| Library / Tipiṭaka / តិបិដក • Tipiṭaka / វជិរពុទ្ធិ-ដីកា • Vajirabuddhi-ṭīkā |
គាមសីមាទិកថាវណ្ណនា
Gāmasīmādikathāvaṇṇanā
១៤៧. សា ចាតិ សា បរិច្ឆិន្ទិត្វា ទិន្នគាមសីមា ច ឥតរា ច។ សា កតមាតិ ចេ? ‘‘បកតិគាមា’’តិអាទិមាហ។ ពទ្ធសីមាសទិសាយេវ ហោន្តីតិ សា ច ហោតិ ឥតរា ច ហោតីតិ អធិប្បាយោ, តស្មាយេវ ‘‘តិចីវរវិប្បវាសបរិហារំ លភតី’’តិ ឯកវចនំ កតំ, តំ ន យុត្តំ ឧភិន្នម្បិ គាមត្តាតិ ឯកេ។ ‘‘ហោន្តិ, ន លភន្តី’’តិ ច ពហុវចនម្បិ ករោន្តីតិ។ ‘‘សា ច ឥតរា ចា’’តិ វុត្តា ‘‘មជ្ឈេ ភិន្ទិត្វា ទិន្នគាមសីមា បកតិគាមាទយោ អភិន្នា’’តិ ច វទន្តិ។ ‘‘ភិក្ខុវសតី’’តិ បាឋោ, ‘‘វសន្តី’’តិ ច លិខិតំ។ ‘‘អថស្ស ឋិតោកាសតោ’’តិ វុត្តត្តា ឯកវចនមេវ យុត្តំ។ សព្ពា, ភិក្ខវេ, នទី អសីមាតិ កតរំ សីមំ បដិក្ខិបតិ? ពទ្ធសីមំ, ឯកាទសវិបត្តិសីមញ្ញតរប្បសង្គតោតិ អាចរិយា។ សចេ បឋមំ សីមាយ ពទ្ធាយ បច្ឆា នទិអាទយោ ហោន្តិ, បដិក្ខេបោតិ បសង្គោ អាបជ្ជតិ, តស្មា អពទ្ធសីមមេវ បដិក្ខិបតិ។ យថា សព្ពោ គាមោ គាមសីមា, តថា សព្ពា នទី អសីមា។ កិន្តុ តស្ស តស្ស ភិក្ខុនោ ឧទកុក្ខេបសីមាតិ សីមានានត្តំ ទស្សេតីតិ នោ តក្កោតិ អាចរិយោ។ យំ មជ្ឈិមស្ស បុរិសស្ស សមន្តា ឧទកុក្ខេបាតិ បន ឯកិស្សា នទិយា ចតុវគ្គាទីនំ សង្ឃានំ វិសុំ ចតុវគ្គករណីយាទិកម្មករណកាលេ សីមាបរិច្ឆេទទស្សនត្ថំ វុត្តំ។ តិចីវរេន វិប្បវាសាវិប្បវាសបរិច្ឆេទទស្សនត្ថម្បិ សត្តព្ភន្តរសីមាយ បរិច្ឆេទទស្សនំ វិយាតិ អាចរិយា, តស្មា ឧទកុក្ខេបបរិច្ឆេទាភាវេបិ អន្តោនទិយំ កម្មំ កាតុំ វដ្ដតីតិ សិទ្ធំ។
147.Sācāti sā paricchinditvā dinnagāmasīmā ca itarā ca. Sā katamāti ce? ‘‘Pakatigāmā’’tiādimāha. Baddhasīmāsadisāyeva hontīti sā ca hoti itarā ca hotīti adhippāyo, tasmāyeva ‘‘ticīvaravippavāsaparihāraṃ labhatī’’ti ekavacanaṃ kataṃ, taṃ na yuttaṃ ubhinnampi gāmattāti eke. ‘‘Honti, na labhantī’’ti ca bahuvacanampi karontīti. ‘‘Sā ca itarā cā’’ti vuttā ‘‘majjhe bhinditvā dinnagāmasīmā pakatigāmādayo abhinnā’’ti ca vadanti. ‘‘Bhikkhuvasatī’’ti pāṭho, ‘‘vasantī’’ti ca likhitaṃ. ‘‘Athassa ṭhitokāsato’’ti vuttattā ekavacanameva yuttaṃ. Sabbā, bhikkhave, nadī asīmāti kataraṃ sīmaṃ paṭikkhipati? Baddhasīmaṃ, ekādasavipattisīmaññatarappasaṅgatoti ācariyā. Sace paṭhamaṃ sīmāya baddhāya pacchā nadiādayo