, ভন্তে, সম্বহুলা কোসলকা চ ব্রাহ্মণদূতা মাগধকা চ ব্রাহ্মণদূতা ইধূপসঙ্কন্তা ভগৰন্তং দস্সনায, ওট্ঠদ্ধোপি লিচ্ছৰী মহতিযা লিচ্ছৰীপরিসায সদ্ধিং ইধূপসঙ্কন্তো ভগৰন্তং দস্সনায। সাধু, ভন্তে, লভতং এসা জনতা ভগৰন্তং দস্সনাযা’’তি। ‘‘তেন হি, সীহ, ৰিহারপচ্ছাযাযং আসনং পঞ্ঞপেহী’’তি। ‘‘এৰং, ভন্তে’’তি খো সীহো সমণুদ্দেসো ভগৰতো পটিস্সুত্ৰা ৰিহারপচ্ছাযাযং আসনং পঞ্ঞপেসি।

‘‘Tena hi, sīha, tvaññeva bhagavato ārocehī’’ti. ‘‘Evaṃ, bhante’’ti kho sīho samaṇuddeso āyasmato nāgitassa paṭissutvā yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ aṭṭhāsi. Ekamantaṃ ṭhito kho sīho samaṇuddeso bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘ete, bhante, sambahulā kosalakā ca brāhmaṇadūtā māgadhakā ca brāhmaṇadūtā idhūpasaṅkantā bhagavantaṃ dassanāya, oṭṭhaddhopi licchavī mahatiyā licchavīparisāya saddhiṃ idhūpasaṅkanto bhagavantaṃ dassanāya. Sādhu, bhante, labhataṃ esā janatā bhagavantaṃ dassanāyā’’ti. ‘‘Tena hi, sīha, vihārapacchāyāyaṃ āsanaṃ paññapehī’’ti. ‘‘Evaṃ, bhante’’ti kho sīho samaṇuddeso bhagavato paṭissutvā vihārapacchāyāyaṃ āsanaṃ paññapesi.

৩৬৩. অথ খো ভগৰা ৰিহারা নিক্খম্ম ৰিহারপচ্ছাযাযং পঞ্ঞত্তে আসনে নিসীদি। অথ খো তে কোসলকা চ ব্রাহ্মণদূতা মাগধকা চ ব্রাহ্মণদূতা যেন ভগৰা তেনুপসঙ্কমিংসু; উপসঙ্কমিত্ৰা ভগৰতা সদ্ধিং সম্মোদিংসু। সম্মোদনীযং কথং সারণীযং ৰীতিসারেত্ৰা একমন্তং নিসীদিংসু। ওট্ঠদ্ধোপি লিচ্ছৰী মহতিযা লিচ্ছৰীপরিসায সদ্ধিং যেন ভগৰা তেনুপসঙ্কমি; উপসঙ্কমিত্ৰা ভগৰন্তং অভিৰাদেত্ৰা একমন্তং নিসীদি।

363. Atha kho bhagavā vihārā nikkhamma vihārapacchāyāyaṃ paññatte āsane nisīdi. Atha kho te kosalakā ca brāhmaṇadūtā māgadhakā ca brāhmaṇadūtā yena bhagavā tenupasaṅkamiṃsu; upasaṅkamitvā bhagavatā saddhiṃ sammodiṃsu. Sammodanīyaṃ kathaṃ sāraṇīyaṃ vītisāretvā ekamantaṃ nisīdiṃsu. Oṭṭhaddhopi licchavī mahatiyā licchavīparisāya saddhiṃ yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi.

৩৬৪. একমন্তং নিসিন্নো খো ওট্ঠদ্ধো লিচ্ছৰী ভগৰন্তং এতদৰোচ – ‘‘পুরিমানি, ভন্তে, দিৰসানি পুরিমতরানি সুনক্খত্তো লিচ্ছৰিপুত্তো যেনাহং তেনুপসঙ্কমি; উপসঙ্কমিত্ৰা মং এতদৰোচ – ‘যদগ্গে অহং, মহালি, ভগৰন্তং উপনিস্সায ৰিহরামি, ন চিরং তীণি ৰস্সানি, দিব্বানি হি খো রূপানি পস্সামি পিযরূপানি কামূপসংহিতানি রজনীযানি, নো চ খো দিব্বানি সদ্দানি সুণামি পিযরূপানি কামূপসংহিতানি রজনীযানী’তি। সন্তানেৰ নু খো, ভন্তে, সুনক্খত্তো লিচ্ছৰিপুত্তো দিব্বানি সদ্দানি নাস্সোসি পিযরূপানি কামূপসংহিতানি রজনীযানি, উদাহু অসন্তানী’’তি?

364. Ekamantaṃ nisinno kho oṭṭhaddho licchavī bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘purimāni, bhante, divasāni purimatarāni sunakkhatto licchaviputto yenāhaṃ tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā maṃ etadavoca – ‘yadagge ahaṃ, mahāli, bhagavantaṃ upanissāya viharāmi, na ciraṃ tīṇi vassāni, dibbāni hi kho rūpāni passāmi piyarūpāni kāmūpasaṃhitāni rajanīyāni, no ca kho dibbāni saddāni suṇāmi piyarūpāni kāmūpasaṃhitāni rajanīyānī’ti. Santāneva nu kho, bhante, sunakkhatto licchaviputto dibbāni saddāni nāssosi piyarūpāni kāmūpasaṃhitāni rajanīyāni, udāhu asantānī’’ti?

