| Library / Tipiṭaka / តិបិដក • Tipiṭaka / បាចិត្យាទិយោជនាបាឡិ • Pācityādiyojanāpāḷi |
៧៤. អវិប្បវាសសីមានុជាននកថា
74. Avippavāsasīmānujānanakathā
១៤៣. អន្ធកវិន្ទំ នាមាតិ តស្ស គាមស្ស នាមំ។ តន្តិ អន្ធកវិន្ទំ។ ថេរោតិ មហាកស្សបត្ថេរោ។ តតោតិ អន្ធកវិន្ទតោ។ ឥមិនា ‘‘អន្ធកវិន្ទា’’តិ ឯត្ថ និស្សក្កត្ថេ និស្សក្កវចនន្តិ ទស្សេតិ។ ឧបោសថន្តិ តទត្ថេ ឧបយោគវចនំ។ ឧបោសថត្ថាយាតិ ហិ អត្ថោ។ អន្ធកវិន្ទា រាជគហំ អាគមនស្ស ការណំ ទស្សេន្តោ អាហ ‘‘រាជគហំ ហី’’តិអាទិ។ តត្ថ ហីតិ យស្មា។ អន្ធកវិន្ទា វិហារំ អន្តោ កត្វា ‘‘អដ្ឋារស មហាវិហារា’’តិ វុត្តំ។ នេសន្តិ អដ្ឋារសន្នំ មហាវិហារានំ។ សង្ឃស្ស សាមគ្គិទានត្ថន្តិ ឯត្ថ សង្ឃស្ស សាមគ្គិទានំ អត្តនោ ឧបោសថកិច្ចំ សិទ្ធំ។ តស្មា បាឡិយំ ‘‘ឧបោសថំ អាគច្ឆន្តោ’’តិ វុត្តំ។ ‘‘សិប្បិនិយំ នាមា’’តិ ឥមិនា នទិំ តរន្តោតិ ឯត្ថ នទិយា នាមំ ទស្សេតិ។ មនំ វូឡ្ហោតិ ឯត្ថ មនន្តិ និបាតោ ឦសកត្ថោតិ ទស្សេន្តោ អាហ ‘‘ឦសក’’ន្តិ។ ‘‘អប្បមត្ត’’ន្តិ ឥមិនា ‘‘ឦសក’’ន្តិបទស្ស អត្ថំ ទស្សេតិ។ ‘‘វូឡ្ហភាវោ’’តិ ឥមិនា ភាវបច្ចយេន វិនា ភាវត្ថោ ញាតព្ពោតិ ទស្សេតិ។ ចណ្ឌេនាតិ ខរេន។ តត្ថាតិ នទិយំ។ អមនសិករោន្តោតិ ‘‘ចណ្ឌសោត’’ន្តិ អាភោគំ អករោន្តោ។ ន បន វូឡ្ហោតិ ន បន មហាវូឡ្ហោ។ ឧទកព្ភាហតានីតិ ឧទកេន អភិអាហតានិ។ អស្សាតិ ថេរស្ស។ អល្លានីតិ តិន្តានិ។
143.Andhakavindaṃ nāmāti tassa gāmassa nāmaṃ. Tanti andhakavindaṃ. Theroti mahākassapatthero. Tatoti andhakavindato. Iminā ‘‘andhakavindā’’ti ettha nissakkatthe nissakkavacananti dasseti. Uposathanti tadatthe upayogavacanaṃ. Uposathatthāyāti hi attho. Andhakavindā rājagahaṃ āgamanassa kāraṇaṃ dassento āha ‘‘rājagahaṃ hī’’tiādi. Tattha hīti yasmā. Andhakavindā vihāraṃ anto katvā ‘‘aṭṭhārasa mahāvihārā’’ti vuttaṃ. Nesanti aṭṭhārasannaṃ mahāvihārānaṃ. Saṅghassa sāmaggidānatthanti ettha saṅghassa sāmaggidānaṃ attano uposathakiccaṃ siddhaṃ. Tasmā pāḷiyaṃ ‘‘uposathaṃ āgacchanto’’ti vuttaṃ. ‘‘Sippiniyaṃ nāmā’’ti iminā nadiṃ tarantoti ettha nadiyā nāmaṃ dasseti. Manaṃ vūḷhoti ettha mananti nipāto īsakatthoti dassento āha ‘‘īsaka’’nti. ‘‘Appamatta’’nti iminā ‘‘īsaka’’ntipadassa atthaṃ dasseti. ‘‘Vūḷhabhāvo’’ti iminā bhāvapaccayena vinā bhāvattho ñātabboti dasseti. Caṇḍenāti kharena. Tatthāti nadiyaṃ. Amanasikarontoti ‘‘caṇḍasota’’nti ābhogaṃ akaronto. Na pana vūḷhoti na pana mahāvūḷho. Udakabbhāhatānīti udakena abhiāhatāni. Assāti therassa. Allānīti tintāni.
