| Library / Tipiṭaka / ติปิฎก • Tipiṭaka / ธมฺมปทปาฬิ • Dhammapadapāḷi |
๒๕. ภิกฺขุวโคฺค
25. Bhikkhuvaggo
๓๖๐.
360.
จกฺขุนา สํวโร สาธุ, สาธุ โสเตน สํวโร;
Cakkhunā saṃvaro sādhu, sādhu sotena saṃvaro;
ฆาเนน สํวโร สาธุ, สาธุ ชิวฺหาย สํวโรฯ
Ghānena saṃvaro sādhu, sādhu jivhāya saṃvaro.
๓๖๑.
361.
กาเยน สํวโร สาธุ, สาธุ วาจาย สํวโร;
Kāyena saṃvaro sādhu, sādhu vācāya saṃvaro;
มนสา สํวโร สาธุ, สาธุ สพฺพตฺถ สํวโร;
Manasā saṃvaro sādhu, sādhu sabbattha saṃvaro;
สพฺพตฺถ สํวุโต ภิกฺขุ, สพฺพทุกฺขา ปมุจฺจติฯ
Sabbattha saṃvuto bhikkhu, sabbadukkhā pamuccati.
๓๖๒.
362.
หตฺถสํยโต ปาทสํยโต, วาจาสํยโต สํยตุตฺตโม;
Hatthasaṃyato pādasaṃyato, vācāsaṃyato saṃyatuttamo;
อชฺฌตฺตรโต สมาหิโต, เอโก สนฺตุสิโต ตมาหุ ภิกฺขุํฯ
Ajjhattarato samāhito, eko santusito tamāhu bhikkhuṃ.
๓๖๓.
363.
โย มุขสํยโต ภิกฺขุ, มนฺตภาณี อนุทฺธโต;
Yo mukhasaṃyato bhikkhu, mantabhāṇī anuddhato;
อตฺถํ ธมฺมญฺจ ทีเปติ, มธุรํ ตสฺส ภาสิตํฯ
Atthaṃ dhammañca dīpeti, madhuraṃ tassa bhāsitaṃ.
๓๖๔.
364.
ธมฺมาราโม ธมฺมรโต, ธมฺมํ อนุวิจินฺตยํ;
Dhammārāmo dhammarato, dhammaṃ anuvicintayaṃ;
ธมฺมํ อนุสฺสรํ ภิกฺขุ, สทฺธมฺมา น ปริหายติฯ
Dhammaṃ anussaraṃ bhikkhu, saddhammā na parihāyati.
๓๖๕.
365.
สลาภํ นาติมเญฺญยฺย, นาเญฺญสํ ปิหยํ จเร;
Salābhaṃ nātimaññeyya, nāññesaṃ pihayaṃ care;
อเญฺญสํ ปิหยํ ภิกฺขุ, สมาธิํ นาธิคจฺฉติฯ
Aññesaṃ pihayaṃ bhikkhu, samādhiṃ nādhigacchati.
๓๖๖.
366.
อปฺปลาโภปิ เจ ภิกฺขุ, สลาภํ นาติมญฺญติ;
Appalābhopi ce bhikkhu, salābhaṃ nātimaññati;
ตํ เว เทวา ปสํสนฺติ, สุทฺธาชีวิํ อตนฺทิตํฯ
Taṃ ve devā pasaṃsanti, suddhājīviṃ atanditaṃ.
๓๖๗.
367.
สพฺพโส นามรูปสฺมิํ, ยสฺส นตฺถิ มมายิตํ;
Sabbaso nāmarūpasmiṃ, yassa natthi mamāyitaṃ;
อสตา จ น โสจติ, ส เว ‘‘ภิกฺขู’’ติ วุจฺจติฯ
Asatā ca na socati, sa ve ‘‘bhikkhū’’ti vuccati.
๓๖๘.
368.
เมตฺตาวิหารี โย ภิกฺขุ, ปสโนฺน พุทฺธสาสเน;
Mettāvihārī yo bhikkhu, pasanno buddhasāsane;
อธิคเจฺฉ ปทํ สนฺตํ, สงฺขารูปสมํ สุขํฯ
Adhigacche padaṃ santaṃ, saṅkhārūpasamaṃ sukhaṃ.
๓๖๙.
369.
สิญฺจ ภิกฺขุ อิมํ นาวํ, สิตฺตา เต ลหุเมสฺสติ;
Siñca bhikkhu imaṃ nāvaṃ, sittā te lahumessati;
เฉตฺวา ราคญฺจ โทสญฺจ, ตโต นิพฺพานเมหิสิฯ
Chetvā rāgañca dosañca, tato nibbānamehisi.