একংসভাৰিতসমাধি

Ekaṃsabhāvitasamādhi

৩৬৫. ‘‘সন্তানেৰ খো, মহালি, সুনক্খত্তো লিচ্ছৰিপুত্তো দিব্বানি সদ্দানি নাস্সোসি পিযরূপানি কামূপসংহিতানি রজনীযানি, নো অসন্তানী’’তি। ‘‘কো নু খো, ভন্তে, হেতু, কো পচ্চযো, যেন সন্তানেৰ সুনক্খত্তো লিচ্ছৰিপুত্তো দিব্বানি সদ্দানি নাস্সোসি পিযরূপানি কামূপসংহিতানি রজনীযানি, নো অসন্তানী’’তি?

365. ‘‘Santāneva kho, mahāli, sunakkhatto licchaviputto dibbāni saddāni nāssosi piyarūpāni kāmūpasaṃhitāni rajanīyāni, no asantānī’’ti. ‘‘Ko nu kho, bhante, hetu, ko paccayo, yena santāneva sunakkhatto licchaviputto dibbāni saddāni nāssosi piyarūpāni kāmūpasaṃhitāni rajanīyāni, no asantānī’’ti?

৩৬৬. ‘‘ইধ , মহালি, ভিক্খুনো পুরত্থিমায দিসায একংসভাৰিতো সমাধি হোতি দিব্বানং রূপানং দস্সনায পিযরূপানং কামূপসংহিতানং রজনীযানং, নো চ খো দিব্বানং সদ্দানং সৰনায পিযরূপানং কামূপসংহিতানং রজনীযানং। সো পুরত্থিমায দিসায একংসভাৰিতে সমাধিম্হি দিব্বানং রূপানং দস্সনায পিযরূপানং কামূপসংহিতানং রজনীযানং, নো চ খো দিব্বানং সদ্দানং সৰনায পিযরূপানং কামূপসংহিতানং রজনীযানং। পুরত্থিমায দিসায দিব্বানি রূপানি পস্সতি পিযরূপানি কামূপসংহিতানি রজনীযানি, নো চ খো দিব্বানি সদ্দানি সুণাতি পিযরূপানি কামূপসংহিতানি রজনীযানি। তং কিস্স হেতু? এৰঞ্হেতং, মহালি, হোতি ভিক্খুনো পুরত্থিমায দিসায একংসভাৰিতে সমাধিম্হি দিব্বানং রূপানং দস্সনায পিযরূপানং কামূপসংহিতানং রজনীযানং, নো চ খো দিব্বানং সদ্দানং সৰনায পিযরূপানং কামূপসংহিতানং রজনীযানং।

366. ‘‘Idha , mahāli, bhikkhuno puratthimāya disāya ekaṃsabhāvito samādhi hoti dibbānaṃ rūpānaṃ dassanāya piyarūpānaṃ kāmūpasaṃhitānaṃ rajanīyānaṃ, no ca kho dibbānaṃ saddānaṃ savanāya piyarūpānaṃ kāmūpasaṃhitānaṃ rajanīyānaṃ. So puratthimāya disāya ekaṃsabhāvite samādhimhi dibbānaṃ rūpānaṃ dassanāya piyarūpānaṃ kāmūpasaṃhitānaṃ rajanīyānaṃ, no ca kho dibbānaṃ saddānaṃ savanāya piyarūpānaṃ kāmūpasaṃhitānaṃ rajanīyānaṃ. Puratthimāya disāya dibbāni rūpāni passati piyarūpāni kāmūpasaṃhitāni rajanīyāni, no ca kho dibbāni saddāni suṇāti piyarūpāni kāmūpasaṃhitāni rajanīyāni. Taṃ kissa hetu? Evañhetaṃ, mahāli, hoti bhikkhuno puratthimāya disāya ekaṃsabhāvite samādhimhi dibbānaṃ rūpānaṃ dassanāya piyarūpānaṃ kāmūpasaṃhitānaṃ rajanīyānaṃ, no ca kho dibbānaṃ saddānaṃ savanāya piyarūpānaṃ kāmūpasaṃhitānaṃ rajanīyānaṃ.

৩৬৭. ‘‘পুন চপরং, মহালি, ভিক্খুনো দক্খিণায দিসায…পে॰… পচ্ছিমায দিসায … উত্তরায দিসায… উদ্ধমধো তিরিযং একংসভাৰিতো সমাধি হোতি দিব্বানং রূপানং দস্সনায পিযরূপানং কামূপসংহিতানং রজনীযানং, নো চ খো দিব্বানং সদ্দানং সৰনায পিযরূপানং কামূপসংহিতানং রজনীযানং। সো উদ্ধমধো তিরিযং একংসভাৰিতে সমাধিম্হি দিব্বানং রূপানং দস্সনায পিযরূপানং কামূপসংহিতানং রজনীযানং, নো চ খো দিব্বানং সদ্দানং সৰনায পিযরূপানং কামূপসংহিতানং রজনীযানং। উদ্ধমধো তিরিযং দিব্বানি রূপানি পস্সতি পিযরূপানি কামূপসংহিতানি রজনীযানি, নো চ খো দিব্বানি সদ্দানি সুণাতি পিযরূপানি কামূপসংহিতানি রজনীযানি। তং কিস্স হেতু? এৰঞ্হেতং, মহালি, হোতি ভিক্খুনো উদ্ধমধো তিরিযং একংসভাৰিতে সমাধিম্হি দিব্বানং রূপানং দস্সনায পিযরূপানং কামূপসংহিতানং রজনীযানং, নো চ খো দিব্বানং সদ্দানং সৰনায পিযরূপানং কামূপসংহিতানং রজনীযানং।

