| Library / Tipiṭaka / တိပိဋက • Tipiṭaka / သံယုတ္တနိကာယ (အဋ္ဌကထာ) • Saṃyuttanikāya (aṭṭhakathā) |
၄-၆. ဂောမယပိဏ္ဍသုတ္တာဒိဝဏ္ဏနာ
4-6. Gomayapiṇḍasuttādivaṇṇanā
၉၆-၉၈. စတုတ္ထေ သသ္သတိသမန္တိ သိနေရုမဟာပထဝီစန္ဒိမသူရိယာဒီဟိ သသ္သတီဟိ သမံ။ ပရိတ္တံ ဂောမယပိဏ္ဍန္တိ အပ္ပမတ္တကံ မဓုကပုပ္ဖပ္ပမာဏံ ဂောမယခဏ္ဍံ။ ကုတော ပနာနေနေတံ လဒ္ဓန္တိ။ ပရိဘဏ္ဍကရဏတ္ထာယ အာဘတတော ဂဟိတန္တိ ဧကေ။ အတ္ထသ္သ ပန ဝိညာပနတ္ထံ ဣဒ္ဓိယာ အဘိသင္ခရိတ္ဝာ ဟတ္ထာရုဠ္ဟံ ကတန္တိ ဝေဒိတဗ္ဗန္တိ။ အတ္တဘာဝပဋိလာဘောတိ ပဋိလဒ္ဓအတ္တဘာဝော။ န ယိဒံ ဗ္ရဟ္မစရိယဝာသော ပညာယေထာတိ အယံ မဂ္ဂဗ္ရဟ္မစရိယဝာသော နာမ န ပညာယေယ္ယ။ မဂ္ဂော ဟိ တေဘူမကသင္ခာရေ ဝိဝဋ္ဋေန္တော ဥပ္ပဇ္ဇတိ။ ယဒိ စ ဧတ္တကော အတ္တဘာဝော နိစ္စော ဘဝေယ္ယ, မဂ္ဂော ဥပ္ပဇ္ဇိတ္ဝာပိ သင္ခာရဝဋ္ဋံ ဝိဝဋ္ဋေတုံ န သက္ကုဏေယ္ယာတိ ဗ္ရဟ္မစရိယဝာသော န ပညာယေထ။
96-98. Catutthe sassatisamanti sinerumahāpathavīcandimasūriyādīhi sassatīhi samaṃ. Parittaṃ gomayapiṇḍanti appamattakaṃ madhukapupphappamāṇaṃ gomayakhaṇḍaṃ. Kuto panānenetaṃ laddhanti. Paribhaṇḍakaraṇatthāya ābhatato gahitanti eke. Atthassa pana viññāpanatthaṃ iddhiyā abhisaṅkharitvā hatthāruḷhaṃ katanti veditabbanti. Attabhāvapaṭilābhoti paṭiladdhaattabhāvo. Na yidaṃ brahmacariyavāso paññāyethāti ayaṃ maggabrahmacariyavāso nāma na paññāyeyya. Maggo hi tebhūmakasaṅkhāre vivaṭṭento uppajjati. Yadi ca ettako attabhāvo nicco bhaveyya, maggo uppajjitvāpi saṅkhāravaṭṭaṃ vivaṭṭetuṃ na sakkuṇeyyāti brahmacariyavāso na paññāyetha.
