| Library / Tipiṭaka / តិបិដក • Tipiṭaka / វិមានវត្ថុបាឡិ • Vimānavatthupāḷi |
១៤. មហារថវិមានវត្ថុ
14. Mahārathavimānavatthu
១០១៥.
1015.
‘‘សហស្សយុត្តំ ហយវាហនំ សុភំ, អារុយ្ហិមំ សន្ទនំ នេកចិត្តំ;
‘‘Sahassayuttaṃ hayavāhanaṃ subhaṃ, āruyhimaṃ sandanaṃ nekacittaṃ;
ឧយ្យានភូមិំ អភិតោ អនុក្កមំ, បុរិន្ទទោ ភូតបតីវ វាសវោ។
Uyyānabhūmiṃ abhito anukkamaṃ, purindado bhūtapatīva vāsavo.
១០១៦.
1016.
‘‘សោវណ្ណមយា តេ រថកុព្ពរា ឧភោ, ផលេហិ 1 អំសេហិ អតីវ សង្គតា;
‘‘Sovaṇṇamayā te rathakubbarā ubho, phalehi 2 aṃsehi atīva saṅgatā;
សុជាតគុម្ពា នរវីរនិដ្ឋិតា, វិរោចតី បន្នរសេវ ចន្ទោ។
Sujātagumbā naravīraniṭṭhitā, virocatī pannaraseva cando.
១០១៧.
1017.
‘‘សុវណ្ណជាលាវតតោ រថោ អយំ, ពហូហិ នានារតនេហិ ចិត្តិតោ;
‘‘Suvaṇṇajālāvatato ratho ayaṃ, bahūhi nānāratanehi cittito;
សុនន្ទិឃោសោ ច សុភស្សរោ ច, វិរោចតី ចាមរហត្ថពាហុភិ។
Sunandighoso ca subhassaro ca, virocatī cāmarahatthabāhubhi.
១០១៨.
1018.
‘‘ឥមា ច នាភ្យោ មនសាភិនិម្មិតា, រថស្ស បាទន្តរមជ្ឈភូសិតា;
‘‘Imā ca nābhyo manasābhinimmitā, rathassa pādantaramajjhabhūsitā;
ឥមា ច នាភ្យោ សតរាជិចិត្តិតា, សតេរតា វិជ្ជុរិវប្បភាសរេ។
Imā ca nābhyo satarājicittitā, sateratā vijjurivappabhāsare.
១០១៩.
1019.
‘‘អនេកចិត្តាវតតោ រថោ អយំ, បុថូ ច នេមី ច សហស្សរំសិកោ;
‘‘Anekacittāvatato ratho ayaṃ, puthū ca nemī ca sahassaraṃsiko;
តេសំ សរោ សុយ្យតិ 3 វគ្គុរូបោ, បញ្ចង្គិកំ តុរិយមិវប្បវាទិតំ។
Tesaṃ saro suyyati 4 vaggurūpo, pañcaṅgikaṃ turiyamivappavāditaṃ.
១០២០.
1020.
‘‘សិរស្មិំ ចិត្តំ មណិចន្ទកប្បិតំ, សទា វិសុទ្ធំ រុចិរំ បភស្សរំ;
‘‘Sirasmiṃ cittaṃ maṇicandakappitaṃ, sadā visuddhaṃ ruciraṃ pabhassaraṃ;
សុវណ្ណរាជីហិ អតីវ សង្គតំ, វេឡុរិយរាជីវ អតីវ សោភតិ។
Suvaṇṇarājīhi atīva saṅgataṃ, veḷuriyarājīva atīva sobhati.
១០២១.
1021.
‘‘ឥមេ ច វាឡី មណិចន្ទកប្បិតា, អារោហកម្ពូ សុជវា ព្រហូបមា។
‘‘Ime ca vāḷī maṇicandakappitā, ārohakambū sujavā brahūpamā.
