| Library / Tipiṭaka / តិបិដក • Tipiṭaka / សុត្តនិបាត-អដ្ឋកថា • Suttanipāta-aṭṭhakathā |
១០. ឧដ្ឋានសុត្តវណ្ណនា
10. Uṭṭhānasuttavaṇṇanā
៣៣៤. ឧដ្ឋហថាតិ ឧដ្ឋានសុត្តំ។ កា ឧប្បត្តិ? ឯកំ សមយំ ភគវា សាវត្ថិយំ វិហរន្តោ រត្តិំ ជេតវនវិហារេ វសិត្វា បុព្ពណ្ហសមយំ ភិក្ខុសង្ឃបរិវុតោ សាវត្ថិយំ បិណ្ឌាយ ចរិត្វា បាចីនទ្វារេន នគរា និក្ខមិត្វា មិគារមាតុបាសាទំ អគមាសិ ទិវាវិហារត្ថាយ។ អាចិណ្ណំ កិរេតំ ភគវតោ រត្តិំ ជេតវនវិហារេ វសិត្វា មិគារមាតុបាសាទេ ទិវាវិហារូបគមនំ, រត្តិញ្ច មិគារមាតុបាសាទេ វសិត្វា ជេតវនេ ទិវាវិហារូបគមនំ។ កស្មា? ទ្វិន្នំ កុលានំ អនុគ្គហត្ថាយ មហាបរិច្ចាគគុណបរិទីបនត្ថាយ ច។ មិគារមាតុបាសាទស្ស ច ហេដ្ឋា បញ្ច កូដាគារគព្ភសតានិ ហោន្តិ, យេសុ បញ្ចសតា ភិក្ខូ វសន្តិ។ តត្ថ យទា ភគវា ហេដ្ឋាបាសាទេ វសតិ, តទា ភិក្ខូ ភគវតោ គារវេន ឧបរិបាសាទំ នារុហន្តិ។ តំ ទិវសំ បន ភគវា ឧបរិបាសាទេ កូដាគារគព្ភំ បាវិសិ, តេន ហេដ្ឋាបាសាទេ បញ្ចបិ គព្ភសតានិ បញ្ចសតា ភិក្ខូ បវិសិំសុ។ តេ ច សព្ពេវ នវា ហោន្តិ អធុនាគតា ឥមំ ធម្មវិនយំ ឧទ្ធតា ឧន្នឡា បាកតិន្ទ្រិយា។ តេ បវិសិត្វា ទិវាសេយ្យំ សុបិត្វា សាយំ ឧដ្ឋាយ មហាតលេ សន្និបតិត្វា ‘‘អជ្ជ ភត្តគ្គេ តុយ្ហំ កិំ អហោសិ, ត្វំ កត្ថ អគមាសិ, អហំ អាវុសោ កោសលរញ្ញោ ឃរំ, អហំ អនាថបិណ្ឌិកស្ស, តត្ថ ឯវរូបោ ច ឯវរូបោ ច ភោជនវិធិ អហោសី’’តិ នានប្បការំ អាមិសកថំ កថេន្តា ឧច្ចាសទ្ទមហាសទ្ទា អហេសុំ។
334.Uṭṭhahathāti uṭṭhānasuttaṃ. Kā uppatti? Ekaṃ samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharanto rattiṃ jetavanavihāre vasitvā pubbaṇhasamayaṃ bhikkhusaṅghaparivuto sāvatthiyaṃ piṇḍāya caritvā pācīnadvārena nagarā nikkhamitvā migāramātupāsādaṃ agamāsi divāvihāratthāya. Āciṇṇaṃ kiretaṃ bhagavato rattiṃ jetavanavihāre vasitvā migāramātupāsāde divāvihārūpagamanaṃ, rattiñca migāramātupāsāde vasitvā jetavane divāvihārūpagamanaṃ. Kasmā? Dvinnaṃ kulānaṃ anuggahatthāya mahāpariccāgaguṇaparidīpanatthāya ca. Migāramātupāsādassa ca heṭṭhā pañca kūṭāgāragabbhasatāni honti, yesu pañcasatā bhikkhū vasanti. Tattha yadā bhagavā heṭṭhāpāsāde vasati, tadā bhikkhū bhagavato gāravena uparipāsādaṃ nāruhanti. Taṃ divasaṃ pana bhagavā uparipāsāde kūṭāgāragabbhaṃ pāvisi, tena heṭṭhāpāsāde pañcapi gabbhasatāni pañcasatā bhikkhū pavisiṃsu. Te ca sabbeva navā honti adhunāgatā imaṃ dhammavinayaṃ uddhatā unnaḷā pākatindriyā. Te pavisitvā divāseyyaṃ supitvā sāyaṃ uṭṭhāya mahātale sannipatitvā ‘‘ajja bhattagge tuyhaṃ kiṃ ahosi, tvaṃ kattha agamāsi, ahaṃ āvuso kosalarañño gharaṃ, ahaṃ anāthapiṇḍikassa, tattha evarūpo ca evarūpo ca bhojanavidhi ahosī’’ti nānappakāraṃ āmisakathaṃ kathentā uccāsaddamahāsaddā ahesuṃ.
