| Library / Tipiṭaka / តិបិដក • Tipiṭaka / សុត្តនិបាតបាឡិ • Suttanipātapāḷi |
៩. វាសេដ្ឋសុត្តំ
9. Vāseṭṭhasuttaṃ
ឯវំ មេ សុតំ – ឯកំ សមយំ ភគវា ឥច្ឆានង្គលេ វិហរតិ ឥច្ឆានង្គលវនសណ្ឌេ។ តេន ខោ បន សមយេន សម្ពហុលា អភិញ្ញាតា អភិញ្ញាតា ព្រាហ្មណមហាសាលា ឥច្ឆានង្គលេ បដិវសន្តិ, សេយ្យថិទំ – ចង្កី ព្រាហ្មណោ, តារុក្ខោ ព្រាហ្មណោ, បោក្ខរសាតិ ព្រាហ្មណោ, ជាណុស្សោណិ 1 ព្រាហ្មណោ, តោទេយ្យោ ព្រាហ្មណោ, អញ្ញេ ច អភិញ្ញាតា អភិញ្ញាតា ព្រាហ្មណមហាសាលា។ អថ ខោ វាសេដ្ឋភារទ្វាជានំ មាណវានំ ជង្ឃាវិហារំ អនុចង្កមន្តានំ អនុវិចរន្តានំ 2 អយមន្តរាកថា ឧទបាទិ – ‘‘កថំ, ភោ, ព្រាហ្មណោ ហោតី’’តិ?
Evaṃ me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā icchānaṅgale viharati icchānaṅgalavanasaṇḍe. Tena kho pana samayena sambahulā abhiññātā abhiññātā brāhmaṇamahāsālā icchānaṅgale paṭivasanti, seyyathidaṃ – caṅkī brāhmaṇo, tārukkho brāhmaṇo, pokkharasāti brāhmaṇo, jāṇussoṇi 3 brāhmaṇo, todeyyo brāhmaṇo, aññe ca abhiññātā abhiññātā brāhmaṇamahāsālā. Atha kho vāseṭṭhabhāradvājānaṃ māṇavānaṃ jaṅghāvihāraṃ anucaṅkamantānaṃ anuvicarantānaṃ 4 ayamantarākathā udapādi – ‘‘kathaṃ, bho, brāhmaṇo hotī’’ti?
ភារទ្វាជោ មាណវោ ឯវមាហ – ‘‘យតោ ខោ, ភោ, ឧភតោ សុជាតោ ហោតិ មាតិតោ ច បិតិតោ ច សំសុទ្ធគហណិកោ យាវ សត្តមា បិតាមហយុគា អក្ខិត្តោ អនុបក្កុដ្ឋោ ជាតិវាទេន, ឯត្តាវតា ខោ ភោ ព្រាហ្មណោ ហោតី’’តិ។
Bhāradvājo māṇavo evamāha – ‘‘yato kho, bho, ubhato sujāto hoti mātito ca pitito ca saṃsuddhagahaṇiko yāva sattamā pitāmahayugā akkhitto anupakkuṭṭho jātivādena, ettāvatā kho bho brāhmaṇo hotī’’ti.
វាសេដ្ឋោ មាណវោ ឯវមាហ – ‘‘យតោ ខោ, ភោ, សីលវា ច ហោតិ វតសម្បន្នោ 5 ច, ឯត្តាវតា ខោ, ភោ, ព្រាហ្មណោ ហោតី’’តិ។ នេវ ខោ អសក្ខិ ភារទ្វាជោ មាណវោ វាសេដ្ឋំ មាណវំ សញ្ញាបេតុំ, ន បន អសក្ខិ វាសេដ្ឋោ មាណវោ ភារទ្វាជំ មាណវំ សញ្ញាបេតុំ។
Vāseṭṭho māṇavo evamāha – ‘‘yato kho, bho, sīlavā ca hoti vatasampanno 6 ca, ettāvatā kho, bho, brāhmaṇo hotī’’ti. Neva kho asakkhi bhāradvājo māṇavo vāseṭṭhaṃ māṇavaṃ saññāpetuṃ, na pana asakkhi vāseṭṭho māṇavo bhāradvājaṃ māṇavaṃ saññāpetuṃ.
