| Library / Tipiṭaka / តិបិដក • Tipiṭaka / យមកបាឡិ • Yamakapāḷi |
៤. ធាតុយមកំ
4. Dhātuyamakaṃ
១. បណ្ណត្តិវារោ
1. Paṇṇattivāro
(ក) ឧទ្ទេសោ
(Ka) uddeso
១. អដ្ឋារស ធាតុយោ – ចក្ខុធាតុ, សោតធាតុ, ឃានធាតុ, ជិវ្ហាធាតុ, កាយធាតុ, រូបធាតុ, សទ្ទធាតុ, គន្ធធាតុ, រសធាតុ, ផោដ្ឋព្ពធាតុ, ចក្ខុវិញ្ញាណធាតុ, សោតវិញ្ញាណធាតុ, ឃានវិញ្ញាណធាតុ, ជិវ្ហាវិញ្ញាណធាតុ, កាយវិញ្ញាណធាតុ, មនោធាតុ, មនោវិញ្ញាណធាតុ, ធម្មធាតុ។
1. Aṭṭhārasa dhātuyo – cakkhudhātu, sotadhātu, ghānadhātu, jivhādhātu, kāyadhātu, rūpadhātu, saddadhātu, gandhadhātu, rasadhātu, phoṭṭhabbadhātu, cakkhuviññāṇadhātu, sotaviññāṇadhātu, ghānaviññāṇadhātu, jivhāviññāṇadhātu, kāyaviññāṇadhātu, manodhātu, manoviññāṇadhātu, dhammadhātu.
១. បទសោធនវារោ
1. Padasodhanavāro
(ក) អនុលោមំ
(Ka) anulomaṃ
២. (ក) ចក្ខុ ចក្ខុធាតុ?
2. (Ka) cakkhu cakkhudhātu?
(ខ) ចក្ខុធាតុ ចក្ខុ?
(Kha) cakkhudhātu cakkhu?
(ក) សោតំ សោតធាតុ?
(Ka) sotaṃ sotadhātu?
(ខ) សោតធាតុ សោតំ?…បេ.…
(Kha) sotadhātu sotaṃ?…Pe…
(ក) ចក្ខុវិញ្ញាណំ ចក្ខុវិញ្ញាណធាតុ?
(Ka) cakkhuviññāṇaṃ cakkhuviññāṇadhātu?
(ខ) ចក្ខុវិញ្ញាណធាតុ ចក្ខុវិញ្ញាណំ?…បេ.…
(Kha) cakkhuviññāṇadhātu cakkhuviññāṇaṃ?…Pe…
(ក) មនោ មនោធាតុ?
(Ka) mano manodhātu?
(ខ) មនោធាតុ មនោ?
(Kha) manodhātu mano?
(ក) មនោវិញ្ញាណំ មនោវិញ្ញាណធាតុ?
(Ka) manoviññāṇaṃ manoviññāṇadhātu?
(ខ) មនោវិញ្ញាណធាតុ មនោវិញ្ញាណំ?
(Kha) manoviññāṇadhātu manoviññāṇaṃ?
(ក) ធម្មោ ធម្មធាតុ?
(Ka) dhammo dhammadhātu?
(ខ) ធម្មធាតុ ធម្មោ?
(Kha) dhammadhātu dhammo?
(ខ) បច្ចនីកំ
(Kha) paccanīkaṃ
៣. (ក) ន ចក្ខុ ន ចក្ខុធាតុ?
3. (Ka) na cakkhu na cakkhudhātu?
(ខ) ន ចក្ខុធាតុ ន ចក្ខុ?
(Kha) na cakkhudhātu na cakkhu?
(ក) ន សោតំ ន សោតធាតុ?
(Ka) na sotaṃ na sotadhātu?
(ខ) ន សោតធាតុ ន សោតំ?…បេ.…
(Kha) na sotadhātu na sotaṃ?…Pe…
(ក) ន ចក្ខុវិញ្ញាណំ ន ចក្ខុវិញ្ញាណធាតុ?
(Ka) na cakkhuviññāṇaṃ na cakkhuviññāṇadhātu?
(ខ) ន ចក្ខុវិញ្ញាណធាតុ ន ចក្ខុវិញ្ញាណំ?…បេ.…
(Kha) na cakkhuviññāṇadhātu na cakkhuviññāṇaṃ?…Pe…
(ក) ន មនោ ន មនោធាតុ?
(Ka) na mano na manodhātu?
(ខ) ន មនោធាតុ ន មនោ?
(Kha) na manodhātu na mano?
(ក) ន មនោវិញ្ញាណំ ន មនោវិញ្ញាណធាតុ?
(Ka) na manoviññāṇaṃ na manoviññāṇadhātu?
(ខ) ន មនោវិញ្ញាណធាតុ ន មនោវិញ្ញាណំ?
(Kha) na manoviññāṇadhātu na manoviññāṇaṃ?
(ក) ន ធម្មោ ន ធម្មធាតុ?
(Ka) na dhammo na dhammadhātu?
(ខ) ន ធម្មធាតុ ន ធម្មោ?
(Kha) na dhammadhātu na dhammo?
២. បទសោធនមូលចក្កវារោ
2. Padasodhanamūlacakkavāro
(ក) អនុលោមំ
(Ka) anulomaṃ
៤. (ក) ចក្ខុ ចក្ខុធាតុ?
4. (Ka) cakkhu cakkhudhātu?
(ក) ចក្ខុ ចក្ខុធាតុ?
(Ka) cakkhu cakkhudhātu?
(ខ) ធាតូ ធម្មធាតុ?
(Kha) dhātū dhammadhātu?
(យថា អាយតនយមកេ ចក្កំ ពន្ធិតំ ឯវមិធ ចក្កំ ពន្ធិតព្ពំ។)
(Yathā āyatanayamake cakkaṃ bandhitaṃ evamidha cakkaṃ bandhitabbaṃ.)
(ខ) បច្ចនីកំ
(Kha) paccanīkaṃ
៥. (ក) ន ចក្ខុ ន ចក្ខុធាតុ?
5. (Ka) na cakkhu na cakkhudhātu?
(ខ) ន ធាតូ ន សោតធាតុ?
(Kha) na dhātū na sotadhātu?
(ក) ន ចក្ខុ ន ចក្ខុធាតុ?
(Ka) na cakkhu na cakkhudhātu?
(ខ) ន ធាតូ ន ឃានធាតុ?…បេ.…
(Kha) na dhātū na ghānadhātu?…Pe…
(ក) ន ចក្ខុ ន ចក្ខុធាតុ?
(Ka) na cakkhu na cakkhudhātu?
(ខ) ន ធាតូ ន ធម្មធាតុ?…បេ.…
(Kha) na dhātū na dhammadhātu?…Pe…
(ក) ន ធម្មោ ន ធម្មធាតុ?
