| Library / Tipiṭaka / তিপিটক • Tipiṭaka / জাতকপাল়ি • Jātakapāḷi |
৫৩৪. মহাহংসজাতকং (২)
534. Mahāhaṃsajātakaṃ (2)
৮৯.
89.
‘‘এতে হংসা পক্কমন্তি, ৰক্কঙ্গা ভযমেরিতা।
‘‘Ete haṃsā pakkamanti, vakkaṅgā bhayameritā;
হরিত্তচ হেমৰণ্ণ, কামং সুমুখ পক্কম॥
Harittaca hemavaṇṇa, kāmaṃ sumukha pakkama.
৯০.
90.
‘‘ওহায মং ঞাতিগণা, একং পাসৰসং গতং।
‘‘Ohāya maṃ ñātigaṇā, ekaṃ pāsavasaṃ gataṃ;
অনপেক্খমানা গচ্ছন্তি, কিং একো অৰহীযসি॥
Anapekkhamānā gacchanti, kiṃ eko avahīyasi.
৯১.
91.
‘‘পতেৰ পততং সেট্ঠ, নত্থি বদ্ধে সহাযতা।
‘‘Pateva patataṃ seṭṭha, natthi baddhe sahāyatā;
মা অনীঘায হাপেসি, কামং সুমুখ পক্কম’’॥
Mā anīghāya hāpesi, kāmaṃ sumukha pakkama’’.
৯২.
92.
জীৰিতং মরণং ৰা মে, তযা সদ্ধিং ভৰিস্সতি॥
Jīvitaṃ maraṇaṃ vā me, tayā saddhiṃ bhavissati.
৯৩.
93.
‘‘নাহং দুক্খপরেতোপি, ধতরট্ঠ তুৰং জহে।
‘‘Nāhaṃ dukkhaparetopi, dhataraṭṭha tuvaṃ jahe;
ন মং অনরিযসংযুত্তে, কম্মে যোজেতুমরহসি॥
Na maṃ anariyasaṃyutte, kamme yojetumarahasi.
৯৪.
94.
ঞাতো সেনাপতি ত্যাহং, হংসানং পৰরুত্তম॥
Ñāto senāpati tyāhaṃ, haṃsānaṃ pavaruttama.
৯৫.
95.
তং হিত্ৰা পততং সেট্ঠ, কিং তে ৰক্খামিতো গতো।
Taṃ hitvā patataṃ seṭṭha, kiṃ te vakkhāmito gato;
৯৬.
96.
‘‘এসো হি ধম্মো সুমুখ, যং ত্ৰং অরিযপথে ঠিতো।
‘‘Eso hi dhammo sumukha, yaṃ tvaṃ ariyapathe ṭhito;
যো ভত্তারং সখারং মং, ন পরিচ্চত্তুমুস্সহে॥
Yo bhattāraṃ sakhāraṃ maṃ, na pariccattumussahe.
৯৭.
97.
‘‘তঞ্হি মে পেক্খমানস্স, ভযং নত্ৰেৰ জাযতি।
‘‘Tañhi me pekkhamānassa, bhayaṃ natveva jāyati;
অধিগচ্ছসি ত্ৰং ময্হং, এৰং ভূতস্স জীৰিতং’’॥
Adhigacchasi tvaṃ mayhaṃ, evaṃ bhūtassa jīvitaṃ’’.
৯৮.
98.
৯৯.
99.
১০০.
100.
‘‘মা ভাযি পততং সেট্ঠ, ন হি ভাযন্তি তাদিসা।
‘‘Mā bhāyi patataṃ seṭṭha, na hi bhāyanti tādisā;
অহং যোগং পযুঞ্জিস্সং, যুত্তং ধম্মূপসংহিতং।
Ahaṃ yogaṃ payuñjissaṃ, yuttaṃ dhammūpasaṃhitaṃ;
১০১.
101.
‘‘তস্স তং ৰচনং সুত্ৰা, সুমুখস্স সুভাসিতং।
‘‘Tassa taṃ vacanaṃ sutvā, sumukhassa subhāsitaṃ;
পহট্ঠলোমো নেসাদো, অঞ্জলিস্স পণামযি॥
Pahaṭṭhalomo nesādo, añjalissa paṇāmayi.
১০২.
102.
