| Library / Tipiṭaka / ਤਿਪਿਟਕ • Tipiṭaka / ਸਂਯੁਤ੍ਤਨਿਕਾਯ (ਅਟ੍ਠਕਥਾ) • Saṃyuttanikāya (aṭṭhakathā) |
੫. વਕ੍ਕਲਿਸੁਤ੍ਤવਣ੍ਣਨਾ
5. Vakkalisuttavaṇṇanā
੮੭. ਪਞ੍ਚਮੇ ਕੁਮ੍ਭਕਾਰਨਿવੇਸਨੇਤਿ ਕੁਮ੍ਭਕਾਰਸਾਲਾਯਂ। ਥੇਰੋ ਕਿਰ વੁਤ੍ਥવਸ੍ਸੋ ਪવਾਰੇਤ੍વਾ ਭਗવਨ੍ਤਂ ਦਸ੍ਸਨਾਯ ਆਗਚ੍ਛਤਿ। ਤਸ੍ਸ ਨਗਰਮਜ੍ਝੇ ਮਹਾਆਬਾਧੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿ, ਪਾਦਾ ਨ વਹਨ੍ਤਿ। ਅਥ ਨਂ ਮਞ੍ਚਕਸਿવਿਕਾਯ ਕੁਮ੍ਭਕਾਰਸਾਲਂ ਆਹਰਿਂਸੁ। ਸਾ ਚ ਸਾਲਾ ਤੇਸਂ ਕਮ੍ਮਸਾਲਾ, ਨ ਨਿવੇਸਨਸਾਲਾ। ਤਂ ਸਨ੍ਧਾਯ વੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਕੁਮ੍ਭਕਾਰਨਿવੇਸਨੇ વਿਹਰਤੀ’’ਤਿ। ਬਾਲ਼੍ਹਗਿਲਾਨੋਤਿ ਅਧਿਮਤ੍ਤਗਿਲਾਨੋ। ਸਮਧੋਸੀਤਿ ਸਮਨ੍ਤਤੋ ਅਧੋਸਿ, ਚਲਨਾਕਾਰੇਨ ਅਪਚਿਤਿਂ ਦਸ੍ਸੇਸਿ। વਤ੍ਤਂ ਕਿਰੇਤਂ ਬਾਲ਼੍ਹਗਿਲਾਨੇਨਪਿ ਬੁਡ੍ਢਤਰਂ ਦਿਸ੍વਾ ਉਟ੍ਠਾਨਾਕਾਰੇਨ ਅਪਚਿਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਬ੍ਬਾ। ਤੇਨ ਪਨ ‘‘ਮਾ ਚਲਿ ਮਾ ਚਲੀ’’ਤਿ વਤ੍ਤਬ੍ਬੋ। ਸਨ੍ਤਿਮਾਨਿ ਆਸਨਾਨੀਤਿ ਬੁਦ੍ਧਕਾਲਸ੍ਮਿਞ੍ਹਿ ਏਕਸ੍ਸਪਿ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ વਸਨਟ੍ਠਾਨੇ ‘‘ਸਚੇ ਸਤ੍ਥਾ ਆਗਚ੍ਛਿਸ੍ਸਤਿ, ਇਧ ਨਿਸੀਦਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਆਸਨਂ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਮੇવ ਹੋਤਿ ਅਨ੍ਤਮਸੋ ਫਲਕਮਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਪਣ੍ਣਸਨ੍ਥਾਰਮਤ੍ਤਮ੍ਪਿ। ਖਮਨੀਯਂ ਯਾਪਨੀਯਨ੍ਤਿ ਕਚ੍ਚਿ ਦੁਕ੍ਖਂ ਖਮਿਤੁਂ ਇਰਿਯਾਪਥਂ વਾ ਯਾਪੇਤੁਂ ਸਕ੍ਕਾਤਿ ਪੁਚ੍ਛਤਿ। ਪਟਿਕ੍ਕਮਨ੍ਤੀਤਿ ਨਿવਤ੍ਤਨ੍ਤਿ। ਅਭਿਕ੍ਕਮਨ੍ਤੀਤਿ ਅਧਿਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ । ਪਟਿਕ੍ਕਮੋਸਾਨਨ੍ਤਿ ਪਟਿਕ੍ਕਮੋ ਏਤਾਸਂ। ਸੀਲਤੋ ਨ ਉਪવਦਤੀਤਿ ਸੀਲਂ ਆਰਬ੍ਭ ਸੀਲਭਾવੇਨ ਨ ਉਪવਦਤਿ। ਚਿਰਪਟਿਕਾਹਨ੍ਤਿ ਚਿਰਪਟਿਕੋ ਅਹਂ, ਚਿਰਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਅਹਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ। ਪੂਤਿਕਾਯੇਨਾਤਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸੁવਣ੍ਣવਣ੍ਣਮ੍ਪਿ ਕਾਯਂ ਭਗવਾ ਧੁવਪਗ੍ਘਰਣਟ੍ਠੇਨ ਏવਮਾਹ। ਯੋ ਖੋ, વਕ੍ਕਲਿ, ਧਮ੍ਮਨ੍ਤਿ ਇਧ ਭਗવਾ ‘‘ਧਮ੍ਮਕਾਯੋ ਖੋ, ਮਹਾਰਾਜ, ਤਥਾਗਤੋ’’ਤਿ વੁਤ੍ਤਂ ਧਮ੍ਮਕਾਯਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ। ਨવવਿਧੋ ਹਿ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਧਮ੍ਮੋ ਤਥਾਗਤਸ੍ਸ ਕਾਯੋ ਨਾਮ।
87. Pañcame kumbhakāranivesaneti kumbhakārasālāyaṃ. Thero kira vutthavasso pavāretvā bhagavantaṃ dassanāya āgacchati. Tassa nagaramajjhe mahāābādho uppajji, pādā na vahanti. Atha naṃ mañcakasivikāya kumbhakārasālaṃ āhariṃsu. Sā ca sālā tesaṃ kammasālā, na nivesanasālā. Taṃ sandhāya vuttaṃ ‘‘kumbhakāranivesane viharatī’’ti. Bāḷhagilānoti adhimattagilāno. Samadhosīti samantato adhosi, calanākārena apacitiṃ dassesi. Vattaṃ kiretaṃ bāḷhagilānenapi buḍḍhataraṃ disvā uṭṭhānākārena apaciti dassetabbā. Tena pana ‘‘mā cali mā calī’’ti vattabbo. Santimāni āsanānīti buddhakālasmiñhi ekassapi bhikkhuno vasanaṭṭhāne ‘‘sace satthā āgacchissati, idha nisīdissatī’’ti āsanaṃ paññattameva hoti antamaso phalakamattampi paṇṇasanthāramattampi. Khamanīyaṃ yāpanīyanti kacci dukkhaṃ khamituṃ iriyāpathaṃ vā yāpetuṃ sakkāti pucchati. Paṭikkamantīti nivattanti. Abhikkamantīti adhigacchanti . Paṭikkamosānanti paṭikkamo etāsaṃ. Sīlato na upavadatīti sīlaṃ ārabbha sīlabhāvena na upavadati. Cirapaṭikāhanti cirapaṭiko ahaṃ, cirato paṭṭhāya ahanti attho. Pūtikāyenāti attano suvaṇṇavaṇṇampi kāyaṃ bhagavā dhuvapaggharaṇaṭṭhena evamāha. Yo kho, vakkali, dhammanti idha bhagavā ‘‘dhammakāyo kho, mahārāja, tathāgato’’ti vuttaṃ dhammakāyataṃ dasseti. Navavidho hi lokuttaradhammo tathāgatassa kāyo nāma.
