| Library / Tipiṭaka / តិបិដក • Tipiṭaka / វិមានវត្ថុ-អដ្ឋកថា • Vimānavatthu-aṭṭhakathā |
៨. អម្ពវិមានវណ្ណនា
8. Ambavimānavaṇṇanā
ទិព្ពំ តេ អម្ពវនំ រម្មន្តិ អម្ពវិមានំ។ តស្ស កា ឧប្បត្តិ? ភគវា សាវត្ថិយំ វិហរតិ ជេតវនេ។ តេន សមយេន សាវត្ថិយំ អញ្ញតរា ឧបាសិកា អាវាសទានស្ស មហប្ផលតំ មហានិសំសតញ្ច សុត្វា ឆន្ទជាតា ភគវន្តំ អភិវាទេត្វា ឯវមាហ ‘‘អហំ, ភន្តេ, ឯកំ អាវាសំ ការេតុកាមា, ឥច្ឆាមិ តាទិសំ ឱកាសំ, អាចិក្ខតូ’’តិ។ ភគវា ភិក្ខូ អាណាបេសិ, ភិក្ខូ តស្សា ឱកាសំ ទស្សេសុំ។ សា តត្ថ រមណីយំ អាវាសំ ការេត្វា តស្ស សមន្តតោ អម្ពរុក្ខេ រោបេសិ។ សោ អាវាសោ សមន្តតោ អម្ពបន្តីហិ បរិក្ខិត្តោ ឆាយូទកសម្បន្នោ មុត្តាជាលសទិសវាលុកាកិណ្ណបណ្ឌរភូមិភាគោ អតិវិយ មនោហរោ អហោសិ។ សា តំ វិហារំ នានាវណ្ណេហិ វត្ថេហិ បុប្ផទាមគន្ធទាមាទីហិ ច ទេវវិមានំ វិយ អលង្ករិត្វា តេលបទីបំ អារោបេត្វា អម្ពរុក្ខេ ច អហតេហិ វត្ថេហិ វេឋេត្វា សង្ឃស្ស និយ្យាទេសិ។
Dibbaṃte ambavanaṃ rammanti ambavimānaṃ. Tassa kā uppatti? Bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane. Tena samayena sāvatthiyaṃ aññatarā upāsikā āvāsadānassa mahapphalataṃ mahānisaṃsatañca sutvā chandajātā bhagavantaṃ abhivādetvā evamāha ‘‘ahaṃ, bhante, ekaṃ āvāsaṃ kāretukāmā, icchāmi tādisaṃ okāsaṃ, ācikkhatū’’ti. Bhagavā bhikkhū āṇāpesi, bhikkhū tassā okāsaṃ dassesuṃ. Sā tattha ramaṇīyaṃ āvāsaṃ kāretvā tassa samantato ambarukkhe ropesi. So āvāso samantato ambapantīhi parikkhitto chāyūdakasampanno muttājālasadisavālukākiṇṇapaṇḍarabhūmibhāgo ativiya manoharo ahosi. Sā taṃ vihāraṃ nānāvaṇṇehi vatthehi pupphadāmagandhadāmādīhi ca devavimānaṃ viya alaṅkaritvā telapadīpaṃ āropetvā ambarukkhe ca ahatehi vatthehi veṭhetvā saṅghassa niyyādesi.
សា អបរភាគេ កាលំ កត្វា តាវតិំសភវនេ និព្ពត្តិ, តស្សា មហន្តំ វិមានំ បាតុរហោសិ អម្ពវនបរិក្ខិត្តំ។ សា តត្ថ អច្ឆរាគណបរិវារិតា ទិព្ពសម្បត្តិំ អនុភវតិ។ តំ អាយស្មា មហាមោគ្គល្លានោ ឧបគន្ត្វា ឥមាហិ គាថាហិ បុច្ឆិ –
Sā aparabhāge kālaṃ katvā tāvatiṃsabhavane nibbatti, tassā mahantaṃ vimānaṃ pāturahosi ambavanaparikkhittaṃ. Sā tattha accharāgaṇaparivāritā dibbasampattiṃ anubhavati. Taṃ āyasmā mahāmoggallāno upagantvā imāhi gāthāhi pucchi –
៧៨៣.
783.
‘‘ទិព្ពំ តេ អម្ពវនំ រម្មំ, បាសាទេត្ថ មហល្លកោ;
‘‘Dibbaṃ te ambavanaṃ rammaṃ, pāsādettha mahallako;
នានាតូរិយសង្ឃុដ្ឋោ, អច្ឆរាគណឃោសិតោ។
Nānātūriyasaṅghuṭṭho, accharāgaṇaghosito.
៧៨៤.
784.
‘‘បទីបោ ចេត្ថ ជលតិ, និច្ចំ សោវណ្ណយោ មហា;
‘‘Padīpo cettha jalati, niccaṃ sovaṇṇayo mahā;
ទុស្សផលេហិ រុក្ខេហិ, សមន្តា បរិវារិតោ។
Dussaphalehi rukkhehi, samantā parivārito.
៧៨៥. ‘‘កេន តេតាទិសោ វណ្ណោ…បេ.…វណ្ណោ ច តេ សព្ពទិសា បភាសតី’’តិ។
785. ‘‘Kena tetādiso vaṇṇo…pe…vaṇṇo ca te sabbadisā pabhāsatī’’ti.
៧៨៧. ‘‘សា ទេវតា អត្តមនា…បេ.… យស្ស កម្មស្សិទំ ផលំ’’។
787. ‘‘Sā devatā attamanā…pe… yassa kammassidaṃ phalaṃ’’.
៧៨៨.
788.
