| Library / Tipiṭaka / តិបិដក • Tipiṭaka / មហាវិភង្គ • Mahāvibhaṅga |
៩. ទុតិយឧបក្ខដសិក្ខាបទំ
9. Dutiyaupakkhaṭasikkhāpadaṃ
៥៣២. តេន សមយេន ពុទ្ធោ ភគវា សាវត្ថិយំ វិហរតិ ជេតវនេ អនាថបិណ្ឌិកស្ស អារាមេ។ តេន ខោ បន សមយេន អញ្ញតរោ បុរិសោ អញ្ញតរំ បុរិសំ ឯតទវោច – ‘‘អយ្យំ ឧបនន្ទំ ចីវរេន អច្ឆាទេស្សាមី’’តិ។ សោបិ ឯវមាហ – ‘‘អហម្បិ អយ្យំ ឧបនន្ទំ ចីវរេន អច្ឆាទេស្សាមី’’តិ។ អស្សោសិ ខោ អញ្ញតរោ បិណ្ឌចារិកោ ភិក្ខុ តេសំ បុរិសានំ ឥមំ កថាសល្លាបំ។ អថ ខោ សោ ភិក្ខុ យេនាយស្មា ឧបនន្ទោ សក្យបុត្តោ តេនុបសង្កមិ; ឧបសង្កមិត្វា អាយស្មន្តំ ឧបនន្ទំ សក្យបុត្តំ ឯតទវោច – ‘‘មហាបុញ្ញោសិ ត្វំ, អាវុសោ ឧបនន្ទ។ អមុកស្មិំ ឱកាសេ អញ្ញតរោ បុរិសោ អញ្ញតរំ បុរិសំ ឯតទវោច – ‘អយ្យំ ឧបនន្ទំ ចីវរេន អច្ឆាទេស្សាមី’តិ។ សោបិ ឯវមាហ – ‘អហម្បិ អយ្យំ ឧបនន្ទំ ចីវរេន អច្ឆាទេស្សាមី’’’តិ។ ‘‘អត្ថាវុសោ, មំ តេ ឧបដ្ឋាកា’’តិ។
532. Tena samayena buddho bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena aññataro puriso aññataraṃ purisaṃ etadavoca – ‘‘ayyaṃ upanandaṃ cīvarena acchādessāmī’’ti. Sopi evamāha – ‘‘ahampi ayyaṃ upanandaṃ cīvarena acchādessāmī’’ti. Assosi kho aññataro piṇḍacāriko bhikkhu tesaṃ purisānaṃ imaṃ kathāsallāpaṃ. Atha kho so bhikkhu yenāyasmā upanando sakyaputto tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā āyasmantaṃ upanandaṃ sakyaputtaṃ etadavoca – ‘‘mahāpuññosi tvaṃ, āvuso upananda. Amukasmiṃ okāse aññataro puriso aññataraṃ purisaṃ etadavoca – ‘ayyaṃ upanandaṃ cīvarena acchādessāmī’ti. Sopi evamāha – ‘ahampi ayyaṃ upanandaṃ cīvarena acchādessāmī’’’ti. ‘‘Atthāvuso, maṃ te upaṭṭhākā’’ti.
អថ ខោ អាយស្មា ឧបនន្ទោ សក្យបុត្តោ យេន តេ បុរិសា តេនុបសង្កមិ; ឧបសង្កមិត្វា តេ បុរិសេ ឯតទវោច – ‘‘សច្ចំ កិរ មំ តុម្ហេ, អាវុសោ, ចីវរេហិ អច្ឆាទេតុកាមាត្ថា’’តិ? ‘‘អបិ នយ្យ, ឯវំ ហោតិ – ‘អយ្យំ ឧបនន្ទំ ចីវរេហិ អច្ឆាទេស្សាមា’’’តិ។ ‘‘សចេ ខោ មំ តុម្ហេ , អាវុសោ, ចីវរេហិ អច្ឆាទេតុកាមាត្ថ, ឯវរូបេន ចីវរេន អច្ឆាទេថ, ក្យាហំ តេហិ អច្ឆន្នោបិ ករិស្សាមិ, យានាហំ ន បរិភុញ្ជិស្សាមី’’តិ ។ អថ ខោ តេ បុរិសា ឧជ្ឈាយន្តិ ខិយ្យន្តិ វិបាចេន្តិ – ‘‘មហិច្ឆា ឥមេ សមណា សក្យបុត្តិយា អសន្តុដ្ឋា។ នយិមេ សុករា ចីវរេហិ អច្ឆាទេតុំ។ កថញ្ហិ នាម អយ្យោ ឧបនន្ទោ អម្ហេហិ បុព្ពេ អប្បវារិតោ ឧបសង្កមិត្វា ចីវរេ វិកប្បំ អាបជ្ជិស្សតី’’តិ!