‘‘ন মে সুতং ৰা দিট্ঠং ৰা, ভাসন্তো মানুসিং দিজো।
‘‘Na me sutaṃ vā diṭṭhaṃ vā, bhāsanto mānusiṃ dijo;
১০৩.
103.
‘‘কিন্নু তাযং দিজো হোতি, মুত্তো বদ্ধং উপাসসি।
‘‘Kinnu tāyaṃ dijo hoti, mutto baddhaṃ upāsasi;
ওহায সকুণা যন্তি, কিং একো অৰহীযসি’’॥
Ohāya sakuṇā yanti, kiṃ eko avahīyasi’’.
১০৪.
104.
‘‘রাজা মে সো দিজামিত্ত, সেনাপচ্চস্স কারযিং।
‘‘Rājā me so dijāmitta, senāpaccassa kārayiṃ;
তমাপদে পরিচ্চত্তুং, নুস্সহে ৰিহগাধিপং॥
Tamāpade pariccattuṃ, nussahe vihagādhipaṃ.
১০৫.
105.
‘‘মহাগণায ভত্তা মে, মা একো ব্যসনং অগা।
‘‘Mahāgaṇāya bhattā me, mā eko byasanaṃ agā;
তথা তং সম্ম নেসাদ, ভত্তাযং অভিতো রমে’’॥
Tathā taṃ samma nesāda, bhattāyaṃ abhito rame’’.
১০৬.
106.
‘‘অরিযৰত্তসি ৰক্কঙ্গ, যো পিণ্ডমপচাযসি।
‘‘Ariyavattasi vakkaṅga, yo piṇḍamapacāyasi;
১০৭.
107.
‘‘সচে অত্তপ্পযোগেন, ওহিতো হংসপক্খিনং।
‘‘Sace attappayogena, ohito haṃsapakkhinaṃ;
পটিগণ্হাম তে সম্ম, এতং অভযদক্খিণং॥
Paṭigaṇhāma te samma, etaṃ abhayadakkhiṇaṃ.
১০৮.
108.
‘‘নো চে অত্তপ্পযোগেন, ওহিতো হংসপক্খিনং।
‘‘No ce attappayogena, ohito haṃsapakkhinaṃ;
অনিস্সরো মুঞ্চমম্হে, থেয্যং কযিরাসি লুদ্দক’’॥
Anissaro muñcamamhe, theyyaṃ kayirāsi luddaka’’.
১০৯.
109.
১১০.
110.
‘‘ইচ্চেৰং ৰুত্তো নেসাদো, হেমৰণ্ণে হরিত্তচে।
‘‘Iccevaṃ vutto nesādo, hemavaṇṇe harittace;
১১১.
111.
‘‘তে পঞ্জরগতে পক্খী, উভো ভস্সরৰণ্ণিনে।
‘‘Te pañjaragate pakkhī, ubho bhassaravaṇṇine;
সুমুখং ধতরট্ঠঞ্চ, লুদ্দো আদায পক্কমি’’॥
Sumukhaṃ dhataraṭṭhañca, luddo ādāya pakkami’’.
১১২.
112.
‘‘হরীযমানো ধতরট্ঠো, সুমুখং এতদব্রৰি।
‘‘Harīyamāno dhataraṭṭho, sumukhaṃ etadabravi;
বাল়্হং ভাযামি সুমুখ, সামায লক্খণূরুযা।
Bāḷhaṃ bhāyāmi sumukha, sāmāya lakkhaṇūruyā;
অস্মাকং ৰধমঞ্ঞায, অথত্তানং ৰধিস্সতি॥
Asmākaṃ vadhamaññāya, athattānaṃ vadhissati.
১১৩.
113.
‘‘পাকহংসা চ সুমুখ, সুহেমা হেমসুত্তচা।
‘‘Pākahaṃsā ca sumukha, suhemā hemasuttacā;
কোঞ্চী সমুদ্দতীরেৰ, কপণা নূন রুচ্ছতি’’॥
Koñcī samuddatīreva, kapaṇā nūna rucchati’’.
১১৪.
114.
‘‘এৰং মহন্তো লোকস্স, অপ্পমেয্যো মহাগণী।
‘‘Evaṃ mahanto lokassa, appameyyo mahāgaṇī;
একিত্থিমনুসোচেয্য, নযিদং পঞ্ঞৰতামিৰ॥
Ekitthimanusoceyya, nayidaṃ paññavatāmiva.
