| Library / Tipiṭaka / តិបិដក • Tipiṭaka / ថេរីគាថា-អដ្ឋកថា • Therīgāthā-aṭṭhakathā |
៨. វិជយាថេរីគាថាវណ្ណនា
8. Vijayātherīgāthāvaṇṇanā
ចតុក្ខត្តុន្តិអាទិកា វិជយាយ ថេរិយា គាថា។ អយម្បិ បុរិមពុទ្ធេសុ កតាធិការា តត្ថ តត្ថ ភវេ វិវដ្ដូបនិស្សយំ កុសលំ ឧបចិនន្តី, អនុក្កមេន បរិព្រូហិតកុសលមូលា ទេវមនុស្សេសុ សំសរន្តី, ឥមស្មិំ ពុទ្ធុប្បាទេ រាជគហេ អញ្ញតរស្មិំ កុលគេហេ និព្ពត្តិត្វា វិញ្ញុតំ បត្វា ខេមាយ ថេរិយា គិហិកាលេ សហាយិកា អហោសិ។ សា តស្សា បព្ពជិតភាវំ សុត្វា ‘‘សាបិ នាម រាជមហេសី បព្ពជិស្សតិ កិមង្គំ បនាហ’’ន្តិ បព្ពជិតុកាមាយេវ ហុត្វា ខេមាថេរិយា សន្តិកំ ឧបសង្កមិ។ ថេរី តស្សា អជ្ឈាសយំ ញត្វា តថា ធម្មំ ទេសេសិ, យថា សំសារេ សំវិគ្គមានសា សាសនេ សា អភិប្បសន្នា ភវិស្សតិ។ សា តំ ធម្មំ សុត្វា សំវេគជាតា បដិលទ្ធសទ្ធា ច ហុត្វា បព្ពជ្ជំ យាចិ។ ថេរី តំ បព្ពាជេសិ។ សា បព្ពជិត្វា កតបុព្ពកិច្ចា វិបស្សនំ បដ្ឋបេត្វា ហេតុសម្បន្នតាយ, ន ចិរស្សេវ សហ បដិសម្ភិទាហិ អរហត្តំ បត្វា អត្តនោ បដិបត្តិំ បច្ចវេក្ខិត្វា ឧទានវសេន –
Catukkhattuntiādikā vijayāya theriyā gāthā. Ayampi purimabuddhesu katādhikārā tattha tattha bhave vivaṭṭūpanissayaṃ kusalaṃ upacinantī, anukkamena paribrūhitakusalamūlā devamanussesu saṃsarantī, imasmiṃ buddhuppāde rājagahe aññatarasmiṃ kulagehe nibbattitvā viññutaṃ patvā khemāya theriyā gihikāle sahāyikā ahosi. Sā tassā pabbajitabhāvaṃ sutvā ‘‘sāpi nāma rājamahesī pabbajissati kimaṅgaṃ panāha’’nti pabbajitukāmāyeva hutvā khemātheriyā santikaṃ upasaṅkami. Therī tassā ajjhāsayaṃ ñatvā tathā dhammaṃ desesi, yathā saṃsāre saṃviggamānasā sāsane sā abhippasannā bhavissati. Sā taṃ dhammaṃ sutvā saṃvegajātā paṭiladdhasaddhā ca hutvā pabbajjaṃ yāci. Therī taṃ pabbājesi. Sā pabbajitvā katapubbakiccā vipassanaṃ paṭṭhapetvā hetusampannatāya, na cirasseva saha paṭisambhidāhi arahattaṃ patvā attano paṭipattiṃ paccavekkhitvā udānavasena –
១៦៩.
169.
‘‘ចតុក្ខត្តុំ បញ្ចក្ខត្តុំ, វិហារា ឧបនិក្ខមិំ;
‘‘Catukkhattuṃ pañcakkhattuṃ, vihārā upanikkhamiṃ;
អលទ្ធា ចេតសោ សន្តិំ, ចិត្តេ អវសវត្តិនី។
Aladdhā cetaso santiṃ, citte avasavattinī.
១៧០.
170.
‘‘ភិក្ខុនិំ ឧបសង្កម្ម, សក្កច្ចំ បរិបុច្ឆហំ;
‘‘Bhikkhuniṃ upasaṅkamma, sakkaccaṃ paripucchahaṃ;
សា មេ ធម្មមទេសេសិ, ធាតុអាយតនានិ ច។
Sā me dhammamadesesi, dhātuāyatanāni ca.
១៧១.
171.