honti, paṭikkhepoti pasaṅgo āpajjati, tasmā abaddhasīmameva paṭikkhipati. Yathā sabbo gāmo gāmasīmā, tathā sabbā nadī asīmā. Kintu tassa tassa bhikkhuno udakukkhepasīmāti sīmānānattaṃ dassetīti no takkoti ācariyo. Yaṃ majjhimassa purisassa samantā udakukkhepāti pana ekissā nadiyā catuvaggādīnaṃ saṅghānaṃ visuṃ catuvaggakaraṇīyādikammakaraṇakāle sīmāparicchedadassanatthaṃ vuttaṃ. Ticīvarena vippavāsāvippavāsaparicchedadassanatthampi sattabbhantarasīmāya paricchedadassanaṃ viyāti ācariyā, tasmā udakukkhepaparicchedābhāvepi antonadiyaṃ kammaṃ kātuṃ vaṭṭatīti siddhaṃ.
អយំ បន វិសេសោ – តត្ថ នាវាគតោ ចេ, នាវាយំ វុត្តនយេន។ សត្ថគតោ ចេ, សត្ថេ វុត្តនយេន។ សោ ចេ អតិរេកចាតុមាសនិវិដ្ឋោ, គាមេ វុត្តនយេន តិចីវរាវិប្បវាសោ វេទិតព្ពោ។ តត្ថាបិ អយំ វិសេសោ – សចេ សត្ថោ ឧទកុក្ខេបស្ស អន្តោ ហោតិ, ឧទកុក្ខេបសីមាបមាណន្តិ ឯកេ។ សត្ថោវ បមាណន្តិ អាចរិយា។ សចេ បនេត្ថ ពហូ ភិក្ខូតិអាទិម្ហិ កេចិ អធិដ្ឋានុបោសថំ, កេចិ គណុបោសថំ, កេចិ សង្ឃុបោសថន្តិ វត្តុកាមតាយ ‘‘ពហូ សង្ឃា’’តិ អវត្វា ‘‘ភិក្ខូ’’តិ វុត្តំ។ ឩនកំ បន ន វដ្ដតីតិ ឯត្ថ សីមាសម្ភេទសម្ភវតោតិ ឧបតិស្សត្ថេរោ។ ឋបេន្តេ ហិ ឩនកំ ន ឋបេតព្ពំ។ ‘‘អឋបេតុម្បិ វដ្ដតិ ឯវា’’តិ វុត្តំ។ គច្ឆន្តិយា បនាតិ ឯត្ថ ‘‘ឧទកុក្ខេបមនតិក្កមិត្វា បរិវត្តមានាយ កាតុំ វដ្ដតី’’តិ លិខិតំ។ អញ្ញិស្សា សីមាយ ញត្តីតិអាទិ កិំ សីមតោ កម្មវិបត្តិភយា វុត្តំ , ឧទាហុ បរិសតោតិ? ឯកកម្មស្ស នានាសីមាយ អសម្ភវតោ សីមតោតិ។ ឯកកម្មស្ស នានាសីមដ្ឋសង្ឃេន អសម្ភវតោ បរិសតោតិបិ ឯកេ។ ‘‘សវនំ ហាបេតី’’តិ វុត្តទោសប្បសង្គតោតិ នោ តក្កោ។ ឯកិស្សា ហិ សីមាយ ឯកំ កម្មំ អនិដ្ឋបេន្តោ ហាបេតីតិ អាចរិយោ។
Ayaṃ pana viseso – tattha nāvāgato ce, nāvāyaṃ vuttanayena. Satthagato ce, satthe vuttanayena. So ce atirekacātumāsaniviṭṭho, gāme vuttanayena ticīvarāvippavāso veditabbo. Tatthāpi ayaṃ viseso – sace sattho udakukkhepassa anto hoti, udakukkhepasīmāpamāṇanti eke. Satthova pamāṇanti ācariyā. Sace panettha bahū bhikkhūtiādimhi keci adhiṭṭhānuposathaṃ, keci gaṇuposathaṃ, keci saṅghuposathanti vattukāmatāya ‘‘bahū saṅghā’’ti avatvā ‘‘bhikkhū’’ti vuttaṃ. Ūnakaṃ pana na vaṭṭatīti ettha