អថ ខោ វាសេដ្ឋោ មាណវោ ភារទ្វាជំ មាណវំ អាមន្តេសិ – ‘‘អយំ ខោ, ភោ 7 ភារទ្វាជ, សមណោ គោតមោ សក្យបុត្តោ សក្យកុលា បព្ពជិតោ ឥច្ឆានង្គលេ វិហរតិ ឥច្ឆានង្គលវនសណ្ឌេ; តំ ខោ បន ភវន្តំ គោតមំ ឯវំ កល្យាណោ កិត្តិសទ្ទោ អព្ភុគ្គតោ – ‘ឥតិបិ…បេ.… ពុទ្ធោ ភគវា’តិ។ អាយាម, ភោ ភារទ្វាជ, យេន សមណោ គោតមោ តេនុបសង្កមិស្សាម; ឧបសង្កមិត្វា សមណំ គោតមំ ឯតមត្ថំ បុច្ឆិស្សាម។ យថា នោ សមណោ គោតមោ ព្យាករិស្សតិ តថា នំ ធារេស្សាមា’’តិ។ ‘‘ឯវំ, ភោ’’តិ ខោ ភារទ្វាជោ មាណវោ វាសេដ្ឋស្ស មាណវស្ស បច្ចស្សោសិ។
Atha kho vāseṭṭho māṇavo bhāradvājaṃ māṇavaṃ āmantesi – ‘‘ayaṃ kho, bho 8 bhāradvāja, samaṇo gotamo sakyaputto sakyakulā pabbajito icchānaṅgale viharati icchānaṅgalavanasaṇḍe; taṃ kho pana bhavantaṃ gotamaṃ evaṃ kalyāṇo kittisaddo abbhuggato – ‘itipi…pe… buddho bhagavā’ti. Āyāma, bho bhāradvāja, yena samaṇo gotamo tenupasaṅkamissāma; upasaṅkamitvā samaṇaṃ gotamaṃ etamatthaṃ pucchissāma. Yathā no samaṇo gotamo byākarissati tathā naṃ dhāressāmā’’ti. ‘‘Evaṃ, bho’’ti kho bhāradvājo māṇavo vāseṭṭhassa māṇavassa paccassosi.
អថ ខោ វាសេដ្ឋភារទ្វាជា មាណវា យេន ភគវា តេនុបសង្កមិំសុ; ឧបសង្កមិត្វា ភគវតា សទ្ធិំ សម្មោទិំសុ។ សម្មោទនីយំ កថំ សារណីយំ វីតិសារេត្វា ឯកមន្តំ និសីទិំសុ។ ឯកមន្តំ និសិន្នោ ខោ វាសេដ្ឋោ មាណវោ ភគវន្តំ គាថាហិ អជ្ឈភាសិ –
Atha kho vāseṭṭhabhāradvājā māṇavā yena bhagavā tenupasaṅkamiṃsu; upasaṅkamitvā bhagavatā saddhiṃ sammodiṃsu. Sammodanīyaṃ kathaṃ sāraṇīyaṃ vītisāretvā ekamantaṃ nisīdiṃsu. Ekamantaṃ nisinno kho vāseṭṭho māṇavo bhagavantaṃ gāthāhi ajjhabhāsi –
៥៩៩.
599.
‘‘អនុញ្ញាតបដិញ្ញាតា, តេវិជ្ជា មយមស្មុភោ;
‘‘Anuññātapaṭiññātā, tevijjā mayamasmubho;
អហំ បោក្ខរសាតិស្ស, តារុក្ខស្សាយំ មាណវោ។
Ahaṃ pokkharasātissa, tārukkhassāyaṃ māṇavo.
៦០០.
600.
‘‘តេវិជ្ជានំ យទក្ខាតំ, តត្រ កេវលិនោស្មសេ;
‘‘Tevijjānaṃ yadakkhātaṃ, tatra kevalinosmase;
បទកស្ម វេយ្យាករណា, ជប្បេ អាចរិយសាទិសា។
Padakasma veyyākaraṇā, jappe ācariyasādisā.
៦០១.
601.
‘‘តេសំ នោ ជាតិវាទស្មិំ, វិវាទោ អត្ថិ គោតម;
‘‘Tesaṃ no jātivādasmiṃ, vivādo atthi gotama;
ជាតិយា ព្រាហ្មណោ ហោតិ, ភារទ្វាជោ ឥតិ ភាសតិ;
Jātiyā brāhmaṇo hoti, bhāradvājo iti bhāsati;
៦០២.
602.
