| Library / Tipiṭaka / តិបិដក • Tipiṭaka / ថេរីគាថាបាឡិ • Therīgāthāpāḷi |
១៥. ចត្តាលីសនិបាតោ
15. Cattālīsanipāto
១. ឥសិទាសីថេរីគាថា
1. Isidāsītherīgāthā
៤០២.
402.
នគរម្ហិ កុសុមនាមេ, បាដលិបុត្តម្ហិ បថវិយា មណ្ឌេ;
Nagaramhi kusumanāme, pāṭaliputtamhi pathaviyā maṇḍe;
សក្យកុលកុលីនាយោ, ទ្វេ ភិក្ខុនិយោ ហិ គុណវតិយោ។
Sakyakulakulīnāyo, dve bhikkhuniyo hi guṇavatiyo.
៤០៣.
403.
ឥសិទាសី តត្ថ ឯកា, ទុតិយា ពោធីតិ សីលសម្បន្នា ច;
Isidāsī tattha ekā, dutiyā bodhīti sīlasampannā ca;
ឈានជ្ឈាយនរតាយោ, ពហុស្សុតាយោ ធុតកិលេសាយោ។
Jhānajjhāyanaratāyo, bahussutāyo dhutakilesāyo.
៤០៤.
404.
តា បិណ្ឌាយ ចរិត្វា, ភត្តត្ថំ 1 ករិយ ធោតបត្តាយោ;
Tā piṇḍāya caritvā, bhattatthaṃ 2 kariya dhotapattāyo;
រហិតម្ហិ សុខនិសិន្នា, ឥមា គិរា អព្ភុទីរេសុំ។
Rahitamhi sukhanisinnā, imā girā abbhudīresuṃ.
៤០៥.
405.
‘‘បាសាទិកាសិ អយ្យេ, ឥសិទាសិ វយោបិ តេ អបរិហីនោ;
‘‘Pāsādikāsi ayye, isidāsi vayopi te aparihīno;
កិំ ទិស្វាន ព្យាលិកំ, អថាសិ នេក្ខម្មមនុយុត្តា’’។
Kiṃ disvāna byālikaṃ, athāsi nekkhammamanuyuttā’’.
៤០៦.
406.
ឯវមនុយុញ្ជិយមានា សា, រហិតេ ធម្មទេសនាកុសលា;
Evamanuyuñjiyamānā sā, rahite dhammadesanākusalā;
ឥសិទាសី វចនមព្រវិ, ‘‘សុណ ពោធិ យថាម្ហិ បព្ពជិតា។
Isidāsī vacanamabravi, ‘‘suṇa bodhi yathāmhi pabbajitā.
៤០៧.
407.
‘‘ឧជ្ជេនិយា បុរវរេ, មយ្ហំ បិតា សីលសំវុតោ សេដ្ឋិ;
‘‘Ujjeniyā puravare, mayhaṃ pitā sīlasaṃvuto seṭṭhi;
តស្សម្ហិ ឯកធីតា, បិយា មនាបា ច ទយិតា ច។
Tassamhi ekadhītā, piyā manāpā ca dayitā ca.
៤០៨.
408.
‘‘អថ មេ សាកេតតោ វរកា, អាគច្ឆុមុត្តមកុលីនា;
‘‘Atha me sāketato varakā, āgacchumuttamakulīnā;
សេដ្ឋី បហូតរតនោ, តស្ស មមំ សុណ្ហមទាសិ តាតោ។
Seṭṭhī pahūtaratano, tassa mamaṃ suṇhamadāsi tāto.
៤០៩.
409.
‘‘សស្សុយា សស្សុរស្ស ច, សាយំ បាតំ បណាមមុបគម្ម;
‘‘Sassuyā sassurassa ca, sāyaṃ pātaṃ paṇāmamupagamma;
សិរសា ករោមិ បាទេ, វន្ទាមិ យថាម្ហិ អនុសិដ្ឋា។
Sirasā karomi pāde, vandāmi yathāmhi anusiṭṭhā.
៤១០.
410.
‘‘យា មយ្ហំ សាមិកស្ស, ភគិនិយោ ភាតុនោ បរិជនោ វា;
‘‘Yā mayhaṃ sāmikassa, bhaginiyo bhātuno parijano vā;
តមេកវរកម្បិ ទិស្វា, ឧព្ពិគ្គា អាសនំ ទេមិ។
Tamekavarakampi disvā, ubbiggā āsanaṃ demi.
