Only Dharma. Since 1992
Library / Tipiṭaka / ತಿಪಿಟಕ • Tipiṭaka / ಚೂಳನಿದ್ದೇಸಪಾಳಿ • Cūḷaniddesapāḷi

॥ ನಮೋ ತಸ್ಸ ಭಗವತೋ ಅರಹತೋ ಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬುದ್ಧಸ್ಸ॥

Namo tassa bhagavato arahato sammāsambuddhassa

ಖುದ್ದಕನಿಕಾಯೇ

Khuddakanikāye

ಚೂಳನಿದ್ದೇಸಪಾಳಿ

Cūḷaniddesapāḷi

ಪಾರಾಯನವಗ್ಗೋ

Pārāyanavaggo

ವತ್ಥುಗಾಥಾ

Vatthugāthā

.

1.

ಕೋಸಲಾನಂ ಪುರಾ ರಮ್ಮಾ, ಅಗಮಾ ದಕ್ಖಿಣಾಪಥಂ।

Kosalānaṃ purā rammā, agamā dakkhiṇāpathaṃ;

ಆಕಿಞ್ಚಞ್ಞಂ ಪತ್ಥಯಾನೋ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ಮನ್ತಪಾರಗೂ॥

Ākiñcaññaṃ patthayāno, brāhmaṇo mantapāragū.

.

2.

ಸೋ ಅಸ್ಸಕಸ್ಸ ವಿಸಯೇ, ಮಳಕಸ್ಸ 1 ಸಮಾಸನೇ 2

So assakassa visaye, maḷakassa 3 samāsane 4;

ವಸಿ ಗೋಧಾವರೀಕೂಲೇ, ಉಞ್ಛೇನ ಚ ಫಲೇನ ಚ॥

Vasi godhāvarīkūle, uñchena ca phalena ca.

.

3.

ತಸ್ಸೇವ 5 ಉಪನಿಸ್ಸಾಯ, ಗಾಮೋ ಚ ವಿಪುಲೋ ಅಹು।

Tasseva 6 upanissāya, gāmo ca vipulo ahu;

ತತೋ ಜಾತೇನ ಆಯೇನ, ಮಹಾಯಞ್ಞಮಕಪ್ಪಯಿ॥

Tato jātena āyena, mahāyaññamakappayi.

.

4.

ಮಹಾಯಞ್ಞಂ ಯಜಿತ್ವಾನ, ಪುನ ಪಾವಿಸಿ ಅಸ್ಸಮಂ।

Mahāyaññaṃ yajitvāna, puna pāvisi assamaṃ;

ತಸ್ಮಿಂ ಪಟಿಪವಿಟ್ಠಮ್ಹಿ, ಅಞ್ಞೋ ಆಗಞ್ಛಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ॥

Tasmiṃ paṭipaviṭṭhamhi, añño āgañchi brāhmaṇo.

.

5.

ಉಗ್ಘಟ್ಟಪಾದೋ ತಸಿತೋ 7, ಪಙ್ಕದನ್ತೋ ರಜಸ್ಸಿರೋ।

Ugghaṭṭapādo tasito 8, paṅkadanto rajassiro;

ಸೋ ಚ ನಂ ಉಪಸಙ್ಕಮ್ಮ, ಸತಾನಿ ಪಞ್ಚ ಯಾಚತಿ॥

So ca naṃ upasaṅkamma, satāni pañca yācati.

.

6.

ತಮೇನಂ ಬಾವರೀ ದಿಸ್ವಾ, ಆಸನೇನ ನಿಮನ್ತಯಿ।

Tamenaṃ bāvarī disvā, āsanena nimantayi;

ಸುಖಞ್ಚ ಕುಸಲಂ ಪುಚ್ಛಿ, ಇದಂ ವಚನಮಬ್ರವಿ 9

Sukhañca kusalaṃ pucchi, idaṃ vacanamabravi 10.

.

7.

‘‘ಯಂ ಖೋ ಮಮ ದೇಯ್ಯಧಮ್ಮಂ, ಸಬ್ಬಂ ವಿಸಜ್ಜಿತಂ ಮಯಾ।

‘‘Yaṃ kho mama deyyadhammaṃ, sabbaṃ visajjitaṃ mayā;

ಅನುಜಾನಾಹಿ ಮೇ ಬ್ರಹ್ಮೇ, ನತ್ಥಿ ಪಞ್ಚಸತಾನಿ ಮೇ’’॥

Anujānāhi me brahme, natthi pañcasatāni me’’.

.

8.

