| Library / Tipiṭaka / តិបិដក • Tipiṭaka / មជ្ឈិមនិកាយ (ដីកា) • Majjhimanikāya (ṭīkā) |
៦. ឯសុការីសុត្តវណ្ណនា
6. Esukārīsuttavaṇṇanā
៤៣៧. កោដ្ឋាសន្តិ មំសភាគំ។ លគ្គាបេយ្យុន្តិ ន្ហារុនា វា វាកេន វា ពន្ធិត្វា បុរិសស្ស ហត្ថេ វា វសនគេហេ វា ឱលម្ពនវសេន ពន្ធេយ្យុំ។ សត្ថធម្មន្តិ សត្ថិកេសុ សត្ថវាហេន បណេតព្ពំ អាណាធម្មំ។ តស្ស និក្ខមនត្ថន្តិ តំ មូលំ សត្ថិកេហិ និត្ថរណត្ថំ។ បាបំ អស្សាតិ បរិចរន្តស្ស បារិចរិយាយ អហិតំវ អស្ស។ តេនាហ ‘‘ន សេយ្យោ’’តិ។ ឧច្ចកុលីនាទយោ ទុតិយវារាទីហិ វុច្ចន្តិ, ឥធ ឧបធិវិបត្តិសម្បត្តិយោ បាបិយាទិបទេហិ វុត្តាតិ អធិប្បាយោ។ តេនាហ – ‘‘បាបិយោតិ បាបកោ លាមកោ អត្តភាវោ អស្សា’’តិ។ សេយ្យំសោតិ ហិតកោដ្ឋាសោ, ហិតសភាវោតិ អត្ថោ។ ឧច្ចកុលីនតាតិ ករណត្ថេ បច្ចត្តវចនន្តិ អាហ ‘‘ឧច្ចាកុលីនត្តេនា’’តិ។ ‘‘វណ្ណោ ន ខីយេថ តថាគតស្សា’’តិអាទីសុ (ទី. និ. អដ្ឋ. ១.៣០៥; ៣.១៤១; ម. និ. អដ្ឋ. ២.៤២៥; ឧទា. ៥៣; អប. អដ្ឋ. ២.៧.២០; ពុ. វំ. អដ្ឋ. ៤.៤; ចរិយា. អដ្ឋ. ១.និទានកថា; ២.បកិណ្ណកកថា; ទី. និ. ដី. ១.គន្ថារម្ភកថាវណ្ណនា; សំ. និ. ដី. ១.២.១; អ. និ. ដី. ១.១.១; វជិរ. ដី. គន្ថារម្ភកថាវណ្ណនា; សារត្ថ. ដី. ១.គន្ថារម្ភកថាវណ្ណនា; នេត្តិ. ដី. គន្ថារម្ភកថាវណ្ណនា; ម. និ. ដី. ១.១) វិយ វណ្ណសទ្ទោ ឥធ បសំសាបរិយាយោតិ អាហ ‘‘វេស្សោបិ ហិ ឧឡារវណ្ណោ ហោតី’’តិ។
437.Koṭṭhāsanti maṃsabhāgaṃ. Laggāpeyyunti nhārunā vā vākena vā bandhitvā purisassa hatthe vā vasanagehe vā olambanavasena bandheyyuṃ. Satthadhammanti satthikesu satthavāhena paṇetabbaṃ āṇādhammaṃ. Tassa nikkhamanatthanti taṃ mūlaṃ satthikehi nittharaṇatthaṃ. Pāpaṃ assāti paricarantassa pāricariyāya ahitaṃva assa. Tenāha ‘‘na seyyo’’ti. Uccakulīnādayo dutiyavārādīhi vuccanti, idha upadhivipattisampattiyo pāpiyādipadehi vuttāti adhippāyo. Tenāha – ‘‘pāpiyoti pāpako lāmako attabhāvo assā’’ti. Seyyaṃsoti hitakoṭṭhāso, hitasabhāvoti attho. Uccakulīnatāti karaṇatthe paccattavacananti āha ‘‘uccākulīnattenā’’ti. ‘‘Vaṇṇo na khīyetha tathāgatassā’’tiādīsu (dī. ni. aṭṭha. 1.305; 3.141; ma. ni. aṭṭha. 2.425; udā. 53; apa. aṭṭha. 2.7.20; bu. vaṃ. aṭṭha. 4.4; cariyā. aṭṭha. 1.nidānakathā; 2.pakiṇṇakakathā; dī. ni. ṭī. 1.ganthārambhakathāvaṇṇanā; saṃ. ni. ṭī. 1.2.1; a. ni. ṭī. 1.1.1; vajira. ṭī. ganthārambhakathāvaṇṇanā; sārattha. ṭī. 1.ganthārambhakathāvaṇṇanā; netti. ṭī. ganthārambhakathāvaṇṇanā; ma. ni. ṭī. 1.1) viya vaṇṇasaddo idha pasaṃsāpariyāyoti āha ‘‘vessopi hi uḷāravaṇṇo hotī’’ti.
៤៤០. ‘‘និរវោ បទសទ្ទោ សោឡារគោត្តស្ស អកិណ្ណមត្តិកាបត្តោ តិដ្ឋេយ្យ អសង្គចារី’’តិ វុត្តត្តា ភិក្ខា ចរិតព្ពាវ, អយំ តេសំ កុលធម្មោតិ អធិប្បាយោ។ ហរិត្វាតិ អបនេត្វា។ សត្តជីវោ សត្តវាណិជកោ។ គោបេតិ រក្ខតីតិ គោបោ, អារក្ខាធិការេ និយុត្តោ។ អសន្តិ លូនន្តិ តេនាតិ អសិតំ, លវិត្តំ។ វិវិធំ ភារំ អាភញ្ជន្តិ ឱលម្ពន្តិ ឯត្ថាតិ ព្យាភង្គី, កាជំ។
440. ‘‘Niravo padasaddo soḷāragottassa akiṇṇamattikāpatto tiṭṭheyya asaṅgacārī’’ti vuttattā bhikkhā caritabbāva, ayaṃ tesaṃ kuladhammoti adhippāyo. Haritvāti apanetvā. Sattajīvo sattavāṇijako. Gopeti rakkhatīti gopo, ārakkhādhikāre niyutto. Asanti lūnanti tenāti asitaṃ, lavittaṃ. Vividhaṃ bhāraṃ ābhañjanti olambanti etthāti byābhaṅgī, kājaṃ.
៤៤១. អនុស្សរតោតិ អនុស្សរណហេតុ កុលវំសានុស្សរណក្ខណេ ខត្តិយោតិអាទិនា សង្ខ្យំ គច្ឆតិ។ តេនាហ ‘‘បោរាណេ…បេ.… អនុស្សរិយមានេ’’តិ។ ឧច្ចនីចត្តជាននត្ថញ្ច កុលវវត្ថានំ កតំ ហោតីតិ ខត្តិយាទិកុលកម្មុនា តេសំ ចតុន្នំ វណ្ណានំ សន្ធនំ ជីវិកំ បញ្ញបេន្តិ ព្រាហ្មណា, តថាគតោ បន លោកុត្តរធម្មមេវ បុរិសស្ស សន្ធនំ បញ្ញបេតិ តេន សត្តស្ស លោកគ្គភាវសិទ្ធិតោ។ សេសំ សុវិញ្ញេយ្យមេវ។
441.Anussaratoti anussaraṇahetu kulavaṃsānussaraṇakkhaṇe khattiyotiādinā saṅkhyaṃ gacchati. Tenāha ‘‘porāṇe…pe… anussariyamāne’’ti. Uccanīcattajānanatthañca kulavavatthānaṃ kataṃ hotīti khattiyādikulakammunā tesaṃ catunnaṃ vaṇṇānaṃ sandhanaṃ jīvikaṃ paññapenti brāhmaṇā, tathāgato pana lokuttaradhammameva purisassa sandhanaṃ paññapeti tena sattassa lokaggabhāvasiddhito. Sesaṃ suviññeyyameva.
ឯសុការីសុត្តវណ្ណនា លីនត្ថប្បកាសនា សមត្តា។
Esukārīsuttavaṇṇanā līnatthappakāsanā samattā.
Related texts:
តិបិដក (មូល) • Tipiṭaka (Mūla) / សុត្តបិដក • Suttapiṭaka / មជ្ឈិមនិកាយ • Majjhimanikāya / ៦. ឯសុការីសុត្តំ • 6. Esukārīsuttaṃ
អដ្ឋកថា • Aṭṭhakathā / សុត្តបិដក (អដ្ឋកថា) • Suttapiṭaka (aṭṭhakathā) / មជ្ឈិមនិកាយ (អដ្ឋកថា) • Majjhimanikāya (aṭṭhakathā) / ៦. ឯសុការីសុត្តវណ្ណនា • 6. Esukārīsuttavaṇṇanā
