| Library / Tipiṭaka / តិបិដក • Tipiṭaka / អបទាន-អដ្ឋកថា • Apadāna-aṭṭhakathā |
៨. ឧត្តិយត្ថេរអបទានវណ្ណនា
8. Uttiyattheraapadānavaṇṇanā
ចន្ទភាគានទីតីរេតិអាទិកំ អាយស្មតោ ឧត្តិយត្ថេរស្ស អបទានំ។ អយម្បិ បុរិមពុទ្ធេសុ កតាធិការោ តត្ថ តត្ថ ភវេ វិវដ្ដូបនិស្សយានិ បុញ្ញានិ ឧបចិនន្តោ សិទ្ធត្ថស្ស ភគវតោ កាលេ ចន្ទភាគានទិយំ សុសុមារោ ហុត្វា និព្ពត្តោ នទីតីរំ ឧបគតំ ភគវន្តំ ទិស្វា បសន្នចិត្តោ បារំ នេតុកាមោ តីរសមីបេយេវ និបជ្ជិ។ ភគវា តស្ស អនុកម្បាយ បិដ្ឋិយំ បាទេ ឋបេសិ។ សោ តុដ្ឋោ ឧទគ្គោ បីតិវេគេន មហុស្សាហោ ហុត្វា សោតំ ឆិន្ទន្តោ សីឃេន ជវេន ភគវន្តំ បរតីរំ នេសិ។ ភគវា តស្ស ចិត្តប្បសាទំ ញត្វា ‘‘អយំ ឥតោ ចុតោ ទេវលោកេ និព្ពត្តិស្សតិ , តតោ បដ្ឋាយ សុគតីសុយេវ សំសរន្តោ ឥតោ ចតុន្នវុតិកប្បេ អមតំ បាបុណិស្សតី’’តិ ព្យាករិត្វា បក្កាមិ។
Candabhāgānadītīretiādikaṃ āyasmato uttiyattherassa apadānaṃ. Ayampi purimabuddhesu katādhikāro tattha tattha bhave vivaṭṭūpanissayāni puññāni upacinanto siddhatthassa bhagavato kāle candabhāgānadiyaṃ susumāro hutvā nibbatto nadītīraṃ upagataṃ bhagavantaṃ disvā pasannacitto pāraṃ netukāmo tīrasamīpeyeva nipajji. Bhagavā tassa anukampāya piṭṭhiyaṃ pāde ṭhapesi. So tuṭṭho udaggo pītivegena mahussāho hutvā sotaṃ chindanto sīghena javena bhagavantaṃ paratīraṃ nesi. Bhagavā tassa cittappasādaṃ ñatvā ‘‘ayaṃ ito cuto devaloke nibbattissati , tato paṭṭhāya sugatīsuyeva saṃsaranto ito catunnavutikappe amataṃ pāpuṇissatī’’ti byākaritvā pakkāmi.
សោ តថា សុគតីសុយេវ សំសរន្តោ ឥមស្មិំ ពុទ្ធុប្បាទេ សាវត្ថិយំ អញ្ញតរស្ស ព្រាហ្មណស្ស បុត្តោ ហុត្វា និព្ពត្តិ, ឧត្តិយោតិស្ស នាមំ អកំសុ។ សោ វយប្បត្តោ ‘‘អមតំ បរិយេសិស្សាមី’’តិ បរិព្ពាជកោ ហុត្វា ឯកទិវសំ ភគវន្តំ ទិស្វា ឧបសង្កមិត្វា វន្ទិត្វា ធម្មំ សុត្វា បដិលទ្ធសទ្ធោ ហុត្វា សាសនេ បព្ពជិត្វា សីលទិដ្ឋីនំ អវិសោធិតត្តា វិសេសំ និព្ពត្តេតុំ អសក្កោន្តោ អញ្ញំ ភិក្ខុំ វិសេសំ និព្ពត្តេត្វា អញ្ញំ ព្យាករោន្តំ ទិស្វា សត្ថារំ ឧបសង្កមិត្វា សង្ខេបេន ឱវាទំ យាចិ។ សត្ថាបិ តស្ស , ‘‘តស្មាតិហ ត្វំ, ឧត្តិយ, អាទិមេវ វិសោធេហី’’តិអាទិនា (សំ. និ. ៥.៣៨២) សង្ខេបេនេវ ឱវាទំ អទាសិ។ សោ សត្ថុ ឱវាទេ ឋត្វា វិបស្សនំ អារភិ។ តស្ស អារទ្ធវិបស្សកស្ស អាពាធោ ឧប្បជ្ជិ។ ឧប្បន្នេ អាពាធេ ជាតសំវេគោ វីរិយារម្ភវត្ថុំ ញត្វា វិបស្សនំ វឌ្ឍេត្វា អរហត្តំ បាបុណិ។
So tathā sugatīsuyeva saṃsaranto imasmiṃ buddhuppāde sāvatthiyaṃ aññatarassa brāhmaṇassa putto hutvā nibbatti, uttiyotissa nāmaṃ akaṃsu. So vayappatto ‘‘amataṃ pariyesissāmī’’ti paribbājako hutvā ekadivasaṃ bhagavantaṃ disvā upasaṅkamitvā vanditvā dhammaṃ sutvā paṭiladdhasaddho hutvā sāsane pabbajitvā sīladiṭṭhīnaṃ avisodhitattā visesaṃ nibbattetuṃ asakkonto aññaṃ bhikkhuṃ visesaṃ nibbattetvā aññaṃ byākarontaṃ disvā satthāraṃ upasaṅkamitvā saṅkhepena ovādaṃ yāci. Satthāpi tassa , ‘‘tasmātiha tvaṃ, uttiya, ādimeva visodhehī’’tiādinā (saṃ. ni. 5.382) saṅkhepeneva ovādaṃ adāsi. So satthu ovāde ṭhatvā vipassanaṃ ārabhi. Tassa āraddhavipassakassa ābādho uppajji. Uppanne ābādhe jātasaṃvego vīriyārambhavatthuṃ ñatvā vipassanaṃ vaḍḍhetvā arahattaṃ pāpuṇi.