‘‘តេ ន សក្កោម សញ្ញាបេតុំ, អញ្ញមញ្ញំ មយំ ឧភោ;
‘‘Te na sakkoma saññāpetuṃ, aññamaññaṃ mayaṃ ubho;
ភវន្តំ 11 បុដ្ឋុមាគម្ហា, សម្ពុទ្ធំ ឥតិ វិស្សុតំ។
Bhavantaṃ 12 puṭṭhumāgamhā, sambuddhaṃ iti vissutaṃ.
៦០៣.
603.
‘‘ចន្ទំ យថា ខយាតីតំ, បេច្ច បញ្ជលិកា ជនា;
‘‘Candaṃ yathā khayātītaṃ, pecca pañjalikā janā;
វន្ទមានា នមស្សន្តិ, ឯវំ លោកស្មិ គោតមំ។
Vandamānā namassanti, evaṃ lokasmi gotamaṃ.
៦០៤.
604.
‘‘ចក្ខុំ លោកេ សមុប្បន្នំ, មយំ បុច្ឆាម គោតមំ;
‘‘Cakkhuṃ loke samuppannaṃ, mayaṃ pucchāma gotamaṃ;
ជាតិយា ព្រាហ្មណោ ហោតិ, ឧទាហុ ភវតិ កម្មុនា;
Jātiyā brāhmaṇo hoti, udāhu bhavati kammunā;
អជានតំ នោ បព្រូហិ, យថា ជានេសុ ព្រាហ្មណំ’’។
Ajānataṃ no pabrūhi, yathā jānesu brāhmaṇaṃ’’.
៦០៥.
605.
‘‘តេសំ វោ អហំ ព្យក្ខិស្សំ, (វាសេដ្ឋាតិ ភគវា) អនុបុព្ពំ យថាតថំ;
‘‘Tesaṃ vo ahaṃ byakkhissaṃ, (vāseṭṭhāti bhagavā) anupubbaṃ yathātathaṃ;
ជាតិវិភង្គំ បាណានំ, អញ្ញមញ្ញា ហិ ជាតិយោ។
Jātivibhaṅgaṃ pāṇānaṃ, aññamaññā hi jātiyo.
៦០៦.
606.
‘‘តិណរុក្ខេបិ ជានាថ, ន ចាបិ បដិជានរេ;
‘‘Tiṇarukkhepi jānātha, na cāpi paṭijānare;
លិង្គំ ជាតិមយំ តេសំ, អញ្ញមញ្ញា ហិ ជាតិយោ។
Liṅgaṃ jātimayaṃ tesaṃ, aññamaññā hi jātiyo.
៦០៧.
607.
‘‘តតោ កីដេ បដង្គេ ច, យាវ កុន្ថកិបិល្លិកេ;
‘‘Tato kīṭe paṭaṅge ca, yāva kunthakipillike;
លិង្គំ ជាតិមយំ តេសំ, អញ្ញមញ្ញា ហិ ជាតិយោ។
Liṅgaṃ jātimayaṃ tesaṃ, aññamaññā hi jātiyo.
៦០៨.
608.
‘‘ចតុប្បទេបិ ជានាថ, ខុទ្ទកេ ច មហល្លកេ;
‘‘Catuppadepi jānātha, khuddake ca mahallake;
លិង្គំ ជាតិមយំ តេសំ, អញ្ញមញ្ញា ហិ ជាតិយោ។
Liṅgaṃ jātimayaṃ tesaṃ, aññamaññā hi jātiyo.
៦០៩.
609.
‘‘បាទូទរេបិ ជានាថ, ឧរគេ ទីឃបិដ្ឋិកេ;
‘‘Pādūdarepi jānātha, urage dīghapiṭṭhike;
លិង្គំ ជាតិមយំ តេសំ, អញ្ញមញ្ញា ហិ ជាតិយោ។
Liṅgaṃ jātimayaṃ tesaṃ, aññamaññā hi jātiyo.
៦១០.
610.
‘‘តតោ មច្ឆេបិ ជានាថ, ឱទកេ វារិគោចរេ;
‘‘Tato macchepi jānātha, odake vārigocare;
លិង្គំ ជាតិមយំ តេសំ, អញ្ញមញ្ញា ហិ ជាតិយោ។
Liṅgaṃ jātimayaṃ tesaṃ, aññamaññā hi jātiyo.
៦១១.
611.