367. ‘‘Puna caparaṃ, mahāli, bhikkhuno dakkhiṇāya disāya…pe… pacchimāya disāya … uttarāya disāya… uddhamadho tiriyaṃ ekaṃsabhāvito samādhi hoti dibbānaṃ rūpānaṃ dassanāya piyarūpānaṃ kāmūpasaṃhitānaṃ rajanīyānaṃ, no ca kho dibbānaṃ saddānaṃ savanāya piyarūpānaṃ kāmūpasaṃhitānaṃ rajanīyānaṃ. So uddhamadho tiriyaṃ ekaṃsabhāvite samādhimhi dibbānaṃ rūpānaṃ dassanāya piyarūpānaṃ kāmūpasaṃhitānaṃ rajanīyānaṃ, no ca kho dibbānaṃ saddānaṃ savanāya piyarūpānaṃ kāmūpasaṃhitānaṃ rajanīyānaṃ. Uddhamadho tiriyaṃ dibbāni rūpāni passati piyarūpāni kāmūpasaṃhitāni rajanīyāni, no ca kho dibbāni saddāni suṇāti piyarūpāni kāmūpasaṃhitāni rajanīyāni. Taṃ kissa hetu? Evañhetaṃ, mahāli, hoti bhikkhuno uddhamadho tiriyaṃ ekaṃsabhāvite samādhimhi dibbānaṃ rūpānaṃ dassanāya piyarūpānaṃ kāmūpasaṃhitānaṃ rajanīyānaṃ, no ca kho dibbānaṃ saddānaṃ savanāya piyarūpānaṃ kāmūpasaṃhitānaṃ rajanīyānaṃ.

৩৬৮. ‘‘ইধ , মহালি, ভিক্খুনো পুরত্থিমায দিসায একংসভাৰিতো সমাধি হোতি দিব্বানং সদ্দানং সৰনায পিযরূপানং কামূপসংহিতানং রজনীযানং, নো চ খো দিব্বানং রূপানং দস্সনায পিযরূপানং কামূপসংহিতানং রজনীযানং। সো পুরত্থিমায দিসায একংসভাৰিতে সমাধিম্হি দিব্বানং সদ্দানং সৰনায পিযরূপানং কামূপসংহিতানং রজনীযানং, নো চ খো দিব্বানং রূপানং দস্সনায পিযরূপানং কামূপসংহিতানং রজনীযানং। পুরত্থিমায দিসায দিব্বানি সদ্দানি সুণাতি পিযরূপানি কামূপসংহিতানি রজনীযানি, নো চ খো দিব্বানি রূপানি পস্সতি পিযরূপানি কামূপসংহিতানি রজনীযানি। তং কিস্স হেতু? এৰঞ্হেতং, মহালি, হোতি ভিক্খুনো পুরত্থিমায দিসায একংসভাৰিতে সমাধিম্হি দিব্বানং সদ্দানং সৰনায পিযরূপানং কামূপসংহিতানং রজনীযানং, নো চ খো দিব্বানং রূপানং দস্সনায পিযরূপানং কামূপসংহিতানং রজনীযানং।

368. ‘‘Idha , mahāli, bhikkhuno puratthimāya disāya ekaṃsabhāvito samādhi hoti dibbānaṃ saddānaṃ savanāya piyarūpānaṃ kāmūpasaṃhitānaṃ rajanīyānaṃ, no ca kho dibbānaṃ rūpānaṃ dassanāya piyarūpānaṃ kāmūpasaṃhitānaṃ rajanīyānaṃ. So puratthimāya disāya ekaṃsabhāvite samādhimhi dibbānaṃ saddānaṃ savanāya piyarūpānaṃ kāmūpasaṃhitānaṃ rajanīyānaṃ, no ca kho dibbānaṃ rūpānaṃ dassanāya piyarūpānaṃ kāmūpasaṃhitānaṃ rajanīyānaṃ. Puratthimāya disāya dibbāni saddāni suṇāti piyarūpāni kāmūpasaṃhitāni rajanīyāni, no ca kho dibbāni rūpāni passati piyarūpāni kāmūpasaṃhitāni rajanīyāni. Taṃ kissa hetu? Evañhetaṃ, mahāli, hoti bhikkhuno puratthimāya disāya ekaṃsabhāvite samādhimhi dibbānaṃ saddānaṃ savanāya piyarūpānaṃ kāmūpasaṃhitānaṃ rajanīyānaṃ, no ca kho dibbānaṃ rūpānaṃ dassanāya piyarūpānaṃ kāmūpasaṃhitānaṃ rajanīyānaṃ.

৩৬৯. ‘‘পুন চপরং, মহালি, ভিক্খুনো দক্খিণায দিসায…পে॰… পচ্ছিমায দিসায… উত্তরায দিসায… উদ্ধমধো তিরিযং একংসভাৰিতো সমাধি হোতি দিব্বানং সদ্দানং সৰনায পিযরূপানং কামূপসংহিতানং রজনীযানং, নো চ খো দিব্বানং রূপানং দস্সনায পিযরূপানং কামূপসংহিতানং রজনীযানং। সো উদ্ধমধো তিরিযং একংসভাৰিতে সমাধিম্হি দিব্বানং সদ্দানং সৰনায পিযরূপানং কামূপসংহিতানং রজনীযানং, নো চ খো দিব্বানং রূপানং দস্সনায পিযরূপানং কামূপসংহিতানং রজনীযানং। উদ্ধমধো তিরিযং দিব্বানি সদ্দানি সুণাতি পিযরূপানি কামূপসংহিতানি রজনীযানি, নো চ খো দিব্বানি রূপানি পস্সতি পিযরূপানি কামূপসংহিতানি রজনীযানি। তং কিস্স হেতু? এৰঞ্হেতং, মহালি, হোতি ভিক্খুনো উদ্ধমধো তিরিযং একংসভাৰিতে সমাধিম্হি দিব্বানং সদ্দানং সৰনায পিযরূপানং কামূপসংহিতানং রজনীযানং, নো চ খো দিব্বানং রূপানং দস্সনায পিযরূপানং কামূপসংহিতানং রজনীযানং।