‘‘អហំ មនុស្សេសុ មនុស្សភូតា, បុរិមាយ ជាតិយា មនុស្សលោកេ;
‘‘Ahaṃ manussesu manussabhūtā, purimāya jātiyā manussaloke;
វិហារំ សង្ឃស្ស ការេសិំ, អម្ពេហិ បរិវារិតំ។
Vihāraṃ saṅghassa kāresiṃ, ambehi parivāritaṃ.
៧៨៩.
789.
‘‘បរិយោសិតេ វិហារេ, ការេន្តេ និដ្ឋិតេ មហេ;
‘‘Pariyosite vihāre, kārente niṭṭhite mahe;
អម្ពេហិ ឆាទយិត្វាន, កត្វា ទុស្សមយេ ផលេ។
Ambehi chādayitvāna, katvā dussamaye phale.
៧៩០.
790.
‘‘បទីបំ តត្ថ ជាលេត្វា, ភោជយិត្វា គណុត្តមំ;
‘‘Padīpaṃ tattha jāletvā, bhojayitvā gaṇuttamaṃ;
និយ្យាទេសិំ តំ សង្ឃស្ស, បសន្នា សេហិ បាណិភិ។
Niyyādesiṃ taṃ saṅghassa, pasannā sehi pāṇibhi.
៧៩១.
791.
‘‘តេន មេ អម្ពវនំ រម្មំ, បាសាទេត្ថ មហល្លកោ;
‘‘Tena me ambavanaṃ rammaṃ, pāsādettha mahallako;
នានាតូរិយសង្ឃុដ្ឋោ, អច្ឆរាគណឃោសិតោ។
Nānātūriyasaṅghuṭṭho, accharāgaṇaghosito.
៧៩២.
792.
‘‘បទីបោ ចេត្ថ ជលតិ, និច្ចំ សោវណ្ណយោ មហា;
‘‘Padīpo cettha jalati, niccaṃ sovaṇṇayo mahā;
ទុស្សផលេហិ រុក្ខេហិ, សមន្តា បរិវារិតោ។
Dussaphalehi rukkhehi, samantā parivārito.
៧៩៣.
793.
‘‘តេន មេតាទិសោ វណ្ណោ…បេ.…វណ្ណោ ច មេ សព្ពទិសា បភាសតី’’តិ។ –
‘‘Tena metādiso vaṇṇo…pe…vaṇṇo ca me sabbadisā pabhāsatī’’ti. –
សា ទេវតា ព្យាកាសិ។
Sā devatā byākāsi.
៧៨៣. តត្ថ មហល្លកោតិ មហន្តោ អាយាមវិត្ថារេហិ ឧព្ពេធេន ច វិបុលោ, ឧឡារតមោតិ អត្ថោ។ អច្ឆរាគណឃោសិតោតិ តំ បមោទិតុំ សង្គីតិវសេន ចេវ បិយសល្លាបវសេន ច អច្ឆរាសង្ឃេន សមុគ្ឃោសិតោ។
783. Tattha mahallakoti mahanto āyāmavitthārehi ubbedhena ca vipulo, uḷāratamoti attho. Accharāgaṇaghositoti taṃ pamodituṃ saṅgītivasena ceva piyasallāpavasena ca accharāsaṅghena samugghosito.
៧៨៤. បទីបោ ចេត្ថ ជលតីតិ សូរិយរស្មិសមុជ្ជលកិរណវិតានោ រតនប្បទីបោ ច ឯត្ថ ឯតស្មិំ បាសាទេ អភិជលតិ។ ទុស្សផលេហីតិ ទុស្សានិ ផលានិ ឯតេសន្តិ ទុស្សផលា។ តេហិ សមុគ្គិរិយមានទិព្ពវត្ថេហីតិ អត្ថោ។
784.Padīpo cettha jalatīti sūriyarasmisamujjalakiraṇavitāno ratanappadīpo ca ettha etasmiṃ pāsāde abhijalati. Dussaphalehīti dussāni phalāni etesanti dussaphalā. Tehi samuggiriyamānadibbavatthehīti attho.
៧៨៩. ការេន្តេ និដ្ឋិតេ មហេតិ កតបរិយោសិតស្ស វិហារស្ស មហេ បូជាយ ករីយមានាយ ច។ កត្វា ទុស្សមយេ ផលេតិ ទុស្សេយេវ តេសំ អម្ពានំ ផលំ កត្វា។
789.Kārente niṭṭhite maheti katapariyositassa vihārassa mahe pūjāya karīyamānāya ca. Katvā dussamaye phaleti dusseyeva tesaṃ ambānaṃ phalaṃ katvā.
៧៩០. គណុត្តមន្តិ គណានំ ឧត្តមំ ភគវតោ សាវកសង្ឃំ។ និយ្យាទេសិន្តិ សម្បដិច្ឆាបេសិំ, អទាសិន្តិ អត្ថោ។ សេសំ វុត្តនយមេវ។
790.Gaṇuttamanti gaṇānaṃ uttamaṃ bhagavato sāvakasaṅghaṃ. Niyyādesinti sampaṭicchāpesiṃ, adāsinti attho. Sesaṃ vuttanayameva.
អម្ពវិមានវណ្ណនា និដ្ឋិតា។
Ambavimānavaṇṇanā niṭṭhitā.
Related texts:
តិបិដក (មូល) • Tipiṭaka (Mūla) / សុត្តបិដក • Suttapiṭaka / ខុទ្ទកនិកាយ • Khuddakanikāya / វិមានវត្ថុបាឡិ • Vimānavatthupāḷi / ៨. អម្ពវិមានវត្ថុ • 8. Ambavimānavatthu