ព្រហា មហន្តា ពលិនោ មហាជវា, មនោ តវញ្ញាយ តថេវ សិំសរេ 5។
Brahā mahantā balino mahājavā, mano tavaññāya tatheva siṃsare 6.
១០២២.
1022.
‘‘ឥមេ ច សព្ពេ សហិតា ចតុក្កមា, មនោ តវញ្ញាយ តថេវ សិំសរេ;
‘‘Ime ca sabbe sahitā catukkamā, mano tavaññāya tatheva siṃsare;
សមំ វហន្តា មុទុកា អនុទ្ធតា, អាមោទមានា តុរគាន 7 មុត្តមា។
Samaṃ vahantā mudukā anuddhatā, āmodamānā turagāna 8 muttamā.
១០២៣.
1023.
‘‘ធុនន្តិ វគ្គន្តិ បតន្តិ 9 ចម្ពរេ, អព្ភុទ្ធុនន្តា សុកតេ បិឡន្ធនេ;
‘‘Dhunanti vagganti patanti 10 cambare, abbhuddhunantā sukate piḷandhane;
តេសំ សរោ សុយ្យតិ វគ្គុរូបោ, បញ្ចង្គិកំ តុរិយមិវប្បវាទិតំ។
Tesaṃ saro suyyati vaggurūpo, pañcaṅgikaṃ turiyamivappavāditaṃ.
១០២៤.
1024.
‘‘រថស្ស ឃោសោ អបិឡន្ធនាន ច, ខុរស្ស នាទោ 11 អភិហិំសនាយ ច;
‘‘Rathassa ghoso apiḷandhanāna ca, khurassa nādo 12 abhihiṃsanāya ca;
ឃោសោ សុវគ្គូ សមិតស្ស សុយ្យតិ, គន្ធព្ពតូរិយានិ វិចិត្រសំវនេ។
Ghoso suvaggū samitassa suyyati, gandhabbatūriyāni vicitrasaṃvane.
១០២៥.
1025.
‘‘រថេ ឋិតា តា មិគមន្ទលោចនា, អាឡារបម្ហា ហសិតា បិយំវទា;
‘‘Rathe ṭhitā tā migamandalocanā, āḷārapamhā hasitā piyaṃvadā;
វេឡុរិយជាលាវតតា តនុច្ឆវា, សទេវ គន្ធព្ពសូរគ្គបូជិតា។
Veḷuriyajālāvatatā tanucchavā, sadeva gandhabbasūraggapūjitā.
១០២៦.
1026.
‘‘តា រត្តរត្តម្ពរបីតវាសសា, វិសាលនេត្តា អភិរត្តលោចនា;
‘‘Tā rattarattambarapītavāsasā, visālanettā abhirattalocanā;
កុលេ សុជាតា សុតនូ សុចិម្ហិតា, រថេ ឋិតា បញ្ជលិកា ឧបដ្ឋិតា។
Kule sujātā sutanū sucimhitā, rathe ṭhitā pañjalikā upaṭṭhitā.
១០២៧.
1027.
‘‘តា កម្ពុកេយូរធរា សុវាសសា, សុមជ្ឈិមា ឩរុថនូបបន្នា;
‘‘Tā kambukeyūradharā suvāsasā, sumajjhimā ūruthanūpapannā;
វដ្ដង្គុលិយោ សុមុខា សុទស្សនា, រថេ ឋិតា បញ្ជលិកា ឧបដ្ឋិតា។
Vaṭṭaṅguliyo sumukhā sudassanā, rathe ṭhitā pañjalikā upaṭṭhitā.
១០២៨.
1028.
‘‘អញ្ញា សុវេណី សុសុ មិស្សកេសិយោ, សមំ វិភត្តាហិ បភស្សរាហិ ច;
‘‘Aññā suveṇī susu missakesiyo, samaṃ vibhattāhi pabhassarāhi ca;
អនុព្ពតា តា តវ មានសេ រតា, រថេ ឋិតា បញ្ជលិកា ឧបដ្ឋិតា។
Anubbatā tā tava mānase ratā, rathe ṭhitā pañjalikā upaṭṭhitā.
