Only Dharma. Since 1992
Library / Tipiṭaka / តិបិដក • Tipiṭaka / វជិរពុទ្ធិ-ដីកា • Vajirabuddhi-ṭīkā

៩. ទុតិយឧបក្ខដសិក្ខាបទវណ្ណនា

9. Dutiyaupakkhaṭasikkhāpadavaṇṇanā

៥៣២. ទុតិយឧបក្ខដេន កិំបយោជនន្តិ? នត្ថិ, កេវលំ អដ្ឋុប្បត្តិវសេន បញ្ញត្តំ ភិក្ខុនិយា រហោនិសជ្ជសិក្ខាបទំ វិយ។ ឯវំ សន្តេ តន្តិ អនារោបេតព្ពំ ភវេយ្យ វិនាបិ តេន តទត្ថសិទ្ធិតោ, អនិស្សរត្តា, អនារោបេតុំ អនុញ្ញាតត្តា ច។ វុត្តញ្ហេតំ ‘‘អាកង្ខមានោ, អានន្ទ, សង្ឃោ…បេ.… សមូហនេយ្យា’’តិ (ទី. និ. ២.២១៦)។ ឥទំ សព្ពមការណំ។ ន ហិ ពុទ្ធា អប្បយោជនំ វាចំ និច្ឆារេន្តិ, បគេវ សិក្ខាបទំ, តេនេវាហ អដ្ឋកថាយំ ‘‘តញ្ហិ ឥមស្ស អនុបញ្ញត្តិសទិស’’ន្តិអាទិ។ អនុបញ្ញត្តិ ច និប្បយោជនា នត្ថិ, តំសទិសញ្ចេតំ, ន និប្បយោជនន្តិ ទស្សិតំ ហោតិ, ឯវំ សន្តេ កោ បនេត្ថ វិសេសោតិ? តតោ អាហ ‘‘បឋមសិក្ខាបទេ ឯកស្ស បីឡា កតា, ទុតិយេ ទ្វិន្នំ, អយមេត្ថ វិសេសោ’’តិ។ ឥមិនា អត្ថវិសេសេន កោ បនញ្ញោ អតិរេកត្ថោ ទស្សិតោតិ? បោរាណគណ្ឋិបទេ តាវ វុត្តំ ‘‘ឯកស្មិម្បិ វត្ថុស្មិំ ឧភិន្នំ បីឡា កាតុំ វដ្ដតីតិ អយមតិរេកត្ថោ ទស្សិតោ’’តិ។ តេនេតំ ទីបេតិ ‘‘ន កេវលំ បដិលទ្ធចីវរគណនាយេវ អាបត្តិគណនា, បីឡិតបុគ្គលសង្ខាតវត្ថុគណនាយបី’’តិ។

532. Dutiyaupakkhaṭena kiṃpayojananti? Natthi, kevalaṃ aṭṭhuppattivasena paññattaṃ bhikkhuniyā rahonisajjasikkhāpadaṃ viya. Evaṃ sante tanti anāropetabbaṃ bhaveyya vināpi tena tadatthasiddhito, anissarattā, anāropetuṃ anuññātattā ca. Vuttañhetaṃ ‘‘ākaṅkhamāno, ānanda, saṅgho…pe… samūhaneyyā’’ti (dī. ni. 2.216). Idaṃ sabbamakāraṇaṃ. Na hi buddhā appayojanaṃ vācaṃ nicchārenti, pageva sikkhāpadaṃ, tenevāha aṭṭhakathāyaṃ ‘‘tañhi imassa anupaññattisadisa’’ntiādi. Anupaññatti ca nippayojanā natthi, taṃsadisañcetaṃ, na nippayojananti dassitaṃ hoti, evaṃ sante ko panettha visesoti? Tato āha ‘‘paṭhamasikkhāpade ekassa pīḷā katā, dutiye dvinnaṃ, ayamettha viseso’’ti. Iminā atthavisesena ko panañño atirekattho dassitoti? Porāṇagaṇṭhipade tāva vuttaṃ ‘‘ekasmimpi vatthusmiṃ ubhinnaṃ pīḷā kātuṃ vaṭṭatīti ayamatirekattho dassito’’ti. Tenetaṃ dīpeti ‘‘na kevalaṃ paṭiladdhacīvaragaṇanāyeva āpattigaṇanā, pīḷitapuggalasaṅkhātavatthugaṇanāyapī’’ti.

ហោន្តិ ចេត្ថ –

Honti cettha –

‘‘វត្ថុតោ គណនាយាបិ, សិយា អាបត្តិ នេកតា;

‘‘Vatthuto gaṇanāyāpi, siyā āpatti nekatā;

ឥតិ សន្ទស្សនត្ថញ្ច, ទុតិយូបក្ខដំ ឥធ។

Iti sandassanatthañca, dutiyūpakkhaṭaṃ idha.