‘‘ចត្តារិ អរិយសច្ចានិ, ឥន្ទ្រិយានិ ពលានិ ច;
‘‘Cattāri ariyasaccāni, indriyāni balāni ca;
ពោជ្ឈង្គដ្ឋង្គិកំ មគ្គំ, ឧត្តមត្ថស្ស បត្តិយា។
Bojjhaṅgaṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ, uttamatthassa pattiyā.
១៧២.
172.
‘‘តស្សាហំ វចនំ សុត្វា, ករោន្តី អនុសាសនិំ;
‘‘Tassāhaṃ vacanaṃ sutvā, karontī anusāsaniṃ;
រត្តិយា បុរិមេ យាមេ, បុព្ពជាតិមនុស្សរិំ។
Rattiyā purime yāme, pubbajātimanussariṃ.
១៧៣.
173.
‘‘រត្តិយា មជ្ឈិមេ យាមេ, ទិព្ពចក្ខុំ វិសោធយិំ;
‘‘Rattiyā majjhime yāme, dibbacakkhuṃ visodhayiṃ;
រត្តិយា បច្ឆិមេ យាមេ, តមោខន្ធំ បទាលយិំ។
Rattiyā pacchime yāme, tamokhandhaṃ padālayiṃ.
១៧៤.
174.
‘‘បីតិសុខេន ច កាយំ, ផរិត្វា វិហរិំ តទា;
‘‘Pītisukhena ca kāyaṃ, pharitvā vihariṃ tadā;
សត្តមិយា បាទេ បសារេសិំ, តមោខន្ធំ បទាលិយា’’តិ។ –
Sattamiyā pāde pasāresiṃ, tamokhandhaṃ padāliyā’’ti. –
ឥមា គាថា អភាសិ។
Imā gāthā abhāsi.
តត្ថ ភិក្ខុនិន្តិ ខេមាថេរិំ សន្ធាយ វទតិ។
Tattha bhikkhuninti khemātheriṃ sandhāya vadati.
ពោជ្ឈង្គដ្ឋង្គិកំ មគ្គន្តិ សត្តពោជ្ឈង្គញ្ច អដ្ឋង្គិកញ្ច អរិយមគ្គំ។ ឧត្តមត្ថស្ស បត្តិយាតិ អរហត្តស្ស និព្ពានស្សេវ វា បត្តិយា អធិគមាយ។
Bojjhaṅgaṭṭhaṅgikaṃ magganti sattabojjhaṅgañca aṭṭhaṅgikañca ariyamaggaṃ. Uttamatthassa pattiyāti arahattassa nibbānasseva vā pattiyā adhigamāya.
បីតិសុខេនាតិ ផលសមាបត្តិបរិយាបន្នាយ បីតិយា សុខេន ច។ កាយន្តិ តំសម្បយុត្តំ នាមកាយំ តទនុសារេន រូបកាយញ្ច។ ផរិត្វាតិ ផុសិត្វា ព្យាបេត្វា វា។ សត្តមិយា បាទេ បសារេសិន្តិ វិបស្សនាយ អារទ្ធទិវសតោ សត្តមិយំ បល្លង្កំ ភិន្ទិត្វា បាទេ បសារេសិំ។ កថំ? តមោខន្ធំ បទាលិយ, អប្បទាលិតបុព្ពំ មោហក្ខន្ធំ អគ្គមគ្គញាណាសិនា បទាលេត្វា។ សេសំ ហេដ្ឋា វុត្តនយមេវ។
Pītisukhenāti phalasamāpattipariyāpannāya pītiyā sukhena ca. Kāyanti taṃsampayuttaṃ nāmakāyaṃ tadanusārena rūpakāyañca. Pharitvāti phusitvā byāpetvā vā. Sattamiyā pāde pasāresinti vipassanāya āraddhadivasato sattamiyaṃ pallaṅkaṃ bhinditvā pāde pasāresiṃ. Kathaṃ? Tamokhandhaṃ padāliya, appadālitapubbaṃ mohakkhandhaṃ aggamaggañāṇāsinā padāletvā. Sesaṃ heṭṭhā vuttanayameva.
វិជយាថេរីគាថាវណ្ណនា និដ្ឋិតា។
Vijayātherīgāthāvaṇṇanā niṭṭhitā.
ឆក្កនិបាតវណ្ណនា និដ្ឋិតា។
Chakkanipātavaṇṇanā niṭṭhitā.
Related texts:
តិបិដក (មូល) • Tipiṭaka (Mūla) / សុត្តបិដក • Suttapiṭaka / ខុទ្ទកនិកាយ • Khuddakanikāya / ថេរីគាថាបាឡិ • Therīgāthāpāḷi / ៨. វិជយាថេរីគាថា • 8. Vijayātherīgāthā
