| Library / Tipiṭaka / ਤਿਪਿਟਕ • Tipiṭaka / ਸਂਯੁਤ੍ਤਨਿਕਾਯ (ਟੀਕਾ) • Saṃyuttanikāya (ṭīkā) |
੭. ਦੁਕ੍ਕਰਸੁਤ੍ਤવਣ੍ਣਨਾ
7. Dukkarasuttavaṇṇanā
੧੭. ਦੁਕ੍ਖਂ ਤਿਤਿਕ੍ਖਨ੍ਤਿ ਦੁਤ੍ਤਿਤਿਕ੍ਖਂ। ਤਞ੍ਚ ਦੁਕ੍ਖਮਂ ਦੁਸ੍ਸਹਨਂ ਆਰਮ੍ਭવਸੇਨ ਦੁਕ੍ਕਰਂ, ਅਨੁਯੁਞ੍ਜਨવਸੇਨ ਦੁਤ੍ਤਿਤਿਕ੍ਖਨ੍ਤਿ। ਅਬ੍ਯਤ੍ਤੇਨਾਤਿ ਸਾਮਞ੍ਞਸ੍ਸ ਉਪਕਾਰਾਨੁਪਕਾਰੇ ਧਮ੍ਮੇ ਜਾਨਨਸਮਤ੍ਥਾਯ વੇਯ੍ਯਤ੍ਤਿਯਸਙ੍ਖਾਤਾਯ ਪਞ੍ਞਾਯ ਅਭਾવਤੋ ਨ ਬ੍ਯਤ੍ਤੇਨ। ਤੇਨਾਹ ‘‘ਬਾਲੇਨਾ’’ਤਿ। ਯਸ੍ਮਿਂ ਧਮ੍ਮੇ ਸਤਿ ਸਮਣੋਤਿ વੁਚ੍ਚਤਿ, ਤਂ ਸਾਮਞ੍ਞਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਸਮਣਧਮ੍ਮੋ’’ਤਿ। ਇਮਿਨਾਤਿ ‘‘ਦੁਕ੍ਕਰਂ ਦੁਤ੍ਤਿਤਿਕ੍ਖਞ੍ਚ, ਅਬ੍ਯਤ੍ਤੇਨ ਚ ਸਾਮਞ੍ਞ’’ਨ੍ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਗਾਥਦ੍ਧੇਨ ਇਦਂ ਦਸ੍ਸੇਤੀਤਿ ਇਦਂ ਇਦਾਨਿ વੁਚ੍ਚਮਾਨਂ ਅਤ੍ਥਜਾਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ। ਅਭਿਦਨ੍ਤਨ੍ਤਿ ਅਭਿਭવਨਦਨ੍ਤਂ, ਉਪਰਿਦਨ੍ਤਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ। ਸੋ ਹਿ ਇਤਰਂ ਮੁਸਲਂ વਿਯ ਉਦੁਕ੍ਖਲਂ વਿਸੇਸਤੋ ਕਸ੍ਸਚਿ ਖਾਦਨਕਾਲੇ ਅਭਿਭੁਯ੍ਯ વਤ੍ਤਤਿ। ਆਧਾਯਾਤਿ ਨਿਪ੍ਪੀਲ਼ਨવਸੇਨੇવ ਠਪੇਤ੍વਾ। ਤਾਲੁਂ ਆਹਚ੍ਚਾਤਿ ਤਾਲੁਪਦੇਸਮਾਹਨਿਤ੍વਾ વਿਯ। ਚੇਤਸਾਤਿ ਕੁਸਲਚਿਤ੍ਤੇਨ। ਚਿਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਅਕੁਸਲਚਿਤ੍ਤਂ। ਅਭਿਨਿਗ੍ਗਣ੍ਹਿਤ੍વਾਤਿ ਯਥਾ ਅਤਿਸਮੁਦਾਚਾਰੋ ਨ ਹੋਤਿ, ਏવਂ વਿਬਾਧਨવਸੇਨ ਨਿਗ੍ਗਹੇਤ੍વਾ। ਆਪਾਣਕੋਟਿਕਨ੍ਤਿ ਪਾਣਕੋਟਿਪਰਿਯੋਸਾਨਂ, ਪਰਿਜੀવਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ। ਸਮ੍ਬਾਧੇਤੀਤਿ ਸਮ੍ਬਾਧੋ, ਅਨ੍ਤਰਾਯਿਕੋ। ਬਹੂ ਪਰਿਸ੍ਸਯਾਤਿ ਅਯੋਨਿਸੋ ਕਾਮવਿਤਕ੍ਕਾਦਿવਸੇਨ।
17. Dukkhaṃ titikkhanti duttitikkhaṃ. Tañca dukkhamaṃ dussahanaṃ ārambhavasena dukkaraṃ, anuyuñjanavasena duttitikkhanti. Abyattenāti sāmaññassa upakārānupakāre dhamme jānanasamatthāya veyyattiyasaṅkhātāya paññāya abhāvato na byattena. Tenāha ‘‘bālenā’’ti. Yasmiṃ dhamme sati samaṇoti vuccati, taṃ sāmaññanti āha ‘‘samaṇadhammo’’ti. Imināti ‘‘dukkaraṃ duttitikkhañca, abyattena ca sāmañña’’nti iminā gāthaddhena idaṃ dassetīti idaṃ idāni vuccamānaṃ atthajātaṃ dasseti. Abhidantanti abhibhavanadantaṃ, uparidantanti attho. So hi itaraṃ musalaṃ viya udukkhalaṃ visesato kassaci khādanakāle abhibhuyya vattati. Ādhāyāti nippīḷanavaseneva ṭhapetvā. Tāluṃ āhaccāti tālupadesamāhanitvā viya. Cetasāti kusalacittena. Cittanti akusalacittaṃ. Abhiniggaṇhitvāti yathā atisamudācāro na hoti, evaṃ vibādhanavasena niggahetvā. Āpāṇakoṭikanti pāṇakoṭipariyosānaṃ, parijīvanti attho. Sambādhetīti sambādho, antarāyiko. Bahū parissayāti ayoniso kāmavitakkādivasena.