‘‘តតោ បក្ខីបិ ជានាថ, បត្តយានេ វិហង្គមេ;
‘‘Tato pakkhīpi jānātha, pattayāne vihaṅgame;
លិង្គំ ជាតិមយំ តេសំ, អញ្ញមញ្ញា ហិ ជាតិយោ។
Liṅgaṃ jātimayaṃ tesaṃ, aññamaññā hi jātiyo.
៦១២.
612.
‘‘យថា ឯតាសុ ជាតីសុ, លិង្គំ ជាតិមយំ បុថុ;
‘‘Yathā etāsu jātīsu, liṅgaṃ jātimayaṃ puthu;
ឯវំ នត្ថិ មនុស្សេសុ, លិង្គំ ជាតិមយំ បុថុ។
Evaṃ natthi manussesu, liṅgaṃ jātimayaṃ puthu.
៦១៣.
613.
‘‘ន កេសេហិ ន សីសេន, ន កណ្ណេហិ ន អក្ខិភិ;
‘‘Na kesehi na sīsena, na kaṇṇehi na akkhibhi;
ន មុខេន ន នាសាយ, ន ឱដ្ឋេហិ ភមូហិ វា។
Na mukhena na nāsāya, na oṭṭhehi bhamūhi vā.
៦១៤.
614.
‘‘ន គីវាយ ន អំសេហិ, ន ឧទរេន ន បិដ្ឋិយា;
‘‘Na gīvāya na aṃsehi, na udarena na piṭṭhiyā;
៦១៥.
615.
‘‘ន ហត្ថេហិ ន បាទេហិ, នាង្គុលីហិ នខេហិ វា;
‘‘Na hatthehi na pādehi, nāṅgulīhi nakhehi vā;
ន ជង្ឃាហិ ន ឩរូហិ, ន វណ្ណេន សរេន វា;
Na jaṅghāhi na ūrūhi, na vaṇṇena sarena vā;
លិង្គំ ជាតិមយំ នេវ, យថា អញ្ញាសុ ជាតិសុ។
Liṅgaṃ jātimayaṃ neva, yathā aññāsu jātisu.
៦១៦.
616.
‘‘បច្ចត្តញ្ច សរីរេសុ 15, មនុស្សេស្វេតំ ន វិជ្ជតិ;
‘‘Paccattañca sarīresu 16, manussesvetaṃ na vijjati;
វោការញ្ច មនុស្សេសុ, សមញ្ញាយ បវុច្ចតិ។
Vokārañca manussesu, samaññāya pavuccati.
៦១៧.
617.
‘‘យោ ហិ កោចិ មនុស្សេសុ, គោរក្ខំ ឧបជីវតិ;
‘‘Yo hi koci manussesu, gorakkhaṃ upajīvati;
ឯវំ វាសេដ្ឋ ជានាហិ, កស្សកោ សោ ន ព្រាហ្មណោ។
Evaṃ vāseṭṭha jānāhi, kassako so na brāhmaṇo.
៦១៨.
618.
‘‘យោ ហិ កោចិ មនុស្សេសុ, បុថុសិប្បេន ជីវតិ;
‘‘Yo hi koci manussesu, puthusippena jīvati;
ឯវំ វាសេដ្ឋ ជានាហិ, សិប្បិកោ សោ ន ព្រាហ្មណោ។
Evaṃ vāseṭṭha jānāhi, sippiko so na brāhmaṇo.
៦១៩.
619.
‘‘យោ ហិ កោចិ មនុស្សេសុ, វោហារំ ឧបជីវតិ;
‘‘Yo hi koci manussesu, vohāraṃ upajīvati;
ឯវំ វាសេដ្ឋ ជានាហិ, វាណិជោ សោ ន ព្រាហ្មណោ។
Evaṃ vāseṭṭha jānāhi, vāṇijo so na brāhmaṇo.
៦២០.
620.
‘‘យោ ហិ កោចិ មនុស្សេសុ, បរបេស្សេន ជីវតិ;
‘‘Yo hi koci manussesu, parapessena jīvati;
៦២១.
621.
‘‘យោ ហិ កោចិ មនុស្សេសុ, អទិន្នំ ឧបជីវតិ;
‘‘Yo hi koci manussesu, adinnaṃ upajīvati;
ឯវំ វាសេដ្ឋ ជានាហិ, ចោរោ ឯសោ ន ព្រាហ្មណោ។
Evaṃ vāseṭṭha jānāhi, coro eso na brāhmaṇo.
៦២២.
622.