১১৫.
115.
‘‘ৰাতোৰ গন্ধমাদেতি, উভযং ছেকপাপকং।
‘‘Vātova gandhamādeti, ubhayaṃ chekapāpakaṃ;
বালো আমকপক্কংৰ, লোলো অন্ধোৰ আমিসং॥
Bālo āmakapakkaṃva, lolo andhova āmisaṃ.
১১৬.
116.
কিচ্চাকিচ্চং ন জানাসি, সম্পত্তো কালপরিযাযং॥
Kiccākiccaṃ na jānāsi, sampatto kālapariyāyaṃ.
১১৭.
117.
‘‘অড্ঢুম্মত্তো উদীরেসি, যো সেয্যা মঞ্ঞসিত্থিযো।
‘‘Aḍḍhummatto udīresi, yo seyyā maññasitthiyo;
বহুসাধারণা হেতা, সোণ্ডানংৰ সুরাঘরং॥
Bahusādhāraṇā hetā, soṇḍānaṃva surāgharaṃ.
১১৮.
118.
‘‘মাযা চেসা মরীচী চ, সোকো রোগো চুপদ্দৰো।
‘‘Māyā cesā marīcī ca, soko rogo cupaddavo;
তাসু যো ৰিস্সসে পোসো, সো নরেসু নরাধমো’’॥
Tāsu yo vissase poso, so naresu narādhamo’’.
১১৯.
119.
‘‘যং ৰুদ্ধেহি উপঞ্ঞাতং, কো তং নিন্দিতুমরহতি।
‘‘Yaṃ vuddhehi upaññātaṃ, ko taṃ ninditumarahati;
মহাভূতিত্থিযো নাম, লোকস্মিং উদপজ্জিসুং॥
Mahābhūtitthiyo nāma, lokasmiṃ udapajjisuṃ.
১২০.
120.
‘‘খিড্ডা পণিহিতা ত্যাসু, রতি ত্যাসু পতিট্ঠিতা।
‘‘Khiḍḍā paṇihitā tyāsu, rati tyāsu patiṭṭhitā;
বীজানি ত্যাসু রূহন্তি, যদিদং সত্তা পজাযরে।
Bījāni tyāsu rūhanti, yadidaṃ sattā pajāyare;
১২১.
121.
‘‘ত্ৰমেৰ নঞ্ঞো সুমুখ, থীনং অত্থেসু যুঞ্জসি।
‘‘Tvameva nañño sumukha, thīnaṃ atthesu yuñjasi;
তস্স ত্যজ্জ ভযে জাতে, ভীতেন জাযতে মতি॥
Tassa tyajja bhaye jāte, bhītena jāyate mati.
১২২.
122.
‘‘সব্বো হি সংসযং পত্তো, ভযং ভীরু তিতিক্খতি।
‘‘Sabbo hi saṃsayaṃ patto, bhayaṃ bhīru titikkhati;
১২৩.
123.
‘‘এতদত্থায রাজানো, সূরমিচ্ছন্তি মন্তিনং।
‘‘Etadatthāya rājāno, sūramicchanti mantinaṃ;
পটিবাহতি যং সূরো, আপদং অত্তপরিযাযং॥
Paṭibāhati yaṃ sūro, āpadaṃ attapariyāyaṃ.
১২৪.
124.
‘‘মা নো অজ্জ ৰিকন্তিংসু, রঞ্ঞো সূদা মহানসে।
‘‘Mā no ajja vikantiṃsu, rañño sūdā mahānase;
তথা হি ৰণ্ণো পত্তানং, ফলং ৰেল়ুংৰ তং ৰধি॥
Tathā hi vaṇṇo pattānaṃ, phalaṃ veḷuṃva taṃ vadhi.
১২৫.
125.
সোপজ্জ সংসযং পত্তো, অত্থং গণ্হাহি মা মুখং’’॥
Sopajja saṃsayaṃ patto, atthaṃ gaṇhāhi mā mukhaṃ’’.
১২৬.
126.
তৰ পরিযাপদানেন, মম পাণেসনং চর’’॥
Tava pariyāpadānena, mama pāṇesanaṃ cara’’.
১২৭.
127.