(Ka) na dhammo na dhammadhātu?
(ខ) ន ធាតូ ន ចក្ខុធាតុ?…បេ.…
(Kha) na dhātū na cakkhudhātu?…Pe…
(ក) ន ធម្មោ ន ធម្មធាតុ?
(Ka) na dhammo na dhammadhātu?
(ខ) ន ធាតូ ន មនោវិញ្ញាណធាតុ? (ចក្កំ ពន្ធិតព្ពំ)។
(Kha) na dhātū na manoviññāṇadhātu? (Cakkaṃ bandhitabbaṃ).
៣. សុទ្ធធាតុវារោ
3. Suddhadhātuvāro
(ក) អនុលោមំ
(Ka) anulomaṃ
៦. (ក) ចក្ខុ ធាតុ?
6. (Ka) cakkhu dhātu?
(ខ) ធាតូ ចក្ខុ?
(Kha) dhātū cakkhu?
(ក) សោតំ ធាតុ?
(Ka) sotaṃ dhātu?
(ខ) ធាតូ សោតំ?
(Kha) dhātū sotaṃ?
ឃានំ ធាតុ?…បេ.… ជិវ្ហា ធាតុ?… កាយោ ធាតុ?… រូបំ ធាតុ?… សទ្ទោ ធាតុ?… គន្ធោ ធាតុ?… រសោ ធាតុ?… ផោដ្ឋព្ពោ ធាតុ?…
Ghānaṃ dhātu?…Pe… jivhā dhātu?… Kāyo dhātu?… Rūpaṃ dhātu?… Saddo dhātu?… Gandho dhātu?… Raso dhātu?… Phoṭṭhabbo dhātu?…
(ក) ចក្ខុវិញ្ញាណំ ធាតុ?
(Ka) cakkhuviññāṇaṃ dhātu?
(ខ) ធាតូ ចក្ខុវិញ្ញាណំ?
(Kha) dhātū cakkhuviññāṇaṃ?
(ក) សោតវិញ្ញាណំ ធាតុ?
(Ka) sotaviññāṇaṃ dhātu?
(ខ) ធាតូ សោតវិញ្ញាណំ?
(Kha) dhātū sotaviññāṇaṃ?
… ឃានវិញ្ញាណំ?…បេ.… ជិវ្ហាវិញ្ញាណំ?… កាយវិញ្ញាណំ?
… Ghānaviññāṇaṃ?…Pe… jivhāviññāṇaṃ?… Kāyaviññāṇaṃ?
(ក) មនោ ធាតុ?
(Ka) mano dhātu?
(ខ) ធាតូ មនោ?
(Kha) dhātū mano?
(ក) មនោវិញ្ញាណំ ធាតុ?
(Ka) manoviññāṇaṃ dhātu?
(ខ) ធាតូ មនោវិញ្ញាណំ?
(Kha) dhātū manoviññāṇaṃ?
(ក) ធម្មោ ធាតុ?
(Ka) dhammo dhātu?
(ខ) ធាតូ ធម្មោ?
(Kha) dhātū dhammo?
(ខ) បច្ចនីកំ
(Kha) paccanīkaṃ
៧. (ក) ន ចក្ខុ ន ធាតុ?
7. (Ka) na cakkhu na dhātu?
(ខ) ន ធាតូ ន ចក្ខុ?
(Kha) na dhātū na cakkhu?
(ក) ន សោតំ ន ធាតុ?
(Ka) na sotaṃ na dhātu?
(ខ) ន ធាតូ ន សោតំ?
(Kha) na dhātū na sotaṃ?
… ន ឃានំ?… ន ជិវ្ហា?… ន កាយោ?… ន រូបំ? … ន សទ្ទោ?… ន គន្ធោ?… ន រសោ?… ន ផោដ្ឋព្ពោ?
… Na ghānaṃ?… Na jivhā?… Na kāyo?… Na rūpaṃ? … Na saddo?… Na gandho?… Na raso?… Na phoṭṭhabbo?
(ក) ន ចក្ខុវិញ្ញាណំ ន ធាតុ?
(Ka) na cakkhuviññāṇaṃ na dhātu?
(ខ) ន ធាតូ ន ចក្ខុវិញ្ញាណំ?
(Kha) na dhātū na cakkhuviññāṇaṃ?
… ន សោតវិញ្ញាណំ?…បេ.… ន ឃានវិញ្ញាណំ?… ន ជិវ្ហាវិញ្ញាណំ?
… Na sotaviññāṇaṃ?…Pe… na ghānaviññāṇaṃ?… Na jivhāviññāṇaṃ?
(ក) ន កាយវិញ្ញាណំ ន ធាតុ?
(Ka) na kāyaviññāṇaṃ na dhātu?
(ខ) ន ធាតូ ន កាយវិញ្ញាណំ?
(Kha) na dhātū na kāyaviññāṇaṃ?
(ក) ន មនោ ន ធាតុ?
(Ka) na mano na dhātu?
(ខ) ន ធាតូ ន មនោ?
(Kha) na dhātū na mano?
(ក) ន មនោវិញ្ញាណំ ន ធាតុ?
(Ka) na manoviññāṇaṃ na dhātu?
(ខ) ន ធាតូ ន មនោវិញ្ញាណំ?
(Kha) na dhātū na manoviññāṇaṃ?
(ក) ន ធម្មោ ន ធាតុ?
(Ka) na dhammo na dhātu?
(ខ) ន ធាតូ ន ធម្មោ?
(Kha) na dhātū na dhammo?
៤. សុទ្ធធាតុមូលចក្កវារោ
4. Suddhadhātumūlacakkavāro
(ក) អនុលោមំ
(Ka) anulomaṃ
៨. (ក) ចក្ខុ ធាតុ?
8. (Ka) cakkhu dhātu?
(ខ) ធាតូ សោតំ?…បេ.…
(Kha) dhātū sotaṃ?…Pe…
(ក) ចក្ខុ ធាតុ?
(Ka) cakkhu dhātu?
(ខ) ធាតូ ធម្មោ?…បេ.…
(Kha) dhātū dhammo?…Pe…
(ក) ធម្មោ ធាតុ?
(Ka) dhammo dhātu?
(ខ) ធាតូ ចក្ខុ?…បេ.…
(Kha) dhātū cakkhu?…Pe…
(ក) ធម្មោ ធាតុ?
(Ka) dhammo dhātu?
(ខ) ធាតូ មនោវិញ្ញាណំ? (ចក្កំ ពន្ធិតព្ពំ)។
(Kha) dhātū manoviññāṇaṃ? (Cakkaṃ bandhitabbaṃ).
(ខ) បច្ចនីកំ
(Kha) paccanīkaṃ
៩. (ក) ន ចក្ខុ ន ធាតុ?
9. (Ka) na cakkhu na dhātu?
