| Library / Tipiṭaka / ติปิฎก • Tipiṭaka / ธมฺมปทปาฬิ • Dhammapadapāḷi |
๒๖. พฺราหฺมณวโคฺค
26. Brāhmaṇavaggo
๓๘๓.
383.
ฉินฺท โสตํ ปรกฺกมฺม, กาเม ปนุท พฺราหฺมณ;
Chinda sotaṃ parakkamma, kāme panuda brāhmaṇa;
สงฺขารานํ ขยํ ญตฺวา, อกตญฺญูสิ พฺราหฺมณฯ
Saṅkhārānaṃ khayaṃ ñatvā, akataññūsi brāhmaṇa.
๓๘๔.
384.
ยทา ทฺวเยสุ ธเมฺมสุ, ปารคู โหติ พฺราหฺมโณ;
Yadā dvayesu dhammesu, pāragū hoti brāhmaṇo;
อถสฺส สเพฺพ สํโยคา, อตฺถํ คจฺฉนฺติ ชานโตฯ
Athassa sabbe saṃyogā, atthaṃ gacchanti jānato.
๓๘๕.
385.
ยสฺส ปารํ อปารํ วา, ปาราปารํ น วิชฺชติ;
Yassa pāraṃ apāraṃ vā, pārāpāraṃ na vijjati;
วีตทฺทรํ วิสํยุตฺตํ, ตมหํ พฺรูมิ พฺราหฺมณํฯ
Vītaddaraṃ visaṃyuttaṃ, tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ.
๓๘๖.
386.
ฌายิํ วิรชมาสีนํ, กตกิจฺจมนาสวํ;
Jhāyiṃ virajamāsīnaṃ, katakiccamanāsavaṃ;
อุตฺตมตฺถมนุปฺปตฺตํ, ตมหํ พฺรูมิ พฺราหฺมณํฯ
Uttamatthamanuppattaṃ, tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ.
๓๘๗.
387.
ทิวา ตปติ อาทิโจฺจ, รตฺติมาภาติ จนฺทิมา;
Divā tapati ādicco, rattimābhāti candimā;
สนฺนโทฺธ ขตฺติโย ตปติ, ฌายี ตปติ พฺราหฺมโณ;
Sannaddho khattiyo tapati, jhāyī tapati brāhmaṇo;
๓๘๘.
388.
พาหิตปาโปติ พฺราหฺมโณ, สมจริยา สมโณติ วุจฺจติ;
Bāhitapāpoti brāhmaṇo, samacariyā samaṇoti vuccati;
ปพฺพาชยมตฺตโน มลํ, ตสฺมา ‘‘ปพฺพชิโต’’ติ วุจฺจติฯ
Pabbājayamattano malaṃ, tasmā ‘‘pabbajito’’ti vuccati.
๓๘๙.
389.
น พฺราหฺมณสฺส ปหเรยฺย, นาสฺส มุเญฺจถ พฺราหฺมโณ;
Na brāhmaṇassa pahareyya, nāssa muñcetha brāhmaṇo;
๓๙๐.
390.
น พฺราหฺมณเสฺสตทกิญฺจิ เสโยฺย, ยทา นิเสโธ มนโส ปิเยหิ;
Na brāhmaṇassetadakiñci seyyo, yadā nisedho manaso piyehi;
ยโต ยโต หิํสมโน นิวตฺตติ, ตโต ตโต สมฺมติเมว ทุกฺขํฯ
Yato yato hiṃsamano nivattati, tato tato sammatimeva dukkhaṃ.
๓๙๑.
391.
ยสฺส กาเยน วาจาย, มนสา นตฺถิ ทุกฺกฎํ;
Yassa kāyena vācāya, manasā natthi dukkaṭaṃ;
สํวุตํ ตีหิ ฐาเนหิ, ตมหํ พฺรูมิ พฺราหฺมณํฯ
Saṃvutaṃ tīhi ṭhānehi, tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ.
๓๙๒.
392.
ยมฺหา ธมฺมํ วิชาเนยฺย, สมฺมาสมฺพุทฺธเทสิตํ;
Yamhā dhammaṃ vijāneyya, sammāsambuddhadesitaṃ;
สกฺกจฺจํ ตํ นมเสฺสยฺย, อคฺคิหุตฺตํว พฺราหฺมโณฯ
Sakkaccaṃ taṃ namasseyya, aggihuttaṃva brāhmaṇo.
๓๙๓.
393.