369. ‘‘Puna caparaṃ, mahāli, bhikkhuno dakkhiṇāya disāya…pe… pacchimāya disāya… uttarāya disāya… uddhamadho tiriyaṃ ekaṃsabhāvito samādhi hoti dibbānaṃ saddānaṃ savanāya piyarūpānaṃ kāmūpasaṃhitānaṃ rajanīyānaṃ, no ca kho dibbānaṃ rūpānaṃ dassanāya piyarūpānaṃ kāmūpasaṃhitānaṃ rajanīyānaṃ. So uddhamadho tiriyaṃ ekaṃsabhāvite samādhimhi dibbānaṃ saddānaṃ savanāya piyarūpānaṃ kāmūpasaṃhitānaṃ rajanīyānaṃ, no ca kho dibbānaṃ rūpānaṃ dassanāya piyarūpānaṃ kāmūpasaṃhitānaṃ rajanīyānaṃ. Uddhamadho tiriyaṃ dibbāni saddāni suṇāti piyarūpāni kāmūpasaṃhitāni rajanīyāni, no ca kho dibbāni rūpāni passati piyarūpāni kāmūpasaṃhitāni rajanīyāni. Taṃ kissa hetu? Evañhetaṃ, mahāli, hoti bhikkhuno uddhamadho tiriyaṃ ekaṃsabhāvite samādhimhi dibbānaṃ saddānaṃ savanāya piyarūpānaṃ kāmūpasaṃhitānaṃ rajanīyānaṃ, no ca kho dibbānaṃ rūpānaṃ dassanāya piyarūpānaṃ kāmūpasaṃhitānaṃ rajanīyānaṃ.

৩৭০. ‘‘ইধ , মহালি, ভিক্খুনো পুরত্থিমায দিসায উভযংসভাৰিতো সমাধি হোতি দিব্বানঞ্চ রূপানং দস্সনায পিযরূপানং কামূপসংহিতানং রজনীযানং দিব্বানঞ্চ সদ্দানং সৰনায পিযরূপানং কামূপসংহিতানং রজনীযানং। সো পুরত্থিমায দিসায উভযংসভাৰিতে সমাধিম্হি দিব্বানঞ্চ রূপানং দস্সনায পিযরূপানং কামূপসংহিতানং রজনীযানং, দিব্বানঞ্চ সদ্দানং সৰনায পিযরূপানং কামূপসংহিতানং রজনীযানং। পুরত্থিমায দিসায দিব্বানি চ রূপানি পস্সতি পিযরূপানি কামূপসংহিতানি রজনীযানি, দিব্বানি চ সদ্দানি সুণাতি পিযরূপানি কামূপসংহিতানি রজনীযানি। তং কিস্স হেতু? এৰঞ্হেতং, মহালি, হোতি ভিক্খুনো পুরত্থিমায দিসায উভযংসভাৰিতে সমাধিম্হি দিব্বানঞ্চ রূপানং দস্সনায পিযরূপানং কামূপসংহিতানং রজনীযানং দিব্বানঞ্চ সদ্দানং সৰনায পিযরূপানং কামূপসংহিতানং রজনীযানং।

370. ‘‘Idha , mahāli, bhikkhuno puratthimāya disāya ubhayaṃsabhāvito samādhi hoti dibbānañca rūpānaṃ dassanāya piyarūpānaṃ kāmūpasaṃhitānaṃ rajanīyānaṃ dibbānañca saddānaṃ savanāya piyarūpānaṃ kāmūpasaṃhitānaṃ rajanīyānaṃ. So puratthimāya disāya ubhayaṃsabhāvite samādhimhi dibbānañca rūpānaṃ dassanāya piyarūpānaṃ kāmūpasaṃhitānaṃ rajanīyānaṃ, dibbānañca saddānaṃ savanāya piyarūpānaṃ kāmūpasaṃhitānaṃ rajanīyānaṃ. Puratthimāya disāya dibbāni ca rūpāni passati piyarūpāni kāmūpasaṃhitāni rajanīyāni, dibbāni ca saddāni suṇāti piyarūpāni kāmūpasaṃhitāni rajanīyāni. Taṃ kissa hetu? Evañhetaṃ, mahāli, hoti bhikkhuno puratthimāya disāya ubhayaṃsabhāvite samādhimhi dibbānañca rūpānaṃ dassanāya piyarūpānaṃ kāmūpasaṃhitānaṃ rajanīyānaṃ dibbānañca saddānaṃ savanāya piyarūpānaṃ kāmūpasaṃhitānaṃ rajanīyānaṃ.

৩৭১. ‘‘পুন চপরং, মহালি, ভিক্খুনো দক্খিণায দিসায…পে॰… পচ্ছিমায দিসায… উত্তরায দিসায… উদ্ধমধো তিরিযং উভযংসভাৰিতো সমাধি হোতি দিব্বানঞ্চ রূপানং দস্সনায পিযরূপানং কামূপসংহিতানং রজনীযানং, দিব্বানঞ্চ সদ্দানং সৰনায পিযরূপানং কামূপসংহিতানং রজনীযানং। সো উদ্ধমধো তিরিযং উভযংসভাৰিতে সমাধিম্হি দিব্বানঞ্চ রূপানং দস্সনায পিযরূপানং কামূপসংহিতানং রজনীযানং দিব্বানঞ্চ সদ্দানং সৰনায পিযরূপানং কামূপসংহিতানং রজনীযানং। উদ্ধমধো তিরিযং দিব্বানি চ রূপানি পস্সতি পিযরূপানি কামূপসংহিতানি রজনীযানি, দিব্বানি চ সদ্দানি সুণাতি পিযরূপানি কামূপসংহিতানি রজনীযানি। তং কিস্স হেতু? এৰঞ্হেতং, মহালি, হোতি ভিক্খুনো উদ্ধমধো তিরিযং উভযংসভাৰিতে সমাধিম্হি দিব্বানঞ্চ রূপানং দস্সনায পিযরূপানং কামূপসংহিতানং রজনীযানং, দিব্বানঞ্চ সদ্দানং সৰনায পিযরূপানং কামূপসংহিতানং রজনীযানং। অযং খো মহালি, হেতু, অযং পচ্চযো, যেন সন্তানেৰ সুনক্খত্তো লিচ্ছৰিপুত্তো দিব্বানি সদ্দানি নাস্সোসি পিযরূপানি কামূপসংহিতানি রজনীযানি, নো অসন্তানী’’তি।