១៦៩. ឯវំ សោ កតសម្ភារានុរូបេន បត្តអរហត្តផលោ អត្តនោ បុព្ពកម្មំ សរិត្វា សោមនស្សជាតោ បុព្ពចរិតាបទានំ បកាសេន្តោ ចន្ទភាគានទីតីរេតិអាទិមាហ។ តត្ថ ចន្ទភាគានទីតីរេតិ បរិសុទ្ធបណ្ឌរបុលិនតលេហិ ច បភាសម្បន្នបសន្នមធុរោទកបរិបុណ្ណតាយ ច ចន្ទប្បភាកិរណសស្សិរីកាភា នទមានា សទ្ទំ កុរុមានា គច្ឆតីតិ ចន្ទភាគានទី, តស្សា ចន្ទភាគានទិយា តីរេ សុសុមារោ អហោសិន្តិ សម្ពន្ធោ។ តត្ថ សុសុមារោតិ ខុទ្ទកមច្ឆគុម្ពេ ខណ្ឌាខណ្ឌិកំ ករោន្តោ មារេតីតិ សុសុមារោ, ចណ្ឌមច្ឆោ កុម្ភីលោតិ អត្ថោ។ សភោជនបសុតោហន្តិ អហំ សភោជនេ សកគោចរេ បសុតោ ព្យាវដោ។ នទីតិត្ថំ អគច្ឆហន្តិ ភគវតោ អាគមនកាលេ អហំ នទីតិត្ថំ អគច្ឆិំ បត្តោម្ហិ។
169. Evaṃ so katasambhārānurūpena pattaarahattaphalo attano pubbakammaṃ saritvā somanassajāto pubbacaritāpadānaṃ pakāsento candabhāgānadītīretiādimāha. Tattha candabhāgānadītīreti parisuddhapaṇḍarapulinatalehi ca pabhāsampannapasannamadhurodakaparipuṇṇatāya ca candappabhākiraṇasassirīkābhā nadamānā saddaṃ kurumānā gacchatīti candabhāgānadī, tassā candabhāgānadiyā tīre susumāro ahosinti sambandho. Tattha susumāroti khuddakamacchagumbe khaṇḍākhaṇḍikaṃ karonto māretīti susumāro, caṇḍamaccho kumbhīloti attho. Sabhojanapasutohanti ahaṃ sabhojane sakagocare pasuto byāvaṭo. Nadītitthaṃ agacchahanti bhagavato āgamanakāle ahaṃ nadītitthaṃ agacchiṃ pattomhi.
១៧០. សិទ្ធត្ថោ តម្ហិ សមយេតិ តស្មិំ មម តិត្ថគមនកាលេ សិទ្ធត្ថោ ភគវា អគ្គបុគ្គលោ សព្ពសត្តេសុ ជេដ្ឋោ សេដ្ឋោ សយម្ភូ សយមេវ ភូតោ ជាតោ ពុទ្ធភូតោ សោ ភគវា នទិំ តរិតុកាមោ នទីតីរំ ឧបាគមិ។
170.Siddhattho tamhi samayeti tasmiṃ mama titthagamanakāle siddhattho bhagavā aggapuggalo sabbasattesu jeṭṭho seṭṭho sayambhū sayameva bhūto jāto buddhabhūto so bhagavā nadiṃ taritukāmo nadītīraṃ upāgami.
១៧២. បេត្តិកំ វិសយំ មយ្ហន្តិ មយ្ហំ បិតុបិតាមហាទីហិ បរម្បរានីតំ, យទិទំ សម្បត្តសម្បត្តមហានុភាវានំ តរណន្តិ អត្ថោ។
172.Pettikaṃ visayaṃ mayhanti mayhaṃ pitupitāmahādīhi paramparānītaṃ, yadidaṃ sampattasampattamahānubhāvānaṃ taraṇanti attho.
១៧៣. មម ឧគ្គជ្ជនំ សុត្វាតិ មយ្ហំ ឧគ្គជ្ជនំ អារាធនំ សុត្វា មហាមុនិ ភគវា អភិរុហីតិ សម្ពន្ធោ។ សេសំ ឧត្តានត្ថមេវាតិ។
173.Mamauggajjanaṃ sutvāti mayhaṃ uggajjanaṃ ārādhanaṃ sutvā mahāmuni bhagavā abhiruhīti sambandho. Sesaṃ uttānatthamevāti.
ឧត្តិយត្ថេរអបទានវណ្ណនា សមត្តា។
Uttiyattheraapadānavaṇṇanā samattā.
Related texts:
តិបិដក (មូល) • Tipiṭaka (Mūla) / សុត្តបិដក • Suttapiṭaka / ខុទ្ទកនិកាយ • Khuddakanikāya / អបទានបាឡិ • Apadānapāḷi / ៨. ឧត្តិយត្ថេរអបទានំ • 8. Uttiyattheraapadānaṃ