‘‘កាយសំសគ្គសិក្ខាយ, វិភង្គេ វិយ កិន្តេតំ;

‘‘Kāyasaṃsaggasikkhāya, vibhaṅge viya kintetaṃ;

ឯកិត្ថិយាបិ នេកតា, អាបត្តីនំ បយោគតោ’’តិ។

Ekitthiyāpi nekatā, āpattīnaṃ payogato’’ti.

អបិចេតំ សិក្ខាបទំ តំជាតិកេសុ សិក្ខាបទេសុ សព្ពេសុបិ គហេតព្ពវិនិច្ឆយស្ស នយទស្សនប្បយោជនន្តិ វេទិតព្ពំ។ អាហ ច –

Apicetaṃ sikkhāpadaṃ taṃjātikesu sikkhāpadesu sabbesupi gahetabbavinicchayassa nayadassanappayojananti veditabbaṃ. Āha ca –

‘‘អញ្ញាតិកាយ ពហុតាយ វិមិស្សតាយ,

‘‘Aññātikāya bahutāya vimissatāya,

អាបត្តិយាបិ ពហុតា ច វិមិស្សតា ច;

Āpattiyāpi bahutā ca vimissatā ca;

ឥច្ចេវមាទិវិធិសម្ភវទស្សនត្ថំ,

Iccevamādividhisambhavadassanatthaṃ,

សត្ថា ឧបក្ខដមិទំ ទុតិយំ អវោចា’’តិ។

Satthā upakkhaṭamidaṃ dutiyaṃ avocā’’ti.

តស្សាយំ សង្ខេបតោ អធិប្បាយបុព្ពង្គមា វិចារណា – បុរាណចីវរំ ឯកមេវ ភិក្ខុ ភិក្ខុនីហិ ទ្វីហិ, ពហូហិ វា ធោវាបេតិ, ភិក្ខុនិគណនាយ បាចិត្តិយគណនា, តថា ទ្វិន្នំ, ពហូនំ វា សាធារណំ ឯកមេវ ចីវរំ អញ្ញត្រ បារិវត្តកា បដិគ្គណ្ហាតិ, ឥធាបិ តថា ទ្វិន្នំ, ពហូនំ វា សាធារណមេកំ វិញ្ញាបេតិ, វិញ្ញត្តបុគ្គលគណនាយ អាបត្តិគណនា។ តថា អញ្ញេសុបិ ឯវរូបេសុ សិក្ខាបទេសុ នយោ នេតព្ពោ។ អយំ តាវ ពហុតាយ នយោ។ មិស្សតាយ បន ញាតិកាយ, អញ្ញាតិកាយ ច ឯកំ ធោវាបេតិ, ឯកតោ និដ្ឋាបនេ ឯកំ បាចិត្តិយំ។ អថ ញាតិកា បឋមំ ថោកំ ធោវិត្វា ឋិតា, បុន អញ្ញាតិកា សុធោតំ ករោតិ, និស្សគ្គិយំ។ អថ អញ្ញាតិកា បឋមំ ធោវតិ, បច្ឆា ញាតិកា សុធោតំ ករោតិ, អញ្ញាតិកាយ បយោគវសេន ភិក្ខុនោ ទុក្កដមេវ។ អញ្ញាតិកាយ ច ញាតិកាយ ច អញ្ញាតិកសញ្ញី, វេមតិកោ, ញាតិកសញ្ញី វា ធោវាបេតិ, យថាវុត្តនយេន និស្សគ្គិយទុក្កដាទិអាបត្តិភេទគណនា វេទិតព្ពា។ តថា អញ្ញាតិកាយ ច ញាតិកាយ ច សន្តកំ ចីវរំ ឧភោហិ ឯកតោ ទិយ្យមានំ បដិគ្គណ្ហន្តស្ស , អញ្ញាតិកាយ ឯវ ហត្ថតោ បដិគ្គណ្ហន្តស្ស ច និស្សគ្គិយមេវ។ អថ ញាតិកាយ អនាបត្តិ។ អថ ឧភោសុ អញ្ញាតិកាទិសញ្ញី វុត្តនយេនេវ និស្សគ្គិយទុក្កដាទិអាបត្តិភេទគណនា វេទិតព្ពា។ តថា អញ្ញាតកវិញ្ញត្តិសិក្ខាបទេសុបិ យថាសម្ភវំ នយោ នេតព្ពោ។ អយំ មិស្សតាយ នយោ។ អាទិ-សទ្ទេន បន អនេកេ អញ្ញាតិកា វិញ្ញត្តាវិញ្ញត្តបុគ្គលគណនាយ ទុក្កដំ។ ឯកោ ទេតិ, ឯកោ ន ទេតិ, និស្សគ្គិយំ។ អថ អវិញ្ញត្តោ ទេតិ, ន និស្សគ្គិយំ។ អថ វិញ្ញត្តាវិញ្ញត្តានំ សាធារណំ វិញ្ញត្តោ ទេតិ, និស្សគ្គិយមេវ។ ឧភោ ទេន្តិ, និស្សគ្គិយមេវ។ អវិញ្ញត្តោ ទេតិ, និស្សគ្គិយេន អនាបត្តិ។ វិញ្ញត្តស្ស វចនេន អវិញ្ញត្តោ ទេតិ, អនាបត្តិ ឯវ។ តថា ឧបក្ខដាទីសុបិ យថាសម្ភវំ នយោ នេតព្ពោ។

