Only Dharma. Since 1992
Library / Tipiṭaka / তিপিটক • Tipiṭaka / জাতক-অট্ঠকথা • Jātaka-aṭṭhakathā

[৩৬৫] ৫. অহিতুণ্ডিকজাতকৰণ্ণনা

[365] 5. Ahituṇḍikajātakavaṇṇanā

ধুত্তোম্হীতি ইদং সত্থা জেতৰনে ৰিহরন্তো একং মহল্লকভিক্খুং আরব্ভ কথেসি। ৰত্থু হেট্ঠা সালূকজাতকে (জা॰ ১.৩.১০৬ আদযো) ৰিত্থারিতং। ইধাপি সো মহল্লকো একং গামদারকং পব্বাজেত্ৰা অক্কোসতি পহরতি। দারকো পলাযিত্ৰা ৰিব্ভমি। দুতিযম্পি নং পব্বাজেত্ৰা তথেৰাকাসি। দুতিযম্পি ৰিব্ভমিত্ৰা পুন যাচিযমানো ওলোকেতুম্পি ন ইচ্ছি। ভিক্খূ ধম্মসভাযং কথং সমুট্ঠাপেসুং ‘‘আৰুসো, অসুকো নাম মহল্লকো অত্তনো সামণেরেন সহাপি ৰিনাপি ৰত্তিতুং ন সক্কোতি, ইতরো তস্স দোসং দিস্ৰা পুন ওলোকেতুম্পি ন ইচ্ছি, সুহদযো কুমারকো’’তি। সত্থা আগন্ত্ৰা ‘‘কায নুত্থ, ভিক্খৰে, এতরহি কথায সন্নিসিন্না’’তি পুচ্ছিত্ৰা ‘‘ইমায নামা’’তি ৰুত্তে ‘‘ন, ভিক্খৰে, ইদানেৰ, পুব্বেপেস সামণেরো সুহদযোৰ, সকিং দোসং দিস্ৰা পুন ওলোকেতুম্পি ন ইচ্ছী’’তি ৰত্ৰা অতীতং আহরি।

Dhuttomhīti idaṃ satthā jetavane viharanto ekaṃ mahallakabhikkhuṃ ārabbha kathesi. Vatthu heṭṭhā sālūkajātake (jā. 1.3.106 ādayo) vitthāritaṃ. Idhāpi so mahallako ekaṃ gāmadārakaṃ pabbājetvā akkosati paharati. Dārako palāyitvā vibbhami. Dutiyampi naṃ pabbājetvā tathevākāsi. Dutiyampi vibbhamitvā puna yāciyamāno oloketumpi na icchi. Bhikkhū dhammasabhāyaṃ kathaṃ samuṭṭhāpesuṃ ‘‘āvuso, asuko nāma mahallako attano sāmaṇerena sahāpi vināpi vattituṃ na sakkoti, itaro tassa dosaṃ disvā puna oloketumpi na icchi, suhadayo kumārako’’ti. Satthā āgantvā ‘‘kāya nuttha, bhikkhave, etarahi kathāya sannisinnā’’ti pucchitvā ‘‘imāya nāmā’’ti vutte ‘‘na, bhikkhave, idāneva, pubbepesa sāmaṇero suhadayova, sakiṃ dosaṃ disvā puna oloketumpi na icchī’’ti vatvā atītaṃ āhari.

অতীতে বারাণসিযং ব্রহ্মদত্তে রজ্জং কারেন্তে বোধিসত্তো ধঞ্ঞৰাণিজকুলে নিব্বত্তিত্ৰা ৰযপ্পত্তো ধঞ্ঞৰিক্কযেন জীৰিকং কপ্পেসি। অথেকো অহিতুণ্ডিকো মক্কটং গহেত্ৰা সিক্খাপেত্ৰা অহিং কীল়াপেন্তো বারাণসিযং উস্সৰে ঘুট্ঠে তং মক্কটং ধঞ্ঞৰাণিজকস্স সন্তিকে ঠপেত্ৰা অহিং কীল়াপেন্তো সত্ত দিৰসানি ৰিচরি। সোপি ৰাণিজো মক্কটস্স খাদনীযং ভোজনীযং অদাসি। অহিতুণ্ডিকো সত্তমে দিৰসে উস্সৰকীল়নতো আগন্ত্ৰা তং মক্কটং ৰেল়ুপেসিকায তিক্খত্তুং পহরিত্ৰা তং আদায উয্যানং গন্ত্ৰা বন্ধিত্ৰা নিদ্দং ওক্কমি। মক্কটো বন্ধনং মোচেত্ৰা অম্বরুক্খং আরুয্হ অম্বানি খাদন্তো নিসীদি। সো পবুদ্ধো রুক্খে মক্কটং দিস্ৰা ‘‘এতং মযা উপলাপেত্ৰা গহেতুং ৰট্টতী’’তি তেন সদ্ধিং সল্লপন্তো পঠমং গাথমাহ –