(ខ) ន ធាតូ ន សោតំ?
(Kha) na dhātū na sotaṃ?
(ក) ន ចក្ខុ ន ធាតុ?
(Ka) na cakkhu na dhātu?
(ខ) ន ធាតូ ន ឃានំ?…បេ.…។
(Kha) na dhātū na ghānaṃ?…Pe….
(ក) ន ចក្ខុ ន ធាតុ?
(Ka) na cakkhu na dhātu?
(ខ) ន ធាតូ ន ធម្មោ?…បេ.…
(Kha) na dhātū na dhammo?…Pe…
(ក) ន ធម្មោ ន ធាតុ?
(Ka) na dhammo na dhātu?
(ខ) ន ធាតូ ន ចក្ខុ?…បេ.…
(Kha) na dhātū na cakkhu?…Pe…
(ក) ន ធម្មោ ន ធាតុ?
(Ka) na dhammo na dhātu?
(ខ) ន ធាតូ ន មនោវិញ្ញាណំ? (ចក្កំ ពន្ធិតព្ពំ)។
(Kha) na dhātū na manoviññāṇaṃ? (Cakkaṃ bandhitabbaṃ).
បណ្ណត្តិឧទ្ទេសវារោ។
Paṇṇattiuddesavāro.
(ខ) និទ្ទេសោ
(Kha) niddeso
១. បទសោធនវារោ
1. Padasodhanavāro
(ក) អនុលោមំ
(Ka) anulomaṃ
១០. (ក) ចក្ខុ ចក្ខុធាតូតិ?
10. (Ka) cakkhu cakkhudhātūti?
ទិព្ពចក្ខុ បញ្ញាចក្ខុ ចក្ខុ, ន ចក្ខុធាតុ។ ចក្ខុធាតុ ចក្ខុ ចេវ ចក្ខុធាតុ ច។
Dibbacakkhu paññācakkhu cakkhu, na cakkhudhātu. Cakkhudhātu cakkhu ceva cakkhudhātu ca.
(ខ) ចក្ខុធាតុ ចក្ខូតិ? អាមន្តា។
(Kha) cakkhudhātu cakkhūti? Āmantā.
(ក) សោតំ សោតធាតូតិ?
(Ka) sotaṃ sotadhātūti?
ទិព្ពសោតំ តណ្ហាសោតំ សោតំ, ន សោតធាតុ។ សោតធាតុ សោតញ្ចេវ សោតធាតុ ច។
Dibbasotaṃ taṇhāsotaṃ sotaṃ, na sotadhātu. Sotadhātu sotañceva sotadhātu ca.
(ខ) សោតធាតុ សោតន្តិ? អាមន្តា។
(Kha) sotadhātu sotanti? Āmantā.
(ក) ឃានំ ឃានធាតូតិ? អាមន្តា។
(Ka) ghānaṃ ghānadhātūti? Āmantā.
(ខ) ឃានធាតុ ឃានន្តិ? អាមន្តា។ (ជិវ្ហាបិ ឃានធាតុសទិសា)។
(Kha) ghānadhātu ghānanti? Āmantā. (Jivhāpi ghānadhātusadisā).
(ក) កាយោ កាយធាតូតិ?
(Ka) kāyo kāyadhātūti?
កាយធាតុំ ឋបេត្វា អវសេសោ កាយោ 3, ន កាយធាតុ។ កាយធាតុ កាយោ ចេវ កាយធាតុ ច។
Kāyadhātuṃ ṭhapetvā avaseso kāyo 4, na kāyadhātu. Kāyadhātu kāyo ceva kāyadhātu ca.
(ខ) កាយធាតុ កាយោតិ? អាមន្តា។
(Kha) kāyadhātu kāyoti? Āmantā.
(ក) រូបំ រូបធាតូតិ?
(Ka) rūpaṃ rūpadhātūti?
រូបធាតុំ ឋបេត្វា អវសេសំ រូបំ, ន រូបធាតុ។ រូបធាតុ រូបញ្ចេវ រូបធាតុ ច។
Rūpadhātuṃ ṭhapetvā avasesaṃ rūpaṃ, na rūpadhātu. Rūpadhātu rūpañceva rūpadhātu ca.
(ខ) រូបធាតុ រូបន្តិ? អាមន្តា។ (សទ្ទោ ឃានសទិសោ)។
(Kha) rūpadhātu rūpanti? Āmantā. (Saddo ghānasadiso).
(ក) គន្ធោ គន្ធធាតូតិ?
(Ka) gandho gandhadhātūti?
សីលគន្ធោ សមាធិគន្ធោ បញ្ញាគន្ធោ គន្ធោ, ន គន្ធធាតុ។ គន្ធធាតុ គន្ធោ ចេវ គន្ធធាតុ ច។
Sīlagandho samādhigandho paññāgandho gandho, na gandhadhātu. Gandhadhātu gandho ceva gandhadhātu ca.
(ខ) គន្ធធាតុ គន្ធោតិ? អាមន្តា។
(Kha) gandhadhātu gandhoti? Āmantā.
(ក) រសោ រសធាតូតិ?
(Ka) raso rasadhātūti?
អត្ថរសោ ធម្មរសោ វិមុត្តិរសោ រសោ, ន រសធាតុ។ រសធាតុ រសោ ចេវ រសធាតុ ច។
Attharaso dhammaraso vimuttiraso raso, na rasadhātu. Rasadhātu raso ceva rasadhātu ca.
(ខ) រសធាតុ រសោតិ? អាមន្តា។ (ផោដ្ឋព្ពោ ឃានសទិសោ)។
(Kha) rasadhātu rasoti? Āmantā. (Phoṭṭhabbo ghānasadiso).
(ក) ចក្ខុវិញ្ញាណំ ចក្ខុវិញ្ញាណធាតូតិ? អាមន្តា។
(Ka) cakkhuviññāṇaṃ cakkhuviññāṇadhātūti? Āmantā.
(ខ) ចក្ខុវិញ្ញាណធាតុ ចក្ខុវិញ្ញាណន្តិ? អាមន្តា។
(Kha) cakkhuviññāṇadhātu cakkhuviññāṇanti? Āmantā.
សោតវិញ្ញាណំ…បេ.… ឃានវិញ្ញាណំ… ជិវ្ហាវិញ្ញាណំ… កាយវិញ្ញាណំ…។
Sotaviññāṇaṃ…pe… ghānaviññāṇaṃ… jivhāviññāṇaṃ… kāyaviññāṇaṃ….
(ក) មនោ មនោធាតូតិ?
(Ka) mano manodhātūti?
មនោធាតុំ ឋបេត្វា អវសេសោ មនោ, ន មនោធាតុ។ មនោធាតុ មនោ ចេវ មនោធាតុ ច។
Manodhātuṃ ṭhapetvā avaseso mano, na manodhātu. Manodhātu mano ceva manodhātu ca.