‘‘ಸಚೇ ಮೇ ಯಾಚಮಾನಸ್ಸ, ಭವಂ ನಾನುಪದಸ್ಸತಿ 11

‘‘Sace me yācamānassa, bhavaṃ nānupadassati 12;

ಸತ್ತಮೇ ದಿವಸೇ ತುಯ್ಹಂ, ಮುದ್ಧಾ ಫಲತು ಸತ್ತಧಾ’’॥

Sattame divase tuyhaṃ, muddhā phalatu sattadhā’’.

.

9.

ಅಭಿಸಙ್ಖರಿತ್ವಾ ಕುಹಕೋ, ಭೇರವಂ ಸೋ ಅಕಿತ್ತಯಿ।

Abhisaṅkharitvā kuhako, bheravaṃ so akittayi;

ತಸ್ಸ ತಂ ವಚನಂ ಸುತ್ವಾ, ಬಾವರೀ ದುಕ್ಖಿತೋ ಅಹು॥

Tassa taṃ vacanaṃ sutvā, bāvarī dukkhito ahu.

೧೦.

10.

ಉಸ್ಸುಸ್ಸತಿ ಅನಾಹಾರೋ, ಸೋಕಸಲ್ಲಸಮಪ್ಪಿತೋ।

Ussussati anāhāro, sokasallasamappito;

ಅಥೋಪಿ ಏವಂ ಚಿತ್ತಸ್ಸ, ಝಾನೇ ನ ರಮತೀ ಮನೋ॥

Athopi evaṃ cittassa, jhāne na ramatī mano.

೧೧.

11.

ಉತ್ರಸ್ತಂ ದುಕ್ಖಿತಂ ದಿಸ್ವಾ, ದೇವತಾ ಅತ್ಥಕಾಮಿನೀ।

Utrastaṃ dukkhitaṃ disvā, devatā atthakāminī;

ಬಾವರಿಂ ಉಪಸಙ್ಕಮ್ಮ, ಇದಂ ವಚನಮಬ್ರವಿ॥

Bāvariṃ upasaṅkamma, idaṃ vacanamabravi.

೧೨.

12.

‘‘ನ ಸೋ ಮುದ್ಧಂ ಪಜಾನಾತಿ, ಕುಹಕೋ ಸೋ ಧನತ್ಥಿಕೋ।

‘‘Na so muddhaṃ pajānāti, kuhako so dhanatthiko;

ಮುದ್ಧನಿ ಮುದ್ಧಪಾತೇ 13 ವಾ, ಞಾಣಂ ತಸ್ಸ ನ ವಿಜ್ಜತಿ’’॥

Muddhani muddhapāte 14 vā, ñāṇaṃ tassa na vijjati’’.

೧೩.

13.

‘‘ಭೋತೀ 15 ಚರಹಿ ಜಾನಾತಿ, ತಂ ಮೇ ಅಕ್ಖಾಹಿ ಪುಚ್ಛಿತಾ।

‘‘Bhotī 16 carahi jānāti, taṃ me akkhāhi pucchitā;

ಮುದ್ಧಂ ಮುದ್ಧಾಧಿಪಾತಞ್ಚ 17, ತಂ ಸುಣೋಮ ವಚೋ ತವ’’॥

Muddhaṃ muddhādhipātañca 18, taṃ suṇoma vaco tava’’.

೧೪.

14.

‘‘ಅಹಮ್ಪೇತಂ ನ ಜಾನಾಮಿ, ಞಾಣಂ ಮೇತ್ಥ ನ ವಿಜ್ಜತಿ।

‘‘Ahampetaṃ na jānāmi, ñāṇaṃ mettha na vijjati;

ಮುದ್ಧನಿ ಮುದ್ಧಾಧಿಪಾತೇ ಚ, ಜಿನಾನಞ್ಹೇತ್ಥ 19 ದಸ್ಸನಂ’’॥

Muddhani muddhādhipāte ca, jinānañhettha 20 dassanaṃ’’.

೧೫.

15.

‘‘ಅಥ ಕೋ ಚರಹಿ 21 ಜಾನಾತಿ, ಅಸ್ಮಿಂ ಪಥವಿಮಣ್ಡಲೇ 22

‘‘Atha ko carahi 23 jānāti, asmiṃ pathavimaṇḍale 24;

ಮುದ್ಧಂ ಮುದ್ಧಾಧಿಪಾತಞ್ಚ, ತಂ ಮೇ ಅಕ್ಖಾಹಿ ದೇವತೇ’’॥

Muddhaṃ muddhādhipātañca, taṃ me akkhāhi devate’’.

೧೬.

16.