Atīte bārāṇasiyaṃ brahmadatte rajjaṃ kārente bodhisatto dhaññavāṇijakule nibbattitvā vayappatto dhaññavikkayena jīvikaṃ kappesi. Atheko ahituṇḍiko makkaṭaṃ gahetvā sikkhāpetvā ahiṃ kīḷāpento bārāṇasiyaṃ ussave ghuṭṭhe taṃ makkaṭaṃ dhaññavāṇijakassa santike ṭhapetvā ahiṃ kīḷāpento satta divasāni vicari. Sopi vāṇijo makkaṭassa khādanīyaṃ bhojanīyaṃ adāsi. Ahituṇḍiko sattame divase ussavakīḷanato āgantvā taṃ makkaṭaṃ veḷupesikāya tikkhattuṃ paharitvā taṃ ādāya uyyānaṃ gantvā bandhitvā niddaṃ okkami. Makkaṭo bandhanaṃ mocetvā ambarukkhaṃ āruyha ambāni khādanto nisīdi. So pabuddho rukkhe makkaṭaṃ disvā ‘‘etaṃ mayā upalāpetvā gahetuṃ vaṭṭatī’’ti tena saddhiṃ sallapanto paṭhamaṃ gāthamāha –

৮০.

80.

‘‘ধুত্তোম্হি সম্ম সুমুখ, জূতে অক্খপরাজিতো।

‘‘Dhuttomhi samma sumukha, jūte akkhaparājito;

হরেহি অম্বপক্কানি, ৰীরিযং তে ভক্খযামসে’’তি॥

Harehi ambapakkāni, vīriyaṃ te bhakkhayāmase’’ti.

তত্থ অক্খপরাজিতোতি অক্খেহি পরাজিতো। হরেহীতি পাতেহি। অযমেৰ ৰা পাঠো।

Tattha akkhaparājitoti akkhehi parājito. Harehīti pātehi. Ayameva vā pāṭho.

তং সুত্ৰা মক্কটো সেসগাথা অভাসি –

Taṃ sutvā makkaṭo sesagāthā abhāsi –

৮১.

81.

‘‘অলিকং ৰত মং সম্ম, অভূতেন পসংসসি।

‘‘Alikaṃ vata maṃ samma, abhūtena pasaṃsasi;

কো তে সুতো ৰা দিট্ঠো ৰা, সুমুখো নাম মক্কটো॥

Ko te suto vā diṭṭho vā, sumukho nāma makkaṭo.

৮২.

82.

‘‘অজ্জাপি মে তং মনসি, যং মং ত্ৰং অহিতুণ্ডিক।

‘‘Ajjāpi me taṃ manasi, yaṃ maṃ tvaṃ ahituṇḍika;

ধঞ্ঞাপণং পৰিসিত্ৰা, মত্তো ছাতং হনাসি মং॥

Dhaññāpaṇaṃ pavisitvā, matto chātaṃ hanāsi maṃ.

৮৩.

83.

‘‘তাহং সরং দুক্খসেয্যং, অপি রজ্জম্পি কারযে।

‘‘Tāhaṃ saraṃ dukkhaseyyaṃ, api rajjampi kāraye;

নেৰাহং যাচিতো দজ্জং, তথা হি ভযতজ্জিতো॥

Nevāhaṃ yācito dajjaṃ, tathā hi bhayatajjito.

৮৪.

84.

‘‘যঞ্চ জঞ্ঞা কুলে জাতং, গব্ভে তিত্তং অমচ্ছরিং।

‘‘Yañca jaññā kule jātaṃ, gabbhe tittaṃ amacchariṃ;

তেন সখিঞ্চ মিত্তঞ্চ, ধীরো সন্ধাতুমরহতী’’তি॥

Tena sakhiñca mittañca, dhīro sandhātumarahatī’’ti.

