| Library / Tipiṭaka / তিপিটক • Tipiṭaka / দীঘ নিকায (অট্ঠকথা) • Dīgha nikāya (aṭṭhakathā) |
১২. লোহিচ্চসুত্তৰণ্ণনা
12. Lohiccasuttavaṇṇanā
লোহিচ্চব্রাহ্মণৰত্থুৰণ্ণনা
Lohiccabrāhmaṇavatthuvaṇṇanā
৫০১. এৰং মে সুতং…পে॰… কোসলেসূতি লোহিচ্চসুত্তং। তত্রাযং অনুত্তানপদৰণ্ণনা। সালৰতিকাতি তস্স গামস্স নামং, সো কির ৰতিযা ৰিয সমন্ততো সালপন্তিযা পরিক্খিত্তো। তস্মা সালৰতিকাতি ৰুচ্চতি। লোহিচ্চোতি তস্স ব্রাহ্মণস্স নামং।
501.Evaṃme sutaṃ…pe… kosalesūti lohiccasuttaṃ. Tatrāyaṃ anuttānapadavaṇṇanā. Sālavatikāti tassa gāmassa nāmaṃ, so kira vatiyā viya samantato sālapantiyā parikkhitto. Tasmā sālavatikāti vuccati. Lohiccoti tassa brāhmaṇassa nāmaṃ.
৫০২-৫০৩. পাপকন্তি পরানুকম্পা ৰিরহিতত্তা লামকং, ন পন উচ্ছেদসস্সতানং অঞ্ঞতরং। উপ্পন্নং হোতীতি জাতং হোতি, ন কেৰলঞ্চ চিত্তে জাতমত্তমেৰ। সো কির তস্স ৰসেন পরিসমজ্ঝেপি এৰং ভাসতিযেৰ। কিঞ্হি পরো পরস্সাতি পরো যো অনুসাসীযতি, সো তস্স অনুসাসকস্স কিং করিস্সতি। অত্তনা পটিলদ্ধং কুসলং ধম্মং অত্তনাৰ সক্কত্ৰা গরুং কত্ৰা ৰিহাতব্বন্তি ৰদতি।
502-503.Pāpakanti parānukampā virahitattā lāmakaṃ, na pana ucchedasassatānaṃ aññataraṃ. Uppannaṃ hotīti jātaṃ hoti, na kevalañca citte jātamattameva. So kira tassa vasena parisamajjhepi evaṃ bhāsatiyeva. Kiñhi paro parassāti paro yo anusāsīyati, so tassa anusāsakassa kiṃ karissati. Attanā paṭiladdhaṃ kusalaṃ dhammaṃ attanāva sakkatvā garuṃ katvā vihātabbanti vadati.
৫০৪-৪০৭. রোসিকং ন্হাপিতং আমন্তেসীতি রোসিকাতি এৰং ইত্থিলিঙ্গৰসেন লদ্ধনামং ন্হাপিতং আমন্তেসি। সো কির ভগৰতো আগমনং সুত্ৰা চিন্তেসি – ‘‘ৰিহারং গন্ত্ৰা দিট্ঠং নামং ভারো, গেহং পন আণাপেত্ৰা পস্সিস্সামি চেৰ যথাসত্তি চ আগন্তুকভিক্খং দস্সামী’’তি, তস্মা এৰং ন্হাপিতং আমন্তেসি।
504-407.Rosikaṃ nhāpitaṃ āmantesīti rosikāti evaṃ itthiliṅgavasena laddhanāmaṃ nhāpitaṃ āmantesi. So kira bhagavato āgamanaṃ sutvā cintesi – ‘‘vihāraṃ gantvā diṭṭhaṃ nāmaṃ bhāro, gehaṃ pana āṇāpetvā passissāmi ceva yathāsatti ca āgantukabhikkhaṃ dassāmī’’ti, tasmā evaṃ nhāpitaṃ āmantesi.