371. ‘‘Puna caparaṃ, mahāli, bhikkhuno dakkhiṇāya disāya…pe… pacchimāya disāya… uttarāya disāya… uddhamadho tiriyaṃ ubhayaṃsabhāvito samādhi hoti dibbānañca rūpānaṃ dassanāya piyarūpānaṃ kāmūpasaṃhitānaṃ rajanīyānaṃ, dibbānañca saddānaṃ savanāya piyarūpānaṃ kāmūpasaṃhitānaṃ rajanīyānaṃ. So uddhamadho tiriyaṃ ubhayaṃsabhāvite samādhimhi dibbānañca rūpānaṃ dassanāya piyarūpānaṃ kāmūpasaṃhitānaṃ rajanīyānaṃ dibbānañca saddānaṃ savanāya piyarūpānaṃ kāmūpasaṃhitānaṃ rajanīyānaṃ. Uddhamadho tiriyaṃ dibbāni ca rūpāni passati piyarūpāni kāmūpasaṃhitāni rajanīyāni, dibbāni ca saddāni suṇāti piyarūpāni kāmūpasaṃhitāni rajanīyāni. Taṃ kissa hetu? Evañhetaṃ, mahāli, hoti bhikkhuno uddhamadho tiriyaṃ ubhayaṃsabhāvite samādhimhi dibbānañca rūpānaṃ dassanāya piyarūpānaṃ kāmūpasaṃhitānaṃ rajanīyānaṃ, dibbānañca saddānaṃ savanāya piyarūpānaṃ kāmūpasaṃhitānaṃ rajanīyānaṃ. Ayaṃ kho mahāli, hetu, ayaṃ paccayo, yena santāneva sunakkhatto licchaviputto dibbāni saddāni nāssosi piyarūpāni kāmūpasaṃhitāni rajanīyāni, no asantānī’’ti.

৩৭২. ‘‘এতাসং নূন, ভন্তে, সমাধিভাৰনানং সচ্ছিকিরিযাহেতু ভিক্খূ ভগৰতি ব্রহ্মচরিযং চরন্তী’’তি। ‘‘ন খো, মহালি, এতাসং সমাধিভাৰনানং সচ্ছিকিরিযাহেতু ভিক্খূ মযি ব্রহ্মচরিযং চরন্তি। অত্থি খো, মহালি, অঞ্ঞেৰ ধম্মা উত্তরিতরা চ পণীততরা চ, যেসং সচ্ছিকিরিযাহেতু ভিক্খূ মযি ব্রহ্মচরিযং চরন্তী’’তি।

372. ‘‘Etāsaṃ nūna, bhante, samādhibhāvanānaṃ sacchikiriyāhetu bhikkhū bhagavati brahmacariyaṃ carantī’’ti. ‘‘Na kho, mahāli, etāsaṃ samādhibhāvanānaṃ sacchikiriyāhetu bhikkhū mayi brahmacariyaṃ caranti. Atthi kho, mahāli, aññeva dhammā uttaritarā ca paṇītatarā ca, yesaṃ sacchikiriyāhetu bhikkhū mayi brahmacariyaṃ carantī’’ti.

চতুঅরিযফলং

Catuariyaphalaṃ

৩৭৩. ‘‘কতমে পন তে, ভন্তে, ধম্মা উত্তরিতরা চ পণীততরা চ, যেসং সচ্ছিকিরিযাহেতু ভিক্খূ ভগৰতি ব্রহ্মচরিযং চরন্তী’’তি? ‘‘ইধ, মহালি, ভিক্খু তিণ্ণং সংযোজনানং পরিক্খযা সোতাপন্নো হোতি অৰিনিপাতধম্মো নিযতো সম্বোধিপরাযণো। অযম্পি খো, মহালি, ধম্মো উত্তরিতরো চ পণীততরো চ, যস্স সচ্ছিকিরিযাহেতু ভিক্খূ মযি ব্রহ্মচরিযং চরন্তি।

373. ‘‘Katame pana te, bhante, dhammā uttaritarā ca paṇītatarā ca, yesaṃ sacchikiriyāhetu bhikkhū bhagavati brahmacariyaṃ carantī’’ti? ‘‘Idha, mahāli, bhikkhu tiṇṇaṃ saṃyojanānaṃ parikkhayā sotāpanno hoti avinipātadhammo niyato sambodhiparāyaṇo. Ayampi kho, mahāli, dhammo uttaritaro ca paṇītataro ca, yassa sacchikiriyāhetu bhikkhū mayi brahmacariyaṃ caranti.

‘‘পুন চপরং, মহালি, ভিক্খু তিণ্ণং সংযোজনানং পরিক্খযা রাগদোসমোহানং তনুত্তা সকদাগামী হোতি, সকিদেৰ 1 ইমং লোকং আগন্ত্ৰা দুক্খস্সন্তং করোতি। অযম্পি খো, মহালি, ধম্মো উত্তরিতরো চ পণীততরো চ, যস্স সচ্ছিকিরিযাহেতু ভিক্খূ মযি ব্রহ্মচরিযং চরন্তি।

‘‘Puna caparaṃ, mahāli, bhikkhu tiṇṇaṃ saṃyojanānaṃ parikkhayā rāgadosamohānaṃ tanuttā sakadāgāmī hoti, sakideva 2 imaṃ lokaṃ āgantvā dukkhassantaṃ karoti. Ayampi kho, mahāli, dhammo uttaritaro ca paṇītataro ca, yassa sacchikiriyāhetu bhikkhū mayi brahmacariyaṃ caranti.