sīmāsambhedasambhavatoti upatissatthero. Ṭhapente hi ūnakaṃ na ṭhapetabbaṃ. ‘‘Aṭhapetumpi vaṭṭati evā’’ti vuttaṃ. Gacchantiyā panāti ettha ‘‘udakukkhepamanatikkamitvā parivattamānāya kātuṃ vaṭṭatī’’ti likhitaṃ. Aññissā sīmāya ñattītiādi kiṃ sīmato kammavipattibhayā vuttaṃ , udāhu parisatoti? Ekakammassa nānāsīmāya asambhavato sīmatoti. Ekakammassa nānāsīmaṭṭhasaṅghena asambhavato parisatotipi eke. ‘‘Savanaṃ hāpetī’’ti vuttadosappasaṅgatoti no takko. Ekissā hi sīmāya ekaṃ kammaṃ aniṭṭhapento hāpetīti ācariyo.
ពហិនទិតីរេ ជាតរុក្ខស្ស អន្តោនទិយំ បវិដ្ឋសាខាយ វាតិ ឯត្ថ ច នទិតីរេ ខាណុកំ កោដ្ដេត្វាតិ ឯត្ថ ច សចេ បន សេតុ វា សេតុបាទា វា ពហិតីរេ បតិដ្ឋិតាតិ ឯត្ថ ច សីមាសោធនំ នាម គាមសីមដ្ឋេ ហត្ថបាសានយនំ។ ខណ្ឌសីមាយ ឧដ្ឋិតរុក្ខតោ វិយោជេត្វា កាតុំ វដ្ដតិ។ កស្មា? តីរដ្ឋេ រុក្ខេ ពទ្ធនាវាយ គាមោ អាធារោតិ។ ‘‘ឧភតោភាគេន គាមសីមំ ផុសិត្វា ឋិតសេតុ ខណ្ឌសីមាមហាសីមាយោ ផុសិត្វា ឋិតរុក្ខេន ឧបមេតព្ពោ’’តិ ច លិខិតំ។ តត្ថ បុរិមនយេ តាវ ឥទំ វិចារេតព្ពំ – តាទិសេ ឋានេ កតកម្មំ កិំ នទិយំ កតសង្ខ្យំ គច្ឆតិ, ឧទាហុ គាមសីមាយំ, អថ ឧភយត្ថាតិ? កិញ្ចេត្ថ តំ ចេ នទិយំ កតសង្ខ្យំ គច្ឆតិ, ឧទកុក្ខេបសីមាវ សោធេតព្ពា, ន ឥតរា។ អថ គាមសីមាយំ កតសង្ខ្យំ គច្ឆតិ, ឧទកុក្ខេបសីមា ន សោធេតព្ពា។ យទិ ឧភយត្ថ កតសង្ខ្យំ គច្ឆតិ, ទ្វីសុ សីមាសុ ឯកកម្មំ កាតុំ វដ្ដតីតិ អនិដ្ឋប្បសង្គោ អាបជ្ជតិ។ តតោ ‘‘អញ្ញិស្សា សីមាយ ញត្តិ, អញ្ញិស្សា អនុស្សាវនា ហោតី’’តិ ឥទញ្ច ‘‘ខណ្ឌសីមាមហាសីមដ្ឋានំ កាយសាមគ្គិយា កម្មំ កាតុំ វដ្ដតី’’តិ ឥទញ្ចានិដ្ឋំ អាបជ្ជតីតិ? ឯត្ថ វុច្ចតេ – យថាវុត្តំ កម្មំ ឧភយត្ថ កតសង្ខ្យំ គច្ឆតិ, ន ច យថាវុត្តំ អនិដ្ឋំ អាបជ្ជតិ។ កស្មា? ‘‘ញត្តិអនុស្សាវនានំ ឯកេកសីមាយំ បវត្តត្តា, ការកភិក្ខូនំ វា ឯកេកសីមាយំ ឋិតត្តា’’តិ វទន្តិ។ ឧភយត្ថាបិ ឋាតុំ សក្កុណេយ្យតាយ បន តំ អការណំ។ ឯកីភាវំ ឧបគតសីមដ្ឋានេ កតត្តាតិ ឥទំ អចលការណំ។ ឯកីភាវំ ឧបគតាសុ ហិ ទ្វីសុ នទីគាមសីមាសុ កម្មំ កាតុំ វដ្ដតីតិ ច។ សត្តព្ភន្តរសីមាយំ ចេ នទី ហោតិ, សមុទ្ទោ វា, ជាតស្សរោ វា។ តេសុ ឋិតភិក្ខុ សត្តព្ភន្តរសីមាយំ ឋិតសង្ខ្យំ ន គច្ឆតិ។ តត្ថ ចេ នទិអាទិលក្ខណំ អប្បត្តោ ទីបកោ, បាសាណោ, រុក្ខោ វា ហោតិ, សត្តព្ភន្តរសង្ខ្យំ គច្ឆតិ។ មនុស្សេហិ វឡញ្ជនដ្ឋានំ ចេ តំ ហោតិ, គាមខេត្តសង្ខ្យំ គច្ឆតិ។ កតរគាមខេត្តំ? យតោ មនុស្សា សញ្ចរន្តិ, សព្ពេ ចេ សញ្ចរន្តិ, វិសុំ គាមខេត្តសង្ខ្យំ គច្ឆតីតិ ច អាចរិយា។