তত্থ অলিকং ৰতাতি মুসা ৰত। অভূতেনাতি অৰিজ্জমানেন। কো তেতি ক্ৰ তযা। সুমুখোতি সুন্দরমুখো। অহিতুণ্ডিকাতি তং আলপতি। ‘‘অহিকোণ্ডিকা’’তিপি পাঠো। ছাতন্তি জিঘচ্ছাভিভূতং দুব্বলং কপণং। হনাসীতি ৰেল়ুপেসিকায তিক্খত্তুং পহরসি। তাহন্তি তং অহং। সরন্তি সরন্তো। দুক্খসেয্যন্তি তস্মিং আপণে দুক্খসযনং। অপি রজ্জম্পি কারযেতি সচেপি বারাণসিরজ্জং গহেত্ৰা ময্হং দত্ৰা মং রজ্জং কারেয্যাসি, এৰম্পি তং নেৰাহং যাচিতো দজ্জং, তং একম্পি অম্বপক্কং অহং তযা যাচিতো ন দদেয্যং। কিংকারণা? তথা হি ভযতজ্জিতোতি, তথা হি অহং তযা ভযেন তজ্জিতোতি অত্থো।

Tattha alikaṃ vatāti musā vata. Abhūtenāti avijjamānena. Ko teti kva tayā. Sumukhoti sundaramukho. Ahituṇḍikāti taṃ ālapati. ‘‘Ahikoṇḍikā’’tipi pāṭho. Chātanti jighacchābhibhūtaṃ dubbalaṃ kapaṇaṃ. Hanāsīti veḷupesikāya tikkhattuṃ paharasi. Tāhanti taṃ ahaṃ. Saranti saranto. Dukkhaseyyanti tasmiṃ āpaṇe dukkhasayanaṃ. Api rajjampi kārayeti sacepi bārāṇasirajjaṃ gahetvā mayhaṃ datvā maṃ rajjaṃ kāreyyāsi, evampi taṃ nevāhaṃ yācito dajjaṃ, taṃ ekampi ambapakkaṃ ahaṃ tayā yācito na dadeyyaṃ. Kiṃkāraṇā? Tathā hi bhayatajjitoti, tathā hi ahaṃ tayā bhayena tajjitoti attho.

গব্ভে তিত্তন্তি সুভোজনরসেন মাতুকুচ্ছিযংযেৰ অলঙ্কতপটিযত্তে সযনগব্ভেযেৰ ৰা তিত্তং ভোগাসায অকপণং। সখিঞ্চ মিত্তঞ্চাতি সখিভাৰঞ্চ মিত্তভাৰঞ্চ তথারূপেন কুলজাতেন তিত্তেন অকপণেন অমচ্ছরিনা সদ্ধিং পণ্ডিতো সন্ধাতুং পুন ঘটেতুং অরহতি, তযা পন কপণেন অহিতুণ্ডিকেন সদ্ধিং কো মিত্তভাৰং পুন ঘটেতুন্তি অত্থো। এৰঞ্চ পন ৰত্ৰা ৰানরো ৰনং সহসা পাৰিসি।

Gabbhe tittanti subhojanarasena mātukucchiyaṃyeva alaṅkatapaṭiyatte sayanagabbheyeva vā tittaṃ bhogāsāya akapaṇaṃ. Sakhiñca mittañcāti sakhibhāvañca mittabhāvañca tathārūpena kulajātena tittena akapaṇena amaccharinā saddhiṃ paṇḍito sandhātuṃ puna ghaṭetuṃ arahati, tayā pana kapaṇena ahituṇḍikena saddhiṃ ko mittabhāvaṃ puna ghaṭetunti attho. Evañca pana vatvā vānaro vanaṃ sahasā pāvisi.

সত্থা ইমং ধম্মদেসনং আহরিত্ৰা জাতকং সমোধানেসি – ‘‘তদা অহিতুণ্ডিকো মহল্লকো অহোসি, মক্কটো সামণেরো, ধঞ্ঞৰাণিজো পন অহমেৰ অহোসি’’ন্তি।

Satthā imaṃ dhammadesanaṃ āharitvā jātakaṃ samodhānesi – ‘‘tadā ahituṇḍiko mahallako ahosi, makkaṭo sāmaṇero, dhaññavāṇijo pana ahameva ahosi’’nti.

অহিতুণ্ডিকজাতকৰণ্ণনা পঞ্চমা।

Ahituṇḍikajātakavaṇṇanā pañcamā.







Related texts:



তিপিটক (মূল) • Tipiṭaka (Mūla) / সুত্তপিটক • Suttapiṭaka / খুদ্দকনিকায • Khuddakanikāya / জাতকপাল়ি • Jātakapāḷi / ৩৬৫. অহিতুণ্ডিকজাতকং • 365. Ahituṇḍikajātakaṃ


© 1991-2026 Titi Tudorancea Yoga Bulletin | Titi Tudorancea® is a Registered Trademark | Terms of use and privacy policy
Contact