(ខ) មនោធាតុ មនោតិ? អាមន្តា។
(Kha) manodhātu manoti? Āmantā.
(ក) មនោវិញ្ញាណំ មនោវិញ្ញាណធាតូតិ? អាមន្តា។
(Ka) manoviññāṇaṃ manoviññāṇadhātūti? Āmantā.
(ខ) មនោវិញ្ញាណធាតុ មនោវិញ្ញាណន្តិ? អាមន្តា។
(Kha) manoviññāṇadhātu manoviññāṇanti? Āmantā.
(ក) ធម្មោ ធម្មធាតូតិ?
(Ka) dhammo dhammadhātūti?
ធម្មធាតុំ ឋបេត្វា អវសេសោ ធម្មោ, ន ធម្មធាតុ។ ធម្មធាតុ ធម្មោ ចេវ ធម្មធាតុ ច។
Dhammadhātuṃ ṭhapetvā avaseso dhammo, na dhammadhātu. Dhammadhātu dhammo ceva dhammadhātu ca.
(ខ) ធម្មធាតុ ធម្មោតិ? អាមន្តា។
(Kha) dhammadhātu dhammoti? Āmantā.
(ខ) បច្ចនីកំ
(Kha) paccanīkaṃ
១១. (ក) ន ចក្ខុ ន ចក្ខុធាតូតិ? អាមន្តា។
11. (Ka) na cakkhu na cakkhudhātūti? Āmantā.
(ខ) ន ចក្ខុធាតុ ន ចក្ខូតិ?
(Kha) na cakkhudhātu na cakkhūti?
ទិព្ពចក្ខុ បញ្ញាចក្ខុ ន ចក្ខុធាតុ, ចក្ខុ។ ចក្ខុញ្ច ចក្ខុធាតុញ្ច ឋបេត្វា អវសេសំ ន ចេវ ចក្ខុ ន ច ចក្ខុធាតុ។
Dibbacakkhu paññācakkhu na cakkhudhātu, cakkhu. Cakkhuñca cakkhudhātuñca ṭhapetvā avasesaṃ na ceva cakkhu na ca cakkhudhātu.
(ក) ន សោតំ ន សោតធាតូតិ? អាមន្តា។
(Ka) na sotaṃ na sotadhātūti? Āmantā.
(ខ) ន សោតធាតុ ន សោតន្តិ?
(Kha) na sotadhātu na sotanti?
ទិព្ពសោតំ តណ្ហាសោតំ ន សោតធាតុ, សោតំ។ សោតញ្ច សោតធាតុញ្ច ឋបេត្វា អវសេសំ ន ចេវ សោតំ ន ច សោតធាតុ។
Dibbasotaṃ taṇhāsotaṃ na sotadhātu, sotaṃ. Sotañca sotadhātuñca ṭhapetvā avasesaṃ na ceva sotaṃ na ca sotadhātu.
(ក) ន ឃានំ ន ឃានធាតូតិ? អាមន្តា។
(Ka) na ghānaṃ na ghānadhātūti? Āmantā.
(ខ) ន ឃានធាតុ ន ឃានន្តិ? អាមន្តា។
(Kha) na ghānadhātu na ghānanti? Āmantā.
(ក) ន កាយោ ន កាយធាតូតិ? អាមន្តា។
(Ka) na kāyo na kāyadhātūti? Āmantā.
(ខ) ន កាយធាតុ ន កាយោតិ?
(Kha) na kāyadhātu na kāyoti?
កាយធាតុំ ឋបេត្វា អវសេសោ ន កាយធាតុ, កាយោ។ កាយញ្ច កាយធាតុញ្ច ឋបេត្វា អវសេសោ 7 ន ចេវ កាយោ ន ច កាយធាតុ។
Kāyadhātuṃ ṭhapetvā avaseso na kāyadhātu, kāyo. Kāyañca kāyadhātuñca ṭhapetvā avaseso 8 na ceva kāyo na ca kāyadhātu.
(ក) ន រូបំ ន រូបធាតូតិ? អាមន្តា។
(Ka) na rūpaṃ na rūpadhātūti? Āmantā.
(ខ) ន រូបធាតុ ន រូបន្តិ?
(Kha) na rūpadhātu na rūpanti?
រូបធាតុំ ឋបេត្វា អវសេសំ ន រូបធាតុ, រូបំ។ រូបញ្ច រូបធាតុញ្ច ឋបេត្វា អវសេសំ ន ចេវ រូបំ ន ច រូបធាតុ។
Rūpadhātuṃ ṭhapetvā avasesaṃ na rūpadhātu, rūpaṃ. Rūpañca rūpadhātuñca ṭhapetvā avasesaṃ na ceva rūpaṃ na ca rūpadhātu.
ន សទ្ទោ…បេ.… ន គន្ធោ ន គន្ធធាតូតិ? អាមន្តា។
Na saddo…pe… na gandho na gandhadhātūti? Āmantā.
ន គន្ធធាតុ ន គន្ធោតិ?
Na gandhadhātu na gandhoti?
សីលគន្ធោ សមាធិគន្ធោ បញ្ញាគន្ធោ ន គន្ធធាតុ, គន្ធោ។ គន្ធញ្ច គន្ធធាតុញ្ច ឋបេត្វា អវសេសោ ន ចេវ គន្ធោ ន ច គន្ធធាតុ។
Sīlagandho samādhigandho paññāgandho na gandhadhātu, gandho. Gandhañca gandhadhātuñca ṭhapetvā avaseso na ceva gandho na ca gandhadhātu.
(ក) ន រសោ ន រសធាតូតិ? អាមន្តា។
(Ka) na raso na rasadhātūti? Āmantā.
(ខ) ន រសធាតុ ន រសោតិ?
(Kha) na rasadhātu na rasoti?
អត្ថរសោ ធម្មរសោ វិមុត្តិរសោ ន រសធាតុ, រសោ។ រសញ្ច រសធាតុញ្ច ឋបេត្វា អវសេសោ ន ចេវ រសោ ន ច រសធាតុ។
Attharaso dhammaraso vimuttiraso na rasadhātu, raso. Rasañca rasadhātuñca ṭhapetvā avaseso na ceva raso na ca rasadhātu.
ន ផោដ្ឋព្ពោ…បេ.… ន ចក្ខុវិញ្ញាណំ ន ចក្ខុវិញ្ញាណធាតូតិ? អាមន្តា។
Na phoṭṭhabbo…pe… na cakkhuviññāṇaṃ na cakkhuviññāṇadhātūti? Āmantā.
ន ចក្ខុវិញ្ញាណធាតុ ន ចក្ខុវិញ្ញាណន្តិ? អាមន្តា។
Na cakkhuviññāṇadhātu na cakkhuviññāṇanti? Āmantā.