৫০৮. পিট্ঠিতো পিট্ঠিতোতি কথাফাসুকত্থং পচ্ছতো পচ্ছতো অনুবন্ধো হোতি। ৰিৰেচেতূতি ৰিমোচেতু, তং দিট্ঠিগতং ৰিনোদেতূতি ৰদতি। অযং কির উপাসকো লোহিচ্চস্স ব্রাহ্মণস্স পিযসহাযকো। তস্মা তস্স অত্থকামতায এৰমাহ। অপ্পেৰ নাম সিযাতি এত্থ পঠমৰচনেন ভগৰা গজ্জতি, দুতিযৰচনেন অনুগজ্জতি। অযং কিরেত্থ অধিপ্পাযো – রোসিকে এতদত্থমেৰ মযা চত্তারি অসঙ্খ্যেয্যানি। কপ্পসতসহস্সঞ্চ ৰিৰিধানি দুক্করানি করোন্তেন পারমিযো পূরিতা , এতদত্থমেৰ সব্বঞ্ঞুতঞ্ঞাণং পটিৰিদ্ধং, ন মে লোহিচ্চস্স দিট্ঠিগতং ভিন্দিতুং ভারোতি, ইমমত্থং দস্সেন্তো পঠমৰচনেন ভগৰা গজ্জতি। কেৰলং রোসিকে লোহিচ্চস্স মম সন্তিকে আগমনং ৰা নিসজ্জা ৰা অল্লাপসল্লাপো ৰা হোতু, সচেপি লোহিচ্চসদিসানং সতসহস্সস্স কঙ্খা হোতি, পটিবলো অহং ৰিনোদেতুং লোহিচ্চস্স পন একস্স দিট্ঠিৰিনোদনে ময্হং কো ভারোতি ইমমত্থং দস্সেন্তো দুতিযৰচনেন ভগৰা অনুগজ্জতীতি ৰেদিতব্বো।
508.Piṭṭhito piṭṭhitoti kathāphāsukatthaṃ pacchato pacchato anubandho hoti. Vivecetūti vimocetu, taṃ diṭṭhigataṃ vinodetūti vadati. Ayaṃ kira upāsako lohiccassa brāhmaṇassa piyasahāyako. Tasmā tassa atthakāmatāya evamāha. Appeva nāma siyāti ettha paṭhamavacanena bhagavā gajjati, dutiyavacanena anugajjati. Ayaṃ kirettha adhippāyo – rosike etadatthameva mayā cattāri asaṅkhyeyyāni. Kappasatasahassañca vividhāni dukkarāni karontena pāramiyo pūritā , etadatthameva sabbaññutaññāṇaṃ paṭividdhaṃ, na me lohiccassa diṭṭhigataṃ bhindituṃ bhāroti, imamatthaṃ dassento paṭhamavacanena bhagavā gajjati. Kevalaṃ rosike lohiccassa mama santike āgamanaṃ vā nisajjā vā allāpasallāpo vā hotu, sacepi lohiccasadisānaṃ satasahassassa kaṅkhā hoti, paṭibalo ahaṃ vinodetuṃ lohiccassa pana ekassa diṭṭhivinodane mayhaṃ ko bhāroti imamatthaṃ dassento dutiyavacanena bhagavā anugajjatīti veditabbo.
লোহিচ্চব্রাহ্মণানুযোগৰণ্ণনা
Lohiccabrāhmaṇānuyogavaṇṇanā
৫০৯. সমুদযসঞ্জাতীতি সমুদযস্স সঞ্জাতি ভোগুপ্পাদো, ততো উট্ঠিতং ধনধঞ্ঞন্তি অত্থো। যে তং উপজীৰন্তীতি যে ঞাতিপরিজনদাসকম্মকরাদযো জনা তং নিস্সায জীৰন্তি। অন্তরাযকরোতি লাভন্তরাযকরো। হিতানুকম্পীতি এত্থ হিতন্তি ৰুড্ঢি। অনুকম্পতীতি অনুকম্পী, ইচ্ছতীতি অত্থো, ৰুড্ঢিং ইচ্ছতি ৰা নো ৰাতি ৰুত্তং হোতি। নিরযং ৰা তিরচ্ছানযোনিং ৰাতি সচে সা মিচ্ছাদিট্ঠি সম্পজ্জতি, নিযতা হোতি, একংসেন নিরযে নিব্বত্ততি, নো চে, তিরচ্ছানযোনিযং নিব্বত্ততীতি অত্থো।
509.Samudayasañjātīti samudayassa sañjāti bhoguppādo, tato uṭṭhitaṃ dhanadhaññanti attho. Ye taṃ upajīvantīti ye ñātiparijanadāsakammakarādayo janā taṃ nissāya jīvanti. Antarāyakaroti lābhantarāyakaro. Hitānukampīti ettha hitanti vuḍḍhi. Anukampatīti anukampī, icchatīti attho, vuḍḍhiṃ icchati vā no vāti vuttaṃ hoti. Nirayaṃ vā tiracchānayoniṃ vāti sace sā micchādiṭṭhi sampajjati, niyatā hoti, ekaṃsena niraye nibbattati, no ce, tiracchānayoniyaṃ nibbattatīti attho.