Atha kho āyasmā upanando sakyaputto yena te purisā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā te purise etadavoca – ‘‘saccaṃ kira maṃ tumhe, āvuso, cīvarehi acchādetukāmātthā’’ti? ‘‘Api nayya, evaṃ hoti – ‘ayyaṃ upanandaṃ cīvarehi acchādessāmā’’’ti. ‘‘Sace kho maṃ tumhe , āvuso, cīvarehi acchādetukāmāttha, evarūpena cīvarena acchādetha, kyāhaṃ tehi acchannopi karissāmi, yānāhaṃ na paribhuñjissāmī’’ti . Atha kho te purisā ujjhāyanti khiyyanti vipācenti – ‘‘mahicchā ime samaṇā sakyaputtiyā asantuṭṭhā. Nayime sukarā cīvarehi acchādetuṃ. Kathañhi nāma ayyo upanando amhehi pubbe appavārito upasaṅkamitvā cīvare vikappaṃ āpajjissatī’’ti!
អស្សោសុំ ខោ ភិក្ខូ តេសំ បុរិសានំ ឧជ្ឈាយន្តានំ ខិយ្យន្តានំ វិបាចេន្តានំ។ យេ តេ ភិក្ខូ អប្បិច្ឆា…បេ.… តេ ឧជ្ឈាយន្តិ ខិយ្យន្តិ វិបាចេន្តិ – ‘‘កថញ្ហិ នាម អាយស្មា ឧបនន្ទោ សក្យបុត្តោ បុព្ពេ អប្បវារិតោ គហបតិកេ ឧបសង្កមិត្វា ចីវរេ វិកប្បំ អាបជ្ជិស្សតី’’តិ! អថ ខោ តេ ភិក្ខូ អាយស្មន្តំ ឧបនន្ទំ សក្យបុត្តំ អនេកបរិយាយេន វិគរហិត្វា ភគវតោ ឯតមត្ថំ អារោចេសុំ…បេ.… ‘‘សច្ចំ កិរ ត្វំ, ឧបនន្ទ, បុព្ពេ អប្បវារិតោ គហបតិកេ ឧបសង្កមិត្វា ចីវរេ វិកប្បំ អាបជ្ជសី’’តិ? ‘‘សច្ចំ, ភគវា’’តិ។ ‘‘ញាតកា តេ, ឧបនន្ទ, អញ្ញាតកា’’តិ? ‘‘អញ្ញាតកា, ភគវា’’តិ។ ‘‘អញ្ញាតកោ, មោឃបុរិស, អញ្ញាតកានំ ន ជានាតិ បតិរូបំ វា អប្បតិរូបំ វា សន្តំ វា អសន្តំ វា។ តត្ថ នាម ត្វំ, មោឃបុរិស, បុព្ពេ អប្បវារិតោ អញ្ញាតកេ គហបតិកេ ឧបសង្កមិត្វា ចីវរេ វិកប្បំ អាបជ្ជិស្សសិ! នេតំ, មោឃបុរិស, អប្បសន្នានំ វា បសាទាយ…បេ.… ឯវញ្ច បន, ភិក្ខវេ, ឥមំ សិក្ខាបទំ ឧទ្ទិសេយ្យាថ –
Assosuṃ kho bhikkhū tesaṃ purisānaṃ ujjhāyantānaṃ khiyyantānaṃ vipācentānaṃ. Ye te bhikkhū appicchā…pe… te ujjhāyanti khiyyanti vipācenti – ‘‘kathañhi nāma āyasmā upanando sakyaputto pubbe appavārito gahapatike upasaṅkamitvā cīvare vikappaṃ āpajjissatī’’ti! Atha kho te bhikkhū āyasmantaṃ upanandaṃ sakyaputtaṃ anekapariyāyena vigarahitvā bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ…pe… ‘‘saccaṃ kira tvaṃ, upananda, pubbe appavārito gahapatike upasaṅkamitvā cīvare vikappaṃ āpajjasī’’ti? ‘‘Saccaṃ, bhagavā’’ti. ‘‘Ñātakā te, upananda, aññātakā’’ti? ‘‘Aññātakā, bhagavā’’ti. ‘‘Aññātako, moghapurisa, aññātakānaṃ na jānāti patirūpaṃ vā appatirūpaṃ vā santaṃ vā asantaṃ vā. Tattha nāma tvaṃ, moghapurisa, pubbe appavārito aññātake gahapatike upasaṅkamitvā cīvare vikappaṃ āpajjissasi! Netaṃ, moghapurisa, appasannānaṃ vā pasādāya…pe… evañca pana, bhikkhave, imaṃ sikkhāpadaṃ uddiseyyātha –