ਇਦਾਨਿ ਥੇਰਸ੍ਸ ਤਿਪਰਿવਟ੍ਟਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਆਰਭਨ੍ਤੋ ਤਂ ਕਿਂ ਮਞ੍ਞਸੀਤਿਆਦਿਮਾਹ। ਕਾਲ਼ਸਿਲਾਤਿ ਕਾਲ਼ਸਿਲਾવਿਹਾਰੋ। વਿਮੋਕ੍ਖਾਯਾਤਿ ਮਗ੍ਗવਿਮੋਕ੍ਖਤ੍ਥਾਯ। ਸੁવਿਮੁਤ੍ਤੋ વਿਮੁਚ੍ਚਿਸ੍ਸਤੀਤਿ ਅਰਹਤ੍ਤਫਲવਿਮੁਤ੍ਤਿਯਾ વਿਮੁਤ੍ਤੋ ਹੁਤ੍વਾ વਿਮੁਚ੍ਚਿਸ੍ਸਤਿ। ਤਾ ਕਿਰ ਦੇવਤਾ ‘‘ਯੇਨ ਨੀਹਾਰੇਨ ਇਮਿਨਾ વਿਪਸ੍ਸਨਾ ਆਰਦ੍ਧਾ, ਅਨਨ੍ਤਰਾਯੇਨ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਾਪੁਣਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਞਤ੍વਾ ਏવਮਾਹਂਸੁ। ਅਪਾਪਕਨ੍ਤਿ ਅਲਾਮਕਂ। ਸਤ੍ਥਂ ਆਹਰੇਸੀਤਿ ਥੇਰੋ ਕਿਰ ਅਧਿਮਾਨਿਕੋ ਅਹੋਸਿ। ਸੋ ਸਮਾਧਿવਿਪਸ੍ਸਨਾਹਿ વਿਕ੍ਖਮ੍ਭਿਤਾਨਂ ਕਿਲੇਸਾਨਂ ਸਮੁਦਾਚਾਰਂ ਅਪਸ੍ਸਨ੍ਤੋ ‘‘ਖੀਣਾਸવੋਮ੍ਹੀ’’ਤਿ ਸਞ੍ਞੀ ਹੁਤ੍વਾ ‘‘ਕਿਂ ਮੇ ਇਮਿਨਾ ਦੁਕ੍ਖੇਨ ਜੀવਿਤੇਨ? ਸਤ੍ਥਂ ਆਹਰਿਤ੍વਾ ਮਰਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਤਿਖਿਣੇਨ ਸਤ੍ਥੇਨ ਕਣ੍ਠਨਾਲ਼ਂ ਛਿਨ੍ਦਿ। ਅਥਸ੍ਸ ਦੁਕ੍ਖਾ વੇਦਨਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿ। ਸੋ ਤਸ੍ਮਿਂ ਖਣੇ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪੁਥੁਜ੍ਜਨਭਾવਂ ਞਤ੍વਾ ਅવਿਸ੍ਸਟ੍ਠਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਤ੍ਤਾ ਸੀਘਂ ਮੂਲਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਂ ਆਦਾਯ ਸਮ੍ਮਸਨ੍ਤੋ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਾਪੁਣਿਤ੍વਾવ ਕਾਲਮਕਾਸਿ। ਪਚ੍ਚવੇਕ੍ਖਣਾ ਪਨਸ੍ਸ ਚ ਕਥਂ ਅਹੋਸੀਤਿ? ਖੀਣਾਸવਸ੍ਸ ਏਕੂਨવੀਸਤਿ ਪਚ੍ਚવੇਕ੍ਖਣਾ ਨ ਸਬ੍ਬਾવ ਅવਸ੍ਸਂ ਲਦ੍ਧਬ੍ਬਾ, ਤਿਖਿਣੇਨਾਪਿ ਪਨ ਅਸਿਨਾ ਸੀਸੇ ਛਿਜ੍ਜਨ੍ਤੇ ਏਕਂ ਦ੍વੇ ਞਾਣਾਨਿ ਅવਸ੍ਸਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ।
Idāni therassa tiparivaṭṭadhammadesanaṃ ārabhanto taṃ kiṃ maññasītiādimāha. Kāḷasilāti kāḷasilāvihāro. Vimokkhāyāti maggavimokkhatthāya. Suvimutto vimuccissatīti arahattaphalavimuttiyā vimutto hutvā vimuccissati. Tā kira devatā ‘‘yena nīhārena iminā vipassanā āraddhā, anantarāyena arahattaṃ pāpuṇissatī’’ti ñatvā evamāhaṃsu. Apāpakanti alāmakaṃ. Satthaṃ āharesīti thero kira adhimāniko ahosi. So samādhivipassanāhi vikkhambhitānaṃ kilesānaṃ samudācāraṃ apassanto ‘‘khīṇāsavomhī’’ti saññī hutvā ‘‘kiṃ me iminā dukkhena jīvitena? Satthaṃ āharitvā marissāmī’’ti tikhiṇena satthena kaṇṭhanāḷaṃ chindi. Athassa dukkhā vedanā uppajji. So tasmiṃ khaṇe attano puthujjanabhāvaṃ ñatvā avissaṭṭhakammaṭṭhānattā sīghaṃ mūlakammaṭṭhānaṃ ādāya sammasanto arahattaṃ pāpuṇitvāva kālamakāsi. Paccavekkhaṇā panassa ca kathaṃ ahosīti? Khīṇāsavassa ekūnavīsati paccavekkhaṇā na sabbāva avassaṃ laddhabbā, tikhiṇenāpi pana asinā sīse chijjante ekaṃ dve ñāṇāni avassaṃ uppajjanti.