១៤៤. បុរិមកម្មវាចាតិ ‘‘សម្មតា សា សីមា សង្ឃេន តិចីវរេន អវិប្បវាសា’’តិ បុរេ វុត្តា កម្មវាចា។ អយមេវាតិ ‘‘ឋបេត្វា គាមញ្ច គាមូបចារញ្ចា’’តិបទំ បក្ខិបិត្វា អនុបញ្ញត្តា អយមេវ កម្មវាចា។ អយន្តិ បច្ឆិមកម្មវាចា។ ហិ យស្មា ភិក្ខុនិសង្ឃោ អន្តោគាមេ វសតិ, តស្មា បុរិមាយេវ វដ្ដតីតិ យោជនា។ យទិ ឯវន្តិ យទិ ភិក្ខុនិសង្ឃស្ស អយំ បច្ឆិមកម្មវាចា វដ្ដនំ សិយា ភវេយ្យ, ឯវំ សតីតិ យោជនា។ សោតិ ភិក្ខុនិសង្ឃោ។ ឯតាយ កម្មវាចាយាតិ បច្ឆិមកម្មវាចាយ។ ន លភេយ្យាតិ អន្តោគាមេ វសនត្តា តិចីវរបរិហារំ ន លភេយ្យ។ កិំ ន លភតិយេវាតិ អាហ ‘‘អត្ថិ ចស្ស បរិហារោ’’តិ។ អស្សាតិ ភិក្ខុនិសង្ឃស្ស។ ទ្វេបិ សីមាយោតិ សមានសំវាសកសីមា ច អវិប្បវាសសីមា ចាតិ ទ្វេបិ សីមាយោ។ តត្ថាតិ ភិក្ខុភិក្ខុនីសុ។ តស្សាតិ ភិក្ខូនំ សីមាយ។ ឯសេវ នយោតិ ភិក្ខុនីនំ សីមំ អជ្ឈោត្ថរិត្វាបិ អន្តោបវិសិត្វាបិ ភិក្ខូនំ សីមាយ សម្មនេ ឯសេវ នយោ។ ឯតេតិ ភិក្ខុភិក្ខុនិយោ។ សាមញ្ញត្តា ហិ បុល្លិង្គេន វុត្តំ។ ឯត្ថ ចាតិ ‘‘ឋបេត្វា គាមញ្ច គាមូបចារញ្ចា’’តិបទេ ច។ សង្គហោ វេទិតព្ពោ, កស្មា? គាមេន និគមនគរានំ ឯកលក្ខណត្តា។
144.Purimakammavācāti ‘‘sammatā sā sīmā saṅghena ticīvarena avippavāsā’’ti pure vuttā kammavācā. Ayamevāti ‘‘ṭhapetvā gāmañca gāmūpacārañcā’’tipadaṃ pakkhipitvā anupaññattā ayameva kammavācā. Ayanti pacchimakammavācā. Hi yasmā bhikkhunisaṅgho antogāme vasati, tasmā purimāyeva vaṭṭatīti yojanā. Yadi evanti yadi bhikkhunisaṅghassa ayaṃ pacchimakammavācā vaṭṭanaṃ siyā bhaveyya, evaṃ satīti yojanā. Soti bhikkhunisaṅgho. Etāya kammavācāyāti pacchimakammavācāya. Na labheyyāti antogāme vasanattā ticīvaraparihāraṃ na labheyya. Kiṃ na labhatiyevāti āha ‘‘atthi cassa parihāro’’ti. Assāti bhikkhunisaṅghassa. Dvepi sīmāyoti samānasaṃvāsakasīmā ca avippavāsasīmā cāti dvepi sīmāyo. Tatthāti bhikkhubhikkhunīsu. Tassāti bhikkhūnaṃ sīmāya. Eseva nayoti bhikkhunīnaṃ sīmaṃ ajjhottharitvāpi antopavisitvāpi bhikkhūnaṃ sīmāya sammane eseva nayo. Eteti bhikkhubhikkhuniyo. Sāmaññattā hi pulliṅgena vuttaṃ. Ettha cāti ‘‘ṭhapetvā gāmañca gāmūpacārañcā’’tipade ca. Saṅgaho veditabbo, kasmā? Gāmena nigamanagarānaṃ ekalakkhaṇattā.