៥៣៣. ‘‘ភិក្ខុំ បនេវ ឧទ្ទិស្ស ឧភិន្នំ អញ្ញាតកានំ គហបតីនំ វា គហបតានីនំ វា បច្ចេកចីវរចេតាបន្នានិ ឧបក្ខដានិ ហោន្តិ – ‘ឥមេហិ មយំ បច្ចេកចីវរចេតាបន្នេហិ បច្ចេកចីវរានិ ចេតាបេត្វា ឥត្ថន្នាមំ ភិក្ខុំ ចីវរេហិ អច្ឆាទេស្សាមា’តិ ; តត្រ ចេ សោ ភិក្ខុ បុព្ពេ អប្បវារិតោ ឧបសង្កមិត្វា ចីវរេ វិកប្បំ អាបជ្ជេយ្យ – ‘សាធុ វត មំ អាយស្មន្តោ ឥមេហិ បច្ចេកចីវរចេតាបន្នេហិ ឯវរូបំ វា ឯវរូបំ វា ចីវរំ ចេតាបេត្វា អច្ឆាទេថ, ឧភោវ សន្តា ឯកេនា’តិ, កល្យាណកម្យតំ ឧបាទាយ, និស្សគ្គិយំ បាចិត្តិយ’’ន្តិ។
533.‘‘Bhikkhuṃ paneva uddissa ubhinnaṃ aññātakānaṃ gahapatīnaṃ vā gahapatānīnaṃ vā paccekacīvaracetāpannāni upakkhaṭāni honti – ‘imehi mayaṃ paccekacīvaracetāpannehi paccekacīvarāni cetāpetvā itthannāmaṃ bhikkhuṃ cīvarehi acchādessāmā’ti ; tatra ce so bhikkhu pubbe appavārito upasaṅkamitvā cīvare vikappaṃ āpajjeyya – ‘sādhu vata maṃ āyasmanto imehi paccekacīvaracetāpannehi evarūpaṃ vā evarūpaṃ vā cīvaraṃ cetāpetvā acchādetha, ubhova santā ekenā’ti, kalyāṇakamyataṃ upādāya, nissaggiyaṃ pācittiya’’nti.
៥៣៤. ភិក្ខុំ បនេវ ឧទ្ទិស្សាតិ ភិក្ខុស្សត្ថាយ, ភិក្ខុំ អារម្មណំ ករិត្វា, ភិក្ខុំ អច្ឆាទេតុកាមា។
534.Bhikkhuṃpaneva uddissāti bhikkhussatthāya, bhikkhuṃ ārammaṇaṃ karitvā, bhikkhuṃ acchādetukāmā.
ឧភិន្នន្តិ ទ្វិន្នំ។
Ubhinnanti dvinnaṃ.
អញ្ញាតកា នាម មាតិតោ វា បិតិតោ វា យាវ សត្តមា បិតាមហយុគា អសម្ពទ្ធា។
Aññātakā nāma mātito vā pitito vā yāva sattamā pitāmahayugā asambaddhā.
គហបតី នាម យេ កេចិ អគារ អជ្ឈាវសន្តិ។
Gahapatī nāma ye keci agāra ajjhāvasanti.
គហបតានិយោ នាម យា កាចិ អគារំ អជ្ឈាវសន្តិ។
Gahapatāniyo nāma yā kāci agāraṃ ajjhāvasanti.
ចីវរចេតាបន្នានិ នាម ហិរញ្ញា វា សុវណ្ណា វា មុត្តា វា មណី វា បវាឡា វា ផលិកា វា បដកា វា សុត្តា វា កប្បាសា វា។
Cīvaracetāpannāni nāma hiraññā vā suvaṇṇā vā muttā vā maṇī vā pavāḷā vā phalikā vā paṭakā vā suttā vā kappāsā vā.
ឥមេហិ បច្ចេកចីវរចេតាបន្នេហិតិ បច្ចុបដ្ឋិតេហិ។
Imehi paccekacīvaracetāpannehiti paccupaṭṭhitehi.