น ชฎาหิ น โคเตฺตน, น ชจฺจา โหติ พฺราหฺมโณ;
Na jaṭāhi na gottena, na jaccā hoti brāhmaṇo;
ยมฺหิ สจฺจญฺจ ธโมฺม จ, โส สุจี โส จ พฺราหฺมโณฯ
Yamhi saccañca dhammo ca, so sucī so ca brāhmaṇo.
๓๙๔.
394.
กิํ เต ชฎาหิ ทุเมฺมธ, กิํ เต อชินสาฎิยา;
Kiṃ te jaṭāhi dummedha, kiṃ te ajinasāṭiyā;
อพฺภนฺตรํ เต คหนํ, พาหิรํ ปริมชฺชสิฯ
Abbhantaraṃ te gahanaṃ, bāhiraṃ parimajjasi.
๓๙๕.
395.
ปํสุกูลธรํ ชนฺตุํ, กิสํ ธมนิสนฺถตํ;
Paṃsukūladharaṃ jantuṃ, kisaṃ dhamanisanthataṃ;
เอกํ วนสฺมิํ ฌายนฺตํ, ตมหํ พฺรูมิ พฺราหฺมณํฯ
Ekaṃ vanasmiṃ jhāyantaṃ, tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ.
๓๙๖.
396.
น จาหํ พฺราหฺมณํ พฺรูมิ, โยนิชํ มตฺติสมฺภวํ;
Na cāhaṃ brāhmaṇaṃ brūmi, yonijaṃ mattisambhavaṃ;
โภวาทิ นาม โส โหติ, สเจ โหติ สกิญฺจโน;
Bhovādi nāma so hoti, sace hoti sakiñcano;
อกิญฺจนํ อนาทานํ, ตมหํ พฺรูมิ พฺราหฺมณํฯ
Akiñcanaṃ anādānaṃ, tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ.
๓๙๗.
397.
สพฺพสํโยชนํ เฉตฺวา, โย เว น ปริตสฺสติ;
Sabbasaṃyojanaṃ chetvā, yo ve na paritassati;
สงฺคาติคํ วิสํยุตฺตํ, ตมหํ พฺรูมิ พฺราหฺมณํฯ
Saṅgātigaṃ visaṃyuttaṃ, tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ.
๓๙๘.
398.
อุกฺขิตฺตปลิฆํ พุทฺธํ, ตมหํ พฺรูมิ พฺราหฺมณํฯ
Ukkhittapalighaṃ buddhaṃ, tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ.
๓๙๙.
399.
อโกฺกสํ วธพนฺธญฺจ, อทุโฎฺฐ โย ติติกฺขติ;
Akkosaṃ vadhabandhañca, aduṭṭho yo titikkhati;
ขนฺตีพลํ พลานีกํ, ตมหํ พฺรูมิ พฺราหฺมณํฯ
Khantībalaṃ balānīkaṃ, tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ.
๔๐๐.
400.
อโกฺกธนํ วตวนฺตํ, สีลวนฺตํ อนุสฺสทํ;
Akkodhanaṃ vatavantaṃ, sīlavantaṃ anussadaṃ;
ทนฺตํ อนฺติมสารีรํ, ตมหํ พฺรูมิ พฺราหฺมณํฯ
Dantaṃ antimasārīraṃ, tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ.
๔๐๑.
401.
วาริ โปกฺขรปเตฺตว, อารเคฺคริว สาสโป;
Vāri pokkharapatteva, āraggeriva sāsapo;
๔๐๒.
402.
โย ทุกฺขสฺส ปชานาติ, อิเธว ขยมตฺตโน;
Yo dukkhassa pajānāti, idheva khayamattano;
ปนฺนภารํ วิสํยุตฺตํ, ตมหํ พฺรูมิ พฺราหฺมณํฯ
Pannabhāraṃ visaṃyuttaṃ, tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ.
๔๐๓.
403.
คมฺภีรปญฺญํ เมธาวิํ, มคฺคามคฺคสฺส โกวิทํ;
Gambhīrapaññaṃ medhāviṃ, maggāmaggassa kovidaṃ;
อุตฺตมตฺถมนุปฺปตฺตํ, ตมหํ พฺรูมิ พฺราหฺมณํฯ
Uttamatthamanuppattaṃ, tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ.
๔๐๔.
404.
อสํสฎฺฐํ คหเฎฺฐหิ, อนาคาเรหิ จูภยํ;
Asaṃsaṭṭhaṃ gahaṭṭhehi, anāgārehi cūbhayaṃ;
อโนกสาริมปฺปิจฺฉํ, ตมหํ พฺรูมิ พฺราหฺมณํฯ
Anokasārimappicchaṃ, tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ.