ន សោតវិញ្ញាណំ…បេ.… ន ឃានវិញ្ញាណំ… ន ជិវ្ហាវិញ្ញាណំ… ន កាយវិញ្ញាណំ…។
Na sotaviññāṇaṃ…pe… na ghānaviññāṇaṃ… na jivhāviññāṇaṃ… na kāyaviññāṇaṃ….
(ក) ន មនោ ន មនោធាតូតិ? អាមន្តា។
(Ka) na mano na manodhātūti? Āmantā.
(ខ) ន មនោធាតុ ន មនោតិ?
(Kha) na manodhātu na manoti?
មនោធាតុំ ឋបេត្វា អវសេសោ ន មនោធាតុ, មនោ។ មនញ្ច មនោធាតុញ្ច ឋបេត្វា អវសេសោ ន ចេវ មនោ ន ច មនោធាតុ។
Manodhātuṃ ṭhapetvā avaseso na manodhātu, mano. Manañca manodhātuñca ṭhapetvā avaseso na ceva mano na ca manodhātu.
(ក) ន មនោវិញ្ញាណំ ន មនោវិញ្ញាណធាតូតិ? អាមន្តា។
(Ka) na manoviññāṇaṃ na manoviññāṇadhātūti? Āmantā.
(ខ) ន មនោវិញ្ញាណធាតុ ន មនោវិញ្ញាណន្តិ? អាមន្តា។
(Kha) na manoviññāṇadhātu na manoviññāṇanti? Āmantā.
(ក) ន ធម្មោ ន ធម្មធាតូតិ? អាមន្តា។
(Ka) na dhammo na dhammadhātūti? Āmantā.
(ខ) ន ធម្មធាតុ ន ធម្មោតិ?
(Kha) na dhammadhātu na dhammoti?
ធម្មធាតុំ ឋបេត្វា អវសេសោ ន ធម្មធាតុ, ធម្មោ។ ធម្មញ្ច ធម្មធាតុញ្ច ឋបេត្វា អវសេសោ ន ចេវ ធម្មោ ន ច ធម្មធាតុ។
Dhammadhātuṃ ṭhapetvā avaseso na dhammadhātu, dhammo. Dhammañca dhammadhātuñca ṭhapetvā avaseso na ceva dhammo na ca dhammadhātu.
២. បទសោធនមូលចក្កវារោ
2. Padasodhanamūlacakkavāro
(ក) អនុលោមំ
(Ka) anulomaṃ
១២. (ក) ចក្ខុ ចក្ខុធាតូតិ?
12. (Ka) cakkhu cakkhudhātūti?
ទិព្ពចក្ខុ បញ្ញាចក្ខុ ចក្ខុ, ន ចក្ខុធាតុ។ ចក្ខុធាតុ ចក្ខុ ចេវ ចក្ខុធាតុ ច។
Dibbacakkhu paññācakkhu cakkhu, na cakkhudhātu. Cakkhudhātu cakkhu ceva cakkhudhātu ca.
(ខ) ធាតូ សោតធាតូតិ?
(Kha) dhātū sotadhātūti?
សោតធាតុ ធាតុ ចេវ សោតធាតុ ច។ អវសេសា ធាតូ 9 ន សោតធាតុ។
Sotadhātu dhātu ceva sotadhātu ca. Avasesā dhātū 10 na sotadhātu.
(ក) ចក្ខុ ចក្ខុធាតូតិ?
(Ka) cakkhu cakkhudhātūti?
ទិព្ពចក្ខុ បញ្ញាចក្ខុ ចក្ខុ, ន ចក្ខុធាតុ។ ចក្ខុធាតុ ចក្ខុ ចេវ ចក្ខុធាតុ ច។ ធាតូ ឃានធាតុ…បេ.… ធាតូ ធម្មធាតូតិ?
Dibbacakkhu paññācakkhu cakkhu, na cakkhudhātu. Cakkhudhātu cakkhu ceva cakkhudhātu ca. Dhātū ghānadhātu…pe… dhātū dhammadhātūti?
ធម្មធាតុ ធាតុ ចេវ ធម្មធាតុ ច។ អវសេសា ធាតូ ន ធម្មធាតុ។
Dhammadhātu dhātu ceva dhammadhātu ca. Avasesā dhātū na dhammadhātu.
(យថា អាយតនយមកេ បណ្ណត្តិ ឯវំ ធាតុយមកេបិ បណ្ណត្តិ។ ចក្កំ ពន្ធិតព្ពំ)។
(Yathā āyatanayamake paṇṇatti evaṃ dhātuyamakepi paṇṇatti. Cakkaṃ bandhitabbaṃ).
(ខ) បច្ចនីកំ
(Kha) paccanīkaṃ
១៣. (ក) ន ចក្ខុ ន ចក្ខុធាតូតិ? អាមន្តា។
13. (Ka) na cakkhu na cakkhudhātūti? Āmantā.
(ខ) ន ធាតូ ន សោតធាតូតិ? អាមន្តា។
(Kha) na dhātū na sotadhātūti? Āmantā.
ន ចក្ខុ ន ចក្ខុធាតូតិ? អាមន្តា។
Na cakkhu na cakkhudhātūti? Āmantā.
ន ធាតូ ន ឃានធាតុ…បេ.… ន ធាតូ ន ធម្មធាតូតិ? អាមន្តា។
Na dhātū na ghānadhātu…pe… na dhātū na dhammadhātūti? Āmantā.
(ចក្កំ ពន្ធិតព្ពំ, សព្ពេ អាមន្តា ឧភតោបិ សេសេបិ)។
(Cakkaṃ bandhitabbaṃ, sabbe āmantā ubhatopi sesepi).
៣. សុទ្ធធាតុវារោ
3. Suddhadhātuvāro
(ក) អនុលោមំ
(Ka) anulomaṃ
១៤. (ក) ចក្ខុ ធាតូតិ? អាមន្តា។
14. (Ka) cakkhu dhātūti? Āmantā.
(ខ) ធាតូ ចក្ខុធាតូតិ?
(Kha) dhātū cakkhudhātūti?
ចក្ខុធាតុ ធាតុ ចេវ ចក្ខុធាតុ ច។ អវសេសា ធាតូ ន ចក្ខុធាតុ។
Cakkhudhātu dhātu ceva cakkhudhātu ca. Avasesā dhātū na cakkhudhātu.
សោតំ ធាតូតិ? អាមន្តា។
Sotaṃ dhātūti? Āmantā.
ឃានំ…បេ.… ជិវ្ហា… កាយោ… រូបំ… សទ្ទោ… គន្ធោ… រសោ… ផោដ្ឋព្ពោ…។
Ghānaṃ…pe… jivhā… kāyo… rūpaṃ… saddo… gandho… raso… phoṭṭhabbo….