Bahinaditīre jātarukkhassa antonadiyaṃ paviṭṭhasākhāya vāti ettha ca naditīre khāṇukaṃ koṭṭetvāti ettha ca sace pana setu vā setupādā vā bahitīre patiṭṭhitāti ettha ca sīmāsodhanaṃ nāma gāmasīmaṭṭhe hatthapāsānayanaṃ. Khaṇḍasīmāya uṭṭhitarukkhato viyojetvā kātuṃ vaṭṭati. Kasmā? Tīraṭṭhe rukkhe baddhanāvāya gāmo ādhāroti. ‘‘Ubhatobhāgena gāmasīmaṃ phusitvā ṭhitasetu khaṇḍasīmāmahāsīmāyo phusitvā ṭhitarukkhena upametabbo’’ti ca likhitaṃ. Tattha purimanaye tāva idaṃ vicāretabbaṃ – tādise ṭhāne katakammaṃ kiṃ nadiyaṃ katasaṅkhyaṃ gacchati, udāhu gāmasīmāyaṃ, atha ubhayatthāti? Kiñcettha taṃ ce nadiyaṃ katasaṅkhyaṃ gacchati, udakukkhepasīmāva sodhetabbā, na itarā. Atha gāmasīmāyaṃ katasaṅkhyaṃ gacchati, udakukkhepasīmā na sodhetabbā. Yadi ubhayattha katasaṅkhyaṃ gacchati, dvīsu sīmāsu ekakammaṃ kātuṃ vaṭṭatīti aniṭṭhappasaṅgo āpajjati. Tato ‘‘aññissā sīmāya ñatti, aññissā anussāvanā hotī’’ti idañca ‘‘khaṇḍasīmāmahāsīmaṭṭhānaṃ kāyasāmaggiyā kammaṃ kātuṃ vaṭṭatī’’ti idañcāniṭṭhaṃ āpajjatīti? Ettha vuccate – yathāvuttaṃ kammaṃ ubhayattha katasaṅkhyaṃ gacchati, na ca yathāvuttaṃ aniṭṭhaṃ āpajjati. Kasmā? ‘‘Ñattianussāvanānaṃ ekekasīmāyaṃ pavattattā, kārakabhikkhūnaṃ vā ekekasīmāyaṃ ṭhitattā’’ti vadanti. Ubhayatthāpi ṭhātuṃ sakkuṇeyyatāya pana taṃ akāraṇaṃ. Ekībhāvaṃ upagatasīmaṭṭhāne katattāti idaṃ acalakāraṇaṃ. Ekībhāvaṃ upagatāsu hi dvīsu nadīgāmasīmāsu kammaṃ kātuṃ vaṭṭatīti ca. Sattabbhantarasīmāyaṃ ce nadī hoti, samuddo vā, jātassaro vā. Tesu ṭhitabhikkhu sattabbhantarasīmāyaṃ ṭhitasaṅkhyaṃ na gacchati. Tattha ce nadiādilakkhaṇaṃ appatto dīpako, pāsāṇo, rukkho vā hoti, sattabbhantarasaṅkhyaṃ gacchati. Manussehi vaḷañjanaṭṭhānaṃ ce taṃ hoti, gāmakhettasaṅkhyaṃ gacchati. Kataragāmakhettaṃ? Yato manussā sañcaranti, sabbe ce sañcaranti, visuṃ gāmakhettasaṅkhyaṃ gacchatīti ca ācariyā.