‘‘মা ভাযি পততং সেট্ঠ, ন হি ভাযন্তি তাদিসা।
‘‘Mā bhāyi patataṃ seṭṭha, na hi bhāyanti tādisā;
মম পরিযাপদানেন, খিপ্পং পাসা পমোক্খসি’’॥
Mama pariyāpadānena, khippaṃ pāsā pamokkhasi’’.
১২৮.
128.
পটিৰেদেথ মং রঞ্ঞো, ধতরট্ঠাযমাগতো’’॥
Paṭivedetha maṃ rañño, dhataraṭṭhāyamāgato’’.
১২৯.
129.
খলু সংযমনো রাজা, অমচ্চে অজ্ঝভাসথ॥
Khalu saṃyamano rājā, amacce ajjhabhāsatha.
১৩০.
130.
‘‘দেথ লুদ্দস্স ৰত্থানি, অন্নং পানঞ্চ ভোজনং।
‘‘Detha luddassa vatthāni, annaṃ pānañca bhojanaṃ;
কামং করো হিরঞ্ঞস্স, যাৰন্তো এস ইচ্ছতি’’॥
Kāmaṃ karo hiraññassa, yāvanto esa icchati’’.
১৩১.
131.
‘‘দিস্ৰা লুদ্দং পসন্নত্তং, কাসিরাজা তদব্রৰি।
‘‘Disvā luddaṃ pasannattaṃ, kāsirājā tadabravi;
১৩২.
132.
‘‘কথং রুচিমজ্ঝগতং, পাসহত্থো উপাগমি।
‘‘Kathaṃ rucimajjhagataṃ, pāsahattho upāgami;
১৩৩.
133.
পদমেতস্স অন্ৰেসং, অপ্পমত্তো ঘটস্সিতো॥
Padametassa anvesaṃ, appamatto ghaṭassito.
১৩৪.
134.
‘‘অথস্স পদমদ্দক্খিং, চরতো অদনেসনং।
‘‘Athassa padamaddakkhiṃ, carato adanesanaṃ;
১৩৫.
135.
‘‘লুদ্দ দ্ৰে ইমে সকুণা, অথ একোতি ভাসসি।
‘‘Ludda dve ime sakuṇā, atha ekoti bhāsasi;
১৩৬.
136.
‘‘যস্স লোহিতকা তালা, তপনীযনিভা সুভা।
‘‘Yassa lohitakā tālā, tapanīyanibhā subhā;
উরং সংহচ্চ তিট্ঠন্তি, সো মে বন্ধং উপাগমি॥
Uraṃ saṃhacca tiṭṭhanti, so me bandhaṃ upāgami.
১৩৭.
137.
‘‘অথাযং ভস্সরো পক্খী, অবদ্ধো বদ্ধমাতুরং।
‘‘Athāyaṃ bhassaro pakkhī, abaddho baddhamāturaṃ;
অরিযং ব্রুৰানো অট্ঠাসি, চজন্তো মানুসিং গিরং’’॥
Ariyaṃ bruvāno aṭṭhāsi, cajanto mānusiṃ giraṃ’’.
১৩৮.
138.
অদু মে পরিসং পত্তো, ভযা ভীতো ন ভাসসি’’॥
Adu me parisaṃ patto, bhayā bhīto na bhāsasi’’.
১৩৯.
139.
‘‘নাহং কাসিপতি ভীতো, ওগয্হ পরিসং তৰ।
‘‘Nāhaṃ kāsipati bhīto, ogayha parisaṃ tava;
নাহং ভযা ন ভাসিস্সং, ৰাক্যং অত্থম্হি তাদিসে’’॥
Nāhaṃ bhayā na bhāsissaṃ, vākyaṃ atthamhi tādise’’.
১৪০.
140.
‘‘ন তে অভিসরং পস্সে, ন রথে নপি পত্তিকে।
‘‘Na te abhisaraṃ passe, na rathe napi pattike;
নাস্স চম্মং ৰ কীটং ৰা, ৰম্মিতে চ ধনুগ্গহে॥
Nāssa cammaṃ va kīṭaṃ vā, vammite ca dhanuggahe.
১৪১.
141.
