Only Dharma. Since 1992
Library / Tipiṭaka / តិបិដក • Tipiṭaka / វិមានវត្ថុបាឡិ • Vimānavatthupāḷi

១៣. ចូឡរថវិមានវត្ថុ

13. Cūḷarathavimānavatthu

៩៨១.

981.

‘‘ទឡ្ហធម្មា និសារស្ស, ធនុំ ឱលុព្ភ តិដ្ឋសិ;

‘‘Daḷhadhammā nisārassa, dhanuṃ olubbha tiṭṭhasi;

ខត្តិយោ នុសិ រាជញ្ញោ, អទុ លុទ្ទោ វនេចរោ’’តិ 1

Khattiyo nusi rājañño, adu luddo vanecaro’’ti 2.

៩៨២.

982.

‘‘អស្សកាធិបតិស្សាហំ , ភន្តេ បុត្តោ វនេចរោ;

‘‘Assakādhipatissāhaṃ , bhante putto vanecaro;

នាមំ មេ ភិក្ខុ តេ ព្រូមិ, សុជាតោ ឥតិ មំ វិទូ 3

Nāmaṃ me bhikkhu te brūmi, sujāto iti maṃ vidū 4.

៩៨៣.

983.

‘‘មិគេ គវេសមានោហំ, ឱគាហន្តោ ព្រហាវនំ;

‘‘Mige gavesamānohaṃ, ogāhanto brahāvanaṃ;

មិគំ តញ្ចេវ 5 នាទ្ទក្ខិំ, តញ្ច ទិស្វា ឋិតោ អហ’’ន្តិ។

Migaṃ tañceva 6 nāddakkhiṃ, tañca disvā ṭhito aha’’nti.

៩៨៤.

984.

‘‘ស្វាគតំ តេ មហាបុញ្ញ, អថោ តេ អទុរាគតំ;

‘‘Svāgataṃ te mahāpuñña, atho te adurāgataṃ;

ឯត្តោ ឧទកមាទាយ, បាទេ បក្ខាលយស្សុ តេ។

Etto udakamādāya, pāde pakkhālayassu te.

៩៨៥.

985.

‘‘ឥទម្បិ បានីយំ សីតំ, អាភតំ គិរិគព្ភរា;

‘‘Idampi pānīyaṃ sītaṃ, ābhataṃ girigabbharā;

រាជបុត្ត តតោ បិត្វា 7, សន្ថតស្មិំ ឧបាវិសា’’តិ។

Rājaputta tato pitvā 8, santhatasmiṃ upāvisā’’ti.

៩៨៦.

986.

‘‘កល្យាណី វត តេ វាចា, សវនីយា មហាមុនិ;

‘‘Kalyāṇī vata te vācā, savanīyā mahāmuni;

នេលា អត្ថវតី 9 វគ្គុ, មន្ត្វា 10 អត្ថញ្ច ភាសសិ 11

Nelā atthavatī 12 vaggu, mantvā 13 atthañca bhāsasi 14.

៩៨៧.

987.

‘‘កា តេ រតិ វនេ វិហរតោ, ឥសិនិសភ វទេហិ បុដ្ឋោ;

‘‘Kā te rati vane viharato, isinisabha vadehi puṭṭho;

តវ វចនបថំ និសាមយិត្វា, អត្ថធម្មបទំ សមាចរេមសេ’’តិ។

Tava vacanapathaṃ nisāmayitvā, atthadhammapadaṃ samācaremase’’ti.

៩៨៨.

988.

‘‘អហិំសា សព្ពបាណីនំ, កុមារម្ហាក រុច្ចតិ;

‘‘Ahiṃsā sabbapāṇīnaṃ, kumāramhāka ruccati;

ថេយ្យា ច អតិចារា ច, មជ្ជបានា ច អារតិ។

Theyyā ca aticārā ca, majjapānā ca ārati.

៩៨៩.

989.

‘‘អារតិ សមចរិយា ច, ពាហុសច្ចំ កតញ្ញុតា;

‘‘Ārati samacariyā ca, bāhusaccaṃ kataññutā;

ទិដ្ឋេវ ធម្មេ បាសំសា, ធម្មា ឯតេ បសំសិយាតិ។

Diṭṭheva dhamme pāsaṃsā, dhammā ete pasaṃsiyāti.

៩៩០.

990.

‘‘សន្តិកេ មរណំ តុយ្ហំ, ឱរំ មាសេហិ បញ្ចហិ;

‘‘Santike maraṇaṃ tuyhaṃ, oraṃ māsehi pañcahi;

រាជបុត្ត វិជានាហិ, អត្តានំ បរិមោចយា’’តិ។

Rājaputta vijānāhi, attānaṃ parimocayā’’ti.

