Only Dharma. Since 1992
Library / Tipiṭaka / តិបិដក • Tipiṭaka / ថេរគាថា-អដ្ឋកថា • Theragāthā-aṭṭhakathā

៨. វជ្ជិតត្ថេរគាថាវណ្ណនា

8. Vajjitattheragāthāvaṇṇanā

សំសរំ ទីឃមទ្ធានន្តិ អាយស្មតោ វជ្ជិតត្ថេរស្ស គាថា។ កា ឧប្បត្តិ? អយម្បិ បុរិមពុទ្ធេសុ កតាធិការោ តត្ថ តត្ថ ភវេ បុញ្ញានិ ឧបចិនន្តោ ឥតោ បញ្ចសដ្ឋិមេ កប្បេ ឯកស្មិំ បច្ចន្តគាមេ និព្ពត្តិត្វា វិញ្ញុតំ បត្តោ វនចរកោ ហុត្វា វិចរន្តោ ឯកទិវសំ ឧបសន្តំ នាម បច្ចេកពុទ្ធំ បព្ពតគុហាយំ វិហរន្តំ អទ្ទស។ សោ តស្ស ឧបសមំ ទិស្វា បសន្នមានសោ ចម្បកបុប្ផេន បូជំ អកាសិ។ សោ តេន បុញ្ញកម្មេន ទេវមនុស្សេសុ សំសរន្តោ ឥមស្មិំ ពុទ្ធុប្បាទេ កោសលរដ្ឋេ ឥព្ភកុលេ និព្ពត្តោ ជាតទិវសតោ បដ្ឋាយ មាតុគាមហត្ថំ គតោ រោទតិ។ ព្រហ្មលោកតោ កិរ ចវិត្វា ឥធាគតោ យស្មា មាតុគាមសម្ផស្សំ ន សហតិ, តស្មា មាតុគាមសម្ផស្សវជ្ជនតោ វជ្ជិតោត្វេវ នាមំ ជាតំ។ សោ វយប្បត្តោ សត្ថុ យមកបាដិហារិយំ ទិស្វា បដិលទ្ធសទ្ធោ បព្ពជិត្វា វិបស្សនំ បដ្ឋបេត្វា តទហេវ ឆឡភិញ្ញោ អហោសិ។ តេន វុត្តំ អបទានេ (អប. ថេរ ១.៣៧.២៧-៣០) –

Saṃsaraṃdīghamaddhānanti āyasmato vajjitattherassa gāthā. Kā uppatti? Ayampi purimabuddhesu katādhikāro tattha tattha bhave puññāni upacinanto ito pañcasaṭṭhime kappe ekasmiṃ paccantagāme nibbattitvā viññutaṃ patto vanacarako hutvā vicaranto ekadivasaṃ upasantaṃ nāma paccekabuddhaṃ pabbataguhāyaṃ viharantaṃ addasa. So tassa upasamaṃ disvā pasannamānaso campakapupphena pūjaṃ akāsi. So tena puññakammena devamanussesu saṃsaranto imasmiṃ buddhuppāde kosalaraṭṭhe ibbhakule nibbatto jātadivasato paṭṭhāya mātugāmahatthaṃ gato rodati. Brahmalokato kira cavitvā idhāgato yasmā mātugāmasamphassaṃ na sahati, tasmā mātugāmasamphassavajjanato vajjitotveva nāmaṃ jātaṃ. So vayappatto satthu yamakapāṭihāriyaṃ disvā paṭiladdhasaddho pabbajitvā vipassanaṃ paṭṭhapetvā tadaheva chaḷabhiñño ahosi. Tena vuttaṃ apadāne (apa. thera 1.37.27-30) –

‘‘ឧបសន្តោ ច សម្ពុទ្ធោ, វសតី បព្ពតន្តរេ;

‘‘Upasanto ca sambuddho, vasatī pabbatantare;

ឯកចម្បកមាទាយ, ឧបគច្ឆិំ នរុត្តមំ។

Ekacampakamādāya, upagacchiṃ naruttamaṃ.