បរិក្ខេបោកាសោតិ បរិក្ខេបារហោកាសោ។ តេសូតិ គាមគាមូបចារេសុ។ បរិហារន្តិ ចីវរវិប្បវាសអាបត្តិអបនយនំ។ ‘‘ឥតី’’តិអាទិ និគមនំ។ ឯត្ថាតិ សមានសំវាសកអវិប្បវាសសីមាសុ។ អត្តនោ ធម្មតាយាតិ អត្តនោ សភាវេន។ យត្ថាតិ យស្មិំ ឋានេ។ ហីតិ សច្ចំ, យស្មា វា។ តស្សាតិ អវិប្បវាសសីមាយ។ វិសុន្តិ សមានសំវាសកសីមតោ បាដេក្កំ។ តត្ថាតិ ទ្វីសុ សីមាសុ។ អវិប្បវាសាយាតិ អវិប្បវាសសីមាយ។ តន្តិ គាមំ។ សាតិ អវិប្បវាសសីមា។ សម្មតាយ សីមាយាតិ អវិប្បវាសសីមាយ សម្មតាយ សតិយាតិ សម្ពន្ធោ។ សម្មតតោ បច្ឆាតិ វា យោជនា។ និវិសតីតិ និវាសត្ថាយ វិសតិ បវិសតិ។ សោបីតិ គាមោបិ។ សីមសង្ខ្យំយេវាតិ អវិប្បាសសីមវោហារមេវ។ អធិដ្ឋិតតេចីវរិកា ភិក្ខូ បរិហារំ លភន្តីតិ អធិប្បាយោ។ យថា បច្ឆា និវិដ្ឋោ គាមោ សីមសង្ខ្យំយេវ គច្ឆតិ, ឯវន្តិ យោជនា។ ‘‘បវិសិស្សាមា’’តិ គេហានិ កតានិ, ‘‘បវិសិស្សាមា’’តិ អាលយោបិ អត្ថីតិ យោជនា។ អាលយោបីតិ អបេក្ខោបិ។ អបវិដ្ឋាតិ គេហានិ អបវិដ្ឋា។ គេហមេវ ឆឌ្ឌេត្វាតិ គេហំ ឆឌ្ឌេត្វា ឯវ។ ឥមិនា គេហេ ឆឌ្ឌិតេ សព្ពំ ឆឌ្ឌិតមេវាតិ ទស្សេតិ។ បវិដ្ឋំ វា អគតំ វា ឯកម្បិ កុលំ អត្ថិ សចេតិ យោជនា។ ឯត្ថ ច ‘‘ឯកម្បិ កុលំ បវិដ្ឋំ វា’’តិ ឥទំ នវគាមំ សន្ធាយ វុត្តំ។ ‘‘ឯកម្បិ កុលំ អគតំ វា’’តិ ឥទំ បោរាណកគាមំ សន្ធាយាតិ ទដ្ឋព្ពំ។
Parikkhepokāsoti parikkhepārahokāso. Tesūti gāmagāmūpacāresu. Parihāranti cīvaravippavāsaāpattiapanayanaṃ. ‘‘Itī’’tiādi nigamanaṃ. Etthāti samānasaṃvāsakaavippavāsasīmāsu. Attano dhammatāyāti attano sabhāvena. Yatthāti yasmiṃ ṭhāne. Hīti saccaṃ, yasmā vā. Tassāti avippavāsasīmāya. Visunti samānasaṃvāsakasīmato pāṭekkaṃ. Tatthāti dvīsu sīmāsu. Avippavāsāyāti avippavāsasīmāya. Tanti gāmaṃ. Sāti avippavāsasīmā. Sammatāya sīmāyāti avippavāsasīmāya sammatāya satiyāti sambandho. Sammatato pacchāti vā yojanā. Nivisatīti nivāsatthāya visati pavisati. Sopīti gāmopi. Sīmasaṅkhyaṃyevāti avippāsasīmavohārameva. Adhiṭṭhitatecīvarikā bhikkhū parihāraṃ labhantīti adhippāyo. Yathā pacchā niviṭṭho gāmo sīmasaṅkhyaṃyeva gacchati, evanti yojanā. ‘‘Pavisissāmā’’ti gehāni katāni, ‘‘pavisissāmā’’ti ālayopi atthīti yojanā. Ālayopīti apekkhopi. Apaviṭṭhāti gehāni apaviṭṭhā. Gehameva chaḍḍetvāti gehaṃ chaḍḍetvā eva. Iminā gehe chaḍḍite sabbaṃ chaḍḍitamevāti dasseti. Paviṭṭhaṃ vā agataṃ vā ekampi kulaṃ atthi saceti yojanā. Ettha ca ‘‘ekampi kulaṃ paviṭṭhaṃ vā’’ti idaṃ navagāmaṃ sandhāya vuttaṃ. ‘‘Ekampi kulaṃ agataṃ vā’’ti idaṃ porāṇakagāmaṃ sandhāyāti daṭṭhabbaṃ.