៩៩១.

991.

‘‘កតមំ ស្វាហំ ជនបទំ គន្ត្វា, កិំ កម្មំ កិញ្ច បោរិសំ;

‘‘Katamaṃ svāhaṃ janapadaṃ gantvā, kiṃ kammaṃ kiñca porisaṃ;

កាយ វា បន វិជ្ជាយ, ភវេយ្យំ អជរាមរោ’’តិ។

Kāya vā pana vijjāya, bhaveyyaṃ ajarāmaro’’ti.

៩៩២.

992.

‘‘ន វិជ្ជតេ សោ បទេសោ, កម្មំ វិជ្ជា ច បោរិសំ;

‘‘Na vijjate so padeso, kammaṃ vijjā ca porisaṃ;

យត្ថ គន្ត្វា ភវេ មច្ចោ, រាជបុត្តាជរាមរោ។

Yattha gantvā bhave macco, rājaputtājarāmaro.

៩៩៣.

993.

‘‘មហទ្ធនា មហាភោគា, រដ្ឋវន្តោបិ ខត្តិយា;

‘‘Mahaddhanā mahābhogā, raṭṭhavantopi khattiyā;

បហូតធនធញ្ញាសេ, តេបិ នោ 15 អជរាមរា។

Pahūtadhanadhaññāse, tepi no 16 ajarāmarā.

៩៩៤.

994.

‘‘យទិ តេ សុតា អន្ធកវេណ្ឌុបុត្តា 17, សូរា វីរា វិក្កន្តប្បហារិនោ;

‘‘Yadi te sutā andhakaveṇḍuputtā 18, sūrā vīrā vikkantappahārino;

តេបិ អាយុក្ខយំ បត្តា, វិទ្ធស្តា សស្សតីសមា។

Tepi āyukkhayaṃ pattā, viddhastā sassatīsamā.

៩៩៥.

995.

‘‘ខត្តិយា ព្រាហ្មណា វេស្សា, សុទ្ទា ចណ្ឌាលបុក្កុសា;

‘‘Khattiyā brāhmaṇā vessā, suddā caṇḍālapukkusā;

ឯតេ ចញ្ញេ ច ជាតិយា, តេបិ នោ អជរាមរា។

Ete caññe ca jātiyā, tepi no ajarāmarā.

៩៩៦.

996.

‘‘យេ មន្តំ បរិវត្តេន្តិ, ឆឡង្គំ ព្រហ្មចិន្តិតំ;

‘‘Ye mantaṃ parivattenti, chaḷaṅgaṃ brahmacintitaṃ;

ឯតេ ចញ្ញេ ច វិជ្ជាយ, តេបិ នោ អជរាមរា។

Ete caññe ca vijjāya, tepi no ajarāmarā.

៩៩៧.

997.

‘‘ឥសយោ ចាបិ យេ សន្តា, សញ្ញតត្តា តបស្សិនោ;

‘‘Isayo cāpi ye santā, saññatattā tapassino;

សរីរំ តេបិ កាលេន, វិជហន្តិ តបស្សិនោ។

Sarīraṃ tepi kālena, vijahanti tapassino.

៩៩៨.

998.

‘‘ភាវិតត្តាបិ អរហន្តោ, កតកិច្ចា អនាសវា;

‘‘Bhāvitattāpi arahanto, katakiccā anāsavā;

និក្ខិបន្តិ ឥមំ ទេហំ, បុញ្ញបាបបរិក្ខយា’’តិ។

Nikkhipanti imaṃ dehaṃ, puññapāpaparikkhayā’’ti.

៩៩៩.

999.

‘‘សុភាសិតា អត្ថវតី, គាថាយោ តេ មហាមុនិ;

‘‘Subhāsitā atthavatī, gāthāyo te mahāmuni;

និជ្ឈត្តោម្ហិ សុភដ្ឋេន, ត្វញ្ច មេ សរណំ ភវា’’តិ។

Nijjhattomhi subhaṭṭhena, tvañca me saraṇaṃ bhavā’’ti.

១០០០.

1000.

‘‘មា មំ ត្វំ សរណំ គច្ឆ, តមេវ សរណំ វជ 19;

‘‘Mā maṃ tvaṃ saraṇaṃ gaccha, tameva saraṇaṃ vaja 20;

សក្យបុត្តំ មហាវីរំ, យមហំ សរណំ គតោ’’តិ។

Sakyaputtaṃ mahāvīraṃ, yamahaṃ saraṇaṃ gato’’ti.

១០០១.

1001.