‘‘ಪುರಾ ಕಪಿಲವತ್ಥುಮ್ಹಾ, ನಿಕ್ಖನ್ತೋ ಲೋಕನಾಯಕೋ।

‘‘Purā kapilavatthumhā, nikkhanto lokanāyako;

ಅಪಚ್ಚೋ ಓಕ್ಕಾಕರಾಜಸ್ಸ, ಸಕ್ಯಪುತ್ತೋ ಪಭಙ್ಕರೋ॥

Apacco okkākarājassa, sakyaputto pabhaṅkaro.

೧೭.

17.

‘‘ಸೋ ಹಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಸಮ್ಬುದ್ಧೋ, ಸಬ್ಬಧಮ್ಮಾನ ಪಾರಗೂ।

‘‘So hi brāhmaṇa sambuddho, sabbadhammāna pāragū;

ಸಬ್ಬಾಭಿಞ್ಞಾಬಲಪ್ಪತ್ತೋ 25, ಸಬ್ಬಧಮ್ಮೇಸು ಚಕ್ಖುಮಾ।

Sabbābhiññābalappatto 26, sabbadhammesu cakkhumā;

ಸಬ್ಬಕಮ್ಮಕ್ಖಯಂ ಪತ್ತೋ, ವಿಮುತ್ತೋ ಉಪಧಿಕ್ಖಯೇ॥

Sabbakammakkhayaṃ patto, vimutto upadhikkhaye.

೧೮.

18.

‘‘ಬುದ್ಧೋ ಸೋ ಭಗವಾ ಲೋಕೇ, ಧಮ್ಮಂ ದೇಸೇತಿ ಚಕ್ಖುಮಾ।

‘‘Buddho so bhagavā loke, dhammaṃ deseti cakkhumā;

ತಂ ತ್ವಂ ಗನ್ತ್ವಾನ ಪುಚ್ಛಸ್ಸು, ಸೋ ತೇ ತಂ ಬ್ಯಾಕರಿಸ್ಸತಿ’’॥

Taṃ tvaṃ gantvāna pucchassu, so te taṃ byākarissati’’.

೧೯.

19.

ಸಮ್ಬುದ್ಧೋತಿ ವಚೋ ಸುತ್ವಾ, ಉದಗ್ಗೋ ಬಾವರೀ ಅಹು।

Sambuddhoti vaco sutvā, udaggo bāvarī ahu;

ಸೋಕಸ್ಸ ತನುಕೋ ಆಸಿ, ಪೀತಿಞ್ಚ ವಿಪುಲಂ ಲಭಿ॥

Sokassa tanuko āsi, pītiñca vipulaṃ labhi.

೨೦.

20.

ಸೋ ಬಾವರೀ ಅತ್ತಮನೋ ಉದಗ್ಗೋ, ತಂ ದೇವತಂ ಪುಚ್ಛತಿ ವೇದಜಾತೋ।

So bāvarī attamano udaggo, taṃ devataṃ pucchati vedajāto;

‘‘ಕತಮಮ್ಹಿ ಗಾಮೇ ನಿಗಮಮ್ಹಿ ವಾ ಪನ, ಕತಮಮ್ಹಿ ವಾ ಜನಪದೇ ಲೋಕನಾಥೋ।

‘‘Katamamhi gāme nigamamhi vā pana, katamamhi vā janapade lokanātho;

ಯತ್ಥ ಗನ್ತ್ವಾನ ಪಸ್ಸೇಮು, ಸಮ್ಬುದ್ಧಂ ದ್ವಿಪದುತ್ತಮಂ’’॥

Yattha gantvāna passemu, sambuddhaṃ dvipaduttamaṃ’’.

೨೧.

21.

‘‘ಸಾವತ್ಥಿಯಂ ಕೋಸಲಮನ್ದಿರೇ ಜಿನೋ, ಪಹೂತಪಞ್ಞೋ ವರಭೂರಿಮೇಧಸೋ।

‘‘Sāvatthiyaṃ kosalamandire jino, pahūtapañño varabhūrimedhaso;

ಸೋ ಸಕ್ಯಪುತ್ತೋ ವಿಧುರೋ ಅನಾಸವೋ, ಮುದ್ಧಾಧಿಪಾತಸ್ಸ ವಿದೂ ನರಾಸಭೋ’’॥

So sakyaputto vidhuro anāsavo, muddhādhipātassa vidū narāsabho’’.

೨೨.

22.