១០២៩.
1029.
‘‘អាវេឡិនិយោ បទុមុប្បលច្ឆទា, អលង្កតា ចន្ទនសារវាសិតា 13;
‘‘Āveḷiniyo padumuppalacchadā, alaṅkatā candanasāravāsitā 14;
អនុព្ពតា តា តវ មានសេ រតា, រថេ ឋិតា បញ្ជលិកា ឧបដ្ឋិតា។
Anubbatā tā tava mānase ratā, rathe ṭhitā pañjalikā upaṭṭhitā.
១០៣០.
1030.
‘‘តា មាលិនិយោ បទុមុប្បលច្ឆទា, អលង្កតា ចន្ទនសារវាសិតា;
‘‘Tā māliniyo padumuppalacchadā, alaṅkatā candanasāravāsitā;
អនុព្ពតា តា តវ មានសេ រតា, រថេ ឋិតា បញ្ជលិកា ឧបដ្ឋិតា។
Anubbatā tā tava mānase ratā, rathe ṭhitā pañjalikā upaṭṭhitā.
១០៣១.
1031.
‘‘កណ្ឋេសុ តេ យានិ បិឡន្ធនានិ, ហត្ថេសុ បាទេសុ តថេវ សីសេ;
‘‘Kaṇṭhesu te yāni piḷandhanāni, hatthesu pādesu tatheva sīse;
ឱភាសយន្តី ទស សព្ពសោ ទិសា, អព្ភុទ្ទយំ សារទិកោវ ភាណុមា។
Obhāsayantī dasa sabbaso disā, abbhuddayaṃ sāradikova bhāṇumā.
១០៣២.
1032.
‘‘វាតស្ស វេគេន ច សម្បកម្បិតា, ភុជេសុ មាលា អបិឡន្ធនានិ ច;
‘‘Vātassa vegena ca sampakampitā, bhujesu mālā apiḷandhanāni ca;
មុញ្ចន្តិ ឃោសំ រូចិរំ សុចិំ សុភំ, សព្ពេហិ វិញ្ញូហិ សុតព្ពរូបំ។
Muñcanti ghosaṃ rūciraṃ suciṃ subhaṃ, sabbehi viññūhi sutabbarūpaṃ.
១០៣៣.
1033.
‘‘ឧយ្យានភូម្យា ច ទុវទ្ធតោ ឋិតា, រថា ច នាគា តូរិយានិ ច សរោ;
‘‘Uyyānabhūmyā ca duvaddhato ṭhitā, rathā ca nāgā tūriyāni ca saro;
តមេវ ទេវិន្ទ បមោទយន្តិ, វីណា យថា បោក្ខរបត្តពាហុភិ។
Tameva devinda pamodayanti, vīṇā yathā pokkharapattabāhubhi.
១០៣៤.
1034.
‘‘ឥមាសុ វីណាសុ ពហូសុ វគ្គូសុ, មនុញ្ញរូបាសុ ហទយេរិតំ បីតិំ 15;
‘‘Imāsu vīṇāsu bahūsu vaggūsu, manuññarūpāsu hadayeritaṃ pītiṃ 16;
បវជ្ជមានាសុ អតីវ អច្ឆរា, ភមន្តិ កញ្ញា បទុមេសុ សិក្ខិតា។
Pavajjamānāsu atīva accharā, bhamanti kaññā padumesu sikkhitā.
១០៣៥.
1035.
‘‘យទា ច គីតានិ ច វាទិតានិ ច, នច្ចានិ ចិមានិ 17 សមេន្តិ ឯកតោ;
‘‘Yadā ca gītāni ca vāditāni ca, naccāni cimāni 18 samenti ekato;
អថេត្ថ នច្ចន្តិ អថេត្ថ អច្ឆរា, ឱភាសយន្តី ឧភតោ វរិត្ថិយោ។
Athettha naccanti athettha accharā, obhāsayantī ubhato varitthiyo.