๔๐๕.
405.
นิธาย ทณฺฑํ ภูเตสุ, ตเสสุ ถาวเรสุ จ;
Nidhāya daṇḍaṃ bhūtesu, tasesu thāvaresu ca;
โย น หนฺติ น ฆาเตติ, ตมหํ พฺรูมิ พฺราหฺมณํฯ
Yo na hanti na ghāteti, tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ.
๔๐๖.
406.
อวิรุทฺธํ วิรุเทฺธสุ, อตฺตทเณฺฑสุ นิพฺพุตํ;
Aviruddhaṃ viruddhesu, attadaṇḍesu nibbutaṃ;
สาทาเนสุ อนาทานํ, ตมหํ พฺรูมิ พฺราหฺมณํฯ
Sādānesu anādānaṃ, tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ.
๔๐๗.
407.
ยสฺส ราโค จ โทโส จ, มาโน มโกฺข จ ปาติโต;
Yassa rāgo ca doso ca, māno makkho ca pātito;
๔๐๘.
408.
อกกฺกสํ วิญฺญาปนิํ, คิรํ สจฺจมุทีรเย;
Akakkasaṃ viññāpaniṃ, giraṃ saccamudīraye;
๔๐๙.
409.
โยธ ทีฆํ ว รสฺสํ วา, อณุํ ถูลํ สุภาสุภํ;
Yodha dīghaṃ va rassaṃ vā, aṇuṃ thūlaṃ subhāsubhaṃ;
๔๑๐.
410.
อาสา ยสฺส น วิชฺชนฺติ, อสฺมิํ โลเก ปรมฺหิ จ;
Āsā yassa na vijjanti, asmiṃ loke paramhi ca;
๔๑๑.
411.
ยสฺสาลยา น วิชฺชนฺติ, อญฺญาย อกถํกถี;
Yassālayā na vijjanti, aññāya akathaṃkathī;
อมโตคธมนุปฺปตฺตํ, ตมหํ พฺรูมิ พฺราหฺมณํฯ
Amatogadhamanuppattaṃ, tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ.
๔๑๒.
412.
โยธ ปุญฺญญฺจ ปาปญฺจ, อุโภ สงฺคมุปจฺจคา;
Yodha puññañca pāpañca, ubho saṅgamupaccagā;
อโสกํ วิรชํ สุทฺธํ, ตมหํ พฺรูมิ พฺราหฺมณํฯ
Asokaṃ virajaṃ suddhaṃ, tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ.
๔๑๓.
413.
จนฺทํว วิมลํ สุทฺธํ, วิปฺปสนฺนมนาวิลํ;
Candaṃva vimalaṃ suddhaṃ, vippasannamanāvilaṃ;
นนฺทีภวปริกฺขีณํ, ตมหํ พฺรูมิ พฺราหฺมณํฯ
Nandībhavaparikkhīṇaṃ, tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ.
๔๑๔.
414.
อนุปาทาย นิพฺพุโต, ตมหํ พฺรูมิ พฺราหฺมณํฯ
Anupādāya nibbuto, tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ.
๔๑๕.
415.
๔๑๖.
416.
โยธ ตณฺหํ ปหนฺตฺวาน, อนาคาโร ปริพฺพเช;
Yodha taṇhaṃ pahantvāna, anāgāro paribbaje;
ตณฺหาภวปริกฺขีณํ , ตมหํ พฺรูมิ พฺราหฺมณํฯ
Taṇhābhavaparikkhīṇaṃ , tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ.
๔๑๗.
417.
หิตฺวา มานุสกํ โยคํ, ทิพฺพํ โยคํ อุปจฺจคา;
Hitvā mānusakaṃ yogaṃ, dibbaṃ yogaṃ upaccagā;
สพฺพโยควิสํยุตฺตํ, ตมหํ พฺรูมิ พฺราหฺมณํฯ
Sabbayogavisaṃyuttaṃ, tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ.
๔๑๘.
418.
หิตฺวา รติญฺจ อรติญฺจ, สีติภูตํ นิรูปธิํ;
Hitvā ratiñca aratiñca, sītibhūtaṃ nirūpadhiṃ;
สพฺพโลกาภิภุํ วีรํ, ตมหํ พฺรูมิ พฺราหฺมณํฯ
Sabbalokābhibhuṃ vīraṃ, tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ.
๔๑๙.
419.
