| Library / Tipiṭaka / តិបិដក • Tipiṭaka / វជិរពុទ្ធិ-ដីកា • Vajirabuddhi-ṭīkā |
អវិប្បវាសសីមានុជាននកថាវណ្ណនា
Avippavāsasīmānujānanakathāvaṇṇanā
១៤៣-៤. ‘‘មនម្ហិ វូឡ្ហោ’’តិ វា បាឋោ។ តត្ថ មនម្ហិ វូឡ្ហោតិ មនំ វូឡ្ហោ អម្ហីតិ អត្ថោ។ ឋបេត្វា គាមញ្ច គាមូបចារញ្ចាតិ អន្តរឃរសង្ខាតំ គាមញ្ច គាមូបចារញ្ច ឋបេត្វា។ កេចិ ‘‘បរិក្ខិត្តំ គាមំ សន្ធាយ ‘គាម’ន្តិ វុត្តំ, អបរិក្ខិត្តំ សន្ធាយ ‘គាមូបចារ’’ន្តិ វទន្តិ, តំ បន អដ្ឋកថាយ វិរុជ្ឈតិ។ តស្មា និវេសនរច្ឆាទយោ សន្ធាយ គាមំ, បរិក្ខេបារហដ្ឋានានិ សន្ធាយ ‘‘គាមូបចារ’’ន្តិ ច វុត្តំ។ ឯត្ថ បន អនេកធា បឋន្តិ។ កិំ តេន, បាឡិញ្ច អដ្ឋកថញ្ច សុដ្ឋុ ឧបបរិក្ខិត្វា យថា សមេន្តិ, តថា គហេតព្ពំ។ ភិក្ខូនំ បុរិមកម្មវាចា ន វដ្ដតីតិ គាមគាមូបចារេ អន្តោកត្វា សមានសំវាសកសីមាយ សម្មតាយ ឧបរិ អវិប្បវាសសីមាសម្មុតិយំ យុជ្ជតិ។ យត្ថ បន កេវលំ អរញ្ញំយេវ សម្មតំ, តត្ថ កថំ ន វដ្ដតីតិ។ តត្ថ ‘‘ឋបេត្វា គាមញ្ច គាមូបចារញ្ចា’’តិ វចនំ ន សាត្ថកន្តិ ចេ? វុច្ចតេ – ឯវមេតំ, កិន្តុ អនុស្សាវនហានិប្បសង្គតោ តំ វចនំ វត្តព្ពមេវាតិ ឥមិនាវ អធិប្បាយេន ‘‘បុរិមកម្មវាចា ន វដ្ដតី’’តិ វុត្តំ សិយា។ ឯកស្មិំ វា អត្ថេ កម្មវាចាទ្វយអាភាវតោតិ វុត្តំ។ ‘‘ន ហិ តេ អញ្ញមញ្ញស្ស កម្មេ គណបូរកា ហោន្តី’’តិ វុត្តត្តា ឧភិន្នំ នានាសំវាសកសង្ឃានម្បិ អយមេវ វិធិ អាបជ្ជេយ្យាតិ ចេ? នាបជ្ជតិ បដិគ្គហសន្និធីនំ អនុញ្ញាតត្តា, ឱមសនាទិបច្ចយា អវិសេសតោ, កម្មបដិប្បស្សទ្ធិមត្តាបេក្ខតាយ ច។ តស្សាតិ ភិក្ខុនិសង្ឃស្ស។ ន កម្មវាចំ វគ្គំ ករោន្តីតិ កម្មំ ន កោបេន្តីតិ អត្ថោ។ ឯត្ថាតិ ឋបេត្វា គាមន្តិ ឯត្ថ។ ‘‘យទិ ភិក្ខូនំ អវិប្បវាសសីមា គាមញ្ច គាមូបចារញ្ច ន ឱតរតិ, អថ កស្មា គាមេ សីមាពន្ធនកាលេ អវិប្បវាសំ សម្មន្នន្តីតិ ចេ? អាចិណ្ណកប្បេន, ន តតោ អញ្ញំ កញ្ចិ អត្ថំ អបេក្ខិត្វា’’តិ លិខិតំ។ ‘‘អត្ថតោ ហិ សា ពហិទ្ធាបិ អពទ្ធា ឯវ ហោតី’’តិ វុត្តំ។ អន្តរគាមេ ពទ្ធា សមានសំវាសសីមា យស្មា គាមសង្ខ្យំ ន គច្ឆតិ, តស្មាតិ ឯកេ។ សោបិ សីមាសង្ខ្យមេវ គច្ឆតីតិ អវិប្បវាសសីមាសង្ខ្យំ គច្ឆតីតិ អត្ថោ។ ឥទំ បនេត្ថ វិចារេតព្ពំ – គាមំ អន្តោកត្វា ពទ្ធាយ សីមាយ បុន អវិប្បវាសសម្មុតិយំ អរញ្ញបទេសេ ឋត្វា អវិប្បវាសកម្មវាចា កាតព្ពា, ឧទាហុ គាមេ ឋត្វាតិ? គាមេ ឋត្វា កតាយបិ កប្បិយភូមិយា ផរតីតិ។ ពហិសីមេ ឋិតសម្មតទោសានុលោមត្តា អកប្បិយភូមិយំ ឋត្វា ន កាតព្ពាតិ នោ តក្កោ, ឯស នយោ សមូហននេបីតិ អាចរិយោ។ ខណ្ឌសីមាយំ ឋត្វា អវិប្បវាសសីមាតិអាទីសុ មហាសីមា កិរ ‘‘អវិប្បវាសសីមា’’តិ វុត្តា។