៤១១.
411.
‘‘អន្នេន ច បានេន ច, ខជ្ជេន ច យញ្ច តត្ថ សន្និហិតំ;
‘‘Annena ca pānena ca, khajjena ca yañca tattha sannihitaṃ;
ឆាទេមិ ឧបនយាមិ ច, ទេមិ ច យំ យស្ស បតិរូបំ។
Chādemi upanayāmi ca, demi ca yaṃ yassa patirūpaṃ.
៤១២.
412.
ធោវន្តី ហត្ថបាទេ, បញ្ជលិកា សាមិកមុបេមិ។
Dhovantī hatthapāde, pañjalikā sāmikamupemi.
៤១៣.
413.
‘‘កោច្ឆំ បសាទំ អញ្ជនិញ្ច, អាទាសកញ្ច គណ្ហិត្វា;
‘‘Kocchaṃ pasādaṃ añjaniñca, ādāsakañca gaṇhitvā;
បរិកម្មការិកា វិយ, សយមេវ បតិំ វិភូសេមិ។
Parikammakārikā viya, sayameva patiṃ vibhūsemi.
៤១៤.
414.
‘‘សយមេវ ឱទនំ សាធយាមិ, សយមេវ ភាជនំ ធោវន្តី;
‘‘Sayameva odanaṃ sādhayāmi, sayameva bhājanaṃ dhovantī;
៤១៥.
415.
‘‘ឯវំ មំ ភត្តិកតំ, អនុរត្តំ ការិកំ និហតមានំ;
‘‘Evaṃ maṃ bhattikataṃ, anurattaṃ kārikaṃ nihatamānaṃ;
៤១៦.
416.
‘‘សោ មាតរញ្ច បិតរញ្ច, ភណតិ ‘អាបុច្ឆហំ គមិស្សាមិ;
‘‘So mātarañca pitarañca, bhaṇati ‘āpucchahaṃ gamissāmi;
ឥសិទាសិយា ន សហ វច្ឆំ, ឯកាគារេហំ 9 សហ វត្ថុំ’។
Isidāsiyā na saha vacchaṃ, ekāgārehaṃ 10 saha vatthuṃ’.
៤១៧.
417.
‘‘‘មា ឯវំ បុត្ត អវច, ឥសិទាសី បណ្ឌិតា បរិព្យត្តា;
‘‘‘Mā evaṃ putta avaca, isidāsī paṇḍitā paribyattā;
ឧដ្ឋាយិកា អនលសា, កិំ តុយ្ហំ ន រោចតេ បុត្ត’។
Uṭṭhāyikā analasā, kiṃ tuyhaṃ na rocate putta’.
៤១៨.
418.
‘‘‘ន ច មេ ហិំសតិ កិញ្ចិ, ន ចហំ ឥសិទាសិយា សហ វច្ឆំ;
‘‘‘Na ca me hiṃsati kiñci, na cahaṃ isidāsiyā saha vacchaṃ;
៤១៩.
419.
‘‘តស្ស វចនំ សុណិត្វា, សស្សុ សសុរោ ច មំ អបុច្ឆិំសុ;
‘‘Tassa vacanaṃ suṇitvā, sassu sasuro ca maṃ apucchiṃsu;
‘កិស្ស 13 តយា អបរទ្ធំ, ភណ វិស្សដ្ឋា យថាភូតំ’។
‘Kissa 14 tayā aparaddhaṃ, bhaṇa vissaṭṭhā yathābhūtaṃ’.
៤២០.
420.
‘‘‘នបិហំ អបរជ្ឈំ កិញ្ចិ, នបិ ហិំសេមិ ន ភណាមិ ទុព្ពចនំ;
‘‘‘Napihaṃ aparajjhaṃ kiñci, napi hiṃsemi na bhaṇāmi dubbacanaṃ;
កិំ សក្កា កាតុយ្យេ, យំ មំ វិទ្ទេស្សតេ ភត្តា’។
Kiṃ sakkā kātuyye, yaṃ maṃ viddessate bhattā’.
៤២១.
421.
‘‘តេ មំ បិតុឃរំ បដិនយិំសុ, វិមនា ទុខេន អធិភូតា;
‘‘Te maṃ pitugharaṃ paṭinayiṃsu, vimanā dukhena adhibhūtā;
‘បុត្តមនុរក្ខមានា, ជិតាម្ហសេ រូបិនិំ លក្ខិំ’។
‘Puttamanurakkhamānā, jitāmhase rūpiniṃ lakkhiṃ’.
