| Library / Tipiṭaka / តិបិដក • Tipiṭaka / មហាវិភង្គ-អដ្ឋកថា • Mahāvibhaṅga-aṭṭhakathā |
៩. រតនវគ្គោ
9. Ratanavaggo
១. អន្តេបុរសិក្ខាបទវណ្ណនា
1. Antepurasikkhāpadavaṇṇanā
៤៩៤. រាជវគ្គស្ស បឋមសិក្ខាបទេ – ឱរកោតិ បរិត្តកោ។ ឧបរិបាសាទវរគតោតិ បាសាទវរស្ស ឧបរិគតោ។ អយ្យានំ វាហសាតិ អយ្យានំ ការណា; តេហិ ជានាបិតត្តា ជានាមីតិ វុត្តំ ហោតិ។
494. Rājavaggassa paṭhamasikkhāpade – orakoti parittako. Uparipāsādavaragatoti pāsādavarassa uparigato. Ayyānaṃ vāhasāti ayyānaṃ kāraṇā; tehi jānāpitattā jānāmīti vuttaṃ hoti.
៤៩៧. បិតរំ បត្ថេតីតិ អន្តរំ បស្សិត្វា ឃាតេតុំ ឥច្ឆតិ។ រាជន្តេបុរំ ហត្ថិសម្មទ្ទន្តិអាទីសុ ហត្ថីហិ សម្មទ្ទោ ឯត្ថាតិ ហត្ថិសម្មទ្ទំ; ហត្ថិសម្ពាធន្តិ អត្ថោ។ អស្សរថសម្មទ្ទបទេបិ ឯសេវ នយោ។ ‘‘សម្មត្ត’’ន្តិ កេចិ បឋន្តិ, តំ ន គហេតព្ពំ។ ‘‘រញ្ញោ អន្តេបុរេ ហត្ថិសម្មទ្ទ’’ន្តិបិ បាឋោ, តត្ថ ហត្ថីនំ សម្មទ្ទំ ហត្ថិសម្មទ្ទន្តិ អត្ថោ, រញ្ញោ អន្តេបុរេ ហត្ថិសម្មទ្ទោ អត្ថីតិ វុត្តំ ហោតិ។ ឯស នយោ សេសបទេសុបិ។ រជនីយានីតិ តស្មិំ អន្តេបុរេ ឯទិសានិ រូបាទីនិ។
497.Pitaraṃ patthetīti antaraṃ passitvā ghātetuṃ icchati. Rājantepuraṃ hatthisammaddantiādīsu hatthīhi sammaddo etthāti hatthisammaddaṃ; hatthisambādhanti attho. Assarathasammaddapadepi eseva nayo. ‘‘Sammatta’’nti keci paṭhanti, taṃ na gahetabbaṃ. ‘‘Rañño antepure hatthisammadda’’ntipi pāṭho, tattha hatthīnaṃ sammaddaṃ hatthisammaddanti attho, rañño antepure hatthisammaddo atthīti vuttaṃ hoti. Esa nayo sesapadesupi. Rajanīyānīti tasmiṃ antepure edisāni rūpādīni.
៤៩៨. មុទ្ធាវសិត្តស្សាតិ មុទ្ធនិ អវសិត្តស្ស។ អនិក្ខន្តោ រាជា ឥតោតិ អនិក្ខន្តរាជកំ, តស្មិំ អនិក្ខន្តរាជកេ; សយនិឃរេតិ អត្ថោ។ រតនំ វុច្ចតិ មហេសី, និគ្គតន្តិ និក្ខន្តំ, អនិគ្គតំ រតនំ ឥតោតិ អនិគ្គតរតនកំ, តស្មិំ អនិគ្គតរតនកេ; សយនិឃរេតិ អត្ថោ។ សេសមេត្ថ ឧត្តានមេវ។
498.Muddhāvasittassāti muddhani avasittassa. Anikkhanto rājā itoti anikkhantarājakaṃ, tasmiṃ anikkhantarājake; sayanighareti attho. Ratanaṃ vuccati mahesī, niggatanti nikkhantaṃ, aniggataṃ ratanaṃ itoti aniggataratanakaṃ, tasmiṃ aniggataratanake; sayanighareti attho. Sesamettha uttānameva.
កថិនសមុដ្ឋានំ – កាយវាចតោ កាយវាចាចិត្តតោ ច សមុដ្ឋាតិ, កិរិយាកិរិយំ, នោសញ្ញាវិមោក្ខំ, អចិត្តកំ, បណ្ណត្តិវជ្ជំ, កាយកម្មំ, វចីកម្មំ, តិចិត្តំ, តិវេទនន្តិ។
Kathinasamuṭṭhānaṃ – kāyavācato kāyavācācittato ca samuṭṭhāti, kiriyākiriyaṃ, nosaññāvimokkhaṃ, acittakaṃ, paṇṇattivajjaṃ, kāyakammaṃ, vacīkammaṃ, ticittaṃ, tivedananti.
អន្តេបុរសិក្ខាបទំ បឋមំ។
Antepurasikkhāpadaṃ paṭhamaṃ.
Related texts:
តិបិដក (មូល) • Tipiṭaka (Mūla) / វិនយបិដក • Vinayapiṭaka / មហាវិភង្គ • Mahāvibhaṅga / ៩. រតនវគ្គោ • 9. Ratanavaggo
ដីកា • Tīkā / វិនយបិដក (ដីកា) • Vinayapiṭaka (ṭīkā) / សារត្ថទីបនី-ដីកា • Sāratthadīpanī-ṭīkā / ១. អន្តេបុរសិក្ខាបទវណ្ណនា • 1. Antepurasikkhāpadavaṇṇanā
ដីកា • Tīkā / វិនយបិដក (ដីកា) • Vinayapiṭaka (ṭīkā) / វជិរពុទ្ធិ-ដីកា • Vajirabuddhi-ṭīkā / ១. អន្តេបុរសិក្ខាបទវណ្ណនា • 1. Antepurasikkhāpadavaṇṇanā
ដីកា • Tīkā / វិនយបិដក (ដីកា) • Vinayapiṭaka (ṭīkā) / បាចិត្យាទិយោជនាបាឡិ • Pācityādiyojanāpāḷi / ១. អន្តេបុរសិក្ខាបទ-អត្ថយោជនា • 1. Antepurasikkhāpada-atthayojanā