‘‘យោ ហិ កោចិ មនុស្សេសុ, ឥស្សត្ថំ ឧបជីវតិ;
‘‘Yo hi koci manussesu, issatthaṃ upajīvati;
ឯវំ វាសេដ្ឋ ជានាហិ, យោធាជីវោ ន ព្រាហ្មណោ។
Evaṃ vāseṭṭha jānāhi, yodhājīvo na brāhmaṇo.
៦២៣.
623.
‘‘យោ ហិ កោចិ មនុស្សេសុ, បោរោហិច្ចេន ជីវតិ;
‘‘Yo hi koci manussesu, porohiccena jīvati;
ឯវំ វាសេដ្ឋ ជានាហិ, យាជកោ ឯសោ ន ព្រាហ្មណោ។
Evaṃ vāseṭṭha jānāhi, yājako eso na brāhmaṇo.
៦២៤.
624.
‘‘យោ ហិ កោចិ មនុស្សេសុ, គាមំ រដ្ឋញ្ច ភុញ្ជតិ;
‘‘Yo hi koci manussesu, gāmaṃ raṭṭhañca bhuñjati;
ឯវំ វាសេដ្ឋ ជានាហិ, រាជា ឯសោ ន ព្រាហ្មណោ។
Evaṃ vāseṭṭha jānāhi, rājā eso na brāhmaṇo.
៦២៥.
625.
‘‘ន ចាហំ ព្រាហ្មណំ ព្រូមិ, យោនិជំ មត្តិសម្ភវំ;
‘‘Na cāhaṃ brāhmaṇaṃ brūmi, yonijaṃ mattisambhavaṃ;
អកិញ្ចនំ អនាទានំ, តមហំ ព្រូមិ ព្រាហ្មណំ។
Akiñcanaṃ anādānaṃ, tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ.
៦២៦.
626.
‘‘សព្ពសំយោជនំ ឆេត្វា, សោ វេ ន បរិតស្សតិ;
‘‘Sabbasaṃyojanaṃ chetvā, so ve na paritassati;
សង្គាតិគំ វិសំយុត្តំ, តមហំ ព្រូមិ ព្រាហ្មណំ។
Saṅgātigaṃ visaṃyuttaṃ, tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ.
៦២៧.
627.
‘‘ឆេត្វា នទ្ធិំ វរត្តញ្ច, សន្ទានំ សហនុក្កមំ;
‘‘Chetvā naddhiṃ varattañca, sandānaṃ sahanukkamaṃ;
ឧក្ខិត្តបលិឃំ ពុទ្ធំ, តមហំ ព្រូមិ ព្រាហ្មណំ។
Ukkhittapalighaṃ buddhaṃ, tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ.
៦២៨.
628.
‘‘អក្កោសំ វធពន្ធញ្ច, អទុដ្ឋោ យោ តិតិក្ខតិ;
‘‘Akkosaṃ vadhabandhañca, aduṭṭho yo titikkhati;
ខន្តីពលំ ពលានីកំ, តមហំ ព្រូមិ ព្រាហ្មណំ។
Khantībalaṃ balānīkaṃ, tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ.
៦២៩.
629.
‘‘អក្កោធនំ វតវន្តំ, សីលវន្តំ អនុស្សទំ;
‘‘Akkodhanaṃ vatavantaṃ, sīlavantaṃ anussadaṃ;
ទន្តំ អន្តិមសារីរំ, តមហំ ព្រូមិ ព្រាហ្មណំ។
Dantaṃ antimasārīraṃ, tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ.
៦៣០.
630.
‘‘វារិ បោក្ខរបត្តេវ, អារគ្គេរិវ សាសបោ;
‘‘Vāri pokkharapatteva, āraggeriva sāsapo;
យោ ន លិម្បតិ កាមេសុ, តមហំ ព្រូមិ ព្រាហ្មណំ។
Yo na limpati kāmesu, tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ.
៦៣១.
631.
‘‘យោ ទុក្ខស្ស បជានាតិ, ឥធេវ ខយមត្តនោ;
‘‘Yo dukkhassa pajānāti, idheva khayamattano;
បន្នភារំ វិសំយុត្តំ, តមហំ ព្រូមិ ព្រាហ្មណំ។
Pannabhāraṃ visaṃyuttaṃ, tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ.
៦៣២.
632.