៤២២.
422.
‘‘អថ មំ អទាសិ តាតោ, អឌ្ឍស្ស ឃរម្ហិ ទុតិយកុលិកស្ស;
‘‘Atha maṃ adāsi tāto, aḍḍhassa gharamhi dutiyakulikassa;
តតោ ឧបឌ្ឍសុង្កេន, យេន មំ វិន្ទថ សេដ្ឋិ។
Tato upaḍḍhasuṅkena, yena maṃ vindatha seṭṭhi.
៤២៣.
423.
‘‘តស្សបិ ឃរម្ហិ មាសំ, អវសិំ អថ សោបិ មំ បដិច្ឆរយិ 15;
‘‘Tassapi gharamhi māsaṃ, avasiṃ atha sopi maṃ paṭiccharayi 16;
ទាសីវ ឧបដ្ឋហន្តិំ, អទូសិកំ សីលសម្បន្នំ។
Dāsīva upaṭṭhahantiṃ, adūsikaṃ sīlasampannaṃ.
៤២៤.
424.
‘‘ភិក្ខាយ ច វិចរន្តំ, ទមកំ ទន្តំ មេ បិតា ភណតិ;
‘‘Bhikkhāya ca vicarantaṃ, damakaṃ dantaṃ me pitā bhaṇati;
៤២៥.
425.
‘‘សោបិ វសិត្វា បក្ខំ 21, អថ តាតំ ភណតិ ‘ទេហិ មេ បោដ្ឋិំ;
‘‘Sopi vasitvā pakkhaṃ 22, atha tātaṃ bhaṇati ‘dehi me poṭṭhiṃ;
ឃដិកញ្ច មល្លកញ្ច, បុនបិ ភិក្ខំ ចរិស្សាមិ’។
Ghaṭikañca mallakañca, punapi bhikkhaṃ carissāmi’.
៤២៦.
426.
‘‘អថ នំ ភណតី តាតោ, អម្មា សព្ពោ ច មេ ញាតិគណវគ្គោ;
‘‘Atha naṃ bhaṇatī tāto, ammā sabbo ca me ñātigaṇavaggo;
‘កិំ តេ ន កីរតិ ឥធ, ភណ ខិប្បំ តំ តេ ករិហិ’តិ។
‘Kiṃ te na kīrati idha, bhaṇa khippaṃ taṃ te karihi’ti.
៤២៧.
427.
‘‘ឯវំ ភណិតោ ភណតិ, ‘យទិ មេ អត្តា សក្កោតិ អលំ មយ្ហំ;
‘‘Evaṃ bhaṇito bhaṇati, ‘yadi me attā sakkoti alaṃ mayhaṃ;
ឥសិទាសិយា ន សហ វច្ឆំ, ឯកឃរេហំ សហ វត្ថុំ’។
Isidāsiyā na saha vacchaṃ, ekagharehaṃ saha vatthuṃ’.
៤២៨.
428.
‘‘វិស្សជ្ជិតោ គតោ សោ, អហម្បិ ឯកាកិនី វិចិន្តេមិ;
‘‘Vissajjito gato so, ahampi ekākinī vicintemi;
‘អាបុច្ឆិតូន គច្ឆំ, មរិតុយេ 23 វា បព្ពជិស្សំ វា’។
‘Āpucchitūna gacchaṃ, marituye 24 vā pabbajissaṃ vā’.
៤២៩.
429.
‘‘អថ អយ្យា ជិនទត្តា, អាគច្ឆី គោចរាយ ចរមានា;
‘‘Atha ayyā jinadattā, āgacchī gocarāya caramānā;
តាតកុលំ វិនយធរី, ពហុស្សុតា សីលសម្បន្នា។
Tātakulaṃ vinayadharī, bahussutā sīlasampannā.
៤៣០.
430.
‘‘តំ ទិស្វាន អម្ហាកំ, ឧដ្ឋាយាសនំ តស្សា បញ្ញាបយិំ;
‘‘Taṃ disvāna amhākaṃ, uṭṭhāyāsanaṃ tassā paññāpayiṃ;
និសិន្នាយ ច បាទេ, វន្ទិត្វា ភោជនមទាសិំ។
Nisinnāya ca pāde, vanditvā bhojanamadāsiṃ.
៤៣១.
431.