‘‘ন হিরঞ্ঞং সুৰণ্ণং ৰা, নগরং ৰা সুমাপিতং।
‘‘Na hiraññaṃ suvaṇṇaṃ vā, nagaraṃ vā sumāpitaṃ;
ওকিণ্ণপরিখং দুগ্গং, দল়্হমট্টালকোট্ঠকং।
Okiṇṇaparikhaṃ duggaṃ, daḷhamaṭṭālakoṭṭhakaṃ;
যত্থ পৰিট্ঠো সুমুখ, ভাযিতব্বং ন ভাযসি’’॥
Yattha paviṭṭho sumukha, bhāyitabbaṃ na bhāyasi’’.
১৪২.
142.
‘‘ন মে অভিসরেনত্থো, নগরেন ধনেন ৰা।
‘‘Na me abhisarenattho, nagarena dhanena vā;
অপথেন পথং যাম, অন্তলিক্খেচরা মযং॥
Apathena pathaṃ yāma, antalikkhecarā mayaṃ.
১৪৩.
143.
ভাসেমত্থৰতিং ৰাচং, সচ্চে চস্স পতিট্ঠিতো॥
Bhāsematthavatiṃ vācaṃ, sacce cassa patiṭṭhito.
১৪৪.
144.
‘‘কিঞ্চ তুয্হং অসচ্চস্স, অনরিযস্স করিস্সতি।
‘‘Kiñca tuyhaṃ asaccassa, anariyassa karissati;
মুসাৰাদিস্স লুদ্দস্স, ভণিতম্পি সুভাসিতং’’॥
Musāvādissa luddassa, bhaṇitampi subhāsitaṃ’’.
১৪৫.
145.
অভযঞ্চ তযা ঘুট্ঠং, ইমাযো দসধা দিসা॥
Abhayañca tayā ghuṭṭhaṃ, imāyo dasadhā disā.
১৪৬.
146.
‘‘ওগয্হ তে পোক্খরণিং, ৰিপ্পসন্নোদকং সুচিং।
‘‘Ogayha te pokkharaṇiṃ, vippasannodakaṃ suciṃ;
পহূতং চাদনং তত্থ, অহিংসা চেত্থ পক্খিনং॥
Pahūtaṃ cādanaṃ tattha, ahiṃsā cettha pakkhinaṃ.
১৪৭.
147.
‘‘ইদং সুত্ৰান নিগ্ঘোসং, আগতম্হ তৰন্তিকে।
‘‘Idaṃ sutvāna nigghosaṃ, āgatamha tavantike;
তে তে বন্ধস্ম পাসেন, এতং তে ভাসিতং মুসা॥
Te te bandhasma pāsena, etaṃ te bhāsitaṃ musā.
১৪৮.
148.
‘‘মুসাৰাদং পুরক্খত্ৰা, ইচ্ছালোভঞ্চ পাপকং।
‘‘Musāvādaṃ purakkhatvā, icchālobhañca pāpakaṃ;
উভো সন্ধিমতিক্কম্ম, অসাতং উপপজ্জতি’’॥
Ubho sandhimatikkamma, asātaṃ upapajjati’’.
১৪৯.
149.
‘‘নাপরজ্ঝাম সুমুখ, নপি লোভাৰ মগ্গহিং।
‘‘Nāparajjhāma sumukha, napi lobhāva maggahiṃ;
সুতা চ পণ্ডিতাত্যত্থ, নিপুণা অত্থচিন্তকা॥
Sutā ca paṇḍitātyattha, nipuṇā atthacintakā.
১৫০.
150.
তথা তং সম্ম নেসাদো, ৰুত্তো সুমুখ মগ্গহি’’॥
Tathā taṃ samma nesādo, vutto sumukha maggahi’’.
১৫১.
151.
ভাসেমত্থৰতিং ৰাচং, সম্পত্তা কালপরিযাযং॥
Bhāsematthavatiṃ vācaṃ, sampattā kālapariyāyaṃ.
১৫২.
152.
‘‘যো মিগেন মিগং হন্তি, পক্খিং ৰা পন পক্খিনা।
‘‘Yo migena migaṃ hanti, pakkhiṃ vā pana pakkhinā;
১৫৩.
153.
উভো সো ধংসতে লোকা, ইধ চেৰ পরত্থ চ॥
Ubho so dhaṃsate lokā, idha ceva parattha ca.
১৫৪.
154.
ৰাযমেথেৰ কিচ্চেসু, সংৰরে ৰিৰরানি চ॥
Vāyametheva kiccesu, saṃvare vivarāni ca.
১৫৫.
155.