ဣဒာနိ သစေ ကောစိ သင္ခာရော နိစ္စော ဘဝေယ္ယ, မယာ မဟာသုဒသ္သနရာဇကာလေ အနုဘူတာ သမ္ပတ္တိ နိစ္စာ ဘဝေယ္ယ, သာပိ စ အနိစ္စာတိ တံ ဒသ္သေတုံ ဘူတပုဗ္ဗာဟံ ဘိက္ခု ရာဇာ အဟောသိန္တိအာဒိမာဟ။ တတ္ထ ကုသာဝတီရာဇဓာနိပ္ပမုခာနီတိ ကုသာဝတီရာဇဓာနီ တေသံ နဂရာနံ ပမုခာ, သဗ္ဗသေဋ္ဌာတိ အတ္ထော။ သာရမယာနီတိ ရတ္တစန္ဒနသာရမယာနိ။ ဥပဓာနံ ပန သဗ္ဗေသံ သုတ္တမယမေဝ။ ဂောဏကတ္ထတာနီတိ စတုရင္ဂုလာဓိကလောမေန ကာဠကောဇဝေန အတ္ထတာနိ, ယံ မဟာပိဋ္ဌိယကောဇဝောတိ ဝဒန္တိ။ ပဋကတ္ထတာနီတိ ဥဘတောလောမေန ဥဏ္ဏာမယေန သေတကမ္ဗလေန အတ္ထတာနိ။ ပဋလိကတ္ထတာနီတိ ဃနပုပ္ဖေန ဥဏ္ဏာမယအတ္ထရဏေန အတ္ထတာနိ။ ကဒလိမိဂပဝရပစ္စတ္ထရဏာနီတိ ကဒလိမိဂစမ္မမယေန ဥတ္တမပစ္စတ္ထရဏေန အတ္ထတာနိ။ တံ ကိရ ပစ္စတ္ထရဏံ သေတဝတ္ထသ္သ ဥပရိ ကဒလိမိဂစမ္မံ အတ္ထရိတ္ဝာ သိဗ္ဗေတ္ဝာ ကရောန္တိ။ သဥတ္တရစ္ဆဒာနီတိ သဟ ဥတ္တရစ္ဆဒေန, ဥပရိ ဗဒ္ဓေန ရတ္တဝိတာနေန သဒ္ဓိန္တိ အတ္ထော။ ဥဘတောလောဟိတကူပဓာနီတိ သီသူပဓာနဉ္စ ပာဒူပဓာနဉ္စာတိ ပလ္လင္ကာနံ ဥဘတောလောဟိတကူပဓာနာနိ။ ဝေဇယန္တရထပ္ပမုခာနီတိ ဧတ္ထ ဝေဇယန္တော နာမ တသ္သ ရညော ရထော, ယသ္သ စက္ကာနံ ဣန္ဒနီလမဏိမယာ နာဘိ, သတ္တရတနမယာ အရာ, ပဝာဠမယာ နေမိ, ရဇတမယော အက္ခော, ဣန္ဒနီလမဏိမယံ ဥပက္ခရံ, ရဇတမယံ ကုဗ္ဗရံ။ သော တေသံ ရထာနံ ပမုခော အဂ္ဂော။ ဒုကူလသန္ဒာနာနီတိ ဒုကူလသန္ထရာနိ။ ကံသူပဓာရဏာနီတိ ရဇတမယဒောဟဘာဇနာနိ။ ဝတ္ထကောဋိသဟသ္သာနီတိ ယထာရုစိတံ ပရိဘုဉ္ဇိသ္သတီတိ န္ဟတ္ဝာ ဌိတကာလေ ဥပနီတဝတ္ထာနေဝ သန္ဓာယေတံ ဝုတ္တံ။ ဘတ္တာဘိဟာရောတိ အဘိဟရိတဗ္ဗဘတ္တံ။
Idāni sace koci saṅkhāro nicco bhaveyya, mayā mahāsudassanarājakāle anubhūtā sampatti niccā bhaveyya, sāpi ca aniccāti taṃ dassetuṃ bhūtapubbāhaṃ bhikkhu rājā ahosintiādimāha. Tattha kusāvatīrājadhānippamukhānīti kusāvatīrājadhānī tesaṃ nagarānaṃ pamukhā, sabbaseṭṭhāti attho. Sāramayānīti rattacandanasāramayāni. Upadhānaṃ pana sabbesaṃ suttamayameva. Goṇakatthatānīti caturaṅgulādhikalomena kāḷakojavena atthatāni, yaṃ mahāpiṭṭhiyakojavoti vadanti. Paṭakatthatānīti ubhatolomena uṇṇāmayena setakambalena atthatāni. Paṭalikatthatānīti ghanapupphena uṇṇāmayaattharaṇena atthatāni. Kadalimigapavarapaccattharaṇānīti kadalimigacammamayena uttamapaccattharaṇena atthatāni. Taṃ kira paccattharaṇaṃ setavatthassa upari kadalimigacammaṃ attharitvā sibbetvā karonti. Sauttaracchadānīti saha uttaracchadena, upari baddhena rattavitānena saddhinti attho. Ubhatolohitakūpadhānīti sīsūpadhānañca pādūpadhānañcāti pallaṅkānaṃ ubhatolohitakūpadhānāni. Vejayantarathappamukhānīti ettha vejayanto nāma tassa rañño ratho, yassa cakkānaṃ indanīlamaṇimayā nābhi, sattaratanamayā arā, pavāḷamayā nemi, rajatamayo akkho, indanīlamaṇimayaṃ upakkharaṃ, rajatamayaṃ kubbaraṃ. So tesaṃ rathānaṃ pamukho aggo. Dukūlasandānānīti dukūlasantharāni. Kaṃsūpadhāraṇānīti rajatamayadohabhājanāni. Vatthakoṭisahassānīti yathārucitaṃ paribhuñjissatīti nhatvā ṭhitakāle upanītavatthāneva sandhāyetaṃ vuttaṃ. Bhattābhihāroti abhiharitabbabhattaṃ.