143-4. ‘‘Manamhi vūḷho’’ti vā pāṭho. Tattha manamhi vūḷhoti manaṃ vūḷho amhīti attho. Ṭhapetvā gāmañca gāmūpacārañcāti antaragharasaṅkhātaṃ gāmañca gāmūpacārañca ṭhapetvā. Keci ‘‘parikkhittaṃ gāmaṃ sandhāya ‘gāma’nti vuttaṃ, aparikkhittaṃ sandhāya ‘gāmūpacāra’’nti vadanti, taṃ pana aṭṭhakathāya virujjhati. Tasmā nivesanaracchādayo sandhāya gāmaṃ, parikkhepārahaṭṭhānāni sandhāya ‘‘gāmūpacāra’’nti ca vuttaṃ. Ettha pana anekadhā paṭhanti. Kiṃ tena, pāḷiñca aṭṭhakathañca suṭṭhu upaparikkhitvā yathā samenti, tathā gahetabbaṃ. Bhikkhūnaṃ purimakammavācā na vaṭṭatīti gāmagāmūpacāre antokatvā samānasaṃvāsakasīmāya sammatāya upari avippavāsasīmāsammutiyaṃ yujjati. Yattha pana kevalaṃ araññaṃyeva sammataṃ, tattha kathaṃ na vaṭṭatīti. Tattha ‘‘ṭhapetvā gāmañca gāmūpacārañcā’’ti vacanaṃ na sātthakanti ce? Vuccate – evametaṃ, kintu anussāvanahānippasaṅgato taṃ vacanaṃ vattabbamevāti imināva adhippāyena ‘‘purimakammavācā na vaṭṭatī’’ti vuttaṃ siyā. Ekasmiṃ vā atthe kammavācādvayaābhāvatoti vuttaṃ. ‘‘Na hi te aññamaññassa kamme gaṇapūrakā hontī’’ti vuttattā ubhinnaṃ nānāsaṃvāsakasaṅghānampi ayameva vidhi āpajjeyyāti ce? Nāpajjati paṭiggahasannidhīnaṃ anuññātattā, omasanādipaccayā avisesato, kammapaṭippassaddhimattāpekkhatāya ca. Tassāti bhikkhunisaṅghassa. Na kammavācaṃ vaggaṃ karontīti kammaṃ na kopentīti attho. Etthāti ṭhapetvā gāmanti ettha. ‘‘Yadi bhikkhūnaṃ avippavāsasīmā gāmañca gāmūpacārañca na otarati, atha kasmā gāme sīmābandhanakāle avippavāsaṃ sammannantīti ce? Āciṇṇakappena, na tato aññaṃ kañci atthaṃ apekkhitvā’’ti likhitaṃ. ‘‘Atthato hi sā bahiddhāpi abaddhā eva hotī’’ti vuttaṃ. Antaragāme baddhā samānasaṃvāsasīmā