ತತೋ ಆಮನ್ತಯೀ ಸಿಸ್ಸೇ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣೇ ಮನ್ತಪಾರಗೂ 27

Tato āmantayī sisse, brāhmaṇe mantapāragū 28;

‘‘ಏಥ ಮಾಣವಾ ಅಕ್ಖಿಸ್ಸಂ, ಸುಣಾಥ ವಚನಂ ಮಮ॥

‘‘Etha māṇavā akkhissaṃ, suṇātha vacanaṃ mama.

೨೩.

23.

‘‘ಯಸ್ಸೇಸೋ ದುಲ್ಲಭೋ ಲೋಕೇ, ಪಾತುಭಾವೋ ಅಭಿಣ್ಹಸೋ।

‘‘Yasseso dullabho loke, pātubhāvo abhiṇhaso;

ಸ್ವಾಜ್ಜ ಲೋಕಮ್ಹಿ ಉಪ್ಪನ್ನೋ, ಸಮ್ಬುದ್ಧೋ ಇತಿ ವಿಸ್ಸುತೋ।

Svājja lokamhi uppanno, sambuddho iti vissuto;

ಖಿಪ್ಪಂ ಗನ್ತ್ವಾನ ಸಾವತ್ಥಿಂ, ಪಸ್ಸವ್ಹೋ ದ್ವಿಪದುತ್ತಮಂ’’॥

Khippaṃ gantvāna sāvatthiṃ, passavho dvipaduttamaṃ’’.

೨೪.

24.

‘‘ಕಥಂ ಚರಹಿ ಜಾನೇಮು, ದಿಸ್ವಾ ಬುದ್ಧೋತಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ।

‘‘Kathaṃ carahi jānemu, disvā buddhoti brāhmaṇa;

ಅಜಾನತಂ ನೋ ಪಬ್ರೂಹಿ, ಯಥಾ ಜಾನೇಮು ತಂ ಮಯಂ’’॥

Ajānataṃ no pabrūhi, yathā jānemu taṃ mayaṃ’’.

೨೫.

25.

‘‘ಆಗತಾನಿ ಹಿ ಮನ್ತೇಸು, ಮಹಾಪುರಿಸಲಕ್ಖಣಾ।

‘‘Āgatāni hi mantesu, mahāpurisalakkhaṇā;

ದ್ವತ್ತಿಂಸಾನಿ ಚ ಬ್ಯಾಕ್ಖಾತಾ, ಸಮತ್ತಾ ಅನುಪುಬ್ಬಸೋ॥

Dvattiṃsāni ca byākkhātā, samattā anupubbaso.

೨೬.

26.

‘‘ಯಸ್ಸೇತೇ ಹೋನ್ತಿ ಗತ್ತೇಸು, ಮಹಾಪುರಿಸಲಕ್ಖಣಾ।

‘‘Yassete honti gattesu, mahāpurisalakkhaṇā;

ದ್ವೇಯೇವ ತಸ್ಸ ಗತಿಯೋ, ತತಿಯಾ ಹಿ ನ ವಿಜ್ಜತಿ॥

Dveyeva tassa gatiyo, tatiyā hi na vijjati.

೨೭.

27.

‘‘ಸಚೇ ಅಗಾರಂ ಆವಸತಿ, ವಿಜೇಯ್ಯ ಪಥವಿಂ ಇಮಂ।

‘‘Sace agāraṃ āvasati, vijeyya pathaviṃ imaṃ;

ಅದಣ್ಡೇನ ಅಸತ್ಥೇನ, ಧಮ್ಮೇನ ಅನುಸಾಸತಿ॥

Adaṇḍena asatthena, dhammena anusāsati.

೨೮.

28.

‘‘ಸಚೇ ಚ ಸೋ ಪಬ್ಬಜತಿ, ಅಗಾರಾ ಅನಗಾರಿಯಂ।

‘‘Sace ca so pabbajati, agārā anagāriyaṃ;

ವಿವಟ್ಟಚ್ಛದೋ 29 ಸಮ್ಬುದ್ಧೋ, ಅರಹಾ ಭವತಿ ಅನುತ್ತರೋ॥

Vivaṭṭacchado 30 sambuddho, arahā bhavati anuttaro.

೨೯.

29.

‘‘ಜಾತಿಂ ಗೋತ್ತಞ್ಚ ಲಕ್ಖಣಂ, ಮನ್ತೇ ಸಿಸ್ಸೇ ಪುನಾಪರೇ।

‘‘Jātiṃ gottañca lakkhaṇaṃ, mante sisse punāpare;

ಮುದ್ಧಂ ಮುದ್ಧಾಧಿಪಾತಞ್ಚ, ಮನಸಾಯೇವ ಪುಚ್ಛಥ॥

Muddhaṃ muddhādhipātañca, manasāyeva pucchatha.

೩೦.