បច្ឆិមនយេ សចេ សេតុ នទីលក្ខណដ្ឋានំ អផុសិត្វា ឋិតោ, គាមសីមាសង្ខ្យំ គច្ឆតិ។ តត្ថ ឯកោ ចេ គាមោ, តំ សោធេត្វា, ទ្វីសុ តីរេសុ សចេ ទ្វេ, ទ្វេបិ គាមេ សោធេត្វា កម្មំ កាតព្ពំ។ ឯវញ្ហិ កតំ ឧភយត្រ កតំ ហោតិ។ ឥមិនា នយេន ទ្វីសុ នទីសុ, ជាតស្សរេសុ ច ឯកកម្មបសិទ្ធិ វេទិតព្ពា។ អយំ បន នយោ ខណ្ឌសីមាមហាសីមានម្បិ លព្ភតេវ។ សចេ សេតុ នទីលក្ខណដ្ឋានំ ផុសិត្វា ឋិតោ, ឧទកុក្ខេបសីមាបិ សោធេតព្ពា។
Pacchimanaye sace setu nadīlakkhaṇaṭṭhānaṃ aphusitvā ṭhito, gāmasīmāsaṅkhyaṃ gacchati. Tattha eko ce gāmo, taṃ sodhetvā, dvīsu tīresu sace dve, dvepi gāme sodhetvā kammaṃ kātabbaṃ. Evañhi kataṃ ubhayatra kataṃ hoti. Iminā nayena dvīsu nadīsu, jātassaresu ca ekakammapasiddhi veditabbā. Ayaṃ pana nayo khaṇḍasīmāmahāsīmānampi labbhateva. Sace setu nadīlakkhaṇaṭṭhānaṃ phusitvā ṭhito, udakukkhepasīmāpi sodhetabbā.
សីមានមេវ ចេកត្តំ, វេហាសដ្ឋំ វិនា គតោ;
Sīmānameva cekattaṃ, vehāsaṭṭhaṃ vinā gato;
វិទិត្វា ឯកកម្មស្ស, សីមតោ ឥទមាទិសេ។
Viditvā ekakammassa, sīmato idamādise.
ឯកសីមំ ទ្វិសីមំ វា, តិសីមំ ចតុសីមកំ;
Ekasīmaṃ dvisīmaṃ vā, tisīmaṃ catusīmakaṃ;
ឯកកម្មំ សិយា តស្ស, កោបោ បរិសតោ សិយាតិ។
Ekakammaṃ siyā tassa, kopo parisato siyāti.
