516. Mahākapijātakaṃ (6)

178.

Bārāṇasyaṃ ² ahū rājā, kāsīnaṃ raṭṭhavaḍḍhano;

Mittāmaccaparibyūḷho, agamāsi migājinaṃ ⁴.

179.

Tattha brāhmaṇamaddakkhi, setaṃ citraṃ kilāsinaṃ;

Viddhastaṃ koviḷāraṃva, kisaṃ dhamanisanthataṃ.

180.

Paramakāruññataṃ pattaṃ, disvā kicchagataṃ naraṃ;

Avaca byamhito rājā, ‘‘yakkhānaṃ katamo nusi.

181.

‘‘Hatthapādā ca te setā, tato setataraṃ ⁶ siro;

Gattaṃ kammāsavaṇṇaṃ te, kilāsabahulo casi.

182.

‘‘Vaṭṭanāvaḷi ⁸ saṅkāsā, piṭṭhi te ninnatunnatā;

Kāḷapabbāva ¹⁰ te aṅgā, nāññaṃ passāmi edisaṃ.

183.

‘‘Ugghaṭṭapādo tasito, kiso dhamanisanthato;

Chāto ātattarūposi ¹², kutosi kattha gacchasi.

184.

‘‘Duddasī appakārosi, dubbaṇṇo bhīmadassano;

Janetti yāpi te mātā, na taṃ iccheyya passituṃ.

185.

‘‘Kiṃ kammamakaraṃ ¹⁴ pubbe, kaṃ avajjhaṃ aghātayi;

Kibbisaṃ yaṃ karitvāna, idaṃ dukkhaṃ upāgami’’.

186.

Taggha te ahamakkhissaṃ, yathāpi kusalo tathā;

Saccavādiñhi lokasmiṃ, pasaṃsantīdha paṇḍitā.

187.

Eko caraṃ gogaveso, mūḷho accasariṃ vane;

Araññe irīṇe ¹⁶ vivane, nānākuñjarasevite.

188.

Vāḷamigānucarite, vippanaṭṭhosmi kānane;

Acariṃ tattha sattāhaṃ, khuppipāsa ¹⁸ samappito.

189.

Tattha tindukamaddakkhiṃ, visamaṭṭhaṃ bubhukkhito;

Papātamabhilambantaṃ, sampannaphaladhārinaṃ.

190.

Vātassitāni bhakkhesiṃ, tāni rucciṃsu me bhusaṃ;

Atitto rukkhamārūhiṃ ²⁰, tattha hessāmi āsito.

191.

Ekaṃ me bhakkhitaṃ āsi, dutiyaṃ abhipatthitaṃ;

Tato sā bhañjatha sākhā, chinnā pharasunā viya.

192.

Sohaṃ sahāva sākhāhi, uddhaṃpādo avaṃsiro;

Appatiṭṭhe anālambe, giriduggasmi pāpataṃ.

193.

Yasmā ca vāri gambhīraṃ, tasmā na samapajjisaṃ ²²;

Tattha sesiṃ nirānando, anūnā ²⁴ dasa rattiyo.

194.

Athettha kapi māgañchi ²⁶, gonaṅgulo darīcaro;

Sākhāhi sākhaṃ vicaranto, khādamāno dumapphalaṃ.

195.

So maṃ disvā kisaṃ paṇḍuṃ, kāruññamakaraṃ mayi;

Ambho ko nāma so ettha, evaṃ dukkhena aṭṭito.

196.

Manusso amanusso vā, attānaṃ me pavedaya;

Tassañjaliṃ paṇāmetvā, idaṃ vacanamabraviṃ.

197.

Manussohaṃ byasampatto ²⁸, sā me natthi ito gati;

Taṃ vo vadāmi bhaddaṃ vo, tvañca me saraṇaṃ bhava.

198.

Garuṃ ³¹ silaṃ gahetvāna, vicarī ³² pabbate kapi;

Silāya yoggaṃ katvāna, nisabho etadabravi.

199.

Ehi me piṭṭhimāruyha, gīvaṃ gaṇhāhi bāhubhi;

Ahaṃ taṃ uddharissāmi, giriduggata vegasā.

200.

Tassa taṃ vacanaṃ sutvā, vānarindassa sirīmato;

Piṭṭhimāruyha dhīrassa, gīvaṃ bāhāhi aggahiṃ.