จุติํ โย เวทิ สตฺตานํ, อุปปตฺติญฺจ สพฺพโส;
Cutiṃ yo vedi sattānaṃ, upapattiñca sabbaso;
อสตฺตํ สุคตํ พุทฺธํ, ตมหํ พฺรูมิ พฺราหฺมณํฯ
Asattaṃ sugataṃ buddhaṃ, tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ.
๔๒๐.
420.
ยสฺส คติํ น ชานนฺติ, เทวา คนฺธพฺพมานุสา;
Yassa gatiṃ na jānanti, devā gandhabbamānusā;
ขีณาสวํ อรหนฺตํ, ตมหํ พฺรูมิ พฺราหฺมณํฯ
Khīṇāsavaṃ arahantaṃ, tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ.
๔๒๑.
421.
ยสฺส ปุเร จ ปจฺฉา จ, มเชฺฌ จ นตฺถิ กิญฺจนํ;
Yassa pure ca pacchā ca, majjhe ca natthi kiñcanaṃ;
อกิญฺจนํ อนาทานํ, ตมหํ พฺรูมิ พฺราหฺมณํฯ
Akiñcanaṃ anādānaṃ, tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ.
๔๒๒.
422.
อุสภํ ปวรํ วีรํ, มเหสิํ วิชิตาวินํ;
Usabhaṃ pavaraṃ vīraṃ, mahesiṃ vijitāvinaṃ;
อเนชํ นฺหาตกํ 29 พุทฺธํ, ตมหํ พฺรูมิ พฺราหฺมณํฯ
Anejaṃ nhātakaṃ 30 buddhaṃ, tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ.
๔๒๓.
423.
ปุเพฺพนิวาสํ โย เวทิ, สคฺคาปายญฺจ ปสฺสติ,
Pubbenivāsaṃ yo vedi, saggāpāyañca passati,
อโถ ชาติกฺขยํ ปโตฺต, อภิญฺญาโวสิโต มุนิ;
Atho jātikkhayaṃ patto, abhiññāvosito muni;
สพฺพโวสิตโวสานํ, ตมหํ พฺรูมิ พฺราหฺมณํฯ
Sabbavositavosānaṃ, tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ.
พฺราหฺมณวโคฺค ฉพฺพีสติโม นิฎฺฐิโตฯ
Brāhmaṇavaggo chabbīsatimo niṭṭhito.
(เอตฺตาวตา สพฺพปฐเม ยมกวเคฺค จุทฺทส วตฺถูนิ, อปฺปมาทวเคฺค นว, จิตฺตวเคฺค นว, ปุปฺผวเคฺค ทฺวาทส, พาลวเคฺค ปนฺนรส, ปณฺฑิตวเคฺค เอกาทส, อรหนฺตวเคฺค ทส, สหสฺสวเคฺค จุทฺทส, ปาปวเคฺค ทฺวาทส, ทณฺฑวเคฺค เอกาทส, ชราวเคฺค นว, อตฺตวเคฺค ทส, โลกวเคฺค เอกาทส, พุทฺธวเคฺค นว 31, สุขวเคฺค อฎฺฐ, ปิยวเคฺค นว, โกธวเคฺค อฎฺฐ, มลวเคฺค ทฺวาทส, ธมฺมฎฺฐวเคฺค ทส, มคฺควเคฺค ทฺวาทส, ปกิณฺณกวเคฺค นว, นิรยวเคฺค นว, นาควเคฺค อฎฺฐ, ตณฺหาวเคฺค ทฺวาทส, ภิกฺขุวเคฺค ทฺวาทส, พฺราหฺมณวเคฺค จตฺตาลีสาติ ปญฺจาธิกานิ ตีณิ วตฺถุสตานิฯ
(Ettāvatā sabbapaṭhame yamakavagge cuddasa vatthūni, appamādavagge nava, cittavagge nava, pupphavagge dvādasa, bālavagge pannarasa, paṇḍitavagge ekādasa, arahantavagge dasa, sahassavagge cuddasa, pāpavagge dvādasa, daṇḍavagge ekādasa, jarāvagge nava, attavagge dasa, lokavagge ekādasa, buddhavagge nava 32, sukhavagge aṭṭha, piyavagge nava, kodhavagge aṭṭha, malavagge dvādasa, dhammaṭṭhavagge dasa, maggavagge dvādasa, pakiṇṇakavagge nava, nirayavagge nava, nāgavagge aṭṭha, taṇhāvagge dvādasa, bhikkhuvagge dvādasa, brāhmaṇavagge cattālīsāti pañcādhikāni tīṇi vatthusatāni.