‘‘អន្នេន ច បានេន ច, ខជ្ជេន ច យញ្ច តត្ថ សន្និហិតំ;
‘‘Annena ca pānena ca, khajjena ca yañca tattha sannihitaṃ;
សន្តប្បយិត្វា អវចំ, ‘អយ្យេ ឥច្ឆាមិ បព្ពជិតុំ’។
Santappayitvā avacaṃ, ‘ayye icchāmi pabbajituṃ’.
៤៣២.
432.
‘‘អថ មំ ភណតី តាតោ, ‘ឥធេវ បុត្តក 25 ចរាហិ ត្វំ ធម្មំ;
‘‘Atha maṃ bhaṇatī tāto, ‘idheva puttaka 26 carāhi tvaṃ dhammaṃ;
អន្នេន ច បានេន ច, តប្បយ សមណេ ទ្វិជាតី ច’។
Annena ca pānena ca, tappaya samaṇe dvijātī ca’.
៤៣៣.
433.
‘‘អថហំ ភណាមិ តាតំ, រោទន្តី អញ្ជលិំ បណាមេត្វា;
‘‘Athahaṃ bhaṇāmi tātaṃ, rodantī añjaliṃ paṇāmetvā;
‘បាបញ្ហិ មយា បកតំ, កម្មំ តំ និជ្ជរេស្សាមិ’។
‘Pāpañhi mayā pakataṃ, kammaṃ taṃ nijjaressāmi’.
៤៣៤.
434.
‘‘អថ មំ ភណតី តាតោ, ‘បាបុណ ពោធិញ្ច អគ្គធម្មញ្ច;
‘‘Atha maṃ bhaṇatī tāto, ‘pāpuṇa bodhiñca aggadhammañca;
និព្ពានញ្ច លភស្សុ, យំ សច្ឆិករី ទ្វិបទសេដ្ឋោ’។
Nibbānañca labhassu, yaṃ sacchikarī dvipadaseṭṭho’.
៤៣៥.
435.
‘‘មាតាបិតូ អភិវាទយិត្វា, សព្ពញ្ច ញាតិគណវគ្គំ;
‘‘Mātāpitū abhivādayitvā, sabbañca ñātigaṇavaggaṃ;
សត្តាហំ បព្ពជិតា, តិស្សោ វិជ្ជា អផស្សយិំ។
Sattāhaṃ pabbajitā, tisso vijjā aphassayiṃ.
៤៣៦.
436.
‘‘ជានាមិ អត្តនោ សត្ត, ជាតិយោ យស្សយំ ផលវិបាកោ;
‘‘Jānāmi attano satta, jātiyo yassayaṃ phalavipāko;
តំ តវ អាចិក្ខិស្សំ, តំ ឯកមនា និសាមេហិ។
Taṃ tava ācikkhissaṃ, taṃ ekamanā nisāmehi.
៤៣៧.
437.
‘‘នគរម្ហិ ឯរកច្ឆេ 27, សុវណ្ណការោ អហំ បហូតធនោ;
‘‘Nagaramhi erakacche 28, suvaṇṇakāro ahaṃ pahūtadhano;
យោព្ពនមទេន មត្តោ សោ, បរទារំ អសេវិហំ។
Yobbanamadena matto so, paradāraṃ asevihaṃ.
៤៣៨.
438.
‘‘សោហំ តតោ ចវិត្វា, និរយម្ហិ អបច្ចិសំ ចិរំ;
‘‘Sohaṃ tato cavitvā, nirayamhi apaccisaṃ ciraṃ;
បក្កោ តតោ ច ឧដ្ឋហិត្វា, មក្កដិយា កុច្ឆិមោក្កមិំ។
Pakko tato ca uṭṭhahitvā, makkaṭiyā kucchimokkamiṃ.
៤៣៩.
439.
‘‘សត្តាហជាតកំ មំ, មហាកបិ យូថបោ និល្លច្ឆេសិ;
‘‘Sattāhajātakaṃ maṃ, mahākapi yūthapo nillacchesi;
តស្សេតំ កម្មផលំ, យថាបិ គន្ត្វាន បរទារំ។
Tassetaṃ kammaphalaṃ, yathāpi gantvāna paradāraṃ.
៤៤០.
440.