৫১০-৫১২. ইদানি যস্মা যথা অত্তনো লাভন্তরাযেন সত্তা সংৰিজ্জন্তি ন তথা পরেসং, তস্মা সুট্ঠুতরং ব্রাহ্মণং পৰেচেতুকামো ‘‘তং কিং মঞ্ঞসী’’তি দুতিযং উপপত্তিমাহ। যে চিমেতি যে চ ইমে তথাগতস্স ধম্মদেসনং সুত্ৰা অরিযভূমিং ওক্কমিতুং অসক্কোন্তা কুলপুত্তা দিব্বা গব্ভাতি উপযোগত্থে পচ্চত্তৰচনং, দিব্বে গব্ভেতি অত্থো। দিব্বা, গব্ভাতি চ ছন্নং দেৰলোকানমেতং অধিৰচনং। পরিপাচেন্তীতি দেৰলোকগামিনিং পটিপদং পূরযমানা দানং, দদমানা, সীলং রক্খমানা, গন্ধমালাদীহি, পূজং কুরুমানা ভাৰনং ভাৰযমানা পাচেন্তি ৰিপাচেন্তি পরিপাচেন্তি পরিণামং গমেন্তি। দিব্বানং ভৰানং অভিনিব্বত্তিযাতি দিব্বভৰা নাম দেৰানং ৰিমানানি , তেসং নিব্বত্তনত্থাযাতি অত্থো। অথ ৰা দিব্বা গব্ভাতি দানাদযো পুঞ্ঞৰিসেসা। দিব্বা ভৰাতি দেৰলোকে ৰিপাকক্খন্ধা, তেসং নিব্বত্তনত্থায তানি পুঞ্ঞানি করোন্তীতি অত্থো। তেসং অন্তরাযকরোতি তেসং মগ্গসম্পত্তিফলসম্পত্তিদিব্বভৰৰিসেসানং অন্তরাযকরো। ইতি ভগৰা এত্তাৰতা অনিযমিতেনেৰ ওপম্মৰিধিনা যাৰ ভৰগ্গা উগ্গতং ব্রাহ্মণস্স মানং ভিন্দিত্ৰা ইদানি চোদনারহে তযো সত্থারে দস্সেতুং ‘‘তযো খো মে, লোহিচ্চা’’তিআদিমাহ।
510-512. Idāni yasmā yathā attano lābhantarāyena sattā saṃvijjanti na tathā paresaṃ, tasmā suṭṭhutaraṃ brāhmaṇaṃ pavecetukāmo ‘‘taṃ kiṃ maññasī’’ti dutiyaṃ upapattimāha. Ye cimeti ye ca ime tathāgatassa dhammadesanaṃ sutvā ariyabhūmiṃ okkamituṃ asakkontā kulaputtā dibbā gabbhāti upayogatthe paccattavacanaṃ, dibbe gabbheti attho. Dibbā, gabbhāti ca channaṃ devalokānametaṃ adhivacanaṃ. Paripācentīti devalokagāminiṃ paṭipadaṃ pūrayamānā dānaṃ, dadamānā, sīlaṃ rakkhamānā, gandhamālādīhi, pūjaṃ kurumānā bhāvanaṃ bhāvayamānā pācenti vipācenti paripācenti pariṇāmaṃ gamenti. Dibbānaṃ bhavānaṃ abhinibbattiyāti dibbabhavā nāma devānaṃ vimānāni , tesaṃ nibbattanatthāyāti attho. Atha vā dibbā gabbhāti dānādayo puññavisesā. Dibbā bhavāti devaloke vipākakkhandhā, tesaṃ nibbattanatthāya tāni puññāni karontīti attho. Tesaṃ antarāyakaroti tesaṃ maggasampattiphalasampattidibbabhavavisesānaṃ antarāyakaro. Iti bhagavā ettāvatā aniyamiteneva opammavidhinā yāva bhavaggā uggataṃ brāhmaṇassa mānaṃ bhinditvā idāni codanārahe tayo satthāre dassetuṃ ‘‘tayo kho me, lohiccā’’tiādimāha.