สเตวีสจตุสฺสตา, จตุสจฺจวิภาวินา;
Satevīsacatussatā, catusaccavibhāvinā;
ธมฺมปเท วคฺคานมุทฺทานํ –
Dhammapade vaggānamuddānaṃ –
ยมกปฺปมาโท จิตฺตํ, ปุปฺผํ พาเลน ปณฺฑิโต;
Yamakappamādo cittaṃ, pupphaṃ bālena paṇḍito;
อรหโนฺต สหสฺสญฺจ, ปาปํ ทเณฺฑน เต ทสฯ
Arahanto sahassañca, pāpaṃ daṇḍena te dasa.
ชรา อตฺตา จ โลโก จ, พุโทฺธ สุขํ ปิเยน จ;
Jarā attā ca loko ca, buddho sukhaṃ piyena ca;
โกโธ มลญฺจ ธมฺมโฎฺฐ, มคฺควเคฺคน วีสติฯ
Kodho malañca dhammaṭṭho, maggavaggena vīsati.
ปกิณฺณํ นิรโย นาโค, ตณฺหา ภิกฺขุ จ พฺราหฺมโณ;
Pakiṇṇaṃ nirayo nāgo, taṇhā bhikkhu ca brāhmaṇo;
เอเต ฉพฺพีสติ วคฺคา, เทสิตาทิจฺจพนฺธุนาฯ
Ete chabbīsati vaggā, desitādiccabandhunā.
คาถานมุทฺทานํ –
Gāthānamuddānaṃ –
ยมเก วีสติ คาถา, อปฺปมาทมฺหิ ทฺวาทส;
Yamake vīsati gāthā, appamādamhi dvādasa;
เอกาทส จิตฺตวเคฺค, ปุปฺผวคฺคมฺหิ โสฬสฯ
Ekādasa cittavagge, pupphavaggamhi soḷasa.
พาเล จ โสฬส คาถา, ปณฺฑิตมฺหิ จตุทฺทส;
Bāle ca soḷasa gāthā, paṇḍitamhi catuddasa;
อรหเนฺต ทส คาถา, สหเสฺส โหนฺติ โสฬสฯ
Arahante dasa gāthā, sahasse honti soḷasa.
เตรส ปาปวคฺคมฺหิ, ทณฺฑมฺหิ ทส สตฺต จ;
Terasa pāpavaggamhi, daṇḍamhi dasa satta ca;
เอกาทส ชรา วเคฺค, อตฺตวคฺคมฺหิ ตา ทสฯ
Ekādasa jarā vagge, attavaggamhi tā dasa.
สุเข จ ปิยวเคฺค จ, คาถาโย โหนฺติ ทฺวาทสฯ
Sukhe ca piyavagge ca, gāthāyo honti dvādasa.
จุทฺทส โกธวคฺคมฺหิ, มลวเคฺคกวีสติ;
Cuddasa kodhavaggamhi, malavaggekavīsati;
สตฺตรส จ ธมฺมเฎฺฐ, มคฺควเคฺค สตฺตรสฯ
Sattarasa ca dhammaṭṭhe, maggavagge sattarasa.
ปกิเณฺณ โสฬส คาถา, นิรเย นาเค จ จุทฺทส;
Pakiṇṇe soḷasa gāthā, niraye nāge ca cuddasa;
ฉพฺพีส ตณฺหาวคฺคมฺหิ, เตวีส ภิกฺขุวคฺคิกาฯ
Chabbīsa taṇhāvaggamhi, tevīsa bhikkhuvaggikā.
เอกตาลีสคาถาโย, พฺราหฺมเณ วคฺคมุตฺตเม;
Ekatālīsagāthāyo, brāhmaṇe vaggamuttame;
คาถาสตานิ จตฺตาริ, เตวีส จ ปุนาปเร;
Gāthāsatāni cattāri, tevīsa ca punāpare;
ธมฺมปเท นิปาตมฺหิ, เทสิตาทิจฺจพนฺธุนาติฯ
Dhammapade nipātamhi, desitādiccabandhunāti.
ธมฺมปทปาฬิ นิฎฺฐิตาฯ
Dhammapadapāḷi niṭṭhitā.
Footnotes:
Related texts:
อฎฺฐกถา • Aṭṭhakathā / สุตฺตปิฎก (อฎฺฐกถา) • Suttapiṭaka (aṭṭhakathā) / ขุทฺทกนิกาย (อฎฺฐกถา) • Khuddakanikāya (aṭṭhakathā) / ธมฺมปท-อฎฺฐกถา • Dhammapada-aṭṭhakathā / ๒๖. พฺราหฺมณวโคฺค • 26. Brāhmaṇavaggo