អយំ បនេត្ថ វិសេសោ – នទិយំ ករោន្តានំ ឧទកុក្ខេបតោ ពហិ រុក្ខាទិសម្ពន្ធោ អប្បមាណំ។ គាមេ ករោន្តានំ នទិយំ សម្ពន្ធរុក្ខស្ស ឧទកុក្ខេបតោ ពហិ ឋិតភិក្ខុ អប្បមាណំ, តតោ ឱរំ បមាណំ។ ពទ្ធសីមាយ សម្ពន្ធរុក្ខស្ស ពទ្ធសីមាយ ឋិតភិក្ខុ បមាណន្តិ វេទិតព្ពំ, តេនេវ វុត្តំ ‘‘សីមំ សោធេត្វា កម្មំ កាតព្ព’’ន្តិ។ ‘‘សចេ បន សេតុ វា សេតុបាទា វា ពហិតីរេ បតិដ្ឋិតា កម្មំ កាតុំ ន វដ្ដតី’’តិ វចនម្បិ បារោហាទីសុ វិយ សកលសីមាសោធនមេវ កាតព្ពន្តិ សាធេតិ, វីមំសិតព្ពំ។ អតិវុដ្ឋិកាលេ បនាតិ ឯត្ថ អតិវុដ្ឋិ នាម យថា ចាតុមាសិកាយាតិ វេទិតព្ពា, តស្មា ចតុមាសំ អតិវុដ្ឋិយេវ សចេ ហោតិ, សព្ពោបិ ឱឃេន ឱត្ថដោកាសោ នទី ឯវ។ អថ ឯកិស្សាបិ អតិវុដ្ឋិយា ឱឃោ ចតុមាសំ តិដ្ឋតិ, សន្ទតិ វា, ពហិតីរេ បតិដ្ឋិតឱឃេន ឱត្ថដោកាសោ សព្ពោបិ នទី ឯវ។ នទិំ ឱត្ថរិត្វា សន្ទនដ្ឋានតោ បដ្ឋាយាតិ តមេវ វា នទិំ អញ្ញំ វា អបុព្ពំ វា បទេសំ អត្តនោ បវត្តវសេន នទិលក្ខណប្បត្តំ ឱត្ថរិត្វា សន្ទនដ្ឋានតោ បដ្ឋាយ វដ្ដតិ។ គាមនិគមសីមំ ឱត្ថរិត្វាតិ ចតុមាសប្បវត្តិំ សន្ធាយ វុត្តំ។ ‘‘អគមនបថេតិ តទហុ គតបច្ចាគតំ កាតុំ អសក្កុណេយ្យកេ’’តិ លិខិតំ។ យំ បន អន្ធកដ្ឋកថាយំ វុត្តំ, តំ ន គហេតព្ពំ។ កស្មា? នទិយម្បិ តំទោសប្បសង្គតោ។ តិបុសកាទីតិ ឯត្ថ អាទិ-សទ្ទេន កមលុប្បលាទីនិបិ សង្គហំ គច្ឆន្តិ ។ សព្ពោបិ អជាតស្សរោ ហោតិ, គាមសីមាសង្ខ្យមេវ គច្ឆតីតិ យេហិ កតំ, តេសំ គាមសីមាសង្ខ្យំ វា, សមន្តតោ តីរដ្ឋគាមេហិ ចេ កតំ, សព្ពគាមសង្ខ្យំ វា, អញ្ញេហិ គាមខេត្តេហិ អសម្ពន្ធដ្ឋានំ ចេ, វិសុំគាមសីមាសង្ខ្យំ វា គច្ឆតីតិ អត្ថោ។
Ayaṃ panettha viseso – nadiyaṃ karontānaṃ udakukkhepato bahi rukkhādisambandho appamāṇaṃ. Gāme karontānaṃ nadiyaṃ sambandharukkhassa udakukkhepato bahi ṭhitabhikkhu appamāṇaṃ, tato oraṃ pamāṇaṃ. Baddhasīmāya sambandharukkhassa baddhasīmāya ṭhitabhikkhu pamāṇanti veditabbaṃ, teneva vuttaṃ ‘‘sīmaṃ sodhetvā kammaṃ kātabba’’nti. ‘‘Sace pana setu vā setupādā vā bahitīre patiṭṭhitā kammaṃ kātuṃ na vaṭṭatī’’ti vacanampi pārohādīsu viya sakalasīmāsodhanameva kātabbanti sādheti, vīmaṃsitabbaṃ. Ativuṭṭhikāle panāti ettha ativuṭṭhi nāma yathā cātumāsikāyāti veditabbā, tasmā catumāsaṃ ativuṭṭhiyeva sace hoti, sabbopi oghena otthaṭokāso nadī eva. Atha ekissāpi