ភគវា តំ សទ្ទំ សុត្វា ‘‘ឥមេ មយា សទ្ធិំ វសន្តាបិ ឯវំ បមត្តា, អហោ អយុត្តការិនោ’’តិ មហាមោគ្គល្លានត្ថេរស្ស អាគមនំ ចិន្តេសិ។ តាវទេវ អាយស្មា មហាមោគ្គល្លានោ ភគវតោ ចិត្តំ ញត្វា ឥទ្ធិយា អាគម្ម បាទមូលេ វន្ទមានោយេវ អហោសិ។ តតោ នំ ភគវា អាមន្តេសិ – ‘‘ឯតេ តេ, មោគ្គល្លាន, សព្រហ្មចារិនោ បមត្តា, សាធុ នេ សំវេជេហី’’តិ។ ‘‘ឯវំ ភន្តេ’’តិ ខោ សោ អាយស្មា មហាមោគ្គល្លានោ ភគវតោ បដិស្សុណិត្វា តាវទេវ អាបោកសិណំ សមាបជ្ជិត្វា ករីសភូមិយំ ឋិតំ មហាបាសាទំ នាវំ វិយ មហាវាតោ បាទង្គុដ្ឋកេន កម្បេសិ សទ្ធិំ បតិដ្ឋិតបថវិប្បទេសេន។ អថ តេ ភិក្ខូ ភីតា វិស្សរំ ករោន្តា សកសកចីវរានិ ឆឌ្ឌេត្វា ចតូហិ ទ្វារេហិ និក្ខមិំសុ។ ភគវា តេសំ អត្តានំ ទស្សេន្តោ អញ្ញេន ទ្វារេន គន្ធកុដិំ បវិសន្តោ វិយ អហោសិ, តេ ភគវន្តំ ទិស្វា វន្ទិត្វា អដ្ឋំសុ ។ ភគវា ‘‘កិំ, ភិក្ខវេ, ភីតត្ថា’’តិ បុច្ឆិ, តេ ‘‘អយំ, ភន្តេ, មិគារមាតុបាសាទោ កម្បិតោ’’តិ អាហំសុ ។ ‘‘ជានាថ, ភិក្ខវេ, កេនា’’តិ? ‘‘ន ជានាម, ភន្តេ’’តិ។ អថ ភគវា ‘‘តុម្ហាទិសានំ, ភិក្ខវេ, មុដ្ឋស្សតីនំ អសម្បជានានំ បមាទវិហារីនំ សំវេគជននត្ថំ មោគ្គល្លានេន កម្បិតោ’’តិ វត្វា តេសំ ភិក្ខូនំ ធម្មទេសនត្ថំ ឥមំ សុត្តមភាសិ។
Bhagavā taṃ saddaṃ sutvā ‘‘ime mayā saddhiṃ vasantāpi evaṃ pamattā, aho ayuttakārino’’ti mahāmoggallānattherassa āgamanaṃ cintesi. Tāvadeva āyasmā mahāmoggallāno bhagavato cittaṃ ñatvā iddhiyā āgamma pādamūle vandamānoyeva ahosi. Tato naṃ bhagavā āmantesi – ‘‘ete te, moggallāna, sabrahmacārino pamattā, sādhu ne saṃvejehī’’ti. ‘‘Evaṃ bhante’’ti kho so āyasmā mahāmoggallāno bhagavato paṭissuṇitvā tāvadeva āpokasiṇaṃ samāpajjitvā karīsabhūmiyaṃ ṭhitaṃ mahāpāsādaṃ nāvaṃ viya mahāvāto pādaṅguṭṭhakena kampesi saddhiṃ patiṭṭhitapathavippadesena. Atha te bhikkhū bhītā vissaraṃ karontā sakasakacīvarāni chaḍḍetvā catūhi dvārehi nikkhamiṃsu. Bhagavā tesaṃ attānaṃ dassento aññena dvārena gandhakuṭiṃ pavisanto viya ahosi, te bhagavantaṃ disvā vanditvā aṭṭhaṃsu . Bhagavā ‘‘kiṃ, bhikkhave, bhītatthā’’ti pucchi, te ‘‘ayaṃ, bhante, migāramātupāsādo kampito’’ti āhaṃsu . ‘‘Jānātha, bhikkhave, kenā’’ti? ‘‘Na jānāma, bhante’’ti. Atha bhagavā ‘‘tumhādisānaṃ, bhikkhave, muṭṭhassatīnaṃ asampajānānaṃ pamādavihārīnaṃ saṃvegajananatthaṃ moggallānena kampito’’ti vatvā tesaṃ bhikkhūnaṃ dhammadesanatthaṃ imaṃ suttamabhāsi.
តត្ថ ឧដ្ឋហថាតិ អាសនា ឧដ្ឋហថ ឃដថ វាយមថ, មា កុសីតា ហោថ។ និសីទថាតិ បល្លង្កំ អាភុជិត្វា កម្មដ្ឋានានុយោគត្ថាយ និសីទថ។ កោ អត្ថោ សុបិតេន វោតិ កោ តុម្ហាកំ អនុបាទាបរិនិព្ពានត្ថាយ បព្ពជិតានំ សុបិតេន អត្ថោ។ ន ហិ សក្កា សុបន្តេន កោចិ អត្ថោ បាបុណិតុំ។ អាតុរានញ្ហិ កា និទ្ទា, សល្លវិទ្ធាន រុប្បតន្តិ យត្រ ច នាម អប្បកេបិ សរីរប្បទេសេ ឧដ្ឋិតេន ចក្ខុរោគាទិនា រោគេន អាតុរានំ ឯកទ្វង្គុលមត្តម្បិ បវិដ្ឋេន អយសល្លអដ្ឋិសល្លទន្តសល្លវិសាណសល្លកដ្ឋសល្លានំ អញ្ញតរេន សល្លេន រុប្បមានានំ មនុស្សានំ និទ្ទា នត្ថិ, តត្ថ តុម្ហាកំ សកលចិត្តសរីរសន្តានំ ភញ្ជិត្វា ឧប្បន្នេហិ នានប្បការកិលេសរោគេហិ អាតុរានញ្ហិ កា និទ្ទា រាគសល្លាទីហិ ច បញ្ចហិ សល្លេហិ អន្តោហទយំ បវិសិយ វិទ្ធត្តា សល្លវិទ្ធានំ រុប្បតំ។
Tattha uṭṭhahathāti āsanā uṭṭhahatha ghaṭatha vāyamatha, mā kusītā hotha. Nisīdathāti pallaṅkaṃ ābhujitvā kammaṭṭhānānuyogatthāya nisīdatha. Ko attho supitena voti ko tumhākaṃ anupādāparinibbānatthāya pabbajitānaṃ supitena attho. Na hi sakkā supantena koci attho pāpuṇituṃ. Āturānañhi kā niddā, sallaviddhāna ruppatanti yatra ca nāma appakepi sarīrappadese uṭṭhitena cakkhurogādinā rogena āturānaṃ ekadvaṅgulamattampi paviṭṭhena ayasallaaṭṭhisalladantasallavisāṇasallakaṭṭhasallānaṃ aññatarena sallena ruppamānānaṃ manussānaṃ niddā natthi, tattha tumhākaṃ sakalacittasarīrasantānaṃ bhañjitvā uppannehi nānappakārakilesarogehi āturānañhi kā niddā rāgasallādīhi ca pañcahi sallehi antohadayaṃ pavisiya viddhattā sallaviddhānaṃ ruppataṃ.