yasmā gāmasaṅkhyaṃ na gacchati, tasmāti eke. Sopi sīmāsaṅkhyameva gacchatīti avippavāsasīmāsaṅkhyaṃ gacchatīti attho. Idaṃ panettha vicāretabbaṃ – gāmaṃ antokatvā baddhāya sīmāya puna avippavāsasammutiyaṃ araññapadese ṭhatvā avippavāsakammavācā kātabbā, udāhu gāme ṭhatvāti? Gāme ṭhatvā katāyapi kappiyabhūmiyā pharatīti. Bahisīme ṭhitasammatadosānulomattā akappiyabhūmiyaṃ ṭhatvā na kātabbāti no takko, esa nayo samūhananepīti ācariyo. Khaṇḍasīmāyaṃ ṭhatvā avippavāsasīmātiādīsu mahāsīmā kira ‘‘avippavāsasīmā’’ti vuttā.
១៤៦. ‘‘យស្សាយស្មតោ ខមតិ ឯតិស្សា សីមាយ សមានសំវាសាយ ឯកូបោសថាយ សមុគ្ឃាតោ, សោ តុណ្ហស្សា’’តិ អន្ធកបោត្ថកេ, សីហឡបោត្ថកេសុ ច កេសុចិ បាឋោ អត្ថិ។ កេសុចិ ‘‘សមុគ្ឃាតោ ឯតិស្សា សីមាយា’’តិ បឋមំ លិខន្តិ, កេសុចិ ‘‘ឯតិស្សា សីមាយ សមុគ្ឃាតោ’’តិ ច។
146. ‘‘Yassāyasmato khamati etissā sīmāya samānasaṃvāsāya ekūposathāya samugghāto, so tuṇhassā’’ti andhakapotthake, sīhaḷapotthakesu ca kesuci pāṭho atthi. Kesuci ‘‘samugghāto etissā sīmāyā’’ti paṭhamaṃ likhanti, kesuci ‘‘etissā sīmāya samugghāto’’ti ca.
Related texts:
តិបិដក (មូល) • Tipiṭaka (Mūla) / វិនយបិដក • Vinayapiṭaka / មហាវគ្គបាឡិ • Mahāvaggapāḷi
៧៤. អវិប្បវាសសីមានុជាននា • 74. Avippavāsasīmānujānanā
៧៥. សីមាសមូហនន • 75. Sīmāsamūhanana
អដ្ឋកថា • Aṭṭhakathā / វិនយបិដក (អដ្ឋកថា) • Vinayapiṭaka (aṭṭhakathā) / មហាវគ្គ-អដ្ឋកថា • Mahāvagga-aṭṭhakathā / អវិប្បវាសសីមានុជាននកថា • Avippavāsasīmānujānanakathā
ដីកា • Tīkā / វិនយបិដក (ដីកា) • Vinayapiṭaka (ṭīkā) / សារត្ថទីបនី-ដីកា • Sāratthadīpanī-ṭīkā / អវិប្បវាសសីមានុជាននកថាវណ្ណនា • Avippavāsasīmānujānanakathāvaṇṇanā
ដីកា • Tīkā / វិនយបិដក (ដីកា) • Vinayapiṭaka (ṭīkā) / វិមតិវិនោទនី-ដីកា • Vimativinodanī-ṭīkā / អវិប្បវាសសីមានុជាននកថាវណ្ណនា • Avippavāsasīmānujānanakathāvaṇṇanā
ដីកា • Tīkā / វិនយបិដក (ដីកា) • Vinayapiṭaka (ṭīkā) / បាចិត្យាទិយោជនាបាឡិ • Pācityādiyojanāpāḷi / ៧៤. អវិប្បវាសសីមានុជាននកថា • 74. Avippavāsasīmānujānanakathā