‘‘បសន្នចិត្តោ សុមនោ, បច្ចេកមុនិមុត្តមំ;

‘‘Pasannacitto sumano, paccekamunimuttamaṃ;

ឧភោ ហត្ថេហិ បគ្គយ្ហ, បូជយិំ អបរាជិតំ។

Ubho hatthehi paggayha, pūjayiṃ aparājitaṃ.

‘‘បញ្ចសដ្ឋិម្ហិតោ កប្បេ, យំ បុប្ផមភិបូជយិំ;

‘‘Pañcasaṭṭhimhito kappe, yaṃ pupphamabhipūjayiṃ;

ទុគ្គតិំ នាភិជានាមិ, ពុទ្ធបូជាយិទំ ផលំ។

Duggatiṃ nābhijānāmi, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.

‘‘កិលេសា ឈាបិតា មយ្ហំ…បេ.… កតំ ពុទ្ធស្ស សាសន’’ន្តិ។

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… kataṃ buddhassa sāsana’’nti.

ឆឡភិញ្ញោ បន ហុត្វា អត្តនោ បុព្ពេនិវាសំ អនុស្សរិត្វា ធម្មសំវេគេន –

Chaḷabhiñño pana hutvā attano pubbenivāsaṃ anussaritvā dhammasaṃvegena –

២១៥.

215.

‘‘សំសរំ ទីឃមទ្ធានំ, គតីសុ បរិវត្តិសំ;

‘‘Saṃsaraṃ dīghamaddhānaṃ, gatīsu parivattisaṃ;

អបស្សំ អរិយសច្ចានិ, អន្ធភូតោ បុថុជ្ជនោ។

Apassaṃ ariyasaccāni, andhabhūto puthujjano.

២១៦.

216.

‘‘តស្ស មេ អប្បមត្តស្ស, សំសារា វិនឡីកតា;

‘‘Tassa me appamattassa, saṃsārā vinaḷīkatā;

សព្ពា គតី សមុច្ឆិន្នា, នត្ថិ ទានិ បុនព្ភវោ’’តិ។ – ទ្វេ គាថា អភាសិ;

Sabbā gatī samucchinnā, natthi dāni punabbhavo’’ti. – dve gāthā abhāsi;

តត្ថ សំសរន្តិ សំសរន្តោ, តស្មិំ តស្មិំ ភវេ អាទាននិក្ខេបវសេន អបរាបរំ សន្ធាវន្តោ។ ទីឃមទ្ធានន្តិ ចិរកាលំ អនាទិមតិ សំសារេ អបរិមាណកាលំ។ គតីសូតិ សុកតទុក្កដានំ កម្មានំ វសេន សុគតិទុគ្គតីសុ។ បរិវត្តិសន្តិ ឃដីយន្តំ វិយ បរិព្ភមន្តោ ចវនុបបជ្ជនវសេន អបរាបរំ បរិវត្តិំ។ តស្ស បន បរិវត្តនស្ស ការណមាហ ‘‘អបស្សំ អរិយសច្ចានិ, អន្ធភូតោ បុថុជ្ជនោ’’តិ។ ទុក្ខាទីនិ ចត្តារិ អរិយសច្ចានិ ញាណចក្ខុនា អបស្សន្តោ អប្បដិវិជ្ឈន្តោ, តតោ ឯវ អវិជ្ជន្ធតាយ អន្ធភូតោ បុថូនំ ជននាទីហិ ការណេហិ បុថុជ្ជនោ ហោន្តោ គតីសុ បរិវត្តិសន្តិ យោជនា, តេនេវាហ ភគវា –