‘‘যে ৰুদ্ধা অব্ভতিক্কন্তা 89, সম্পত্তা কালপরিযাযং।
‘‘Ye vuddhā abbhatikkantā 90, sampattā kālapariyāyaṃ;
১৫৬.
156.
‘‘ইদং সুত্ৰা কাসিপতি, ধম্মমত্তনি পালয।
‘‘Idaṃ sutvā kāsipati, dhammamattani pālaya;
ধতরট্ঠঞ্চ মুঞ্চাহি, হংসানং পৰরুত্তমং’’॥
Dhataraṭṭhañca muñcāhi, haṃsānaṃ pavaruttamaṃ’’.
১৫৭.
157.
‘‘আহরন্তুদকং পজ্জং, আসনঞ্চ মহারহং।
‘‘Āharantudakaṃ pajjaṃ, āsanañca mahārahaṃ;
পঞ্জরতো পমোক্খামি, ধতরট্ঠং যসস্সিনং॥
Pañjarato pamokkhāmi, dhataraṭṭhaṃ yasassinaṃ.
১৫৮.
158.
‘‘তঞ্চ সেনাপতিং ধীরং, নিপুণং অত্থচিন্তকং।
‘‘Tañca senāpatiṃ dhīraṃ, nipuṇaṃ atthacintakaṃ;
১৫৯.
159.
‘‘এদিসো খো অরহতি, পিণ্ডমস্নাতু ভত্তুনো।
‘‘Ediso kho arahati, piṇḍamasnātu bhattuno;
যথাযং সুমুখো রঞ্ঞো, পাণসাধারণো সখা’’॥
Yathāyaṃ sumukho rañño, pāṇasādhāraṇo sakhā’’.
১৬০.
160.
‘‘পীঠঞ্চ সব্বসোৰণ্ণং, অট্ঠপাদং মনোরমং।
‘‘Pīṭhañca sabbasovaṇṇaṃ, aṭṭhapādaṃ manoramaṃ;
১৬১.
161.
‘‘কোচ্ছঞ্চ সব্বসোৰণ্ণং, ৰেয্যগ্ঘপরিসিব্বিতং।
‘‘Kocchañca sabbasovaṇṇaṃ, veyyagghaparisibbitaṃ;
১৬২.
162.
‘‘তেসং কঞ্চনপত্তেহি, পুথূ আদায কাসিযো।
‘‘Tesaṃ kañcanapattehi, puthū ādāya kāsiyo;
হংসানং অভিহারেসুং, অগ্গরঞ্ঞো পৰাসিতং’’॥
Haṃsānaṃ abhihāresuṃ, aggarañño pavāsitaṃ’’.
১৬৩.
163.
‘‘দিস্ৰা অভিহটং অগ্গং, কাসিরাজেন পেসিতং।
‘‘Disvā abhihaṭaṃ aggaṃ, kāsirājena pesitaṃ;
কুসলো খত্তধম্মানং, ততো পুচ্ছি অনন্তরা॥
Kusalo khattadhammānaṃ, tato pucchi anantarā.
১৬৪.
164.
‘‘কচ্চিন্নু ভোতো কুসলং, কচ্চি ভোতো অনামযং।
‘‘Kaccinnu bhoto kusalaṃ, kacci bhoto anāmayaṃ;
কচ্চি রট্ঠমিদং ফীতং, ধম্মেন মনুসাসসি’’॥
Kacci raṭṭhamidaṃ phītaṃ, dhammena manusāsasi’’.
১৬৫.
165.
‘‘কুসলঞ্চেৰ মে হংস, অথো হংস অনামযং।
‘‘Kusalañceva me haṃsa, atho haṃsa anāmayaṃ;
অথো রট্ঠমিদং ফীতং, ধম্মেনং মনুসাসহং॥
Atho raṭṭhamidaṃ phītaṃ, dhammenaṃ manusāsahaṃ.
১৬৬.
166.
‘‘কচ্চি ভোতো অমচ্চেসু, দোসো কোচি ন ৰিজ্জতি।
‘‘Kacci bhoto amaccesu, doso koci na vijjati;
কচ্চি চ তে তৰত্থেসু, নাৰকঙ্খন্তি জীৰিতং’’॥
Kacci ca te tavatthesu, nāvakaṅkhanti jīvitaṃ’’.
১৬৭.