‘‘পুন চপরং, মহালি, ভিক্খু পঞ্চন্নং ওরম্ভাগিযানং সংযোজনানং পরিক্খযা ওপপাতিকো হোতি, তত্থ পরিনিব্বাযী, অনাৰত্তিধম্মো তস্মা লোকা। অযম্পি খো, মহালি, ধম্মো উত্তরিতরো চ পণীততরো চ, যস্স সচ্ছিকিরিযাহেতু ভিক্খূ মযি ব্রহ্মচরিযং চরন্তি।

‘‘Puna caparaṃ, mahāli, bhikkhu pañcannaṃ orambhāgiyānaṃ saṃyojanānaṃ parikkhayā opapātiko hoti, tattha parinibbāyī, anāvattidhammo tasmā lokā. Ayampi kho, mahāli, dhammo uttaritaro ca paṇītataro ca, yassa sacchikiriyāhetu bhikkhū mayi brahmacariyaṃ caranti.

‘‘পুন চপরং, মহালি, ভিক্খু আসৰানং খযা অনাসৰং চেতোৰিমুত্তিং পঞ্ঞাৰিমুত্তিং দিট্ঠেৰ ধম্মে সযং অভিঞ্ঞা সচ্ছিকত্ৰা উপসম্পজ্জ ৰিহরতি। অযম্পি খো, মহালি, ধম্মো উত্তরিতরো চ পণীততরো চ, যস্স সচ্ছিকিরিযাহেতু ভিক্খূ মযি ব্রহ্মচরিযং চরন্তি। ইমে খো তে, মহালি, ধম্মা উত্তরিতরা চ পণীততরা চ, যেসং সচ্ছিকিরিযাহেতু ভিক্খূ মযি ব্রহ্মচরিযং চরন্তী’’তি।

‘‘Puna caparaṃ, mahāli, bhikkhu āsavānaṃ khayā anāsavaṃ cetovimuttiṃ paññāvimuttiṃ diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharati. Ayampi kho, mahāli, dhammo uttaritaro ca paṇītataro ca, yassa sacchikiriyāhetu bhikkhū mayi brahmacariyaṃ caranti. Ime kho te, mahāli, dhammā uttaritarā ca paṇītatarā ca, yesaṃ sacchikiriyāhetu bhikkhū mayi brahmacariyaṃ carantī’’ti.

অরিযঅট্ঠঙ্গিকমগ্গো

Ariyaaṭṭhaṅgikamaggo

৩৭৪. ‘‘অত্থি পন, ভন্তে, মগ্গো অত্থি পটিপদা এতেসং ধম্মানং সচ্ছিকিরিযাযা’’তি? ‘‘অত্থি খো, মহালি, মগ্গো অত্থি পটিপদা এতেসং ধম্মানং সচ্ছিকিরিযাযা’’তি।

374. ‘‘Atthi pana, bhante, maggo atthi paṭipadā etesaṃ dhammānaṃ sacchikiriyāyā’’ti? ‘‘Atthi kho, mahāli, maggo atthi paṭipadā etesaṃ dhammānaṃ sacchikiriyāyā’’ti.

৩৭৫. ‘‘কতমো পন, ভন্তে, মগ্গো কতমা পটিপদা এতেসং ধম্মানং সচ্ছিকিরিযাযা’’তি? ‘‘অযমেৰ অরিযো অট্ঠঙ্গিকো মগ্গো। সেয্যথিদং – সম্মাদিট্ঠি সম্মাসঙ্কপ্পো সম্মাৰাচা সম্মাকম্মন্তো সম্মাআজীৰো সম্মাৰাযামো সম্মাসতি সম্মাসমাধি। অযং খো, মহালি, মগ্গো অযং পটিপদা এতেসং ধম্মানং সচ্ছিকিরিযায।

375. ‘‘Katamo pana, bhante, maggo katamā paṭipadā etesaṃ dhammānaṃ sacchikiriyāyā’’ti? ‘‘Ayameva ariyo aṭṭhaṅgiko maggo. Seyyathidaṃ – sammādiṭṭhi sammāsaṅkappo sammāvācā sammākammanto sammāājīvo sammāvāyāmo sammāsati sammāsamādhi. Ayaṃ kho, mahāli, maggo ayaṃ paṭipadā etesaṃ dhammānaṃ sacchikiriyāya.

দ্ৰেপব্বজিতৰত্থু

Dvepabbajitavatthu

৩৭৬. ‘‘একমিদাহং, মহালি, সমযং কোসম্বিযং ৰিহরামি ঘোসিতারামে । অথ খো দ্ৰে পব্বজিতা – মুণ্ডিযো চ পরিব্বাজকো জালিযো চ দারুপত্তিকন্তেৰাসী যেনাহং তেনুপসঙ্কমিংসু। উপসঙ্কমিত্ৰা মযা সদ্ধিং সম্মোদিংসু। সম্মোদনীযং কথং সারণীযং ৰীতিসারেত্ৰা একমন্তং অট্ঠংসু। একমন্তং ঠিতা খো তে দ্ৰে পব্বজিতা মং এতদৰোচুং – ‘কিং নু খো, আৰুসো গোতম, তং জীৰং তং সরীরং, উদাহু অঞ্ঞং জীৰং অঞ্ঞং সরীর’ন্তি?