៣៣៥. ឯវំ វត្វា បុន ភគវា ភិយ្យោសោមត្តាយ តេ ភិក្ខូ ឧស្សាហេន្តោ សំវេជេន្តោ ច អាហ – ‘‘ឧដ្ឋហថ…បេ.… វសានុគេ’’តិ។ តត្រាយំ សាធិប្បាយយោជនា អត្ថវណ្ណនា – ឯវំ កិលេសសល្លវិទ្ធានញ្ហិ វោ, ភិក្ខវេ, កាលោ បពុជ្ឈិតុំ។ កិំ ការណំ? មណ្ឌបេយ្យមិទំ, ភិក្ខវេ, ព្រហ្មចរិយំ, សត្ថា សម្មុខីភូតោ, ឥតោ បុព្ពេ បន វោ ទីឃរត្តំ សុត្តំ, គិរីសុ សុត្តំ, នទីសុ សុត្តំ, សមេសុ សុត្តំ, វិសមេសុ សុត្តំ, រុក្ខគ្គេសុបិ សុត្តំ អទស្សនា អរិយសច្ចានំ, តស្មា តស្សា និទ្ទាយ អន្តកិរិយត្ថំ ឧដ្ឋហថ និសីទថ ទឡ្ហំ សិក្ខថ សន្តិយា។
335. Evaṃ vatvā puna bhagavā bhiyyosomattāya te bhikkhū ussāhento saṃvejento ca āha – ‘‘uṭṭhahatha…pe… vasānuge’’ti. Tatrāyaṃ sādhippāyayojanā atthavaṇṇanā – evaṃ kilesasallaviddhānañhi vo, bhikkhave, kālo pabujjhituṃ. Kiṃ kāraṇaṃ? Maṇḍapeyyamidaṃ, bhikkhave, brahmacariyaṃ, satthā sammukhībhūto, ito pubbe pana vo dīgharattaṃ suttaṃ, girīsu suttaṃ, nadīsu suttaṃ, samesu suttaṃ, visamesu suttaṃ, rukkhaggesupi suttaṃ adassanā ariyasaccānaṃ, tasmā tassā niddāya antakiriyatthaṃ uṭṭhahatha nisīdatha daḷhaṃ sikkhatha santiyā.