201.

So maṃ tato samuṭṭhāsi, tejassī ³⁴ balavā kapi;

Vihaññamāno kicchena, giriduggata vegasā.

202.

Uddharitvāna maṃ santo, nisabho etadabravi;

Iṅgha maṃ samma rakkhassu, passupissaṃ muhuttakaṃ.

203.

Sīhā byagghā ca dīpī ca, acchakokataracchayo;

Te maṃ pamattaṃ hiṃseyyuṃ, te tvaṃ disvā nivāraya ³⁶.

204.

Evaṃ me parittātūna ³⁸, passupi so muhuttakaṃ;

Tadāhaṃ pāpikaṃ diṭṭhiṃ, paṭilacchiṃ ayoniso.

205.

Bhakkho ayaṃ manussānaṃ, yathā caññe vane migā;

Yaṃ nūnimaṃ vadhitvāna, chāto khādeyya vānaraṃ.

206.

Asito ⁴⁰ ca gamissāmi, maṃsamādāya sambalaṃ;

Kantāraṃ nittharissāmi, pātheyyaṃ me bhavissati.

207.

Tato silaṃ gahetvāna, matthakaṃ sannitāḷayiṃ;

Mama gatta ⁴² kilantassa, pahāro dubbalo ahu.

208.

So ca vegenudappatto, kapi ruhira ⁴⁴ makkhito;

Assupuṇṇehi nettehi, rodanto maṃ udikkhati.

209.

Māyyomaṃ kari bhaddante, tvañca nāmedisaṃ kari;

Tvañca kho nāma dīghāvu ⁴⁷, aññe ⁴⁸ vāretumarahasi.

210.

Aho vata re purisa, tāva dukkarakāraka;

Edisā visamā duggā, papātā uddhato ⁵⁰ mayā.

211.

Ānīto paralokāva, dubbheyyaṃ maṃ amaññatha;

Taṃ tena pāpadhammena, pāpaṃ pāpena cintitaṃ.

212.

Mā heva tvaṃ adhammaṭṭha, vedanaṃ kaṭukaṃ phusi;

Mā heva pāpakammaṃ taṃ, phalaṃ veḷuṃva taṃ vadhi.

213.

Tayime natthi vissāso, pāpadhamma asaññata ⁵²;

Ehi me piṭṭhito gaccha, dissamānova santike.

214.

Muttosi hatthā vāḷānaṃ, pattosi mānusiṃ padaṃ;

Esa maggo adhammaṭṭha, tena gaccha yathāsukhaṃ.

215.

Idaṃ vatvā giricaro, rahade ⁵⁴ pakkhalya matthakaṃ;

Assūni sampamajjitvā, tato pabbatamāruhi.

216.

Sohaṃ tenābhisattosmi, pariḷāhena aṭṭito;

Ḍayhamānena gattena, vāriṃ pātuṃ upāgamiṃ.

217.

Agginā viya santatto, rahado ruhiramakkhito;

Pubbalohitasaṅkāso, sabbo me samapajjatha.

218.

Yāvanto udabindūni, kāyasmiṃ nipatiṃsu me;

Tāvanto gaṇḍa ⁵⁶ jāyetha, addhabeluvasādisā.

219.

Pabhinnā pagghariṃsu me, kuṇapā pubbalohitā;

Yena yeneva gacchāmi, gāmesu nigamesu ca.

220.

Daṇḍahatthā nivārenti, itthiyo purisā ca maṃ;

Okkitā ⁵⁹ pūtigandhena, māssu orena āgamā ⁶⁰.

221.

Etādisaṃ idaṃ dukkhaṃ, satta vassāni dāni me;

Anubhomi sakaṃ kammaṃ, pubbe dukkaṭamattano.

222.

Taṃ vo vadāmi bhaddante ⁶², yāvantettha samāgatā;

Māssu mittāna ⁶⁴ dubbhittho, mittadubbho hi pāpako.

223.

Kuṭṭhī kilāsī bhavati, yo mittānidha dubbhati ⁶⁶;

Kāyassa bhedā mittaddu ⁶⁹, nirayaṃ sopapajjatīti ⁷⁰.

Mahākapijātakaṃ chaṭṭhaṃ.