তযো চোদনারহৰণ্ণনা
Tayo codanārahavaṇṇanā
৫১৩. তত্থ সা চোদনাতি তযো সত্থারে চোদেন্তস্স চোদনা। ন অঞ্ঞা চিত্তং উপট্ঠপেন্তীতি অঞ্ঞায আজাননত্থায চিত্তং ন উপট্ঠপেন্তি। ৰোক্কম্মাতি নিরন্তরং তস্স সাসনং অকত্ৰা ততো উক্কমিত্ৰা ৰত্তন্তীতি অত্থো। ওসক্কন্তিযা ৰা উস্সক্কেয্যাতি পটিক্কমন্তিযা উপগচ্ছেয্য, অনিচ্ছন্তিযা ইচ্ছেয্য, একায সম্পযোগং অনিচ্ছন্তিযা একো ইচ্ছেয্যাতি ৰুত্তং হোতি। পরম্মুখিং ৰা আলিঙ্গেয্যাতি দট্ঠুম্পি অনিচ্ছমানং পরম্মুখিং ঠিতং পচ্ছতো গন্ত্ৰা আলিঙ্গেয্য। এৰংসম্পদমিদন্তি ইমস্সাপি সত্থুনো ‘‘মম ইমে সাৰকা’’তি সাসনা ৰোক্কম্ম ৰত্তমানেপি তে লোভেন অনুসাসতো ইমং লোভধম্মং এৰংসম্পদমেৰ ঈদিসমেৰ ৰদামি। ইতি সো এৰরূপো তৰ লোভধম্মো যেন ত্ৰং ওসক্কন্তিযা উস্সক্কন্তো ৰিয পরম্মুখিং আলিঙ্গন্তো ৰিয অহোসীতিপি তং চোদনং অরহতি। কিঞ্হি পরো পরস্স করিস্সতীতি যেন ধম্মেন পরে অনুসাসি, অত্তানমেৰ তাৰ তত্থ সম্পাদেহি, উজুং করোহি। কিঞ্হি পরো পরস্স করিস্সতীতি চোদনং অরহতি।
513. Tattha sā codanāti tayo satthāre codentassa codanā. Na aññā cittaṃ upaṭṭhapentīti aññāya ājānanatthāya cittaṃ na upaṭṭhapenti. Vokkammāti nirantaraṃ tassa sāsanaṃ akatvā tato ukkamitvā vattantīti attho. Osakkantiyā vā ussakkeyyāti paṭikkamantiyā upagaccheyya, anicchantiyā iccheyya, ekāya sampayogaṃ anicchantiyā eko iccheyyāti vuttaṃ hoti. Parammukhiṃ vā āliṅgeyyāti daṭṭhumpi anicchamānaṃ parammukhiṃ ṭhitaṃ pacchato gantvā āliṅgeyya. Evaṃsampadamidanti imassāpi satthuno ‘‘mama ime sāvakā’’ti sāsanā vokkamma vattamānepi te lobhena anusāsato imaṃ lobhadhammaṃ evaṃsampadameva īdisameva vadāmi. Iti so evarūpo tava lobhadhammo yena tvaṃ osakkantiyā ussakkanto viya parammukhiṃ āliṅganto viya ahosītipi taṃ codanaṃ arahati. Kiñhi paro parassa karissatīti yena dhammena pare anusāsi, attānameva tāva tattha sampādehi, ujuṃ karohi. Kiñhi paro parassa karissatīti codanaṃ arahati.