‘‘គម្ភីរបញ្ញំ មេធាវិំ, មគ្គាមគ្គស្ស កោវិទំ;
‘‘Gambhīrapaññaṃ medhāviṃ, maggāmaggassa kovidaṃ;
ឧត្តមត្ថមនុប្បត្តំ, តមហំ ព្រូមិ ព្រាហ្មណំ។
Uttamatthamanuppattaṃ, tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ.
៦៣៣.
633.
‘‘អសំសដ្ឋំ គហដ្ឋេហិ, អនាគារេហិ ចូភយំ;
‘‘Asaṃsaṭṭhaṃ gahaṭṭhehi, anāgārehi cūbhayaṃ;
អនោកសារិមប្បិច្ឆំ, តមហំ ព្រូមិ ព្រាហ្មណំ។
Anokasārimappicchaṃ, tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ.
៦៣៤.
634.
‘‘និធាយ ទណ្ឌំ ភូតេសុ, តសេសុ ថាវរេសុ ច;
‘‘Nidhāya daṇḍaṃ bhūtesu, tasesu thāvaresu ca;
យោ ន ហន្តិ ន ឃាតេតិ, តមហំ ព្រូមិ ព្រាហ្មណំ។
Yo na hanti na ghāteti, tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ.
៦៣៥.
635.
‘‘អវិរុទ្ធំ វិរុទ្ធេសុ, អត្តទណ្ឌេសុ និព្ពុតំ;
‘‘Aviruddhaṃ viruddhesu, attadaṇḍesu nibbutaṃ;
សាទានេសុ អនាទានំ, តមហំ ព្រូមិ ព្រាហ្មណំ។
Sādānesu anādānaṃ, tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ.
៦៣៦.
636.
‘‘យស្ស រាគោ ច ទោសោ ច, មានោ មក្ខោ ច បាតិតោ;
‘‘Yassa rāgo ca doso ca, māno makkho ca pātito;
សាសបោរិវ អារគ្គា, តមហំ ព្រូមិ ព្រាហ្មណំ។
Sāsaporiva āraggā, tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ.
៦៣៧.
637.
‘‘អកក្កសំ វិញ្ញាបនិំ, គិរំ សច្ចមុទីរយេ;
‘‘Akakkasaṃ viññāpaniṃ, giraṃ saccamudīraye;
យាយ នាភិសជេ កញ្ចិ, តមហំ ព្រូមិ ព្រាហ្មណំ។
Yāya nābhisaje kañci, tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ.
៦៣៨.
638.
‘‘យោធ ទីឃំ វ រស្សំ វា, អណុំ ថូលំ សុភាសុភំ;
‘‘Yodha dīghaṃ va rassaṃ vā, aṇuṃ thūlaṃ subhāsubhaṃ;
លោកេ អទិន្នំ នាទិយតិ, តមហំ ព្រូមិ ព្រាហ្មណំ។
Loke adinnaṃ nādiyati, tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ.
៦៣៩.
639.
‘‘អាសា យស្ស ន វិជ្ជន្តិ, អស្មិំ លោកេ បរម្ហិ ច;
‘‘Āsā yassa na vijjanti, asmiṃ loke paramhi ca;
៦៤០.
640.
‘‘យស្សាលយា ន វិជ្ជន្តិ, អញ្ញាយ អកថំកថី;
‘‘Yassālayā na vijjanti, aññāya akathaṃkathī;
អមតោគធមនុប្បត្តំ, តមហំ ព្រូមិ ព្រាហ្មណំ។
Amatogadhamanuppattaṃ, tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ.
៦៤១.
641.
‘‘យោធ បុញ្ញញ្ច បាបញ្ច, ឧភោ សង្គមុបច្ចគា;
‘‘Yodha puññañca pāpañca, ubho saṅgamupaccagā;
អសោកំ វិរជំ សុទ្ធំ, តមហំ ព្រូមិ ព្រាហ្មណំ។
Asokaṃ virajaṃ suddhaṃ, tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ.
៦៤២.
642.
‘‘ចន្ទំវ វិមលំ សុទ្ធំ, វិប្បសន្នមនាវិលំ;
‘‘Candaṃva vimalaṃ suddhaṃ, vippasannamanāvilaṃ;
នន្ទីភវបរិក្ខីណំ, តមហំ ព្រូមិ ព្រាហ្មណំ។
Nandībhavaparikkhīṇaṃ, tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ.
៦៤៣.
643.