Tattha saṃsaranti saṃsaranto, tasmiṃ tasmiṃ bhave ādānanikkhepavasena aparāparaṃ sandhāvanto. Dīghamaddhānanti cirakālaṃ anādimati saṃsāre aparimāṇakālaṃ. Gatīsūti sukatadukkaṭānaṃ kammānaṃ vasena sugatiduggatīsu. Parivattisanti ghaṭīyantaṃ viya paribbhamanto cavanupapajjanavasena aparāparaṃ parivattiṃ. Tassa pana parivattanassa kāraṇamāha ‘‘apassaṃ ariyasaccāni, andhabhūto puthujjano’’ti. Dukkhādīni cattāri ariyasaccāni ñāṇacakkhunā apassanto appaṭivijjhanto, tato eva avijjandhatāya andhabhūto puthūnaṃ jananādīhi kāraṇehi puthujjano honto gatīsu parivattisanti yojanā, tenevāha bhagavā –

‘‘ចតុន្នំ , ភិក្ខវេ, អរិយសច្ចានំ អននុពោធា អប្បដិវេធា ឯវមិទំ ទីឃមទ្ធានំ សន្ធាវិតំ សំសរិតំ មមញ្ចេវ តុម្ហាកញ្ចា’’តិ (មហាវ. ២៨៧; ទី. និ. ២.១៥៥; សំ. និ. ៥.១០៩១; នេត្តិ. ១១៤)។

‘‘Catunnaṃ , bhikkhave, ariyasaccānaṃ ananubodhā appaṭivedhā evamidaṃ dīghamaddhānaṃ sandhāvitaṃ saṃsaritaṃ mamañceva tumhākañcā’’ti (mahāva. 287; dī. ni. 2.155; saṃ. ni. 5.1091; netti. 114).

តស្ស មយ្ហំ វុត្តនយេន បុព្ពេ បុថុជ្ជនស្សេវ សតោ ឥទានិ សត្ថារា ទិន្ននយេន អប្បមត្តស្ស អប្បមាទបដិបត្តិយា សមថវិបស្សនាភាវនំ មត្ថកំ បាបេត្វា ឋិតស្ស។ សំសារា វិនឡីកតាតិ សំសរន្តិ សត្តា ឯតេហីតិ ‘‘សំសារា’’តិ លទ្ធនាមា កម្មកិលេសា អគ្គមគ្គេន សមុច្ឆិន្នត្តា វិគតនឡា និម្មូលា កតា។ សព្ពា គតី សមុច្ឆិន្នាតិ ឯវំ កម្មកិលេសវដ្ដានំ វិនឡីកតត្តា និរយាទិកា សព្ពាបិ គតិយោ សម្មទេវ ឧច្ឆិន្នា វិទ្ធំសិតា, តតោ ឯវ នត្ថិ ទានិ អាយតិំ បុនព្ភវោតិ ឥទមេវ ច ថេរស្ស អញ្ញាព្យាករណំ អហោសីតិ។

Tassa mayhaṃ vuttanayena pubbe puthujjanasseva sato idāni satthārā dinnanayena appamattassa appamādapaṭipattiyā samathavipassanābhāvanaṃ matthakaṃ pāpetvā ṭhitassa. Saṃsārā vinaḷīkatāti saṃsaranti sattā etehīti ‘‘saṃsārā’’ti laddhanāmā kammakilesā aggamaggena samucchinnattā vigatanaḷā nimmūlā katā. Sabbā gatī samucchinnāti evaṃ kammakilesavaṭṭānaṃ vinaḷīkatattā nirayādikā sabbāpi gatiyo sammadeva ucchinnā viddhaṃsitā, tato eva natthi dāni āyatiṃ punabbhavoti idameva ca therassa aññābyākaraṇaṃ ahosīti.

វជ្ជិតត្ថេរគាថាវណ្ណនា និដ្ឋិតា។

Vajjitattheragāthāvaṇṇanā niṭṭhitā.







Related texts:



តិបិដក (មូល) • Tipiṭaka (Mūla) / សុត្តបិដក • Suttapiṭaka / ខុទ្ទកនិកាយ • Khuddakanikāya / ថេរគាថាបាឡិ • Theragāthāpāḷi / ៨. វជ្ជិតត្ថេរគាថា • 8. Vajjitattheragāthā


© 1991-2026 Titi Tudorancea Yoga Bulletin | Titi Tudorancea® is a Registered Trademark | Terms of use and privacy policy
Contact