| Library / Tipiṭaka / តិបិដក • Tipiṭaka / នេត្តិវិភាវិនី • Nettivibhāvinī |
៥. លក្ខណហារសម្បាតវិភាវនា
5. Lakkhaṇahārasampātavibhāvanā
៦៧. យេន យេន បទដ្ឋានហារសម្បាតេន សុត្តប្បទេសត្ថានិ បទដ្ឋានានិ អាចរិយេន និទ្ធារិតានិ, អម្ហេហិ ច ញាតានិ, សោ បទដ្ឋានហារសម្បាតោ បរិបុណ្ណោ, ‘‘កតមោ លក្ខណហារសម្បាតោ’’តិ បុច្ឆិតព្ពត្តា ‘‘តត្ថ កតមោ លក្ខណោ ហារសម្បាតោ’’តិអាទិ វុត្តំ។ តត្ថ តេសុ ទេសនាហារសម្បាតាទីសុ សោឡសសុ ហារសម្បាតេសុ កតមោ សំវណ្ណនាវិសេសោ លក្ខណហារសម្បាតោ នាមាតិ បុច្ឆតិ។
67. Yena yena padaṭṭhānahārasampātena suttappadesatthāni padaṭṭhānāni ācariyena niddhāritāni, amhehi ca ñātāni, so padaṭṭhānahārasampāto paripuṇṇo, ‘‘katamo lakkhaṇahārasampāto’’ti pucchitabbattā ‘‘tattha katamo lakkhaṇo hārasampāto’’tiādi vuttaṃ. Tattha tesu desanāhārasampātādīsu soḷasasu hārasampātesu katamo saṃvaṇṇanāviseso lakkhaṇahārasampāto nāmāti pucchati.
‘‘កតមេហិ សុត្តត្ថេហិ សមានលក្ខណា កតមេ ធម្មា គហិតា’’តិ បុច្ឆិតព្ពត្តា ‘‘តស្មា’’តិអាទិ វុត្តំ។ ‘‘តស្មា រក្ខិតចិត្តស្ស, សម្មាសង្កប្បគោចរោ’’តិ សុត្តប្បទេសេន វុត្តំ ឥទំ រក្ខណំ សតិន្ទ្រិយំ គហិតំ, សតិន្ទ្រិយេ គហិតេ សទ្ធាទិបញ្ចិន្ទ្រិយានិ គហិតានិ ភវន្តិ ឥន្ទ្រិយដ្ឋេន សមានលក្ខណត្តា។ ‘‘សម្មាទិដ្ឋិបុរេក្ខារោ’’តិ សុត្តប្បទេសេន វុត្តា សម្មាទិដ្ឋិ គហិតា, សម្មាទិដ្ឋិយា គហិតាយ អរិយោ អដ្ឋង្គិកោ មគ្គោ គហិតោ ភវតិ។ តំ កិស្ស ហេតូតិ ការណំ បុច្ឆតិ។ បុច្ឆិត្វា ការណមាហ ‘‘សម្មាទិដ្ឋិតោ ហី’’តិអាទិនា។ សម្មាទិដ្ឋិហេតុតោ សម្មាសង្កប្បោ ហិ យស្មា បភវតិ, តស្មា, សម្មាសង្កប្បតោ សម្មាវាចា ហិ យស្មា បភវតិ, តស្មា, សម្មាវាចាតោ សម្មាកម្មន្តោ ហិ យស្មា បភវតិ, តស្មា, សម្មាកម្មន្តតោ សម្មាអាជីវោ ហិ យស្មា បភវតិ, តស្មា, សម្មាអាជីវតោ សម្មាវាយាមោ ហិ យស្មា បភវតិ, តស្មា, សម្មាវាយាមតោ សម្មាសតិហិ យស្មា បភវតិ, តស្មា, សម្មាសតិតោ សម្មាសមាធិ ហិ យស្មា បភវតិ, តស្មា, សម្មាសមាធិតោ សម្មាវិមុត្តិ ហិ យស្មា បភវតិ, តស្មា, សម្មាវិមុត្តិតោ សម្មាវិមុត្តិញាណទស្សនំ ហិ យស្មា បភវតិ, តស្មា, អរិយោ អដ្ឋង្គិកោ មគ្គោ គហិតោ ភវតីតិ។
