| Library / Tipiṭaka / តិបិដក • Tipiṭaka / វជិរពុទ្ធិ-ដីកា • Vajirabuddhi-ṭīkā |
ឧបោសថភេទាទិកថាវណ្ណនា
Uposathabhedādikathāvaṇṇanā
១៤៩. ‘‘ទ្វេមេ , ភិក្ខវេ, ឧបោសថា’’តិ តទា សាមគ្គីឧបោសថស្ស អននុញ្ញាតត្តា វុត្តំ។ សាមគ្គីឧបោសថស្ស បុព្ពកិច្ចេ ‘‘អជ្ជុបោសថោ សាមគ្គី’’តិ វត្តព្ពំ, ន ច កម្មវាចាយ ភគវតា បយោគោ ទស្សិតោ, បាឡិនយតោ អដ្ឋកថាចរិយេហិ ឧទ្ទិសិតព្ពក្កមោ ទស្សិតោ។ តថា បញ្ចន្នំ បាតិមោក្ខុទ្ទេសានំ ឧទ្ទេសក្កមោ សិទ្ធោតិ វេទិតព្ពំ។ តយោ វា ទ្វេ វា បាតិមោក្ខំ ឧទ្ទិសន្តិ, អធម្មេន សមគ្គំ នាម ហោតីតិ ឯត្ថ កាមំ សង្ឃស្ស សាមគ្គី នាម ហោតិ វគ្គកថាយ យថាកម្មំ សាមគ្គីវវត្ថានតោ។ តថាបិ វគ្គបដិបក្ខភាវេន សមគ្គំ, សមគ្គបដិបក្ខភាវេន ច វគ្គំ នាម កតំ។ អាវេណិកតោ វា គណកម្មាទិសម្ភវតោ, តស្ស ច សមគ្គវគ្គភាវសម្ភវតោ វុត្តន្តិ វេទិតព្ពំ។ ធម្មេន វគ្គន្តិ ឯត្ថ បារិសុទ្ធិករណំ ធម្មិកំ, សង្ឃស្សេវ ឆន្ទាគមនំ, ន គណស្សាតិ កត្វា វគ្គំ នាម ហោតិ។ ‘‘ឯកវារំ កតំ សុកតំ, អាបត្តិំ បន អាបជ្ជតិ, បុន កាតុំ ន លភន្តី’’តិ វទន្តិ។ ‘‘បញ្ចសុ ឯកស្ស ឆន្ទំ អាហរិត្វា ចតូហិ បាតិមោក្ខំ ឧទ្ទិសិតុំ វដ្ដតី’’តិ វទន្តិ, តំ យុត្តំ, ឆន្ទហារកេ ភិក្ខូនំ សន្តិកំ បត្តេ តេន សង្ឃោ បហោតិ, តស្មា ឆន្ទោ សង្ឃប្បត្តោ ហោតីតិ កត្វា វុត្តំ។
149. ‘‘Dveme , bhikkhave, uposathā’’ti tadā sāmaggīuposathassa ananuññātattā vuttaṃ. Sāmaggīuposathassa pubbakicce ‘‘ajjuposatho sāmaggī’’ti vattabbaṃ, na ca kammavācāya bhagavatā payogo dassito, pāḷinayato aṭṭhakathācariyehi uddisitabbakkamo dassito. Tathā pañcannaṃ pātimokkhuddesānaṃ uddesakkamo siddhoti veditabbaṃ. Tayo vā dve vā pātimokkhaṃ uddisanti, adhammena samaggaṃ nāma hotīti ettha kāmaṃ saṅghassa sāmaggī nāma hoti vaggakathāya yathākammaṃ sāmaggīvavatthānato. Tathāpi vaggapaṭipakkhabhāvena samaggaṃ, samaggapaṭipakkhabhāvena ca vaggaṃ nāma kataṃ. Āveṇikato vā gaṇakammādisambhavato, tassa ca samaggavaggabhāvasambhavato vuttanti veditabbaṃ. Dhammena vagganti ettha pārisuddhikaraṇaṃ dhammikaṃ, saṅghasseva chandāgamanaṃ, na gaṇassāti katvā vaggaṃ nāma hoti. ‘‘Ekavāraṃ kataṃ sukataṃ, āpattiṃ pana āpajjati, puna kātuṃ na labhantī’’ti vadanti. ‘‘Pañcasu ekassa chandaṃ āharitvā catūhi pātimokkhaṃ uddisituṃ vaṭṭatī’’ti vadanti, taṃ yuttaṃ, chandahārake bhikkhūnaṃ santikaṃ patte tena saṅgho pahoti, tasmā chando saṅghappatto hotīti katvā vuttaṃ.
Related texts:
តិបិដក (មូល) • Tipiṭaka (Mūla) / វិនយបិដក • Vinayapiṭaka / មហាវគ្គបាឡិ • Mahāvaggapāḷi / ៧៧. ឧបោសថភេទាទិ • 77. Uposathabhedādi
អដ្ឋកថា • Aṭṭhakathā / វិនយបិដក (អដ្ឋកថា) • Vinayapiṭaka (aṭṭhakathā) / មហាវគ្គ-អដ្ឋកថា • Mahāvagga-aṭṭhakathā / ឧបោសថភេទាទិកថា • Uposathabhedādikathā
ដីកា • Tīkā / វិនយបិដក (ដីកា) • Vinayapiṭaka (ṭīkā) / សារត្ថទីបនី-ដីកា • Sāratthadīpanī-ṭīkā / ឧបោសថភេទាទិកថាវណ្ណនា • Uposathabhedādikathāvaṇṇanā
ដីកា • Tīkā / វិនយបិដក (ដីកា) • Vinayapiṭaka (ṭīkā) / វិមតិវិនោទនី-ដីកា • Vimativinodanī-ṭīkā / ឧបោសថភេទាទិកថាវណ្ណនា • Uposathabhedādikathāvaṇṇanā
ដីកា • Tīkā / វិនយបិដក (ដីកា) • Vinayapiṭaka (ṭīkā) / បាចិត្យាទិយោជនាបាឡិ • Pācityādiyojanāpāḷi / ៧៧. ឧបោសថភេទាទិកថា • 77. Uposathabhedādikathā