‘‘យោមំ បលិបថំ ទុគ្គំ, សំសារំ មោហមច្ចគា;
‘‘Yomaṃ palipathaṃ duggaṃ, saṃsāraṃ mohamaccagā;
តិណ្ណោ បារង្គតោ ឈាយី, អនេជោ អកថំកថី;
Tiṇṇo pāraṅgato jhāyī, anejo akathaṃkathī;
អនុបាទាយ និព្ពុតោ, តមហំ ព្រូមិ ព្រាហ្មណំ។
Anupādāya nibbuto, tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ.
៦៤៤.
644.
‘‘យោធ កាមេ បហន្ត្វាន, អនាគារោ បរិព្ពជេ;
‘‘Yodha kāme pahantvāna, anāgāro paribbaje;
កាមភវបរិក្ខីណំ, តមហំ ព្រូមិ ព្រាហ្មណំ។
Kāmabhavaparikkhīṇaṃ, tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ.
៦៤៥.
645.
‘‘យោធ តណ្ហំ បហន្ត្វាន, អនាគារោ បរិព្ពជេ;
‘‘Yodha taṇhaṃ pahantvāna, anāgāro paribbaje;
តណ្ហាភវបរិក្ខីណំ, តមហំ ព្រូមិ ព្រាហ្មណំ។
Taṇhābhavaparikkhīṇaṃ, tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ.
៦៤៦.
646.
‘‘ហិត្វា មានុសកំ យោគំ, ទិព្ពំ យោគំ ឧបច្ចគា;
‘‘Hitvā mānusakaṃ yogaṃ, dibbaṃ yogaṃ upaccagā;
សព្ពយោគវិសំយុត្តំ, តមហំ ព្រូមិ ព្រាហ្មណំ។
Sabbayogavisaṃyuttaṃ, tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ.
៦៤៧.
647.
‘‘ហិត្វា រតិញ្ច អរតិំ, សីតិភូតំ និរូបធិំ;
‘‘Hitvā ratiñca aratiṃ, sītibhūtaṃ nirūpadhiṃ;
សព្ពលោកាភិភុំ វីរំ, តមហំ ព្រូមិ ព្រាហ្មណំ។
Sabbalokābhibhuṃ vīraṃ, tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ.
៦៤៨.
648.
អសត្តំ សុគតំ ពុទ្ធំ, តមហំ ព្រូមិ ព្រាហ្មណំ។
Asattaṃ sugataṃ buddhaṃ, tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ.
៦៤៩.
649.
‘‘យស្ស គតិំ ន ជានន្តិ, ទេវា គន្ធព្ពមានុសា;
‘‘Yassa gatiṃ na jānanti, devā gandhabbamānusā;
ខីណាសវំ អរហន្តំ, តមហំ ព្រូមិ ព្រាហ្មណំ។
Khīṇāsavaṃ arahantaṃ, tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ.
៦៥០.
650.
‘‘យស្ស បុរេ ច បច្ឆា ច, មជ្ឈេ ច នត្ថិ កិញ្ចនំ;
‘‘Yassa pure ca pacchā ca, majjhe ca natthi kiñcanaṃ;
អកិញ្ចនំ អនាទានំ, តមហំ ព្រូមិ ព្រាហ្មណំ។
Akiñcanaṃ anādānaṃ, tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ.
៦៥១.
651.
‘‘ឧសភំ បវរំ វីរំ, មហេសិំ វិជិតាវិនំ;
‘‘Usabhaṃ pavaraṃ vīraṃ, mahesiṃ vijitāvinaṃ;
អនេជំ ន្ហាតកំ ពុទ្ធំ, តមហំ ព្រូមិ ព្រាហ្មណំ។
Anejaṃ nhātakaṃ buddhaṃ, tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ.
៦៥២.
652.
អថោ ជាតិក្ខយំ បត្តោ, តមហំ ព្រូមិ ព្រាហ្មណំ។
Atho jātikkhayaṃ patto, tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ.
៦៥៣.
653.
‘‘សមញ្ញា ហេសា លោកស្មិំ, នាមគោត្តំ បកប្បិតំ;
‘‘Samaññā hesā lokasmiṃ, nāmagottaṃ pakappitaṃ;
សម្មុច្ចា សមុទាគតំ, តត្ថ តត្ថ បកប្បិតំ។
Sammuccā samudāgataṃ, tattha tattha pakappitaṃ.
៦៥៤.
654.
‘‘ទីឃរត្តមនុសយិតំ, ទិដ្ឋិគតមជានតំ;
‘‘Dīgharattamanusayitaṃ, diṭṭhigatamajānataṃ;
៦៥៥.