৫১৪. নিদ্দাযিতব্বন্তি সস্সরূপকানি তিণানি উপ্পাটেত্ৰা পরিসুদ্ধং কাতব্বং।
514.Niddāyitabbanti sassarūpakāni tiṇāni uppāṭetvā parisuddhaṃ kātabbaṃ.
৫১৫. ততিযচোদনায কিঞ্হি পরো পরস্সাতি অনুসাসনং অসম্পটিচ্ছনকালতো পট্ঠায পরো অনুসাসিতব্বো, পরস্স অনুসাসকস্স কিং করিস্সতীতি ননু তত্থ অপ্পোস্সুক্কতং আপজ্জিত্ৰা অত্তনা পটিৰিদ্ধধম্মং অত্তনাৰ মানেত্ৰা পূজেত্ৰা ৰিহাতব্বন্তি এৰং চোদনং অরহতীতি অত্থো।
515. Tatiyacodanāya kiñhi paro parassāti anusāsanaṃ asampaṭicchanakālato paṭṭhāya paro anusāsitabbo, parassa anusāsakassa kiṃ karissatīti nanu tattha appossukkataṃ āpajjitvā attanā paṭividdhadhammaṃ attanāva mānetvā pūjetvā vihātabbanti evaṃ codanaṃ arahatīti attho.
ন চোদনারহসত্থুৰণ্ণনা
Na codanārahasatthuvaṇṇanā
৫১৬. ন চোদনারহোতি অযঞ্হি যস্মা পঠমমেৰ অত্তানং পতিরূপে পতিট্ঠাপেত্ৰা সাৰকানং ধম্মং দেসেতি। সাৰকা চস্স অস্সৰা হুত্ৰা যথানুসিট্ঠং পটিপজ্জন্তি, তায চ পটিপত্তিযা মহন্তং ৰিসেসমধিগচ্ছন্তি। তস্মা ন চোদনারহোতি।
516.Nacodanārahoti ayañhi yasmā paṭhamameva attānaṃ patirūpe patiṭṭhāpetvā sāvakānaṃ dhammaṃ deseti. Sāvakā cassa assavā hutvā yathānusiṭṭhaṃ paṭipajjanti, tāya ca paṭipattiyā mahantaṃ visesamadhigacchanti. Tasmā na codanārahoti.
৫১৭. নরকপপাতং পপতন্তোতি মযা গহিতায দিট্ঠিযা অহং নরকপপাতং পপতন্তো। উদ্ধরিত্ৰা থলে পতিট্ঠাপিতোতি তং দিট্ঠিং ভিন্দিত্ৰা ধম্মদেসনাহত্থেন অপাযপতনতো উদ্ধরিত্ৰা সগ্গমগ্গথলে ঠপিতোম্হীতি ৰদতি। সেসমেত্থ উত্তানমেৰাতি।
517.Narakapapātaṃ papatantoti mayā gahitāya diṭṭhiyā ahaṃ narakapapātaṃ papatanto. Uddharitvāthale patiṭṭhāpitoti taṃ diṭṭhiṃ bhinditvā dhammadesanāhatthena apāyapatanato uddharitvā saggamaggathale ṭhapitomhīti vadati. Sesamettha uttānamevāti.
ইতি সুমঙ্গলৰিলাসিনিযা দীঘনিকাযট্ঠকথাযং
Iti sumaṅgalavilāsiniyā dīghanikāyaṭṭhakathāyaṃ
লোহিচ্চসুত্তৰণ্ণনা নিট্ঠিতা।
Lohiccasuttavaṇṇanā niṭṭhitā.
Related texts:
তিপিটক (মূল) • Tipiṭaka (Mūla) / সুত্তপিটক • Suttapiṭaka / দীঘনিকায • Dīghanikāya / ১২. লোহিচ্চসুত্তং • 12. Lohiccasuttaṃ
টীকা • Tīkā / সুত্তপিটক (টীকা) • Suttapiṭaka (ṭīkā) / দীঘনিকায (টীকা) • Dīghanikāya (ṭīkā) / ১২. লোহিচ্চসুত্তৰণ্ণনা • 12. Lohiccasuttavaṇṇanā