ယမဟံ တေန သမယေန အဇ္ဈာဝသာမီတိ ယတ္ထ ဝသာမိ, တံ ဧကညေဝ နဂရံ ဟောတိ, အဝသေသေသု ပုတ္တဓီတာဒယော စေဝ ဒာသမနုသ္သာ စ ဝသိံသု။ ပာသာဒကူဋာဂာရာဒီသုပိ ဧသေဝ နယော။ ပလ္လင္ကာဒီသု ဧကံယေဝ သယံ ပရိဘုဉ္ဇတိ, သေသာ ပုတ္တာဒီနံ ပရိဘောဂာ ဟောန္တိ။ ဣတ္ထီသု ဧကာဝ ပစ္စုပဋ္ဌာတိ, သေသာ ပရိဝာရမတ္တာ ဟောန္တိ။ ဝေလာမိကာတိ ခတ္တိယသ္သ ဝာ ဗ္ရာဟ္မဏိယာ, ဗ္ရာဟ္မဏသ္သ ဝာ ခတ္တိယာနိယာ ကုစ္ဆိသ္မိံ ဇာတာ။ ပရိဒဟာမီတိ ဧကံယေဝ ဒုသ္သယုဂံ နိဝာသေမိ, သေသာနိ ပရိဝာရေတ္ဝာ ဝိစရန္တာနံ အသီတိသဟသ္သာဓိကာနံ သောဠသန္နံ ပုရိသသတသဟသ္သာနံ ဟောန္တီတိ ဒသ္သေတိ။ ဘုဉ္ဇာမီတိ ပရမပ္ပမာဏေန နာဠိကောဒနမတ္တံ ဘုဉ္ဇာမိ, သေသံ ပရိဝာရေတ္ဝာ ဝိစရန္တာနံ စတ္တာလီသသဟသ္သာဓိကာနံ အဋ္ဌန္နံ ပုရိသသတသဟသ္သာနံ ဟောတီတိ ဒသ္သေတိ။ ဧကထာလိပာကော ဟိ ဒသန္နံ ဇနာနံ ပဟောတိ။
Yamahaṃ tena samayena ajjhāvasāmīti yattha vasāmi, taṃ ekaññeva nagaraṃ hoti, avasesesu puttadhītādayo ceva dāsamanussā ca vasiṃsu. Pāsādakūṭāgārādīsupi eseva nayo. Pallaṅkādīsu ekaṃyeva sayaṃ paribhuñjati, sesā puttādīnaṃ paribhogā honti. Itthīsu ekāva paccupaṭṭhāti, sesā parivāramattā honti. Velāmikāti khattiyassa vā brāhmaṇiyā, brāhmaṇassa vā khattiyāniyā kucchismiṃ jātā. Paridahāmīti ekaṃyeva dussayugaṃ nivāsemi, sesāni parivāretvā vicarantānaṃ asītisahassādhikānaṃ soḷasannaṃ purisasatasahassānaṃ hontīti dasseti. Bhuñjāmīti paramappamāṇena nāḷikodanamattaṃ bhuñjāmi, sesaṃ parivāretvā vicarantānaṃ cattālīsasahassādhikānaṃ aṭṭhannaṃ purisasatasahassānaṃ hotīti dasseti. Ekathālipāko hi dasannaṃ janānaṃ pahoti.