Tassāyaṃ saṅkhepato adhippāyapubbaṅgamā vicāraṇā – purāṇacīvaraṃ ekameva bhikkhu bhikkhunīhi dvīhi, bahūhi vā dhovāpeti, bhikkhunigaṇanāya pācittiyagaṇanā, tathā dvinnaṃ, bahūnaṃ vā sādhāraṇaṃ ekameva cīvaraṃ aññatra pārivattakā paṭiggaṇhāti, idhāpi tathā dvinnaṃ, bahūnaṃ vā sādhāraṇamekaṃ viññāpeti, viññattapuggalagaṇanāya āpattigaṇanā. Tathā aññesupi evarūpesu sikkhāpadesu nayo netabbo. Ayaṃ tāva bahutāya nayo. Missatāya pana ñātikāya, aññātikāya ca ekaṃ dhovāpeti, ekato niṭṭhāpane ekaṃ pācittiyaṃ. Atha ñātikā paṭhamaṃ thokaṃ dhovitvā ṭhitā, puna aññātikā sudhotaṃ karoti, nissaggiyaṃ. Atha aññātikā paṭhamaṃ dhovati, pacchā ñātikā sudhotaṃ karoti, aññātikāya payogavasena bhikkhuno dukkaṭameva. Aññātikāya ca ñātikāya ca aññātikasaññī, vematiko, ñātikasaññī vā dhovāpeti, yathāvuttanayena nissaggiyadukkaṭādiāpattibhedagaṇanā veditabbā. Tathā aññātikāya ca ñātikāya ca santakaṃ cīvaraṃ ubhohi ekato diyyamānaṃ paṭiggaṇhantassa , aññātikāya eva hatthato paṭiggaṇhantassa ca nissaggiyameva. Atha ñātikāya anāpatti. Atha ubhosu aññātikādisaññī vuttanayeneva nissaggiyadukkaṭādiāpattibhedagaṇanā veditabbā. Tathā aññātakaviññattisikkhāpadesupi yathāsambhavaṃ nayo netabbo. Ayaṃ missatāya nayo. Ādi-saddena pana aneke aññātikā viññattāviññattapuggalagaṇanāya dukkaṭaṃ. Eko deti, eko na deti, nissaggiyaṃ. Atha aviññatto deti, na nissaggiyaṃ. Atha viññattāviññattānaṃ sādhāraṇaṃ viññatto deti, nissaggiyameva. Ubho denti, nissaggiyameva. Aviññatto deti, nissaggiyena anāpatti. Viññattassa vacanena aviññatto deti, anāpatti eva. Tathā upakkhaṭādīsupi yathāsambhavaṃ nayo netabbo.

ទុតិយឧបក្ខដសិក្ខាបទវណ្ណនា និដ្ឋិតា។

Dutiyaupakkhaṭasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā.







Related texts:



តិបិដក (មូល) • Tipiṭaka (Mūla) / វិនយបិដក • Vinayapiṭaka / មហាវិភង្គ • Mahāvibhaṅga / ៩. ទុតិយឧបក្ខដសិក្ខាបទំ • 9. Dutiyaupakkhaṭasikkhāpadaṃ

អដ្ឋកថា • Aṭṭhakathā / វិនយបិដក (អដ្ឋកថា) • Vinayapiṭaka (aṭṭhakathā) / មហាវិភង្គ-អដ្ឋកថា • Mahāvibhaṅga-aṭṭhakathā / ៩. ទុតិយឧបក្ខដសិក្ខាបទវណ្ណនា • 9. Dutiyaupakkhaṭasikkhāpadavaṇṇanā

ដីកា • Tīkā / វិនយបិដក (ដីកា) • Vinayapiṭaka (ṭīkā) / សារត្ថទីបនី-ដីកា • Sāratthadīpanī-ṭīkā / ៨. បឋមឧបក្ខដសិក្ខាបទវណ្ណនា • 8. Paṭhamaupakkhaṭasikkhāpadavaṇṇanā


© 1991-2026 Titi Tudorancea Yoga Bulletin | Titi Tudorancea® is a Registered Trademark | Terms of use and privacy policy
Contact