‘‘កតរស្មិំ សោ ជនបទេ, សត្ថា តុម្ហាក មារិស;

‘‘Katarasmiṃ so janapade, satthā tumhāka mārisa;

អហម្បិ ទដ្ឋុំ គច្ឆិស្សំ, ជិនំ អប្បដិបុគ្គល’’ន្តិ។

Ahampi daṭṭhuṃ gacchissaṃ, jinaṃ appaṭipuggala’’nti.

១០០២.

1002.

‘‘បុរត្ថិមស្មិំ ជនបទេ, ឱក្កាកកុលសម្ភវោ;

‘‘Puratthimasmiṃ janapade, okkākakulasambhavo;

តត្ថាសិ បុរិសាជញ្ញោ, សោ ច ខោ បរិនិព្ពុតោ’’តិ។

Tatthāsi purisājañño, so ca kho parinibbuto’’ti.

១០០៣.

1003.

‘‘សចេ ហិ ពុទ្ធោ តិដ្ឋេយ្យ, សត្ថា តុម្ហាក មារិស;

‘‘Sace hi buddho tiṭṭheyya, satthā tumhāka mārisa;

យោជនានិ សហស្សានិ, គច្ឆេយ្យំ 21 បយិរុបាសិតុំ។

Yojanāni sahassāni, gaccheyyaṃ 22 payirupāsituṃ.

១០០៤.

1004.

‘‘យតោ ច ខោ 23 បរិនិព្ពុតោ, សត្ថា តុម្ហាក មារិស;

‘‘Yato ca kho 24 parinibbuto, satthā tumhāka mārisa;

និព្ពុតម្បិ 25 មហាវីរំ, គច្ឆាមិ សរណំ អហំ។

Nibbutampi 26 mahāvīraṃ, gacchāmi saraṇaṃ ahaṃ.

១០០៥.

1005.

‘‘ឧបេមិ សរណំ ពុទ្ធំ, ធម្មញ្ចាបិ អនុត្តរំ;

‘‘Upemi saraṇaṃ buddhaṃ, dhammañcāpi anuttaraṃ;

សង្ឃញ្ច នរទេវស្ស, គច្ឆាមិ សរណំ អហំ។

Saṅghañca naradevassa, gacchāmi saraṇaṃ ahaṃ.

១០០៦.

1006.

‘‘បាណាតិបាតា វិរមាមិ ខិប្បំ, លោកេ អទិន្នំ បរិវជ្ជយាមិ;

‘‘Pāṇātipātā viramāmi khippaṃ, loke adinnaṃ parivajjayāmi;

អមជ្ជបោ នោ ច មុសា ភណាមិ, សកេន ទារេន ច ហោមិ តុដ្ឋោ’’តិ។

Amajjapo no ca musā bhaṇāmi, sakena dārena ca homi tuṭṭho’’ti.

១០០៧.

1007.

‘‘សហស្សរំសីវ យថា មហប្បភោ, ទិសំ យថា ភាតិ នភេ អនុក្កមំ;

‘‘Sahassaraṃsīva yathā mahappabho, disaṃ yathā bhāti nabhe anukkamaṃ;

តថាបការោ 27 តវាយំ 28 មហារថោ, សមន្តតោ យោជនសត្តមាយតោ។

Tathāpakāro 29 tavāyaṃ 30 mahāratho, samantato yojanasattamāyato.

១០០៨.

1008.

‘‘សុវណ្ណបដ្ដេហិ សមន្តមោត្ថដោ, ឧរស្ស មុត្តាហិ មណីហិ ចិត្តិតោ;

‘‘Suvaṇṇapaṭṭehi samantamotthaṭo, urassa muttāhi maṇīhi cittito;

លេខា សុវណ្ណស្ស ច រូបិយស្ស ច, សោភេន្តិ វេឡុរិយមយា សុនិម្មិតា។

Lekhā suvaṇṇassa ca rūpiyassa ca, sobhenti veḷuriyamayā sunimmitā.

១០០៩.

1009.

‘‘សីសញ្ចិទំ វេឡុរិយស្ស និម្មិតំ, យុគញ្ចិទំ លោហិតកាយ ចិត្តិតំ;

‘‘Sīsañcidaṃ veḷuriyassa nimmitaṃ, yugañcidaṃ lohitakāya cittitaṃ;

យុត្តា សុវណ្ណស្ស ច រូបិយស្ស ច, សោភន្តិ អស្សា ច ឥមេ មនោជវា។

Yuttā suvaṇṇassa ca rūpiyassa ca, sobhanti assā ca ime manojavā.

១០១០.

1010.