១០៣៦.
1036.
‘‘សោ មោទសិ តុរិយគណប្បពោធនោ, មហីយមានោ វជិរាវុធោរិវ;
‘‘So modasi turiyagaṇappabodhano, mahīyamāno vajirāvudhoriva;
ឥមាសុ វីណាសុ ពហូសុ វគ្គូសុ, មនុញ្ញរូបាសុ ហទយេរិតំ បីតិំ។
Imāsu vīṇāsu bahūsu vaggūsu, manuññarūpāsu hadayeritaṃ pītiṃ.
១០៣៧.
1037.
‘‘កិំ ត្វំ បុរេ កម្មមកាសិ អត្តនា, មនុស្សភូតោ បុរិមាយ ជាតិយា;
‘‘Kiṃ tvaṃ pure kammamakāsi attanā, manussabhūto purimāya jātiyā;
១០៣៨.
1038.
‘‘នយីទមប្បស្ស កតស្ស 23 កម្មុនោ, បុព្ពេ សុចិណ្ណស្ស ឧបោសថស្ស វា;
‘‘Nayīdamappassa katassa 24 kammuno, pubbe suciṇṇassa uposathassa vā;
ឥទ្ធានុភាវោ វិបុលោ អយំ តវ, យំ ទេវសង្ឃំ អភិរោចសេ ភុសំ។
Iddhānubhāvo vipulo ayaṃ tava, yaṃ devasaṅghaṃ abhirocase bhusaṃ.
១០៣៩.
1039.
‘‘ទានស្ស តេ ឥទំ ផលំ, អថោ សីលស្ស វា បន;
‘‘Dānassa te idaṃ phalaṃ, atho sīlassa vā pana;
អថោ អញ្ជលិកម្មស្ស, តំ មេ អក្ខាហិ បុច្ឆិតោ’’តិ។
Atho añjalikammassa, taṃ me akkhāhi pucchito’’ti.
១០៤០.
1040.
សោ ទេវបុត្តោ អត្តមនោ, មោគ្គល្លានេន បុច្ឆិតោ;
So devaputto attamano, moggallānena pucchito;
បញ្ហំ បុដ្ឋោ វិយាកាសិ, យស្ស កម្មស្សិទំ ផលន្តិ។
Pañhaṃ puṭṭho viyākāsi, yassa kammassidaṃ phalanti.
១០៤១.
1041.
‘‘ជិតិន្ទ្រិយំ ពុទ្ធមនោមនិក្កមំ, នរុត្តមំ កស្សបមគ្គបុគ្គលំ;
‘‘Jitindriyaṃ buddhamanomanikkamaṃ, naruttamaṃ kassapamaggapuggalaṃ;
អវាបុរន្តំ អមតស្ស ទ្វារំ, ទេវាតិទេវំ សតបុញ្ញលក្ខណំ។
Avāpurantaṃ amatassa dvāraṃ, devātidevaṃ satapuññalakkhaṇaṃ.
១០៤២.
1042.
‘‘តមទ្ទសំ កុញ្ជរមោឃតិណ្ណំ, សុវណ្ណសិង្គីនទពិម្ពសាទិសំ;
‘‘Tamaddasaṃ kuñjaramoghatiṇṇaṃ, suvaṇṇasiṅgīnadabimbasādisaṃ;
ទិស្វាន តំ ខិប្បមហុំ សុចីមនោ, តមេវ ទិស្វាន សុភាសិតទ្ធជំ។
Disvāna taṃ khippamahuṃ sucīmano, tameva disvāna subhāsitaddhajaṃ.
១០៤៣.
1043.