๓๗๐.
370.
ปญฺจ ฉิเนฺท ปญฺจ ชเห, ปญฺจ จุตฺตริ ภาวเย;
Pañca chinde pañca jahe, pañca cuttari bhāvaye;
ปญฺจ สงฺคาติโค ภิกฺขุ, ‘‘โอฆติโณฺณ’’ติ วุจฺจติฯ
Pañca saṅgātigo bhikkhu, ‘‘oghatiṇṇo’’ti vuccati.
๓๗๑.
371.
มา โลหคุฬํ คิลี ปมโตฺต, มา กนฺทิ ‘‘ทุกฺขมิท’’นฺติ ฑยฺหมาโนฯ
Mā lohaguḷaṃ gilī pamatto, mā kandi ‘‘dukkhamida’’nti ḍayhamāno.
๓๗๒.
372.
ยมฺหิ ฌานญฺจ ปญฺญา จ, ส เว นิพฺพานสนฺติเกฯ
Yamhi jhānañca paññā ca, sa ve nibbānasantike.
๓๗๓.
373.
สุญฺญาคารํ ปวิฎฺฐสฺส, สนฺตจิตฺตสฺส ภิกฺขุโน;
Suññāgāraṃ paviṭṭhassa, santacittassa bhikkhuno;
อมานุสี รติ โหติ, สมฺมา ธมฺมํ วิปสฺสโตฯ
Amānusī rati hoti, sammā dhammaṃ vipassato.
๓๗๔.
374.
ยโต ยโต สมฺมสติ, ขนฺธานํ อุทยพฺพยํ;
Yato yato sammasati, khandhānaṃ udayabbayaṃ;
๓๗๕.
375.
ตตฺรายมาทิ ภวติ, อิธ ปญฺญสฺส ภิกฺขุโน;
Tatrāyamādi bhavati, idha paññassa bhikkhuno;
อินฺทฺริยคุตฺติ สนฺตุฎฺฐิ, ปาติโมเกฺข จ สํวโรฯ
Indriyagutti santuṭṭhi, pātimokkhe ca saṃvaro.
๓๗๖.
376.
มิเตฺต ภชสฺสุ กลฺยาเณ, สุทฺธาชีเว อตนฺทิเต;
Mitte bhajassu kalyāṇe, suddhājīve atandite;
ตโต ปาโมชฺชพหุโล, ทุกฺขสฺสนฺตํ กริสฺสติฯ
Tato pāmojjabahulo, dukkhassantaṃ karissati.
๓๗๗.
377.
เอวํ ราคญฺจ โทสญฺจ, วิปฺปมุเญฺจถ ภิกฺขโวฯ
Evaṃ rāgañca dosañca, vippamuñcetha bhikkhavo.
๓๗๘.
378.
วนฺตโลกามิโส ภิกฺขุ, ‘‘อุปสโนฺต’’ติ วุจฺจติฯ
Vantalokāmiso bhikkhu, ‘‘upasanto’’ti vuccati.
๓๗๙.
379.
โส อตฺตคุโตฺต สติมา, สุขํ ภิกฺขุ วิหาหิสิฯ
So attagutto satimā, sukhaṃ bhikkhu vihāhisi.
๓๘๐.
380.
อตฺตา หิ อตฺตโน คติ;
Attā hi attano gati;
๓๘๑.
381.
ปาโมชฺชพหุโล ภิกฺขุ, ปสโนฺน พุทฺธสาสเน;
Pāmojjabahulo bhikkhu, pasanno buddhasāsane;
อธิคเจฺฉ ปทํ สนฺตํ, สงฺขารูปสมํ สุขํฯ
Adhigacche padaṃ santaṃ, saṅkhārūpasamaṃ sukhaṃ.
๓๘๒.
382.
โย หเว ทหโร ภิกฺขุ, ยุญฺชติ พุทฺธสาสเน;
Yo have daharo bhikkhu, yuñjati buddhasāsane;
ภิกฺขุวโคฺค ปญฺจวีสติโม นิฎฺฐิโตฯ
Bhikkhuvaggo pañcavīsatimo niṭṭhito.
Footnotes:
Related texts:
อฎฺฐกถา • Aṭṭhakathā / สุตฺตปิฎก (อฎฺฐกถา) • Suttapiṭaka (aṭṭhakathā) / ขุทฺทกนิกาย (อฎฺฐกถา) • Khuddakanikāya (aṭṭhakathā) / ธมฺมปท-อฎฺฐกถา • Dhammapada-aṭṭhakathā / ๒๕. ภิกฺขุวโคฺค • 25. Bhikkhuvaggo