655.
‘‘ន ជច្ចា ព្រាហ្មណោ ហោតិ, ន ជច្ចា ហោតិ អព្រាហ្មណោ;
‘‘Na jaccā brāhmaṇo hoti, na jaccā hoti abrāhmaṇo;
កម្មុនា ព្រាហ្មណោ ហោតិ, កម្មុនា ហោតិ អព្រាហ្មណោ។
Kammunā brāhmaṇo hoti, kammunā hoti abrāhmaṇo.
៦៥៦.
656.
‘‘កស្សកោ កម្មុនា ហោតិ, សិប្បិកោ ហោតិ កម្មុនា;
‘‘Kassako kammunā hoti, sippiko hoti kammunā;
វាណិជោ កម្មុនា ហោតិ, បេស្សិកោ ហោតិ កម្មុនា។
Vāṇijo kammunā hoti, pessiko hoti kammunā.
៦៥៧.
657.
‘‘ចោរោបិ កម្មុនា ហោតិ, យោធាជីវោបិ កម្មុនា;
‘‘Coropi kammunā hoti, yodhājīvopi kammunā;
យាជកោ កម្មុនា ហោតិ, រាជាបិ ហោតិ កម្មុនា។
Yājako kammunā hoti, rājāpi hoti kammunā.
៦៥៨.
658.
‘‘ឯវមេតំ យថាភូតំ, កម្មំ បស្សន្តិ បណ្ឌិតា;
‘‘Evametaṃ yathābhūtaṃ, kammaṃ passanti paṇḍitā;
បដិច្ចសមុប្បាទទស្សា, កម្មវិបាកកោវិទា។
Paṭiccasamuppādadassā, kammavipākakovidā.
៦៥៩.
659.
‘‘កម្មុនា វត្តតិ លោកោ, កម្មុនា វត្តតិ បជា;
‘‘Kammunā vattati loko, kammunā vattati pajā;
កម្មនិពន្ធនា សត្តា, រថស្សាណីវ យាយតោ។
Kammanibandhanā sattā, rathassāṇīva yāyato.
៦៦០.
660.
‘‘តបេន ព្រហ្មចរិយេន, សំយមេន ទមេន ច;
‘‘Tapena brahmacariyena, saṃyamena damena ca;
ឯតេន ព្រាហ្មណោ ហោតិ, ឯតំ ព្រាហ្មណមុត្តមំ។
Etena brāhmaṇo hoti, etaṃ brāhmaṇamuttamaṃ.
៦៦១.
661.
‘‘តីហិ វិជ្ជាហិ សម្បន្នោ, សន្តោ ខីណបុនព្ភវោ;
‘‘Tīhi vijjāhi sampanno, santo khīṇapunabbhavo;
ឯវំ វាសេដ្ឋ ជានាហិ, ព្រហ្មា សក្កោ វិជានត’’ន្តិ។
Evaṃ vāseṭṭha jānāhi, brahmā sakko vijānata’’nti.
ឯវំ វុត្តេ, វាសេដ្ឋភារទ្វាជា មាណវា ភគវន្តំ ឯតទវោចុំ – ‘‘អភិក្កន្តំ, ភោ គោតម…បេ.… ឧបាសកេ នោ ភវំ គោតមោ ធារេតុ អជ្ជតគ្គេ បាណុបេតេ 29 សរណំ គតេ’’តិ។
Evaṃ vutte, vāseṭṭhabhāradvājā māṇavā bhagavantaṃ etadavocuṃ – ‘‘abhikkantaṃ, bho gotama…pe… upāsake no bhavaṃ gotamo dhāretu ajjatagge pāṇupete 30 saraṇaṃ gate’’ti.
វាសេដ្ឋសុត្តំ នវមំ និដ្ឋិតំ។
Vāseṭṭhasuttaṃ navamaṃ niṭṭhitaṃ.
Footnotes:
Related texts:
អដ្ឋកថា • Aṭṭhakathā / សុត្តបិដក (អដ្ឋកថា) • Suttapiṭaka (aṭṭhakathā) / ខុទ្ទកនិកាយ (អដ្ឋកថា) • Khuddakanikāya (aṭṭhakathā) / សុត្តនិបាត-អដ្ឋកថា • Suttanipāta-aṭṭhakathā / ៩. វាសេដ្ឋសុត្តវណ្ណនា • 9. Vāseṭṭhasuttavaṇṇanā