167.
‘‘অথোপি মে অমচ্চেসু, দোসো কোচি ন ৰিজ্জতি।
‘‘Athopi me amaccesu, doso koci na vijjati;
অথোপি তে মমত্থেসু, নাৰকঙ্খন্তি জীৰিতং’’॥
Athopi te mamatthesu, nāvakaṅkhanti jīvitaṃ’’.
১৬৮.
168.
‘‘কচ্চি তে সাদিসী ভরিযা, অস্সৰা পিযভাণিনী।
‘‘Kacci te sādisī bhariyā, assavā piyabhāṇinī;
পুত্তরূপযসূপেতা, তৰ ছন্দৰসানুগা’’॥
Puttarūpayasūpetā, tava chandavasānugā’’.
১৬৯.
169.
‘‘অথো মে সাদিসী ভরিযা, অস্সৰা পিযভাণিনী।
‘‘Atho me sādisī bhariyā, assavā piyabhāṇinī;
পুত্তরূপযসূপেতা, মম ছন্দৰসানুগা’’॥
Puttarūpayasūpetā, mama chandavasānugā’’.
১৭০.
170.
‘‘কচ্চি রট্ঠং অনুপ্পীল়ং, অকুতোচিউপদ্দৰং।
‘‘Kacci raṭṭhaṃ anuppīḷaṃ, akutociupaddavaṃ;
অসাহসেন ধম্মেন, সমেন মনুসাসসি’’॥
Asāhasena dhammena, samena manusāsasi’’.
১৭১.
171.
‘‘অথো রট্ঠং অনুপ্পীল়ং, অকুতোচিউপদ্দৰং।
‘‘Atho raṭṭhaṃ anuppīḷaṃ, akutociupaddavaṃ;
অসাহসেন ধম্মেন, সমেন মনুসাসহং’’॥
Asāhasena dhammena, samena manusāsahaṃ’’.
১৭২.
172.
‘‘কচ্চি সন্তো অপচিতা, অসন্তো পরিৰজ্জিতা।
‘‘Kacci santo apacitā, asanto parivajjitā;
১৭৩.
173.
‘‘সন্তো চ মে অপচিতা, অসন্তো পরিৰজ্জিতা।
‘‘Santo ca me apacitā, asanto parivajjitā;
ধম্মমেৰানুৰত্তামি, অধম্মো মে নিরঙ্কতো’’॥
Dhammamevānuvattāmi, adhammo me niraṅkato’’.
১৭৪.
174.
১৭৫.
175.
১৭৬.
176.
‘‘দানং সীলং পরিচ্চাগং, অজ্জৰং মদ্দৰং তপং।
‘‘Dānaṃ sīlaṃ pariccāgaṃ, ajjavaṃ maddavaṃ tapaṃ;
১৭৭.
177.
‘‘ইচ্চেতে কুসলে ধম্মে, ঠিতে পস্সামি অত্তনি।
‘‘Iccete kusale dhamme, ṭhite passāmi attani;
ততো মে জাযতে পীতি, সোমনস্সঞ্চনপ্পকং॥
Tato me jāyate pīti, somanassañcanappakaṃ.
১৭৮.
178.
ভাৰদোসমনঞ্ঞায, অস্মাকাযং ৰিহঙ্গমো॥
Bhāvadosamanaññāya, asmākāyaṃ vihaṅgamo.
১৭৯.
179.
‘‘সো কুদ্ধো ফরুসং ৰাচং, নিচ্ছারেসি অযোনিসো।
‘‘So kuddho pharusaṃ vācaṃ, nicchāresi ayoniso;
১৮০.
180.
‘‘অত্থি মে তং অতিসারং, ৰেগেন মনুজাধিপ।
‘‘Atthi me taṃ atisāraṃ, vegena manujādhipa;
ধতরট্ঠে চ বদ্ধস্মিং, দুক্খং মে ৰিপুলং অহু॥
Dhataraṭṭhe ca baddhasmiṃ, dukkhaṃ me vipulaṃ ahu.
১৮১.
181.
‘‘ত্ৰং নো পিতাৰ পুত্তানং, ভূতানং ধরণীরিৰ।
‘‘Tvaṃ no pitāva puttānaṃ, bhūtānaṃ dharaṇīriva;
অস্মাকং অধিপন্নানং, খমস্সু রাজকুঞ্জর’’॥
Asmākaṃ adhipannānaṃ, khamassu rājakuñjara’’.