‘‘សោហំ តតោ ចវិត្វា, កាលំ ករិត្វា សិន្ធវារញ្ញេ;
‘‘Sohaṃ tato cavitvā, kālaṃ karitvā sindhavāraññe;
កាណាយ ច ខញ្ជាយ ច, ឯឡកិយា កុច្ឆិមោក្កមិំ។
Kāṇāya ca khañjāya ca, eḷakiyā kucchimokkamiṃ.
៤៤១.
441.
‘‘ទ្វាទស វស្សានិ អហំ, និល្លច្ឆិតោ ទារកេ បរិវហិត្វា;
‘‘Dvādasa vassāni ahaṃ, nillacchito dārake parivahitvā;
កិមិនាវដ្ដោ អកល្លោ, យថាបិ គន្ត្វាន បរទារំ។
Kimināvaṭṭo akallo, yathāpi gantvāna paradāraṃ.
៤៤២.
442.
‘‘សោហំ តតោ ចវិត្វា, គោវាណិជកស្ស គាវិយា ជាតោ;
‘‘Sohaṃ tato cavitvā, govāṇijakassa gāviyā jāto;
វច្ឆោ លាខាតម្ពោ, និល្លច្ឆិតោ ទ្វាទសេ មាសេ។
Vaccho lākhātambo, nillacchito dvādase māse.
៤៤៣.
443.
អន្ធោវដ្ដោ អកល្លោ, យថាបិ គន្ត្វាន បរទារំ។
Andhovaṭṭo akallo, yathāpi gantvāna paradāraṃ.
៤៤៤.
444.
‘‘សោហំ តតោ ចវិត្វា, វីថិយា ទាសិយា ឃរេ ជាតោ;
‘‘Sohaṃ tato cavitvā, vīthiyā dāsiyā ghare jāto;
នេវ មហិលា ន បុរិសោ, យថាបិ គន្ត្វាន បរទារំ។
Neva mahilā na puriso, yathāpi gantvāna paradāraṃ.
៤៤៥.
445.
‘‘តិំសតិវស្សម្ហិ មតោ, សាកដិកកុលម្ហិ ទារិកា ជាតា;
‘‘Tiṃsativassamhi mato, sākaṭikakulamhi dārikā jātā;
៤៤៦.
446.
‘‘តំ មំ តតោ សត្ថវាហោ, ឧស្សន្នាយ វិបុលាយ វឌ្ឍិយា;
‘‘Taṃ maṃ tato satthavāho, ussannāya vipulāya vaḍḍhiyā;
ឱកឌ្ឍតិ វិលបន្តិំ, អច្ឆិន្ទិត្វា កុលឃរស្មា។
Okaḍḍhati vilapantiṃ, acchinditvā kulagharasmā.
៤៤៧.
447.
‘‘អថ សោឡសមេ វស្សេ, ទិស្វា មំ បត្តយោព្ពនំ កញ្ញំ;
‘‘Atha soḷasame vasse, disvā maṃ pattayobbanaṃ kaññaṃ;
ឱរុន្ធតស្ស បុត្តោ, គិរិទាសោ នាម នាមេន។
Orundhatassa putto, giridāso nāma nāmena.
៤៤៨.
448.
‘‘តស្សបិ អញ្ញា ភរិយា, សីលវតី គុណវតី យសវតី ច;
‘‘Tassapi aññā bhariyā, sīlavatī guṇavatī yasavatī ca;
៤៤៩.
449.
‘‘តស្សេតំ កម្មផលំ, យំ មំ អបកីរិតូន គច្ឆន្តិ;
‘‘Tassetaṃ kammaphalaṃ, yaṃ maṃ apakīritūna gacchanti;
ទាសីវ ឧបដ្ឋហន្តិំ, តស្សបិ អន្តោ កតោ មយា’’តិ។
Dāsīva upaṭṭhahantiṃ, tassapi anto kato mayā’’ti.
… ឥសិទាសី ថេរី…។
… Isidāsī therī….
ចត្តាលីសនិបាតោ និដ្ឋិតោ។
Cattālīsanipāto niṭṭhito.
Footnotes:
Related texts:
អដ្ឋកថា • Aṭṭhakathā / សុត្តបិដក (អដ្ឋកថា) • Suttapiṭaka (aṭṭhakathā) / ខុទ្ទកនិកាយ (អដ្ឋកថា) • Khuddakanikāya (aṭṭhakathā) / ថេរីគាថា-អដ្ឋកថា • Therīgāthā-aṭṭhakathā / ១. ឥសិទាសីថេរីគាថាវណ្ណនា • 1. Isidāsītherīgāthāvaṇṇanā