ativuṭṭhiyā ogho catumāsaṃ tiṭṭhati, sandati vā, bahitīre patiṭṭhitaoghena otthaṭokāso sabbopi nadī eva. Nadiṃ ottharitvā sandanaṭṭhānato paṭṭhāyāti tameva vā nadiṃ aññaṃ vā apubbaṃ vā padesaṃ attano pavattavasena nadilakkhaṇappattaṃ ottharitvā sandanaṭṭhānato paṭṭhāya vaṭṭati. Gāmanigamasīmaṃ ottharitvāti catumāsappavattiṃ sandhāya vuttaṃ. ‘‘Agamanapatheti tadahu gatapaccāgataṃ kātuṃ asakkuṇeyyake’’ti likhitaṃ. Yaṃ pana andhakaṭṭhakathāyaṃ vuttaṃ, taṃ na gahetabbaṃ. Kasmā? Nadiyampi taṃdosappasaṅgato. Tipusakādīti ettha ādi-saddena kamaluppalādīnipi saṅgahaṃ gacchanti . Sabbopi ajātassaro hoti, gāmasīmāsaṅkhyameva gacchatīti yehi kataṃ, tesaṃ gāmasīmāsaṅkhyaṃ vā, samantato tīraṭṭhagāmehi ce kataṃ, sabbagāmasaṅkhyaṃ vā, aññehi gāmakhettehi asambandhaṭṭhānaṃ ce, visuṃgāmasīmāsaṅkhyaṃ vā gacchatīti attho.
១៤៨. សំសដ្ឋវិដបាតិ ឥមិនា អាសន្នត្តំ ទីបេតិ, តេន បទេសសម្ភិន្ទនា ឥធ សម្ភេទោតិ ទីបេតិ។ សោ បន វឌ្ឍន្តោ សីមាសង្ករំ ករោតីតិ ពទ្ធសីមដ្ឋានប្បវេសនវសេន ‘‘ឯកទេសពទ្ធសីមា’’តិ វត្តព្ពតោ សង្ករទោសោ ហោតិ។ ន, ភិក្ខវេ, សីមាយ សីមា សម្ភិន្ទិតព្ពាតិ ឯត្ថ ‘‘បឋមំ ពទ្ធសីមាយ បច្ឆា អត្តនា ពន្ធិតព្ពសីមា ន សម្ភិន្ទិតព្ពា’’តិ ឯកេ អធិប្បាយំ សំវណ្ណយន្តិ។ បឋមំ សម្មតសីមាយំ សម្ភេទាភាវតោ ស្វាធិប្បាយោ អជ្ឈោត្ថរណេន យុជ្ជតិ, តស្មា បច្ឆា ពន្ធិតព្ពសីមាយ បឋមំ ពទ្ធសីមា ន សម្ភិន្ទិតព្ពា។ សកលំ វា ឯកទេសតោ វា និមិត្តានំ អន្តោករណេន បឋមំ ពទ្ធសីមាយ សីមន្តរិកេ អកិត្តេត្វា សម្មន្ននតោ ហិ សម្ភិន្ទតិ នាម, បរេសំ ពទ្ធសីមំ សកលំ វា ឯកទេសតោ វា និមិត្តានំ អន្តោករណេន អជ្ឈោត្ថរតិ នាម, តេនេវាហ ‘‘សីមំ សម្មន្នន្តេន សីមន្តរិកំ ឋបេត្វា’’តិអាទិ។ តស្សត្ថោ – បឋមំ ពទ្ធសីមាយ សីមន្តរិកំ បច្ឆា ពន្ធិតព្ពសីមាយ និមិត្តភូតំ ឋបេត្វា បច្ឆា សីមំ សម្មន្និតុន្តិ។ ឥមា ទ្វេបិ វិបត្តិយោ ភិក្ខុភិក្ខុនីសីមានំ អញ្ញមញ្ញំ ន សម្ភវន្តិ។ សោ បន វឌ្ឍន្តោ សីមាសង្ករំ ករោតីតិ ឯត្ថ កេវលំ សីមាសង្ករមេវ ករោតិ។ តស្មិំ កតកម្មានិ ន កុប្បន្តីតិ កេចិ, តំ នយុត្តំ សាខាបារោហឆេទនសីមាសោធនានំ វុត្តត្តា។ ឥទំ សព្ពំ សុដ្ឋុ វិចារេត្វា គរុកុលេ បយិរុបាសិត្វា គហេតព្ពយុត្តកំ គហេតព្ពំ, ឥតរំ ឆឌ្ឌេតព្ពំ។