১৮২.
182.
খিলং পভিন্দসি পক্খি, উজুকোসি ৰিহঙ্গম’’॥
Khilaṃ pabhindasi pakkhi, ujukosi vihaṅgama’’.
১৮৩.
183.
‘‘যং কিঞ্চি রতনং অত্থি, কাসিরাজ নিৰেসনে।
‘‘Yaṃ kiñci ratanaṃ atthi, kāsirāja nivesane;
রজতং জাতরূপঞ্চ, মুত্তা ৰেল়ুরিযা বহূ॥
Rajataṃ jātarūpañca, muttā veḷuriyā bahū.
১৮৪.
184.
‘‘মণযো সঙ্খমুত্তঞ্চ, ৰত্থকং হরিচন্দনং।
‘‘Maṇayo saṅkhamuttañca, vatthakaṃ haricandanaṃ;
অজিনং দন্তভণ্ডঞ্চ, লোহং কাল়াযসং বহুং।
Ajinaṃ dantabhaṇḍañca, lohaṃ kāḷāyasaṃ bahuṃ;
এতং দদামি ৰো ৰিত্তং, ইস্সরিযং 119 ৰিস্সজামি ৰো’’॥
Etaṃ dadāmi vo vittaṃ, issariyaṃ 120 vissajāmi vo’’.
১৮৫.
185.
‘‘অদ্ধা অপচিতা ত্যম্হা, সক্কতা চ রথেসভ।
‘‘Addhā apacitā tyamhā, sakkatā ca rathesabha;
ধম্মেসু ৰত্তমানানং, ত্ৰং নো আচরিযো ভৰ॥
Dhammesu vattamānānaṃ, tvaṃ no ācariyo bhava.
১৮৬.
186.
‘‘আচরিয সমনুঞ্ঞাতা, তযা অনুমতা মযং।
‘‘Ācariya samanuññātā, tayā anumatā mayaṃ;
১৮৭.
187.
‘‘সব্বরত্তিং চিন্তযিত্ৰা, মন্তযিত্ৰা যথাতথং।
‘‘Sabbarattiṃ cintayitvā, mantayitvā yathātathaṃ;
কাসিরাজা অনুঞ্ঞাসি, হংসানং পৰরুত্তমং’’॥
Kāsirājā anuññāsi, haṃsānaṃ pavaruttamaṃ’’.
১৮৮.
188.
১৮৯.
189.
‘‘তে অরোগে অনুপ্পত্তে, দিস্ৰান পরমে দিজে।
‘‘Te aroge anuppatte, disvāna parame dije;
কেকাতি মকরুং হংসা, পুথুসদ্দো অজাযথ॥
Kekāti makaruṃ haṃsā, puthusaddo ajāyatha.
১৯০.
190.
‘‘তে পতীতা পমুত্তেন, ভত্তুনা ভত্তুগারৰা।
‘‘Te patītā pamuttena, bhattunā bhattugāravā;
সমন্তা পরিকিরিংসু, অণ্ডজা লদ্ধপচ্চযা’’॥
Samantā parikiriṃsu, aṇḍajā laddhapaccayā’’.
১৯১.
191.
‘‘এৰং মিত্তৰতং অত্থা, সব্বে হোন্তি পদক্খিণা।
‘‘Evaṃ mittavataṃ atthā, sabbe honti padakkhiṇā;
হংসা যথা ধতরট্ঠা, ঞাতিসঙ্ঘং উপাগমু’’ন্তি॥
Haṃsā yathā dhataraṭṭhā, ñātisaṅghaṃ upāgamu’’nti.
মহাহংসজাতকং দুতিযং।
Mahāhaṃsajātakaṃ dutiyaṃ.
Footnotes:
Related texts:
অট্ঠকথা • Aṭṭhakathā / সুত্তপিটক (অট্ঠকথা) • Suttapiṭaka (aṭṭhakathā) / খুদ্দকনিকায (অট্ঠকথা) • Khuddakanikāya (aṭṭhakathā) / জাতক-অট্ঠকথা • Jātaka-aṭṭhakathā / [৫৩৪] ২. মহাহংসজাতকৰণ্ণনা • [534] 2. Mahāhaṃsajātakavaṇṇanā