વਿવਤ੍ਤਕ੍ਖਨ੍ਧਨ੍ਤਿ ਪਰਿવਤ੍ਤਕ੍ਖਨ੍ਧਂ। ਸੇਮਾਨਨ੍ਤਿ ਸਯਮਾਨਂ। ਥੇਰੋ ਕਿਰ ਉਤ੍ਤਾਨਕੋ ਨਿਪਨ੍ਨੋ ਸਤ੍ਥਂ ਆਹਰਿ। ਤਸ੍ਸ ਸਰੀਰਂ ਯਥਾਠਿਤਮੇવ ਅਹੋਸਿ। ਸੀਸਂ ਪਨ ਦਕ੍ਖਿਣਪਸ੍ਸੇਨ ਪਰਿવਤ੍ਤਿਤ੍વਾ ਅਟ੍ਠਾਸਿ। ਅਰਿਯਸਾવਕਾ ਹਿ ਯੇਭੁਯ੍ਯੇਨ ਦਕ੍ਖਿਣਪਸ੍ਸੇਨੇવ ਕਾਲਂ ਕਰੋਨ੍ਤਿ। ਤੇਨਸ੍ਸ ਸਰੀਰਂ ਯਥਾਠਿਤਂਯੇવ ਅਹੋਸਿ। ਸੀਸਂ ਪਨ ਦਕ੍ਖਿਣਪਸ੍ਸੇਨ ਪਰਿવਤ੍ਤਿਤ੍વਾ ਠਿਤਂ। ਤਂ ਸਨ੍ਧਾਯ વਿવਤ੍ਤਕ੍ਖਨ੍ਧੋ ਨਾਮ ਜਾਤੋਤਿਪਿ વਦਨ੍ਤਿ। ਧੂਮਾਯਿਤਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਧੂਮਾਯਨਭਾવਂ । ਤਿਮਿਰਾਯਿਤਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਤਿਮਿਰਾਯਨਭਾવਂ। ਧੂਮવਲਾਹਕਂ વਿਯ ਤਿਮਿਰવਲਾਹਕਂ વਿਯ ਚਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ। ਪਞ੍ਚਮਂ।
Vivattakkhandhanti parivattakkhandhaṃ. Semānanti sayamānaṃ. Thero kira uttānako nipanno satthaṃ āhari. Tassa sarīraṃ yathāṭhitameva ahosi. Sīsaṃ pana dakkhiṇapassena parivattitvā aṭṭhāsi. Ariyasāvakā hi yebhuyyena dakkhiṇapasseneva kālaṃ karonti. Tenassa sarīraṃ yathāṭhitaṃyeva ahosi. Sīsaṃ pana dakkhiṇapassena parivattitvā ṭhitaṃ. Taṃ sandhāya vivattakkhandho nāma jātotipi vadanti. Dhūmāyitattanti dhūmāyanabhāvaṃ . Timirāyitattanti timirāyanabhāvaṃ. Dhūmavalāhakaṃ viya timiravalāhakaṃ viya cāti attho. Pañcamaṃ.
Related texts:
ਤਿਪਿਟਕ (ਮੂਲ) • Tipiṭaka (Mūla) / ਸੁਤ੍ਤਪਿਟਕ • Suttapiṭaka / ਸਂਯੁਤ੍ਤਨਿਕਾਯ • Saṃyuttanikāya / ੫. વਕ੍ਕਲਿਸੁਤ੍ਤਂ • 5. Vakkalisuttaṃ
ਟੀਕਾ • Tīkā / ਸੁਤ੍ਤਪਿਟਕ (ਟੀਕਾ) • Suttapiṭaka (ṭīkā) / ਸਂਯੁਤ੍ਤਨਿਕਾਯ (ਟੀਕਾ) • Saṃyuttanikāya (ṭīkā) / ੫. વਕ੍ਕਲਿਸੁਤ੍ਤવਣ੍ਣਨਾ • 5. Vakkalisuttavaṇṇanā