តត្រាតិ ‘‘វត្តំ ជានិតព្ព’’ន្តិវចនេ។ អវិប្បវាសសីមាយន្តិ មហាសីមាយ។ សា ឯវ ហិ យស្មា អវិប្បវាសកម្មវាចាយ ពហុលបយោជនា ហោតិ, តស្មា អវិប្បវាសសីមាតិ វុច្ចតិ។ ឥតរាយាតិ អវិប្បវាសសីមាយ។ តត្ថាតិ តាសុ ទ្វីសុ សីមាសុ។ និរាសង្កដ្ឋានេសុ ឋត្វាតិ ចេតិយង្គណាទីនំ ខណ្ឌសីមាយ អនោកាសត្តា វុត្តំ។ ខណ្ឌសីមញ្ហិ សម្មនន្តា ចេតិយង្គណាទិដ្ឋានំ បហាយ អញ្ញស្មិំ វិវិត្តោកាសេ វិហារបច្ចន្តំ ខណ្ឌិត្វា សម្មនន្តិ។ សមូហនិតុន្តិ អវិប្បវាសសីមំ សមូហនិតុំ។ បដិពន្ធិតុំ ន សក្ខិស្សន្តេវាតិ អវិប្បវាសំយេវ ជានិត្វា ខណ្ឌសីមាយ អញ្ញាតត្តា បដិពន្ធិតុំ ន សក្ខិស្សន្តេវ។ សីមសម្ភេទន្តិ ខណ្ឌសីមអវិប្បវាសសីមានំ សម្ភេទំ។ សាសនន្តរធានេន វាតិ សត្ថុ អាណាយ អន្តរធានេន វា។ សាធុកំ បនាតិ និក្កង្ខំ បន។
Tatrāti ‘‘vattaṃ jānitabba’’ntivacane. Avippavāsasīmāyanti mahāsīmāya. Sā eva hi yasmā avippavāsakammavācāya bahulapayojanā hoti, tasmā avippavāsasīmāti vuccati. Itarāyāti avippavāsasīmāya. Tatthāti tāsu dvīsu sīmāsu. Nirāsaṅkaṭṭhānesu ṭhatvāti cetiyaṅgaṇādīnaṃ khaṇḍasīmāya anokāsattā vuttaṃ. Khaṇḍasīmañhi sammanantā cetiyaṅgaṇādiṭṭhānaṃ pahāya aññasmiṃ vivittokāse vihārapaccantaṃ khaṇḍitvā sammananti. Samūhanitunti avippavāsasīmaṃ samūhanituṃ. Paṭibandhituṃ na sakkhissantevāti avippavāsaṃyeva jānitvā khaṇḍasīmāya aññātattā paṭibandhituṃ na sakkhissanteva. Sīmasambhedanti khaṇḍasīmaavippavāsasīmānaṃ sambhedaṃ. Sāsanantaradhānena vāti satthu āṇāya antaradhānena vā. Sādhukaṃ panāti nikkaṅkhaṃ pana.
Related texts:
តិបិដក (មូល) • Tipiṭaka (Mūla) / វិនយបិដក • Vinayapiṭaka / មហាវគ្គបាឡិ • Mahāvaggapāḷi / ៧៤. អវិប្បវាសសីមានុជាននា • 74. Avippavāsasīmānujānanā
អដ្ឋកថា • Aṭṭhakathā / វិនយបិដក (អដ្ឋកថា) • Vinayapiṭaka (aṭṭhakathā) / មហាវគ្គ-អដ្ឋកថា • Mahāvagga-aṭṭhakathā / អវិប្បវាសសីមានុជាននកថា • Avippavāsasīmānujānanakathā
ដីកា • Tīkā / វិនយបិដក (ដីកា) • Vinayapiṭaka (ṭīkā) / សារត្ថទីបនី-ដីកា • Sāratthadīpanī-ṭīkā / អវិប្បវាសសីមានុជាននកថាវណ្ណនា • Avippavāsasīmānujānanakathāvaṇṇanā
ដីកា • Tīkā / វិនយបិដក (ដីកា) • Vinayapiṭaka (ṭīkā) / វជិរពុទ្ធិ-ដីកា • Vajirabuddhi-ṭīkā / អវិប្បវាសសីមានុជាននកថាវណ្ណនា • Avippavāsasīmānujānanakathāvaṇṇanā
ដីកា • Tīkā / វិនយបិដក (ដីកា) • Vinayapiṭaka (ṭīkā) / វិមតិវិនោទនី-ដីកា • Vimativinodanī-ṭīkā / អវិប្បវាសសីមានុជាននកថាវណ្ណនា • Avippavāsasīmānujānanakathāvaṇṇanā