ចេតាបេត្វាតិ បរិវត្តេត្វា។
Cetāpetvāti parivattetvā.
អច្ឆាទេស្សាមាតិ ទស្សាម។
Acchādessāmāti dassāma.
តត្រ ចេ សោ ភិក្ខូតិ យំ ភិក្ខុំ ឧទ្ទិស្ស ចីវរចេតាបន្នានិ ឧបក្ខដានិ ហោន្តិ សោ ភិក្ខុ។
Tatra ce so bhikkhūti yaṃ bhikkhuṃ uddissa cīvaracetāpannāni upakkhaṭāni honti so bhikkhu.
បុព្ពេ អប្បវារិតោតិ បុព្ពេ អវុត្តោ ហោតិ – ‘‘កីទិសេន តេ, ភន្តេ, ចីវរេន អត្ថោ, កីទិសំ តេ ចីវរំ ចេតាបេមា’’តិ។
Pubbe appavāritoti pubbe avutto hoti – ‘‘kīdisena te, bhante, cīvarena attho, kīdisaṃ te cīvaraṃ cetāpemā’’ti.
ឧបសង្កមិត្វាតិ ឃរំ គន្ត្វា យត្ថ កត្ថចិ ឧបសង្កមិត្វា។
Upasaṅkamitvāti gharaṃ gantvā yattha katthaci upasaṅkamitvā.
ចីវរេ វិកប្បំ អាបជ្ជេយ្យាតិ អាយតំ វា ហោតុ វិត្ថតំ វា អប្បិតំ វា សណ្ហំ វា។
Cīvare vikappaṃ āpajjeyyāti āyataṃ vā hotu vitthataṃ vā appitaṃ vā saṇhaṃ vā.
ឥមេហិ បច្ចេកចីវរចេតាបន្នេហីតិ បច្ចុបដ្ឋិតេហិ។
Imehi paccekacīvaracetāpannehīti paccupaṭṭhitehi.
ឯវរូបំ វា ឯវរូបំ វាតិ អាយតំ វា វិត្ថតំ វា អប្បិតំ វា សណ្ហំ វា។
Evarūpaṃ vā evarūpaṃ vāti āyataṃ vā vitthataṃ vā appitaṃ vā saṇhaṃ vā.
ចេតាបេត្វាតិ បរិវត្តេត្វា។
Cetāpetvāti parivattetvā.
អច្ឆាទេថាតិ ទជ្ជេថ។
Acchādethāti dajjetha.
ឧភោវ សន្តា ឯកេនាតិ ទ្វេបិ ជនា ឯកេន។
Ubhova santā ekenāti dvepi janā ekena.
កល្យាណកម្យតំ ឧបាទាយាតិ សាធត្ថិកោ មហគ្ឃត្ថិកោ។
Kalyāṇakamyataṃ upādāyāti sādhatthiko mahagghatthiko.
តស្ស វចនេន អាយតំ វា វិត្ថតំ វា អប្បិតំ វា សណ្ហំ វា ចេតាបេន្តិ, បយោគេ ទុក្កដំ។ បដិលាភេន និស្សគ្គិយំ ហោតិ។ និស្សជ្ជិតព្ពំ សង្ឃស្ស វា គណស្ស វា បុគ្គលស្ស វា។ ឯវញ្ច បន, ភិក្ខវេ, និស្សជ្ជិតព្ពំ…បេ.… ឥទំ មេ, ភន្តេ, ចីវរំ បុព្ពេ អប្បវារិតោ អញ្ញាតកេ គហបតិកេ ឧបសង្កមិត្វា ចីវរេ វិកប្បំ អាបន្នំ និស្សគ្គិយំ។ ឥមាហំ សង្ឃស្ស និស្សជ្ជាមីតិ…បេ.… ទទេយ្យាតិ…បេ.… ទទេយ្យុន្តិ…បេ.… អាយស្មតោ ទម្មីតិ។
Tassa vacanena āyataṃ vā vitthataṃ vā appitaṃ vā saṇhaṃ vā cetāpenti, payoge dukkaṭaṃ. Paṭilābhena nissaggiyaṃ hoti. Nissajjitabbaṃ saṅghassa vā gaṇassa vā puggalassa vā. Evañca pana, bhikkhave, nissajjitabbaṃ…pe… idaṃ me, bhante, cīvaraṃ pubbe appavārito aññātake gahapatike upasaṅkamitvā cīvare vikappaṃ āpannaṃ nissaggiyaṃ. Imāhaṃ saṅghassa nissajjāmīti…pe… dadeyyāti…pe… dadeyyunti…pe… āyasmato dammīti.
