| Library / Tipiṭaka / តិបិដក • Tipiṭaka / បញ្ចបករណ-អដ្ឋកថា • Pañcapakaraṇa-aṭṭhakathā |
៤. ធាតុយមកំ
4. Dhātuyamakaṃ
១-១៩. ឥទានិ តេយេវ មូលយមកេ ទេសិតេ កុសលាទិធម្មេ ធាតុវសេន សង្គណ្ហិត្វា អាយតនយមកានន្តរំ ទេសិតស្ស ធាតុយមកស្ស វណ្ណនា ហោតិ។ តត្ថ អាយតនយមកេ វុត្តនយេនេវ បាឡិវវត្ថានំ វេតិទព្ពំ។ ឥធាបិ ហិ បណ្ណត្តិវារាទយោ តយោ មហាវារា, អវសេសា អន្តរវារា ច សទ្ធិំ កាលប្បភេទាទីហិ អាយតនយមកេ អាគតសទិសាយេវ។ ឥធាបិ ច យមកបុច្ឆាសុខត្ថំ បដិបាដិយា អជ្ឈត្តិកពាហិរា រូបធាតុយោវ វត្វា វិញ្ញាណធាតុយោ វុត្តា។ ធាតូនំ បន ពហុត្តា ឥធ អាយតនយមកតោ ពហុតរានិ យមកានិ, យមកទិគុណា បុច្ឆា, បុច្ឆាទិគុណា ច អត្ថា ហោន្តិ។ តត្ថ ចក្ខុធាតុមូលកាទីសុ យមកេសុ លព្ភមានានំ យមកានំ អត្ថវិនិច្ឆយោ អាយតនយមកេ វុត្តនយេនេវ វេទិតព្ពោ។ តំសទិសាយេវ ហេត្ថ អត្ថគតិ, តេនេវ ច ការណេន បាឡិបិ សង្ខិត្តា។ បរិញ្ញាវារោ បាកតិកោយេវាតិ។
1-19. Idāni teyeva mūlayamake desite kusalādidhamme dhātuvasena saṅgaṇhitvā āyatanayamakānantaraṃ desitassa dhātuyamakassa vaṇṇanā hoti. Tattha āyatanayamake vuttanayeneva pāḷivavatthānaṃ vetidabbaṃ. Idhāpi hi paṇṇattivārādayo tayo mahāvārā, avasesā antaravārā ca saddhiṃ kālappabhedādīhi āyatanayamake āgatasadisāyeva. Idhāpi ca yamakapucchāsukhatthaṃ paṭipāṭiyā ajjhattikabāhirā rūpadhātuyova vatvā viññāṇadhātuyo vuttā. Dhātūnaṃ pana bahuttā idha āyatanayamakato bahutarāni yamakāni, yamakadiguṇā pucchā, pucchādiguṇā ca atthā honti. Tattha cakkhudhātumūlakādīsu yamakesu labbhamānānaṃ yamakānaṃ atthavinicchayo āyatanayamake vuttanayeneva veditabbo. Taṃsadisāyeva hettha atthagati, teneva ca kāraṇena pāḷipi saṅkhittā. Pariññāvāro pākatikoyevāti.
ធាតុយមកវណ្ណនា និដ្ឋិតា។
Dhātuyamakavaṇṇanā niṭṭhitā.
Related texts:
តិបិដក (មូល) • Tipiṭaka (Mūla) / អភិធម្មបិដក • Abhidhammapiṭaka / យមកបាឡិ • Yamakapāḷi / ៤. ធាតុយមកំ • 4. Dhātuyamakaṃ
ដីកា • Tīkā / អភិធម្មបិដក (ដីកា) • Abhidhammapiṭaka (ṭīkā) / បញ្ចបករណ-មូលដីកា • Pañcapakaraṇa-mūlaṭīkā / ៤. ធាតុយមកំ • 4. Dhātuyamakaṃ
ដីកា • Tīkā / អភិធម្មបិដក (ដីកា) • Abhidhammapiṭaka (ṭīkā) / បញ្ចបករណ-អនុដីកា • Pañcapakaraṇa-anuṭīkā / ៤. ធាតុយមកំ • 4. Dhātuyamakaṃ