148.Saṃsaṭṭhaviṭapāti iminā āsannattaṃ dīpeti, tena padesasambhindanā idha sambhedoti dīpeti. So pana vaḍḍhanto sīmāsaṅkaraṃ karotīti baddhasīmaṭṭhānappavesanavasena ‘‘ekadesabaddhasīmā’’ti vattabbato saṅkaradoso hoti. Na, bhikkhave, sīmāya sīmā sambhinditabbāti ettha ‘‘paṭhamaṃ baddhasīmāya pacchā attanā bandhitabbasīmā na sambhinditabbā’’ti eke adhippāyaṃ saṃvaṇṇayanti. Paṭhamaṃ sammatasīmāyaṃ sambhedābhāvato svādhippāyo ajjhottharaṇena yujjati, tasmā pacchā bandhitabbasīmāya paṭhamaṃ baddhasīmā na sambhinditabbā. Sakalaṃ vā ekadesato vā nimittānaṃ antokaraṇena paṭhamaṃ baddhasīmāya sīmantarike akittetvā sammannanato hi sambhindati nāma, paresaṃ baddhasīmaṃ sakalaṃ vā ekadesato vā nimittānaṃ antokaraṇena ajjhottharati nāma, tenevāha ‘‘sīmaṃ sammannantena sīmantarikaṃ ṭhapetvā’’tiādi. Tassattho – paṭhamaṃ baddhasīmāya sīmantarikaṃ pacchā bandhitabbasīmāya nimittabhūtaṃ ṭhapetvā pacchā sīmaṃ sammannitunti. Imā dvepi vipattiyo bhikkhubhikkhunīsīmānaṃ aññamaññaṃ na sambhavanti. So pana vaḍḍhanto sīmāsaṅkaraṃ karotīti ettha kevalaṃ sīmāsaṅkarameva karoti. Tasmiṃ katakammāni na kuppantīti keci, taṃ nayuttaṃ sākhāpārohachedanasīmāsodhanānaṃ vuttattā. Idaṃ sabbaṃ suṭṭhu vicāretvā garukule payirupāsitvā gahetabbayuttakaṃ gahetabbaṃ, itaraṃ chaḍḍetabbaṃ.
Related texts:
តិបិដក (មូល) • Tipiṭaka (Mūla) / វិនយបិដក • Vinayapiṭaka / មហាវគ្គបាឡិ • Mahāvaggapāḷi / ៧៦. គាមសីមាទិ • 76. Gāmasīmādi
អដ្ឋកថា • Aṭṭhakathā / វិនយបិដក (អដ្ឋកថា) • Vinayapiṭaka (aṭṭhakathā) / មហាវគ្គ-អដ្ឋកថា • Mahāvagga-aṭṭhakathā / គាមសីមាទិកថា • Gāmasīmādikathā
ដីកា • Tīkā / វិនយបិដក (ដីកា) • Vinayapiṭaka (ṭīkā) / សារត្ថទីបនី-ដីកា • Sāratthadīpanī-ṭīkā / គាមសីមាទិកថាវណ្ណនា • Gāmasīmādikathāvaṇṇanā
ដីកា • Tīkā / វិនយបិដក (ដីកា) • Vinayapiṭaka (ṭīkā) / វិមតិវិនោទនី-ដីកា • Vimativinodanī-ṭīkā / គាមសីមាទិកថាវណ្ណនា • Gāmasīmādikathāvaṇṇanā
ដីកា • Tīkā / វិនយបិដក (ដីកា) • Vinayapiṭaka (ṭīkā) / បាចិត្យាទិយោជនាបាឡិ • Pācityādiyojanāpāḷi / ៧៦. គាមសីមាទិកថា • 76. Gāmasīmādikathā