៥៣៥. អញ្ញាតកេ អញ្ញាតកសញ្ញី បុព្ពេ អប្បវារិតោ គហបតិកេ ឧបសង្កមិត្វា ចីវរេ វិកប្បំ អាបជ្ជតិ, និស្សគ្គិយំ បាចិត្តិយំ។ អញ្ញាតកេ វេមតិកោ បុព្ពេ អប្បវារិតោ គហបតិកេ ឧបសង្កមិត្វា ចីវរេ វិកប្បំ អាបជ្ជតិ, និស្សគ្គិយំ បាចិត្តិយំ។ អញ្ញាតកេ ញាតកសញ្ញី បុព្ពេ អប្បវារិតោ គហបតិកេ ឧបសង្កមិត្វា ចីវរេ វិកប្បំ អាបជ្ជតិ, និស្សគ្គិយំ បាចិត្តិយំ។
535. Aññātake aññātakasaññī pubbe appavārito gahapatike upasaṅkamitvā cīvare vikappaṃ āpajjati, nissaggiyaṃ pācittiyaṃ. Aññātake vematiko pubbe appavārito gahapatike upasaṅkamitvā cīvare vikappaṃ āpajjati, nissaggiyaṃ pācittiyaṃ. Aññātake ñātakasaññī pubbe appavārito gahapatike upasaṅkamitvā cīvare vikappaṃ āpajjati, nissaggiyaṃ pācittiyaṃ.
ញាតកេ អញ្ញាតកសញ្ញី, អាបត្តិ ទុក្កដស្ស។ ញាតកេ វេមតិកោ, អាបត្តិ ទុក្កដស្ស។ ញាតកេ ញាតកសញ្ញី, អនាបត្តិ។
Ñātake aññātakasaññī, āpatti dukkaṭassa. Ñātake vematiko, āpatti dukkaṭassa. Ñātake ñātakasaññī, anāpatti.
៥៣៦. អនាបត្តិ – ញាតកានំ, បវារិតានំ, អញ្ញស្សត្ថាយ, អត្តនោ ធនេន, មហគ្ឃំ ចេតាបេតុកាមានំ អប្បគ្ឃំ ចេតាបេតិ, ឧម្មត្តកស្ស, អាទិកម្មិកស្សាតិ។
536. Anāpatti – ñātakānaṃ, pavāritānaṃ, aññassatthāya, attano dhanena, mahagghaṃ cetāpetukāmānaṃ appagghaṃ cetāpeti, ummattakassa, ādikammikassāti.
ទុតិយឧបក្ខដសិក្ខាបទំ និដ្ឋិតំ នវមំ។
Dutiyaupakkhaṭasikkhāpadaṃ niṭṭhitaṃ navamaṃ.
Related texts:
អដ្ឋកថា • Aṭṭhakathā / វិនយបិដក (អដ្ឋកថា) • Vinayapiṭaka (aṭṭhakathā) / មហាវិភង្គ-អដ្ឋកថា • Mahāvibhaṅga-aṭṭhakathā / ៩. ទុតិយឧបក្ខដសិក្ខាបទវណ្ណនា • 9. Dutiyaupakkhaṭasikkhāpadavaṇṇanā
ដីកា • Tīkā / វិនយបិដក (ដីកា) • Vinayapiṭaka (ṭīkā) / សារត្ថទីបនី-ដីកា • Sāratthadīpanī-ṭīkā / ៨. បឋមឧបក្ខដសិក្ខាបទវណ្ណនា • 8. Paṭhamaupakkhaṭasikkhāpadavaṇṇanā
ដីកា • Tīkā / វិនយបិដក (ដីកា) • Vinayapiṭaka (ṭīkā) / វជិរពុទ្ធិ-ដីកា • Vajirabuddhi-ṭīkā / ៩. ទុតិយឧបក្ខដសិក្ខាបទវណ្ណនា • 9. Dutiyaupakkhaṭasikkhāpadavaṇṇanā
ដីកា • Tīkā / វិនយបិដក (ដីកា) • Vinayapiṭaka (ṭīkā) / វិមតិវិនោទនី-ដីកា • Vimativinodanī-ṭīkā / ៩. ទុតិយឧបក្ខដសិក្ខាបទវណ្ណនា • 9. Dutiyaupakkhaṭasikkhāpadavaṇṇanā