(ក) ចក្ខុវិញ្ញាណំ ធាតូតិ? អាមន្តា។
(Ka) cakkhuviññāṇaṃ dhātūti? Āmantā.
(ខ) ធាតូ ចក្ខុវិញ្ញាណធាតូតិ?
(Kha) dhātū cakkhuviññāṇadhātūti?
ចក្ខុវិញ្ញាណធាតុ ធាតុ ចេវ ចក្ខុវិញ្ញាណធាតុ ច។ អវសេសា ធាតូ ន ចក្ខុវិញ្ញាណធាតុ។ សោតវិញ្ញាណំ…បេ.… ឃានវិញ្ញាណំ… ជិវ្ហាវិញ្ញាណំ… កាយវិញ្ញាណំ…។
Cakkhuviññāṇadhātu dhātu ceva cakkhuviññāṇadhātu ca. Avasesā dhātū na cakkhuviññāṇadhātu. Sotaviññāṇaṃ…pe… ghānaviññāṇaṃ… jivhāviññāṇaṃ… kāyaviññāṇaṃ….
(ក) មនោ ធាតូតិ? អាមន្តា។
(Ka) mano dhātūti? Āmantā.
(ខ) ធាតូ មនោធាតូតិ?
(Kha) dhātū manodhātūti?
មនោធាតុ ធាតុ ចេវ មនោធាតុ ច។ អវសេសា ធាតូ ន មនោធាតុ។
Manodhātu dhātu ceva manodhātu ca. Avasesā dhātū na manodhātu.
(ក) មនោវិញ្ញាណំ ធាតូតិ? អាមន្តា។
(Ka) manoviññāṇaṃ dhātūti? Āmantā.
(ខ) ធាតូ មនោវិញ្ញាណធាតូតិ?
(Kha) dhātū manoviññāṇadhātūti?
មនោវិញ្ញាណធាតុ ធាតុ ចេវ មនោវិញ្ញាណធាតុ ច។ អវសេសា ធាតូ ន មនោវិញ្ញាណធាតុ។
Manoviññāṇadhātu dhātu ceva manoviññāṇadhātu ca. Avasesā dhātū na manoviññāṇadhātu.
(ក) ធម្មោ ធាតូតិ? អាមន្តា។
(Ka) dhammo dhātūti? Āmantā.
(ខ) ធាតូ ធម្មធាតូតិ?
(Kha) dhātū dhammadhātūti?
ធម្មធាតុ ធាតុ ចេវ ធម្មធាតុ ច។ អវសេសា ធាតូ ន ធម្មធាតុ។
Dhammadhātu dhātu ceva dhammadhātu ca. Avasesā dhātū na dhammadhātu.
(ខ) បច្ចនីកំ
(Kha) paccanīkaṃ
១៥. (ក) ន ចក្ខុ ន ធាតូតិ?
15. (Ka) na cakkhu na dhātūti?
ចក្ខុំ ឋបេត្វា អវសេសា ធាតូ ន ចក្ខុ, ធាតុ។ ចក្ខុញ្ច ធាតុញ្ច ឋបេត្វា អវសេសា ន ចេវ ចក្ខុ ន ច ធាតូ។
Cakkhuṃ ṭhapetvā avasesā dhātū na cakkhu, dhātu. Cakkhuñca dhātuñca ṭhapetvā avasesā na ceva cakkhu na ca dhātū.
(ខ) ន ធាតូ ន ចក្ខូតិ? អាមន្តា។
(Kha) na dhātū na cakkhūti? Āmantā.
ន សោតំ ន ធាតូតិ?
Na sotaṃ na dhātūti?
សោតំ ឋបេត្វា…បេ.… ឃានំ ឋបេត្វា…បេ.… ជិវ្ហ ឋបេត្វា…បេ.…។
Sotaṃ ṭhapetvā…pe… ghānaṃ ṭhapetvā…pe… jivha ṭhapetvā…pe….
(ក) ន កាយោ ន ធាតូតិ? អាមន្តា។
(Ka) na kāyo na dhātūti? Āmantā.
(ខ) ន ធាតូ ន កាយធាតូតិ? អាមន្តា។
(Kha) na dhātū na kāyadhātūti? Āmantā.
ន រូបំ ន ធាតូតិ?
Na rūpaṃ na dhātūti?
រូបំ ឋបេត្វា…បេ.… សទ្ទំ… គន្ធំ… រសំ… ផោដ្ឋព្ពំ… ចក្ខុវិញ្ញាណំ…បេ.… មនោវិញ្ញាណំ ឋបេត្វា…បេ.…។
Rūpaṃ ṭhapetvā…pe… saddaṃ… gandhaṃ… rasaṃ… phoṭṭhabbaṃ… cakkhuviññāṇaṃ…pe… manoviññāṇaṃ ṭhapetvā…pe….
(ក) ន ធម្មោ ន ធាតូតិ? អាមន្តា។
(Ka) na dhammo na dhātūti? Āmantā.
(ខ) ន ធាតូ ន ធម្មធាតូតិ? អាមន្តា។
(Kha) na dhātū na dhammadhātūti? Āmantā.
៤. សុទ្ធធាតុមូលចក្កវារោ
4. Suddhadhātumūlacakkavāro
(ក) អនុលោមំ
(Ka) anulomaṃ
១៦. (ក) ចក្ខុ ធាតូតិ? អាមន្តា។
16. (Ka) cakkhu dhātūti? Āmantā.
(ខ) ធាតូ សោតធាតូតិ?
(Kha) dhātū sotadhātūti?
សោតធាតុ ធាតុ ចេវ សោតធាតុ ច។ អវសេសា ធាតូ ន សោតធាតុ។
Sotadhātu dhātu ceva sotadhātu ca. Avasesā dhātū na sotadhātu.
ចក្ខុ ធាតូតិ? អាមន្តា។
Cakkhu dhātūti? Āmantā.
ធាតូ ឃានធាតុ…បេ.… ធាតូ ធម្មធាតូតិ?
Dhātū ghānadhātu…pe… dhātū dhammadhātūti?
ធម្មធាតុ ធាតុ ចេវ ធម្មធាតុ ច។ អវសេសា ធាតូ ន ធម្មធាតុ។ (ចក្កំ ពន្ធិតព្ពំ)។
Dhammadhātu dhātu ceva dhammadhātu ca. Avasesā dhātū na dhammadhātu. (Cakkaṃ bandhitabbaṃ).
(ខ) បច្ចនីកំ
(Kha) paccanīkaṃ
១៧. (ក) ន ចក្ខុ ន ធាតូតិ?
17. (Ka) na cakkhu na dhātūti?