តត្ថ បុរិមបាទស្សត្ថោ វុត្តនយោ ឯវ។ ទុតិយបាទេ បន សន្តីតិ តិស្សោ សន្តិយោ – អច្ចន្តសន្តិ, តទង្គសន្តិ, សម្មុតិសន្តីតិ, និព្ពានវិបស្សនាទិដ្ឋិគតានមេតំ អធិវចនំ។ ឥធ បន អច្ចន្តសន្តិ និព្ពានមធិប្បេតំ, តស្មា និព្ពានត្ថំ ទឡ្ហំ សិក្ខថ, អសិថិលបរក្កមា ហុត្វា សិក្ខថាតិ វុត្តំ ហោតិ។ កិំ ការណំ? មា វោ បមត្តេ វិញ្ញាយ, មច្ចុរាជា អមោហយិត្ថ វសានុគេ , មា តុម្ហេ ‘‘បមត្តា ឯតេ’’តិ ឯវំ ញត្វា មច្ចុរាជបរិយាយនាមោ មារោ វសានុគេ អមោហយិត្ថ, យថា តស្ស វសំ គច្ឆថ, ឯវំ វសានុគេ ករោន្តោ មា អមោហយិត្ថាតិ វុត្តំ ហោតិ។
Tattha purimapādassattho vuttanayo eva. Dutiyapāde pana santīti tisso santiyo – accantasanti, tadaṅgasanti, sammutisantīti, nibbānavipassanādiṭṭhigatānametaṃ adhivacanaṃ. Idha pana accantasanti nibbānamadhippetaṃ, tasmā nibbānatthaṃ daḷhaṃ sikkhatha, asithilaparakkamā hutvā sikkhathāti vuttaṃ hoti. Kiṃ kāraṇaṃ? Mā vo pamatte viññāya, maccurājā amohayittha vasānuge, mā tumhe ‘‘pamattā ete’’ti evaṃ ñatvā maccurājapariyāyanāmo māro vasānuge amohayittha, yathā tassa vasaṃ gacchatha, evaṃ vasānuge karonto mā amohayitthāti vuttaṃ hoti.
៣៣៦. យតោ តស្ស វសំ អនុបគច្ឆន្តា យាយ ទេវា មនុស្សា ច…បេ.… សមប្បិតា, យាយ ទេវា ច មនុស្សា ច អត្ថិកា រូបសទ្ទគន្ធរសផោដ្ឋព្ពត្ថិកា, តំ រូបាទិំ សិតា និស្សិតា អល្លីនា ហុត្វា តិដ្ឋន្តិ, តរថ សមតិក្កមថ ឯតំ នានប្បការេសុ វិសយេសុ វិសដវិត្ថិណ្ណវិសាលត្តា វិសត្តិកំ ភវភោគតណ្ហំ។ ខណោ វោ មា ឧបច្ចគា, អយំ តុម្ហាកំ សមណធម្មករណក្ខណោ មា អតិក្កមិ។ យេសញ្ហិ អយមេវរូបោ ខណោ អតិក្កមតិ, យេ ច ឥមំ ខណំ អតិក្កមន្តិ, តេ ខណាតីតា ហិ សោចន្តិ និរយម្ហិ សមប្បិតា, និរស្សាទដ្ឋេន និរយសញ្ញិតេ ចតុព្ពិធេបិ អបាយេ បតិដ្ឋិតា ‘‘អកតំ វត នោ កល្យាណ’’ន្តិអាទិនា នយេន សោចន្តិ។
336. Yato tassa vasaṃ anupagacchantā yāya devā manussā ca…pe… samappitā, yāya devā ca manussā ca atthikā rūpasaddagandharasaphoṭṭhabbatthikā, taṃ rūpādiṃ sitā nissitā allīnā hutvā tiṭṭhanti, taratha samatikkamatha etaṃ nānappakāresu visayesu visaṭavitthiṇṇavisālattā visattikaṃ bhavabhogataṇhaṃ. Khaṇo vo mā upaccagā, ayaṃ tumhākaṃ samaṇadhammakaraṇakkhaṇo mā atikkami. Yesañhi ayamevarūpo khaṇo atikkamati, ye ca imaṃ khaṇaṃ atikkamanti, te khaṇātītā hi socanti nirayamhi samappitā, nirassādaṭṭhena nirayasaññite catubbidhepi apāye patiṭṭhitā ‘‘akataṃ vata no kalyāṇa’’ntiādinā nayena socanti.