30.

‘‘ಅನಾವರಣದಸ್ಸಾವೀ, ಯದಿ ಬುದ್ಧೋ ಭವಿಸ್ಸತಿ।

‘‘Anāvaraṇadassāvī, yadi buddho bhavissati;

ಮನಸಾ ಪುಚ್ಛಿತೇ ಪಞ್ಹೇ, ವಾಚಾಯ ವಿಸಜ್ಜಿಸ್ಸತಿ’’ 31

Manasā pucchite pañhe, vācāya visajjissati’’ 32.

೩೧.

31.

ಬಾವರಿಸ್ಸ ವಚೋ ಸುತ್ವಾ, ಸಿಸ್ಸಾ ಸೋಳಸ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾ।

Bāvarissa vaco sutvā, sissā soḷasa brāhmaṇā;

ಅಜಿತೋ ತಿಸ್ಸಮೇತ್ತೇಯ್ಯೋ, ಪುಣ್ಣಕೋ ಅಥ ಮೇತ್ತಗೂ॥

Ajito tissametteyyo, puṇṇako atha mettagū.

೩೨.

32.

ಧೋತಕೋ ಉಪಸೀವೋ ಚ, ನನ್ದೋ ಚ ಅಥ ಹೇಮಕೋ।

Dhotako upasīvo ca, nando ca atha hemako;

ತೋದೇಯ್ಯ-ಕಪ್ಪಾ ದುಭಯೋ, ಜತುಕಣ್ಣೀ ಚ ಪಣ್ಡಿತೋ॥

Todeyya-kappā dubhayo, jatukaṇṇī ca paṇḍito.

೩೩.

33.

ಭದ್ರಾವುಧೋ ಉದಯೋ ಚ, ಪೋಸಾಲೋ ಚಾಪಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ।

Bhadrāvudho udayo ca, posālo cāpi brāhmaṇo;

ಮೋಘರಾಜಾ ಚ ಮೇಧಾವೀ, ಪಿಙ್ಗಿಯೋ ಚ ಮಹಾಇಸಿ॥

Mogharājā ca medhāvī, piṅgiyo ca mahāisi.

೩೪.

34.

ಪಚ್ಚೇಕಗಣಿನೋ ಸಬ್ಬೇ, ಸಬ್ಬಲೋಕಸ್ಸ ವಿಸ್ಸುತಾ।

Paccekagaṇino sabbe, sabbalokassa vissutā;

ಝಾಯೀ ಝಾನರತಾ ಧೀರಾ, ಪುಬ್ಬವಾಸನವಾಸಿತಾ॥

Jhāyī jhānaratā dhīrā, pubbavāsanavāsitā.

೩೫.

35.

ಬಾವರಿಂ ಅಭಿವಾದೇತ್ವಾ, ಕತ್ವಾ ಚ ನಂ ಪದಕ್ಖಿಣಂ।

Bāvariṃ abhivādetvā, katvā ca naṃ padakkhiṇaṃ;

ಜಟಾಜಿನಧರಾ ಸಬ್ಬೇ, ಪಕ್ಕಾಮುಂ ಉತ್ತರಾಮುಖಾ॥

Jaṭājinadharā sabbe, pakkāmuṃ uttarāmukhā.

೩೬.

36.

ಮಳಕಸ್ಸ ಪತಿಟ್ಠಾನಂ, ಪುರಮಾಹಿಸ್ಸತಿಂ 33 ತದಾ 34

Maḷakassa patiṭṭhānaṃ, puramāhissatiṃ 35 tadā 36;

ಉಜ್ಜೇನಿಞ್ಚಾಪಿ ಗೋನದ್ಧಂ, ವೇದಿಸಂ ವನಸವ್ಹಯಂ॥

Ujjeniñcāpi gonaddhaṃ, vedisaṃ vanasavhayaṃ.

೩೭.

37.

ಕೋಸಮ್ಬಿಞ್ಚಾಪಿ ಸಾಕೇತಂ, ಸಾವತ್ಥಿಞ್ಚ ಪುರುತ್ತಮಂ।

Kosambiñcāpi sāketaṃ, sāvatthiñca puruttamaṃ;

ಸೇತಬ್ಯಂ ಕಪಿಲವತ್ಥುಂ, ಕುಸಿನಾರಞ್ಚ ಮನ್ದಿರಂ॥

Setabyaṃ kapilavatthuṃ, kusinārañca mandiraṃ.

೩೮.

38.