376. ‘‘Ekamidāhaṃ, mahāli, samayaṃ kosambiyaṃ viharāmi ghositārāme . Atha kho dve pabbajitā – muṇḍiyo ca paribbājako jāliyo ca dārupattikantevāsī yenāhaṃ tenupasaṅkamiṃsu. Upasaṅkamitvā mayā saddhiṃ sammodiṃsu. Sammodanīyaṃ kathaṃ sāraṇīyaṃ vītisāretvā ekamantaṃ aṭṭhaṃsu. Ekamantaṃ ṭhitā kho te dve pabbajitā maṃ etadavocuṃ – ‘kiṃ nu kho, āvuso gotama, taṃ jīvaṃ taṃ sarīraṃ, udāhu aññaṃ jīvaṃ aññaṃ sarīra’nti?

৩৭৭. ‘‘‘তেন হাৰুসো, সুণাথ সাধুকং মনসি করোথ ভাসিস্সামী’’তি। ‘এৰমাৰুসো’তি খো তে দ্ৰে পব্বজিতা মম পচ্চস্সোসুং। অহং এতদৰোচং – ইধাৰুসো তথাগতো লোকে উপ্পজ্জতি অরহং সম্মাসম্বুদ্ধো…পে॰… (যথা ১৯০-২১২ অনুচ্ছেদেসু এৰং ৰিত্থারেতব্বং)। এৰং খো, আৰুসো, ভিক্খু সীলসম্পন্নো হোতি…পে॰… পঠমং ঝানং উপসম্পজ্জ ৰিহরতি। যো খো, আৰুসো, ভিক্খু এৰং জানাতি এৰং পস্সতি, কল্লং নু খো তস্সেতং ৰচনায – ‘তং জীৰং তং সরীর’ন্তি ৰা ‘অঞ্ঞং জীৰং অঞ্ঞং সরীর’ন্তি ৰাতি? যো সো, আৰুসো, ভিক্খু এৰং জানাতি এৰং পস্সতি, কল্লং তস্সেতং ৰচনায – ‘তং জীৰং তং সরীর’ন্তি ৰা, ‘অঞ্ঞং জীৰং অঞ্ঞং সরীর’ন্তি ৰাতি। অহং খো পনেতং, আৰুসো, এৰং জানামি এৰং পস্সামি। অথ চ পনাহং ন ৰদামি – ‘তং জীৰং তং সরীর’ন্তি ৰা ‘অঞ্ঞং জীৰং অঞ্ঞং সরীর’ন্তি ৰা…পে॰… দুতিযং ঝানং…পে॰… ততিযং ঝানং…পে॰… চতুত্থং ঝানং উপসম্পজ্জ ৰিহরতি। যো খো, আৰুসো, ভিক্খু এৰং জানাতি এৰং পস্সতি, কল্লং নু খো তস্সেতং ৰচনায – ‘তং জীৰং তং সরীর’ন্তি ৰা ‘অঞ্ঞং জীৰং অঞ্ঞং সরীর’ন্তি ৰাতি? যো সো, আৰুসো, ভিক্খু এৰং জানাতি এৰং পস্সতি , কল্লং তস্সেতং ৰচনায – ‘তং জীৰং তং সরীর’ন্তি ৰা ‘অঞ্ঞং জীৰং অঞ্ঞং সরীর’ন্তি ৰাতি। অহং খো পনেতং, আৰুসো, এৰং জানামি এৰং পস্সামি। অথ চ পনাহং ন ৰদামি – ‘তং জীৰং তং সরীর’ন্তি ৰা ‘অঞ্ঞং জীৰং অঞ্ঞং সরীর’ন্তি ৰা…পে॰… ঞাণদস্সনায চিত্তং অভিনীহরতি অভিনিন্নামেতি…পে॰… যো খো, আৰুসো, ভিক্খু এৰং জানাতি এৰং পস্সতি, কল্লং নু খো তস্সেতং ৰচনায – ‘তং জীৰং তং সরীর’ন্তি ৰা ‘অঞ্ঞং জীৰং অঞ্ঞং সরীর’ন্তি ৰাতি? যো সো, আৰুসো, ভিক্খু এৰং জানাতি এৰং পস্সতি, কল্লং 3 তস্সেতং ৰচনায – ‘তং জীৰং তং সরীর’’ন্তি ৰা ‘অঞ্ঞং জীৰং অঞ্ঞং সরীর’ন্তি ৰাতি। অহং খো পনেতং, আৰুসো, এৰং জানামি এৰং পস্সামি। অথ চ পনাহং ন ৰদামি – ‘তং জীৰং তং সরীর’ন্তি ৰা ‘অঞ্ঞং জীৰং অঞ্ঞং সরীর’ন্তি ৰা…পে॰… নাপরং ইত্থত্তাযাতি পজানাতি। যো খো, আৰুসো, ভিক্খু এৰং জানাতি এৰং পস্সতি, কল্লং নু খো তস্সেতং ৰচনায – ‘তং জীৰং তং সরীর’ন্তি ৰা ‘অঞ্ঞং জীৰং অঞ্ঞং সরীর’ন্তি ৰাতি? যো সো, আৰুসো, ভিক্খু এৰং জানাতি এৰং পস্সতি ন কল্লং তস্সেতং ৰচনায – ‘তং জীৰং তং সরীর’ন্তি ৰা ‘অঞ্ঞং জীৰং অঞ্ঞং সরীর’ন্তি ৰাতি। অহং খো পনেতং, আৰুসো, এৰং জানামি এৰং পস্সামি। অথ চ পনাহং ন ৰদামি – ‘তং জীৰং তং সরীর’ন্তি ৰা ‘অঞ্ঞং জীৰং অঞ্ঞং সরীর’ন্তি ৰা’’তি। ইদমৰোচ ভগৰা। অত্তমনো ওট্ঠদ্ধো লিচ্ছৰী ভগৰতো ভাসিতং অভিনন্দীতি।