ဣတိ ဣမံ မဟာသုဒသ္သနကာလေ သမ္ပတ္တိံ ဒသ္သေတ္ဝာ ဣဒာနိ တသ္သာ အနိစ္စတံ ဒသ္သေန္တော ဣတိ ခော ဘိက္ခူတိအာဒိမာဟ။ တတ္ထ ဝိပရိဏတာတိ ပကတိဇဟနေန နိဗ္ဗုတပဒီပော ဝိယ အပဏ္ဏတ္တိကဘာဝံ ဂတာ။ ဧဝံ အနိစ္စာ ခော ဘိက္ခု သင္ခာရာတိ ဧဝံ ဟုတ္ဝာအဘာဝဋ္ဌေန အနိစ္စာ။ ဧတ္တာဝတာ ဘဂဝာ ယထာ နာမ ပုရိသော သတဟတ္ထုဗ္ဗေဓေ စမ္ပကရုက္ခေ နိသ္သေဏိံ ဗန္ဓိတ္ဝာ အဘိရုဟိတ္ဝာ စမ္ပကပုပ္ဖံ အာဒာယ နိသ္သေဏိံ မုဉ္စန္တော ဩတရေယ္ယ, ဧဝမေဝံ နိသ္သေဏိံ ဗန္ဓန္တော ဝိယ အနေကဝသ္သကောဋိသတသဟသ္သုဗ္ဗေဓံ မဟာသုဒသ္သနသမ္ပတ္တိံ အာရုယ္ဟ သမ္ပတ္တိမတ္ထကေ ဌိတံ အနိစ္စလက္ခဏံ အာဒာယ နိသ္သေဏိံ မုဉ္စန္တော ဝိယ ဩတိဏ္ဏော။ ဧဝံ အဒ္ဓုဝာတိ ဧဝံ ဥဒကပုဗ္ဗုဠာဒယော ဝိယ ဓုဝဘာဝရဟိတာ။ ဧဝံ အနသ္သာသိကာတိ ဧဝံ သုပိနကေ ပီတပာနီယံ ဝိယ အနုလိတ္တစန္ဒနံ ဝိယ စ အသ္သာသဝိရဟိတာ။ ဣတိ ဣမသ္မိံ သုတ္တေ အနိစ္စလက္ခဏံ ကထိတံ။ ပဉ္စမေ သဗ္ဗံ ဝုတ္တနယမေဝ။ ဆဋ္ဌံ တထာ ဗုဇ္ဈနကသ္သ အဇ္ဈာသယေန ဝုတ္တံ။ စတုတ္ထာဒီနိ။
Iti imaṃ mahāsudassanakāle sampattiṃ dassetvā idāni tassā aniccataṃ dassento iti kho bhikkhūtiādimāha. Tattha vipariṇatāti pakatijahanena nibbutapadīpo viya apaṇṇattikabhāvaṃ gatā. Evaṃ aniccā kho bhikkhu saṅkhārāti evaṃ hutvāabhāvaṭṭhena aniccā. Ettāvatā bhagavā yathā nāma puriso satahatthubbedhe campakarukkhe nisseṇiṃ bandhitvā abhiruhitvā campakapupphaṃ ādāya nisseṇiṃ muñcanto otareyya, evamevaṃ nisseṇiṃ bandhanto viya anekavassakoṭisatasahassubbedhaṃ mahāsudassanasampattiṃ āruyha sampattimatthake ṭhitaṃ aniccalakkhaṇaṃ ādāya nisseṇiṃ muñcanto viya otiṇṇo. Evaṃ addhuvāti evaṃ udakapubbuḷādayo viya dhuvabhāvarahitā. Evaṃ anassāsikāti evaṃ supinake pītapānīyaṃ viya anulittacandanaṃ viya ca assāsavirahitā. Iti imasmiṃ sutte aniccalakkhaṇaṃ kathitaṃ. Pañcame sabbaṃ vuttanayameva. Chaṭṭhaṃ tathā bujjhanakassa ajjhāsayena vuttaṃ. Catutthādīni.
Related texts:
တိပိဋက (မူလ) • Tipiṭaka (Mūla) / သုတ္တပိဋက • Suttapiṭaka / သံယုတ္တနိကာယ • Saṃyuttanikāya
၄. ဂောမယပိဏ္ဍသုတ္တံ • 4. Gomayapiṇḍasuttaṃ
၅. နခသိခာသုတ္တံ • 5. Nakhasikhāsuttaṃ
၆. သုဒ္ဓိကသုတ္တံ • 6. Suddhikasuttaṃ
ဋီကာ • Tīkā / သုတ္တပိဋက (ဋီကာ) • Suttapiṭaka (ṭīkā) / သံယုတ္တနိကာယ (ဋီကာ) • Saṃyuttanikāya (ṭīkā) / ၄-၆. ဂောမယပိဏ္ဍသုတ္တာဒိဝဏ္ဏနာ • 4-6. Gomayapiṇḍasuttādivaṇṇanā