ಪಾವಞ್ಚ ಭೋಗನಗರಂ, ವೇಸಾಲಿಂ ಮಾಗಧಂ ಪುರಂ।

Pāvañca bhoganagaraṃ, vesāliṃ māgadhaṃ puraṃ;

ಪಾಸಾಣಕಂ ಚೇತಿಯಞ್ಚ, ರಮಣೀಯಂ ಮನೋರಮಂ॥

Pāsāṇakaṃ cetiyañca, ramaṇīyaṃ manoramaṃ.

೩೯.

39.

ತಸಿತೋವುದಕಂ ಸೀತಂ, ಮಹಾಲಾಭಂವ ವಾಣಿಜೋ।

Tasitovudakaṃ sītaṃ, mahālābhaṃva vāṇijo;

ಛಾಯಂ ಘಮ್ಮಾಭಿತತ್ತೋವ ತುರಿತಾ ಪಬ್ಬತಮಾರುಹುಂ॥

Chāyaṃ ghammābhitattova turitā pabbatamāruhuṃ.

೪೦.

40.

ಭಗವಾ ತಮ್ಹಿ ಸಮಯೇ, ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘಪುರಕ್ಖತೋ।

Bhagavā tamhi samaye, bhikkhusaṅghapurakkhato;

ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಧಮ್ಮಂ ದೇಸೇತಿ, ಸೀಹೋವ ನದತೀ ವನೇ॥

Bhikkhūnaṃ dhammaṃ deseti, sīhova nadatī vane.

೪೧.

41.

ಅಜಿತೋ ಅದ್ದಸ ಬುದ್ಧಂ, ಪೀತರಂಸಿಂವ 37 ಭಾಣುಮಂ।

Ajito addasa buddhaṃ, pītaraṃsiṃva 38 bhāṇumaṃ;

ಚನ್ದಂ ಯಥಾ ಪನ್ನರಸೇ, ಪರಿಪೂರಂ 39 ಉಪಾಗತಂ॥

Candaṃ yathā pannarase, paripūraṃ 40 upāgataṃ.

೪೨.

42.

ಅಥಸ್ಸ ಗತ್ತೇ ದಿಸ್ವಾನ, ಪರಿಪೂರಞ್ಚ ಬ್ಯಞ್ಜನಂ।

Athassa gatte disvāna, paripūrañca byañjanaṃ;

ಏಕಮನ್ತಂ ಠಿತೋ ಹಟ್ಠೋ, ಮನೋಪಞ್ಹೇ ಅಪುಚ್ಛಥ॥

Ekamantaṃ ṭhito haṭṭho, manopañhe apucchatha.

೪೩.

43.

‘‘ಆದಿಸ್ಸ ಜಮ್ಮನಂ ಬ್ರೂಹಿ, ಗೋತ್ತಂ ಬ್ರೂಹಿ ಸಲಕ್ಖಣಂ।

‘‘Ādissa jammanaṃ brūhi, gottaṃ brūhi salakkhaṇaṃ;

ಮನ್ತೇಸು ಪಾರಮಿಂ ಬ್ರೂಹಿ, ಕತಿ ವಾಚೇತಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ’’॥

Mantesu pāramiṃ brūhi, kati vāceti brāhmaṇo’’.

೪೪.

44.

‘‘ವೀಸಂ ವಸ್ಸಸತಂ ಆಯು, ಸೋ ಚ ಗೋತ್ತೇನ ಬಾವರೀ।

‘‘Vīsaṃ vassasataṃ āyu, so ca gottena bāvarī;

ತೀಣಿಸ್ಸ ಲಕ್ಖಣಾ ಗತ್ತೇ, ತಿಣ್ಣಂ ವೇದಾನ ಪಾರಗೂ॥

Tīṇissa lakkhaṇā gatte, tiṇṇaṃ vedāna pāragū.

೪೫.

45.

‘‘ಲಕ್ಖಣೇ ಇತಿಹಾಸೇ ಚ, ಸನಿಘಣ್ಡುಸಕೇಟುಭೇ।

‘‘Lakkhaṇe itihāse ca, sanighaṇḍusakeṭubhe;

ಪಞ್ಚಸತಾನಿ ವಾಚೇತಿ, ಸಧಮ್ಮೇ ಪಾರಮಿಂ ಗತೋ’’॥

Pañcasatāni vāceti, sadhamme pāramiṃ gato’’.

೪೬.

46.

‘‘ಲಕ್ಖಣಾನಂ ಪವಿಚಯಂ, ಬಾವರಿಸ್ಸ ನರುತ್ತಮ।

‘‘Lakkhaṇānaṃ pavicayaṃ, bāvarissa naruttama;

ತಣ್ಹಚ್ಛಿದ 41 ಪಕಾಸೇಹಿ, ಮಾ ನೋ ಕಙ್ಖಾಯಿತಂ ಅಹು’’॥

Taṇhacchida 42 pakāsehi, mā no kaṅkhāyitaṃ ahu’’.