377. ‘‘‘Tena hāvuso, suṇātha sādhukaṃ manasi karotha bhāsissāmī’’ti. ‘Evamāvuso’ti kho te dve pabbajitā mama paccassosuṃ. Ahaṃ etadavocaṃ – idhāvuso tathāgato loke uppajjati arahaṃ sammāsambuddho…pe… (yathā 190-212 anucchedesu evaṃ vitthāretabbaṃ). Evaṃ kho, āvuso, bhikkhu sīlasampanno hoti…pe… paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati. Yo kho, āvuso, bhikkhu evaṃ jānāti evaṃ passati, kallaṃ nu kho tassetaṃ vacanāya – ‘taṃ jīvaṃ taṃ sarīra’nti vā ‘aññaṃ jīvaṃ aññaṃ sarīra’nti vāti? Yo so, āvuso, bhikkhu evaṃ jānāti evaṃ passati, kallaṃ tassetaṃ vacanāya – ‘taṃ jīvaṃ taṃ sarīra’nti vā, ‘aññaṃ jīvaṃ aññaṃ sarīra’nti vāti. Ahaṃ kho panetaṃ, āvuso, evaṃ jānāmi evaṃ passāmi. Atha ca panāhaṃ na vadāmi – ‘taṃ jīvaṃ taṃ sarīra’nti vā ‘aññaṃ jīvaṃ aññaṃ sarīra’nti vā…pe… dutiyaṃ jhānaṃ…pe… tatiyaṃ jhānaṃ…pe… catutthaṃ jhānaṃ upasampajja viharati. Yo kho, āvuso, bhikkhu evaṃ jānāti evaṃ passati, kallaṃ nu kho tassetaṃ vacanāya – ‘taṃ jīvaṃ taṃ sarīra’nti vā ‘aññaṃ jīvaṃ aññaṃ sarīra’nti vāti? Yo so, āvuso, bhikkhu evaṃ jānāti evaṃ passati , kallaṃ tassetaṃ vacanāya – ‘taṃ jīvaṃ taṃ sarīra’nti vā ‘aññaṃ jīvaṃ aññaṃ sarīra’nti vāti. Ahaṃ kho panetaṃ, āvuso, evaṃ jānāmi evaṃ passāmi. Atha ca panāhaṃ na vadāmi – ‘taṃ jīvaṃ taṃ sarīra’nti vā ‘aññaṃ jīvaṃ aññaṃ sarīra’nti vā…pe… ñāṇadassanāya cittaṃ abhinīharati abhininnāmeti…pe… yo kho, āvuso, bhikkhu evaṃ jānāti evaṃ passati, kallaṃ nu kho tassetaṃ vacanāya – ‘taṃ jīvaṃ taṃ sarīra’nti vā ‘aññaṃ jīvaṃ aññaṃ sarīra’nti vāti? Yo so, āvuso, bhikkhu evaṃ jānāti evaṃ passati, kallaṃ 4 tassetaṃ vacanāya – ‘taṃ jīvaṃ taṃ sarīra’’nti vā ‘aññaṃ jīvaṃ aññaṃ sarīra’nti vāti. Ahaṃ kho panetaṃ, āvuso, evaṃ jānāmi evaṃ passāmi. Atha ca panāhaṃ na vadāmi – ‘taṃ jīvaṃ taṃ sarīra’nti vā ‘aññaṃ jīvaṃ aññaṃ sarīra’nti vā…pe… nāparaṃ itthattāyāti pajānāti. Yo kho, āvuso, bhikkhu evaṃ jānāti evaṃ passati, kallaṃ nu kho tassetaṃ vacanāya – ‘taṃ jīvaṃ taṃ sarīra’nti vā ‘aññaṃ jīvaṃ aññaṃ sarīra’nti vāti? Yo so, āvuso, bhikkhu evaṃ jānāti evaṃ passati na kallaṃ tassetaṃ vacanāya – ‘taṃ jīvaṃ taṃ sarīra’nti vā ‘aññaṃ jīvaṃ aññaṃ sarīra’nti vāti. Ahaṃ kho panetaṃ, āvuso, evaṃ jānāmi evaṃ passāmi. Atha ca panāhaṃ na vadāmi – ‘taṃ jīvaṃ taṃ sarīra’nti vā ‘aññaṃ jīvaṃ aññaṃ sarīra’nti vā’’ti. Idamavoca bhagavā. Attamano oṭṭhaddho licchavī bhagavato bhāsitaṃ abhinandīti.

মহালিসুত্তং নিট্ঠিতং ছট্ঠং।

Mahālisuttaṃ niṭṭhitaṃ chaṭṭhaṃ.







Footnotes:
1. সকিংদেৰ (ক॰)
2. sakiṃdeva (ka.)
3. ন কল্লং (সী॰ স্যা॰ কং॰ ক॰)
4. na kallaṃ (sī. syā. kaṃ. ka.)



Related texts:



অট্ঠকথা • Aṭṭhakathā / সুত্তপিটক (অট্ঠকথা) • Suttapiṭaka (aṭṭhakathā) / দীঘ নিকায (অট্ঠকথা) • Dīgha nikāya (aṭṭhakathā) / ৬. মহালিসুত্তৰণ্ণনা • 6. Mahālisuttavaṇṇanā

টীকা • Tīkā / সুত্তপিটক (টীকা) • Suttapiṭaka (ṭīkā) / দীঘনিকায (টীকা) • Dīghanikāya (ṭīkā) / ৬. মহালিসুত্তৰণ্ণনা • 6. Mahālisuttavaṇṇanā


© 1991-2026 Titi Tudorancea Yoga Bulletin | Titi Tudorancea® is a Registered Trademark | Terms of use and privacy policy
Contact