‘‘Katamehi suttatthehi samānalakkhaṇā katame dhammā gahitā’’ti pucchitabbattā ‘‘tasmā’’tiādi vuttaṃ. ‘‘Tasmā rakkhitacittassa, sammāsaṅkappagocaro’’ti suttappadesena vuttaṃ idaṃ rakkhaṇaṃ satindriyaṃ gahitaṃ, satindriye gahite saddhādipañcindriyāni gahitāni bhavanti indriyaṭṭhena samānalakkhaṇattā. ‘‘Sammādiṭṭhipurekkhāro’’ti suttappadesena vuttā sammādiṭṭhi gahitā, sammādiṭṭhiyā gahitāya ariyo aṭṭhaṅgiko maggo gahito bhavati. Taṃ kissa hetūti kāraṇaṃ pucchati. Pucchitvā kāraṇamāha ‘‘sammādiṭṭhito hī’’tiādinā. Sammādiṭṭhihetuto sammāsaṅkappo hi yasmā pabhavati, tasmā, sammāsaṅkappato sammāvācā hi yasmā pabhavati, tasmā, sammāvācāto sammākammanto hi yasmā pabhavati, tasmā, sammākammantato sammāājīvo hi yasmā pabhavati, tasmā, sammāājīvato sammāvāyāmo hi yasmā pabhavati, tasmā, sammāvāyāmato sammāsatihi yasmā pabhavati, tasmā, sammāsatito sammāsamādhi hi yasmā pabhavati, tasmā, sammāsamādhito sammāvimutti hi yasmā pabhavati, tasmā, sammāvimuttito sammāvimuttiñāṇadassanaṃ hi yasmā pabhavati, tasmā, ariyo aṭṭhaṅgiko maggo gahito bhavatīti.
‘‘ឯត្តកោវ លក្ខណហារសម្បាតោ បរិបុណ្ណោ’’តិ វត្តព្ពត្តា ‘‘និយុត្តោ លក្ខណោ ហារសម្បាតោ’’តិ វុត្តំ។ យេន យេន សំវណ្ណនាវិសេសភូតេន លក្ខណហារសម្បាតេន សុត្តប្បទេសត្ថា សមានលក្ខណេន គហិតា ភវន្តិ, សោ សោ សំវណ្ណនាវិសេសភូតោ លក្ខណហារសម្បាតោ និយុត្តោ យថារហំ និទ្ធារេត្វា យុជ្ជិតព្ពោតិ អត្ថោ គហិតោតិ។
‘‘Ettakova lakkhaṇahārasampāto paripuṇṇo’’ti vattabbattā ‘‘niyutto lakkhaṇo hārasampāto’’ti vuttaṃ. Yena yena saṃvaṇṇanāvisesabhūtena lakkhaṇahārasampātena suttappadesatthā samānalakkhaṇena gahitā bhavanti, so so saṃvaṇṇanāvisesabhūto lakkhaṇahārasampāto niyutto yathārahaṃ niddhāretvā yujjitabboti attho gahitoti.
ឥតិ លក្ខណហារសម្បាតេ សត្តិពលានុរូបា រចិតា
Iti lakkhaṇahārasampāte sattibalānurūpā racitā
វិភាវនា និដ្ឋិតា។
Vibhāvanā niṭṭhitā.
បណ្ឌិតេហិ បន…បេ.… គហេតព្ពោតិ។
Paṇḍitehi pana…pe… gahetabboti.
Related texts:
តិបិដក (មូល) • Tipiṭaka (Mūla) / សុត្តបិដក • Suttapiṭaka / ខុទ្ទកនិកាយ • Khuddakanikāya / នេត្តិប្បករណបាឡិ • Nettippakaraṇapāḷi / ៥. លក្ខណហារសម្បាតោ • 5. Lakkhaṇahārasampāto
អដ្ឋកថា • Aṭṭhakathā / សុត្តបិដក (អដ្ឋកថា) • Suttapiṭaka (aṭṭhakathā) / ខុទ្ទកនិកាយ (អដ្ឋកថា) • Khuddakanikāya (aṭṭhakathā) / នេត្តិប្បករណ-អដ្ឋកថា • Nettippakaraṇa-aṭṭhakathā / ៥. លក្ខណហារសម្បាតវណ្ណនា • 5. Lakkhaṇahārasampātavaṇṇanā