೪೭.

47.

‘‘ಮುಖಂ ಜಿವ್ಹಾಯ ಛಾದೇತಿ, ಉಣ್ಣಸ್ಸ ಭಮುಕನ್ತರೇ।

‘‘Mukhaṃ jivhāya chādeti, uṇṇassa bhamukantare;

ಕೋಸೋಹಿತಂ ವತ್ಥಗುಯ್ಹಂ, ಏವಂ ಜಾನಾಹಿ ಮಾಣವ’’॥

Kosohitaṃ vatthaguyhaṃ, evaṃ jānāhi māṇava’’.

೪೮.

48.

ಪುಚ್ಛಞ್ಹಿ ಕಿಞ್ಚಿ ಅಸುಣನ್ತೋ, ಸುತ್ವಾ ಪಞ್ಹೇ ವಿಯಾಕತೇ।

Pucchañhi kiñci asuṇanto, sutvā pañhe viyākate;

ವಿಚಿನ್ತೇತಿ ಜನೋ ಸಬ್ಬೋ, ವೇದಜಾತೋ ಕತಞ್ಜಲೀ॥

Vicinteti jano sabbo, vedajāto katañjalī.

೪೯.

49.

‘‘ಕೋ ನು ದೇವೋ ವಾ ಬ್ರಹ್ಮಾ ವಾ, ಇನ್ದೋ ವಾಪಿ ಸುಜಮ್ಪತಿ।

‘‘Ko nu devo vā brahmā vā, indo vāpi sujampati;

ಮನಸಾ ಪುಚ್ಛಿತೇ ಪಞ್ಹೇ, ಕಮೇತಂ ಪಟಿಭಾಸತಿ॥

Manasā pucchite pañhe, kametaṃ paṭibhāsati.

೫೦.

50.

‘‘ಮುದ್ಧಂ ಮುದ್ಧಾಧಿಪಾತಞ್ಚ, ಬಾವರೀ ಪರಿಪುಚ್ಛತಿ।

‘‘Muddhaṃ muddhādhipātañca, bāvarī paripucchati;

ತಂ ಬ್ಯಾಕರೋಹಿ ಭಗವಾ, ಕಙ್ಖಂ ವಿನಯ ನೋ ಇಸೇ’’॥

Taṃ byākarohi bhagavā, kaṅkhaṃ vinaya no ise’’.

೫೧.

51.

‘‘ಅವಿಜ್ಜಾ ಮುದ್ಧಾತಿ ಜಾನಾಹಿ, ವಿಜ್ಜಾ ಮುದ್ಧಾಧಿಪಾತಿನೀ।

‘‘Avijjā muddhāti jānāhi, vijjā muddhādhipātinī;

ಸದ್ಧಾಸತಿಸಮಾಧೀಹಿ, ಛನ್ದವೀರಿಯೇನ ಸಂಯುತಾ’’॥

Saddhāsatisamādhīhi, chandavīriyena saṃyutā’’.

೫೨.

52.

ತತೋ ವೇದೇನ ಮಹತಾ, ಸನ್ಥಮ್ಭೇತ್ವಾನ ಮಾಣವೋ।

Tato vedena mahatā, santhambhetvāna māṇavo;

ಏಕಂಸಂ ಅಜಿನಂ ಕತ್ವಾ, ಪಾದೇಸು ಸಿರಸಾ ಪತಿ॥

Ekaṃsaṃ ajinaṃ katvā, pādesu sirasā pati.

೫೩.

53.

‘‘ಬಾವರೀ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ಭೋತೋ, ಸಹ ಸಿಸ್ಸೇಹಿ ಮಾರಿಸ।

‘‘Bāvarī brāhmaṇo bhoto, saha sissehi mārisa;

ಉದಗ್ಗಚಿತ್ತೋ ಸುಮನೋ, ಪಾದೇ ವನ್ದತಿ ಚಕ್ಖುಮ’’॥

Udaggacitto sumano, pāde vandati cakkhuma’’.

೫೪.

54.

‘‘ಸುಖಿತೋ ಬಾವರೀ ಹೋತು, ಸಹ ಸಿಸ್ಸೇಹಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ।

‘‘Sukhito bāvarī hotu, saha sissehi brāhmaṇo;

ತ್ವಞ್ಚಾಪಿ ಸುಖಿತೋ ಹೋಹಿ, ಚಿರಂ ಜೀವಾಹಿ ಮಾಣವ॥

Tvañcāpi sukhito hohi, ciraṃ jīvāhi māṇava.