ਪਜ੍ਜਤਿ ਚਿਤ੍ਤਮੇਤ੍ਥਾਤਿ ਪਦਂ, ਆਰਮ੍ਮਣਂ। ਇਰਿਯਾਪਥਂ ਏવ ਪਦਂ ਇਰਿਯਾਪਥਪਦਂ।
Pajjati cittametthāti padaṃ, ārammaṇaṃ. Iriyāpathaṃ eva padaṃ iriyāpathapadaṃ.
ਗੀવਾ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਪਾਦਾਤਿ ਗੀવਪਞ੍ਚਮਾਨਿ। ਸਮੋਦਹਨ੍ਤਿ વਾ ਸਮੋਧਾਨਹੇਤੂਤਿ ਅਯਮੇਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥੋਤਿ ਆਹ – ‘‘ਸਮੋਦਹਿਤ੍વਾ વਾ’’ਤਿ, ਸਮ੍ਮਾ ਓਧਾਯ ਅਨ੍ਤੋ ਪવੇਸੇਤ੍વਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ। ਸਕੇ ਆਰਮ੍ਮਣਕਪਾਲੇਤਿ ਗੋਚਰਜ੍ਝਤ੍ਤਂ વਦਤਿ। ਸਮੋਦਹਨ੍ਤਿ ਸਮੋਦਹਨ੍ਤੋ। ਅਨਿਸ੍ਸਿਤੋਤਿ ਤੇਭੂਮਕਧਮ੍ਮੇਸੁ ਕਞ੍ਚਿਪਿ ਧਮ੍ਮਂ ਤਣ੍ਹਾਦਿਟ੍ਠਾਭਿਨਿવੇਸવਸੇਨ ਅਨਿਸ੍ਸਿਤੋ। ਅવਿਹਿਂਸਮਾਨੋ વਿਹਿਂਸਾਨਿਮਿਤ੍ਤਾਨਂ ਪਜਹਨੇਨ। ਉਲ੍ਲੁਮ੍ਪਨਸਭਾવਸਣ੍ਠਿਤੇਨਾਤਿ ਸੀਲਬ੍ਯਸਨਤੋ ਉਦ੍ਧਰਣਰੂਪੇ ਸਣ੍ਠਿਤੇਨ, ਕਰੁਣਾਯੁਤ੍ਤੇਨਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ। ਤੇਨਾਹ ‘‘ਕਾਰੁਞ੍ਞਤਂ ਪਟਿਚ੍ਚਾ’’ਤਿ।
Gīvā cattāro pādāti gīvapañcamāni. Samodahanti vā samodhānahetūti ayamettha atthoti āha – ‘‘samodahitvā vā’’ti, sammā odhāya anto pavesetvāti attho. Sake ārammaṇakapāleti gocarajjhattaṃ vadati. Samodahanti samodahanto. Anissitoti tebhūmakadhammesu kañcipi dhammaṃ taṇhādiṭṭhābhinivesavasena anissito. Avihiṃsamāno vihiṃsānimittānaṃ pajahanena. Ullumpanasabhāvasaṇṭhitenāti sīlabyasanato uddharaṇarūpe saṇṭhitena, karuṇāyuttenāti attho. Tenāha ‘‘kāruññataṃ paṭiccā’’ti.
ਦੁਕ੍ਕਰਸੁਤ੍ਤવਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ।
Dukkarasuttavaṇṇanā niṭṭhitā.
Related texts:
ਤਿਪਿਟਕ (ਮੂਲ) • Tipiṭaka (Mūla) / ਸੁਤ੍ਤਪਿਟਕ • Suttapiṭaka / ਸਂਯੁਤ੍ਤਨਿਕਾਯ • Saṃyuttanikāya / ੭. ਦੁਕ੍ਕਰਸੁਤ੍ਤਂ • 7. Dukkarasuttaṃ
ਅਟ੍ਠਕਥਾ • Aṭṭhakathā / ਸੁਤ੍ਤਪਿਟਕ (ਅਟ੍ਠਕਥਾ) • Suttapiṭaka (aṭṭhakathā) / ਸਂਯੁਤ੍ਤਨਿਕਾਯ (ਅਟ੍ਠਕਥਾ) • Saṃyuttanikāya (aṭṭhakathā) / ੭. ਦੁਕ੍ਕਰਸੁਤ੍ਤવਣ੍ਣਨਾ • 7. Dukkarasuttavaṇṇanā