ចក្ខុំ ឋបេត្វា អវសេសា ធាតូ ន ចក្ខុធាតុ។ ចក្ខុញ្ច ធាតុញ្ច ឋបេត្វា អវសេសា ន ចេវ ចក្ខុ ន ច ធាតុ។
Cakkhuṃ ṭhapetvā avasesā dhātū na cakkhudhātu. Cakkhuñca dhātuñca ṭhapetvā avasesā na ceva cakkhu na ca dhātu.
(ខ) ន ធាតូ ន សោតធាតូតិ? អាមន្តា។
(Kha) na dhātū na sotadhātūti? Āmantā.
ន ចក្ខុ ន ធាតូតិ?
Na cakkhu na dhātūti?
ចក្ខុំ ឋបេត្វា អវសេសា ធាតូ ន ចក្ខុ, ធាតុ។ ចក្ខុ ច ធាតុញ្ច ឋបេត្វា អវសេសា ន ចេវ ចក្ខុ ន ច ធាតុ។ ន ធាតូ ន ឃានធាតុ…បេ.… ន ធាតូ ន ធម្មធាតូតិ? អាមន្តា។
Cakkhuṃ ṭhapetvā avasesā dhātū na cakkhu, dhātu. Cakkhu ca dhātuñca ṭhapetvā avasesā na ceva cakkhu na ca dhātu. Na dhātū na ghānadhātu…pe… na dhātū na dhammadhātūti? Āmantā.
(ក) ន ធម្មោ ន ធាតូតិ? អាមន្តា។
(Ka) na dhammo na dhātūti? Āmantā.
(ខ) ន ធាតូ ន ចក្ខុធាតូតិ? អាមន្តា។
(Kha) na dhātū na cakkhudhātūti? Āmantā.
ន ធម្មោ ន ធាតូតិ? អាមន្តា។
Na dhammo na dhātūti? Āmantā.
ន ធាតូ ន សោតធាតុ…បេ.… ន ធាតូ ន មនោវិញ្ញាណធាតូតិ? អាមន្តា។ (ចក្កំ ពន្ធិតព្ពំ)។
Na dhātū na sotadhātu…pe… na dhātū na manoviññāṇadhātūti? Āmantā. (Cakkaṃ bandhitabbaṃ).
(យថា អាយតនយមកស្ស បណ្ណត្តិ ឯវំ ធាតុយមកស្ស បណ្ណត្តិ វិត្ថារេតព្ពា)
(Yathā āyatanayamakassa paṇṇatti evaṃ dhātuyamakassa paṇṇatti vitthāretabbā)
បណ្ណត្តិនិទ្ទេសវារោ។
Paṇṇattiniddesavāro.
២. បវត្តិវារោ ១. ឧប្បាទវារោ
2. Pavattivāro 1. uppādavāro
(១) បច្ចុប្បន្នវារោ
(1) Paccuppannavāro
(ក) អនុលោមបុគ្គលោ
(Ka) anulomapuggalo
១៨. (ក) យស្ស ចក្ខុធាតុ ឧប្បជ្ជតិ តស្ស សោតធាតុ ឧប្បជ្ជតីតិ?
18. (Ka) yassa cakkhudhātu uppajjati tassa sotadhātu uppajjatīti?
សចក្ខុកានំ អសោតកានំ ឧបបជ្ជន្តានំ តេសំ ចក្ខុធាតុ ឧប្បជ្ជតិ, នោ ច តេសំ សោតធាតុ ឧប្បជ្ជតិ។ សចក្ខុកានំ សសោតកានំ ឧបបជ្ជន្តានំ តេសំ ចក្ខុធាតុ ច ឧប្បជ្ជតិ សោតធាតុ ច ឧប្បជ្ជតិ។
Sacakkhukānaṃ asotakānaṃ upapajjantānaṃ tesaṃ cakkhudhātu uppajjati, no ca tesaṃ sotadhātu uppajjati. Sacakkhukānaṃ sasotakānaṃ upapajjantānaṃ tesaṃ cakkhudhātu ca uppajjati sotadhātu ca uppajjati.
(ខ) យស្ស វា បន សោតធាតុ ឧប្បជ្ជតិ តស្ស ចក្ខុធាតុ ឧប្បជ្ជតីតិ?
(Kha) yassa vā pana sotadhātu uppajjati tassa cakkhudhātu uppajjatīti?
សសោតកានំ អចក្ខុកានំ ឧបបជ្ជន្តានំ តេសំ សោតធាតុ ឧប្បជ្ជតិ, នោ ច តេសំ ចក្ខុធាតុ ឧប្បជ្ជតិ។ សសោតកានំ សចក្ខុកានំ ឧបបជ្ជន្តានំ តេសំ សោតធាតុ ច ឧប្បជ្ជតិ ចក្ខុធាតុ ច ឧប្បជ្ជតិ។
Sasotakānaṃ acakkhukānaṃ upapajjantānaṃ tesaṃ sotadhātu uppajjati, no ca tesaṃ cakkhudhātu uppajjati. Sasotakānaṃ sacakkhukānaṃ upapajjantānaṃ tesaṃ sotadhātu ca uppajjati cakkhudhātu ca uppajjati.
(ក) យស្ស ចក្ខុធាតុ ឧប្បជ្ជតិ តស្ស ឃានធាតុ ឧប្បជ្ជតីតិ?
(Ka) yassa cakkhudhātu uppajjati tassa ghānadhātu uppajjatīti?
សចក្ខុកានំ អឃានកានំ ឧបបជ្ជន្តានំ តេសំ ចក្ខុធាតុ ឧប្បជ្ជតិ, នោ ច តេសំ ឃានធាតុ ឧប្បជ្ជតិ។ សចក្ខុកានំ សឃានកានំ ឧបបជ្ជន្តានំ តេសំ ចក្ខុធាតុ ច ឧប្បជ្ជតិ ឃានធាតុ ច ឧប្បជ្ជតិ។
Sacakkhukānaṃ aghānakānaṃ upapajjantānaṃ tesaṃ cakkhudhātu uppajjati, no ca tesaṃ ghānadhātu uppajjati. Sacakkhukānaṃ saghānakānaṃ upapajjantānaṃ tesaṃ cakkhudhātu ca uppajjati ghānadhātu ca uppajjati.
(ខ) យស្ស វា បន ឃានធាតុ ឧប្បជ្ជតិ តស្ស ចក្ខុធាតុ ឧប្បជ្ជតីតិ?
(Kha) yassa vā pana ghānadhātu uppajjati tassa cakkhudhātu uppajjatīti?
សឃានកានំ អចក្ខុកានំ ឧបបជ្ជន្តានំ តេសំ ឃានធាតុ ឧប្បជ្ជតិ, នោ ច តេសំ ចក្ខុធាតុ ឧប្បជ្ជតិ។ សឃានកានំ សចក្ខុកានំ ឧបបជ្ជន្តានំ តេសំ ឃានធាតុ ច ឧប្បជ្ជតិ ចក្ខុធាតុ ច ឧប្បជ្ជតិ។
Saghānakānaṃ acakkhukānaṃ upapajjantānaṃ tesaṃ ghānadhātu uppajjati, no ca tesaṃ cakkhudhātu uppajjati. Saghānakānaṃ sacakkhukānaṃ upapajjantānaṃ tesaṃ ghānadhātu ca uppajjati cakkhudhātu ca uppajjati.