೫೫.

55.

‘‘ಬಾವರಿಸ್ಸ ಚ ತುಯ್ಹಂ ವಾ, ಸಬ್ಬೇಸಂ ಸಬ್ಬಸಂಸಯಂ।

‘‘Bāvarissa ca tuyhaṃ vā, sabbesaṃ sabbasaṃsayaṃ;

ಕತಾವಕಾಸಾ ಪುಚ್ಛವ್ಹೋ, ಯಂ ಕಿಞ್ಚಿ ಮನಸಿಚ್ಛಥ’’॥

Katāvakāsā pucchavho, yaṃ kiñci manasicchatha’’.

೫೬.

56.

ಸಮ್ಬುದ್ಧೇನ ಕತೋಕಾಸೋ, ನಿಸೀದಿತ್ವಾನ ಪಞ್ಜಲೀ।

Sambuddhena katokāso, nisīditvāna pañjalī;

ಅಜಿತೋ ಪಠಮಂ ಪಞ್ಹಂ, ತತ್ಥ ಪುಚ್ಛಿ ತಥಾಗತಂ॥

Ajito paṭhamaṃ pañhaṃ, tattha pucchi tathāgataṃ.

ವತ್ಥುಗಾಥಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ।

Vatthugāthā niṭṭhitā.







Footnotes:
1. ಅಳಕಸ್ಸ (ಸು॰ ನಿ॰ ೯೮೩) ಮುಳಕಸ್ಸ (ಸ್ಯಾ॰), ಮೂಳ್ಹಕಸ್ಸ (ಕ॰)
2. ಸಮಾಸನ್ನೇ (ಕ॰)
3. aḷakassa (su. ni. 983) muḷakassa (syā.), mūḷhakassa (ka.)
4. samāsanne (ka.)
5. ತಂಯೇವ (ಕ॰) ಅಟ್ಠಕಥಾ ಓಲೋಕೇತಬ್ಬಾ
6. taṃyeva (ka.) aṭṭhakathā oloketabbā
7. ತಸ್ಸಿತೋ (ಕ॰)
8. tassito (ka.)
9. ವಚನಮಬ್ರುವಿ (ಸೀ॰)
10. vacanamabruvi (sī.)
11. ಪದೇಸ್ಸತಿ (ಕ॰)
12. padessati (ka.)
13. ಮುದ್ಧನಿಮ್ಮುದ್ಧಪಾತೇ (ಕ॰)
14. muddhanimmuddhapāte (ka.)
15. ಭೋತಿ (ಕ॰)
16. bhoti (ka.)
17. ಮುದ್ಧಾತಿಪಾತಞ್ಚ (ಕ॰)
18. muddhātipātañca (ka.)
19. ಜನಾನಞ್ಹೇತ್ಥ (ಕ॰)
20. janānañhettha (ka.)
21. ಯೋ ಚರತಿ (ಕ॰)
22. ಪುಥವಿಮಣ್ಡಲೇ (ಸೀ॰)
23. yo carati (ka.)
24. puthavimaṇḍale (sī.)
25. ಫಲಪ್ಪತ್ತೋ (ಕ॰)
26. phalappatto (ka.)
27. ಪಾರಗೇ (ಸ್ಯಾ॰)
28. pārage (syā.)
29. ವಿವತ್ತಚ್ಛದ್ದೋ (ಸೀ॰)
30. vivattacchaddo (sī.)
31. ವಿಸ್ಸಜಿಸ್ಸತಿ (ಕ॰)
32. vissajissati (ka.)
33. ಪುರಮಾಹಿಯತಿ (ಕ॰)
34. ಸದಾ (ಕ॰)
35. puramāhiyati (ka.)
36. sadā (ka.)
37. ಜಿತರಂಸಿಂ ಸೀತರಂಸಿಂ (ಕ॰), ವೀತರಂಸಿಂ (ಸೀ॰ ಸ್ಯಾ॰)
38. jitaraṃsiṃ sītaraṃsiṃ (ka.), vītaraṃsiṃ (sī. syā.)
39. ಪಾರಿಪೂರಿಂ (ಸೀ॰ ಸ್ಯಾ॰)
40. pāripūriṃ (sī. syā.)
41. ಕಙ್ಖಚ್ಛಿದ (ಕ॰)
42. kaṅkhacchida (ka.)

© 1991-2026 Titi Tudorancea Yoga Bulletin | Titi Tudorancea® is a Registered Trademark | Terms of use and privacy policy
Contact