‘‘តមន្នបានំ អថវាបិ ចីវរំ, សុចិំ បណីតំ រសសា ឧបេតំ;
‘‘Tamannapānaṃ athavāpi cīvaraṃ, suciṃ paṇītaṃ rasasā upetaṃ;
បុប្ផាភិក្កិណម្ហិ សកេ និវេសនេ, បតិដ្ឋបេសិំ ស អសង្គមានសោ។
Pupphābhikkiṇamhi sake nivesane, patiṭṭhapesiṃ sa asaṅgamānaso.
១០៤៤.
1044.
‘‘តមន្នបានេន ច ចីវរេន ច, ខជ្ជេន ភោជ្ជេន ច សាយនេន ច;
‘‘Tamannapānena ca cīvarena ca, khajjena bhojjena ca sāyanena ca;
សន្តប្បយិត្វា ទ្វិបទានមុត្តមំ, សោ សគ្គសោ ទេវបុរេ រមាមហំ។
Santappayitvā dvipadānamuttamaṃ, so saggaso devapure ramāmahaṃ.
១០៤៥.
1045.
‘‘ឯតេនុបាយេន ឥមំ និរគ្គឡំ, យញ្ញំ យជិត្វា តិវិធំ វិសុទ្ធំ។
‘‘Etenupāyena imaṃ niraggaḷaṃ, yaññaṃ yajitvā tividhaṃ visuddhaṃ.
បហាយហំ មានុសកំ សមុស្សយំ, ឥន្ទូបមោ 25 ទេវបុរេ រមាមហំ។
Pahāyahaṃ mānusakaṃ samussayaṃ, indūpamo 26 devapure ramāmahaṃ.
១០៤៦.
1046.
‘‘អាយុញ្ច វណ្ណញ្ច សុខំ ពលញ្ច, បណីតរូបំ អភិកង្ខតា មុនិ;
‘‘Āyuñca vaṇṇañca sukhaṃ balañca, paṇītarūpaṃ abhikaṅkhatā muni;
អន្នញ្ច បានញ្ច ពហុំ សុសង្ខតំ, បតិដ្ឋបេតព្ពមសង្គមានសេ។
Annañca pānañca bahuṃ susaṅkhataṃ, patiṭṭhapetabbamasaṅgamānase.
១០៤៧.
1047.
អាហុនេយ្យានំ 31 បរមាហុតិំ គតោ, បុញ្ញត្ថិកានំ វិបុលប្ផលេសិន’’ន្តិ។
Āhuneyyānaṃ 32 paramāhutiṃ gato, puññatthikānaṃ vipulapphalesina’’nti.
មហារថវិមានំ ចុទ្ទសមំ។
Mahārathavimānaṃ cuddasamaṃ.
មហារថវគ្គោ បញ្ចមោ និដ្ឋិតោ។
Mahārathavaggo pañcamo niṭṭhito.
តស្សុទ្ទានំ –
Tassuddānaṃ –
មណ្ឌូកោ រេវតី ឆត្តោ, កក្កដោ ទ្វារបាលកោ;
Maṇḍūko revatī chatto, kakkaṭo dvārapālako;
ទ្វេ ករណីយា ទ្វេ សូចិ, តយោ នាគា ច ទ្វេ រថា;
Dve karaṇīyā dve sūci, tayo nāgā ca dve rathā;
បុរិសានំ បឋមោ វគ្គោ បវុច្ចតីតិ។
Purisānaṃ paṭhamo vaggo pavuccatīti.
ភាណវារំ តតិយំ និដ្ឋិតំ។
Bhāṇavāraṃ tatiyaṃ niṭṭhitaṃ.
Footnotes:
Related texts:
អដ្ឋកថា • Aṭṭhakathā / សុត្តបិដក (អដ្ឋកថា) • Suttapiṭaka (aṭṭhakathā) / ខុទ្ទកនិកាយ (អដ្ឋកថា) • Khuddakanikāya (aṭṭhakathā) / វិមានវត្ថុ-អដ្ឋកថា • Vimānavatthu-aṭṭhakathā / ១៤. មហារថវិមានវណ្ណនា • 14. Mahārathavimānavaṇṇanā