‘‘សោ តិដ្ឋសិ ហេមរថេ អធិដ្ឋិតោ, ទេវានមិន្ទោវ សហស្សវាហនោ;

‘‘So tiṭṭhasi hemarathe adhiṭṭhito, devānamindova sahassavāhano;

បុច្ឆាមិ តាហំ យសវន្ត កោវិទំ 31, កថំ តយា លទ្ធោ អយំ ឧឡារោ’’តិ។

Pucchāmi tāhaṃ yasavanta kovidaṃ 32, kathaṃ tayā laddho ayaṃ uḷāro’’ti.

១០១១.

1011.

‘‘សុជាតោ នាមហំ ភន្តេ, រាជបុត្តោ បុរេ អហុំ;

‘‘Sujāto nāmahaṃ bhante, rājaputto pure ahuṃ;

ត្វញ្ច មំ អនុកម្បាយ, សញ្ញមស្មិំ និវេសយិ។

Tvañca maṃ anukampāya, saññamasmiṃ nivesayi.

១០១២.

1012.

‘‘ខីណាយុកញ្ច មំ ញត្វា, សរីរំ បាទាសិ សត្ថុនោ;

‘‘Khīṇāyukañca maṃ ñatvā, sarīraṃ pādāsi satthuno;

ឥមំ សុជាត បូជេហិ, តំ តេ អត្ថាយ ហេហិតិ។

Imaṃ sujāta pūjehi, taṃ te atthāya hehiti.

១០១៣.

1013.

‘‘តាហំ គន្ធេហិ មាលេហិ, បូជយិត្វា សមុយ្យុតោ;

‘‘Tāhaṃ gandhehi mālehi, pūjayitvā samuyyuto;

បហាយ មានុសំ ទេហំ, ឧបបន្នោម្ហិ នន្ទនំ។

Pahāya mānusaṃ dehaṃ, upapannomhi nandanaṃ.

១០១៤.

1014.

‘‘នន្ទនេ ច វនេ 33 រម្មេ, នានាទិជគណាយុតេ;

‘‘Nandane ca vane 34 ramme, nānādijagaṇāyute;

រមាមិ នច្ចគីតេហិ, អច្ឆរាហិ បុរក្ខតោ’’តិ។

Ramāmi naccagītehi, accharāhi purakkhato’’ti.

ចូឡរថវិមានំ តេរសមំ។

Cūḷarathavimānaṃ terasamaṃ.







Footnotes:
1. វនាចរោតិ (ស្យា. ក.)
2. vanācaroti (syā. ka.)
3. វិទុំ (សី.)
4. viduṃ (sī.)
5. មិគំ គន្ត្វេវ (ស្យា.), មិគវធញ្ច (ក.)
6. migaṃ gantveva (syā.), migavadhañca (ka.)
7. បីត្វា (សី. ស្យា.)
8. pītvā (sī. syā.)
9. ចត្ថវតី (សី.)
10. មន្តា (ស្យា. បី. ក.)
11. ភាសសេ (សី.)
12. catthavatī (sī.)
13. mantā (syā. pī. ka.)
14. bhāsase (sī.)
15. តេបិ ន (ពហូសុ)
16. tepi na (bahūsu)
17. អន្ធកវេណ្ហុបុត្តា (សី.), អណ្ឌកវេណ្ឌបុត្តា (ស្យា. ក.)
18. andhakaveṇhuputtā (sī.), aṇḍakaveṇḍaputtā (syā. ka.)
19. ភជ (ក.)
20. bhaja (ka.)
21. គច្ឆេ (ស្យា. បី. ក.)
22. gacche (syā. pī. ka.)
23. យតា ខោ (បី. ក.)
24. yatā kho (pī. ka.)
25. បរិនិព្ពុតំ (ស្យា. ក.)
26. parinibbutaṃ (syā. ka.)
27. តថប្បការោ (សី. ស្យា.)
28. តវយំ (សី. បី.)
29. tathappakāro (sī. syā.)
30. tavayaṃ (sī. pī.)
31. កោវិទ (ក.)
32. kovida (ka.)
33. នន្ទនោបវនេ (សី.), នន្ទនេ បវនេ (ស្យា. ក.)
34. nandanopavane (sī.), nandane pavane (syā. ka.)



Related texts:



អដ្ឋកថា • Aṭṭhakathā / សុត្តបិដក (អដ្ឋកថា) • Suttapiṭaka (aṭṭhakathā) / ខុទ្ទកនិកាយ (អដ្ឋកថា) • Khuddakanikāya (aṭṭhakathā) / វិមានវត្ថុ-អដ្ឋកថា • Vimānavatthu-aṭṭhakathā / ១៣. ចូឡរថវិមានវណ្ណនា • 13. Cūḷarathavimānavaṇṇanā


© 1991-2026 Titi Tudorancea Yoga Bulletin | Titi Tudorancea® is a Registered Trademark | Terms of use and privacy policy
Contact