(ក) យស្ស ចក្ខុធាតុ ឧប្បជ្ជតិ តស្ស រូបធាតុ ឧប្បជ្ជតីតិ? អាមន្តា។
(Ka) yassa cakkhudhātu uppajjati tassa rūpadhātu uppajjatīti? Āmantā.
(ខ) យស្ស វា បន រូបធាតុ ឧប្បជ្ជតិ តស្ស ចក្ខុធាតុ ឧប្បជ្ជតីតិ?
(Kha) yassa vā pana rūpadhātu uppajjati tassa cakkhudhātu uppajjatīti?
សរូបកានំ អចក្ខុកានំ ឧបបជ្ជន្តានំ តេសំ រូបធាតុ ឧប្បជ្ជតិ , នោ ច តេសំ ចក្ខុធាតុ ឧប្បជ្ជតិ។ សចក្ខុកានំ ឧបបជ្ជន្តានំ តេសំ រូបធាតុ ច ឧប្បជ្ជតិ ចក្ខុធាតុ ច ឧប្បជ្ជតិ។
Sarūpakānaṃ acakkhukānaṃ upapajjantānaṃ tesaṃ rūpadhātu uppajjati , no ca tesaṃ cakkhudhātu uppajjati. Sacakkhukānaṃ upapajjantānaṃ tesaṃ rūpadhātu ca uppajjati cakkhudhātu ca uppajjati.
(ក) យស្ស ចក្ខុធាតុ ឧប្បជ្ជតិ តស្ស មនោវិញ្ញាណធាតុ ឧប្បជ្ជតីតិ? អាមន្តា។
(Ka) yassa cakkhudhātu uppajjati tassa manoviññāṇadhātu uppajjatīti? Āmantā.
(ខ) យស្ស វា បន មនោវិញ្ញាណធាតុ ឧប្បជ្ជតិ តស្ស ចក្ខុធាតុ ឧប្បជ្ជតីតិ?
(Kha) yassa vā pana manoviññāṇadhātu uppajjati tassa cakkhudhātu uppajjatīti?
សចិត្តកានំ អចក្ខុកានំ ឧបបជ្ជន្តានំ តេសំ មនោវិញ្ញាណធាតុ ឧប្បជ្ជតិ, នោ ច តេសំ ចក្ខុធាតុ ឧប្បជ្ជតិ។ សចក្ខុកានំ ឧបបជ្ជន្តានំ តេសំ មនោវិញ្ញាណធាតុ ច ឧប្បជ្ជតិ ចក្ខុធាតុ ច ឧប្បជ្ជតិ។
Sacittakānaṃ acakkhukānaṃ upapajjantānaṃ tesaṃ manoviññāṇadhātu uppajjati, no ca tesaṃ cakkhudhātu uppajjati. Sacakkhukānaṃ upapajjantānaṃ tesaṃ manoviññāṇadhātu ca uppajjati cakkhudhātu ca uppajjati.
(ក) យស្ស ចក្ខុធាតុ ឧប្បជ្ជតិ តស្ស ធម្មធាតុ ឧប្បជ្ជតីតិ? អាមន្តា។
(Ka) yassa cakkhudhātu uppajjati tassa dhammadhātu uppajjatīti? Āmantā.
(ខ) យស្ស វា បន ធម្មធាតុ ឧប្បជ្ជតិ តស្ស ចក្ខុធាតុ ឧប្បជ្ជតីតិ?
(Kha) yassa vā pana dhammadhātu uppajjati tassa cakkhudhātu uppajjatīti?
អចក្ខុកានំ ឧបបជ្ជន្តានំ តេសំ ធម្មធាតុ ឧប្បជ្ជតិ, នោ ច តេសំ ចក្ខុធាតុ ឧប្បជ្ជតិ។ សចក្ខុកានំ ឧបបជ្ជន្តានំ តេសំ ធម្មធាតុ ច ឧប្បជ្ជតិ ចក្ខុធាតុ ច ឧប្បជ្ជតិ។
Acakkhukānaṃ upapajjantānaṃ tesaṃ dhammadhātu uppajjati, no ca tesaṃ cakkhudhātu uppajjati. Sacakkhukānaṃ upapajjantānaṃ tesaṃ dhammadhātu ca uppajjati cakkhudhātu ca uppajjati.
(យថា អាយតនយមកំ វិភត្តំ ឯវំ ធាតុយមកម្បិ វិភជិតព្ពំ, សទិសំ កាតព្ពំ)។
(Yathā āyatanayamakaṃ vibhattaṃ evaṃ dhātuyamakampi vibhajitabbaṃ, sadisaṃ kātabbaṃ).
៣. បរិញ្ញាវារោ
3. Pariññāvāro
១៩. យោ ចក្ខុធាតុំ បរិជានាតិ សោ សោតធាតុំ បរិជានាតីតិ? អាមន្តា។…បេ.… (ធាតុយមកំ បរិបុណ្ណំ បេយ្យាលេន)។
19. Yo cakkhudhātuṃ parijānāti so sotadhātuṃ parijānātīti? Āmantā.…Pe… (dhātuyamakaṃ paripuṇṇaṃ peyyālena).
ធាតុយមកំ និដ្ឋិតំ។
Dhātuyamakaṃ niṭṭhitaṃ.
។ នមោ តស្ស ភគវតោ អរហតោ សម្មាសម្ពុទ្ធស្ស។
Namo tassa bhagavato arahato sammāsambuddhassa
Footnotes:
Related texts:
អដ្ឋកថា • Aṭṭhakathā / អភិធម្មបិដក (អដ្ឋកថា) • Abhidhammapiṭaka (aṭṭhakathā) / បញ្ចបករណ-អដ្ឋកថា • Pañcapakaraṇa-aṭṭhakathā / ៤. ធាតុយមកំ • 4. Dhātuyamakaṃ
ដីកា • Tīkā / អភិធម្មបិដក (ដីកា) • Abhidhammapiṭaka (ṭīkā) / បញ្ចបករណ-មូលដីកា • Pañcapakaraṇa-mūlaṭīkā / ៤. ធាតុយមកំ • 4. Dhātuyamakaṃ
ដីកា • Tīkā / អភិធម្មបិដក (ដីកា) • Abhidhammapiṭaka (ṭīkā) / បញ្ចបករណ-អនុដីកា • Pañcapakaraṇa-anuṭīkā / ៤. ធាតុយមកំ • 4. Dhātuyamakaṃ