៣៣៧. ឯវំ ភគវា តេ ភិក្ខូ ឧស្សាហេត្វា សំវេជេត្វា ច ឥទានិ តេសំ តំ បមាទវិហារំ វិគរហិត្វា សព្ពេវ តេ អប្បមាទេ និយោជេន្តោ ‘‘បមាទោ រជោ’’តិ ឥមំ គាថមាហ។ តត្ថ បមាទោតិ សង្ខេបតោ សតិវិប្បវាសោ, សោ ចិត្តមលិនដ្ឋេន រជោ។ តំ បមាទមនុបតិតោ បមាទានុបតិតោ, បមាទានុបតិតត្តា អបរាបរុប្បន្នោ បមាទោ ឯវ, សោបិ រជោ។ ន ហិ កទាចិ បមាទោ នាម អរជោ អត្ថិ។ តេន កិំ ទីបេតិ? មា តុម្ហេ ‘‘ទហរា តាវ មយំ បច្ឆា ជានិស្សាមា’’តិ វិស្សាសមាបជ្ជិត្ថ។ ទហរកាលេបិ ហិ បមាទោ រជោ, មជ្ឈិមកាលេបិ ថេរកាលេបិ បមាទានុបតិតត្តា មហារជោ សង្ការកូដោ ឯវ ហោតិ, យថា ឃរេ ឯកទ្វេទិវសិកោ រជោ រជោ ឯវ, វឌ្ឍមានោ បន គណវស្សិកោ សង្ការកូដោ ឯវ ហោតិ។ ឯវំ សន្តេបិ បន បឋមវយេ ពុទ្ធវចនំ បរិយាបុណិត្វា ឥតរវយេសុ សមណធម្មំ ករោន្តោ, បឋមវយេ វា បរិយាបុណិត្វា មជ្ឈិមវយេ សុណិត្វា បច្ឆិមវយេ សមណធម្មំ ករោន្តោបិ ភិក្ខុ បមាទវិហារី ន ហោតិ អប្បមាទានុលោមបដិបទំ បដិបន្នត្តា។ យោ បន សព្ពវយេសុ បមាទវិហារី ទិវាសេយ្យំ អាមិសកថញ្ច អនុយុត្តោ, សេយ្យថាបិ តុម្ហេ, តស្សេវ សោ បឋមវយេ បមាទោ រជោ, ឥតរវយេសុ បមាទានុបតិតោ មហាបមាទោ ច មហារជោ ឯវាតិ។
337. Evaṃ bhagavā te bhikkhū ussāhetvā saṃvejetvā ca idāni tesaṃ taṃ pamādavihāraṃ vigarahitvā sabbeva te appamāde niyojento ‘‘pamādo rajo’’ti imaṃ gāthamāha. Tattha pamādoti saṅkhepato sativippavāso, so cittamalinaṭṭhena rajo. Taṃ pamādamanupatito pamādānupatito, pamādānupatitattā aparāparuppanno pamādo eva, sopi rajo. Na hi kadāci pamādo nāma arajo atthi. Tena kiṃ dīpeti? Mā tumhe ‘‘daharā tāva mayaṃ pacchā jānissāmā’’ti vissāsamāpajjittha. Daharakālepi hi pamādo rajo, majjhimakālepi therakālepi pamādānupatitattā mahārajo saṅkārakūṭo eva hoti, yathā ghare ekadvedivasiko rajo rajo eva, vaḍḍhamāno pana gaṇavassiko saṅkārakūṭo eva hoti. Evaṃ santepi pana paṭhamavaye buddhavacanaṃ pariyāpuṇitvā itaravayesu samaṇadhammaṃ karonto, paṭhamavaye vā pariyāpuṇitvā majjhimavaye suṇitvā pacchimavaye samaṇadhammaṃ karontopi bhikkhu pamādavihārī na hoti appamādānulomapaṭipadaṃ paṭipannattā. Yo pana sabbavayesu pamādavihārī divāseyyaṃ āmisakathañca anuyutto, seyyathāpi tumhe, tasseva so paṭhamavaye pamādo rajo, itaravayesu pamādānupatito mahāpamādo ca mahārajo evāti.
ឯវំ តេសំ បមាទវិហារំ វិគរហិត្វា អប្បមាទេ និយោជេន្តោ អាហ – ‘‘អប្បមាទេន វិជ្ជាយ, អព្ពហេ សល្លមត្តនោ’’តិ, តស្សត្ថោ – យស្មា ឯវមេសោ សព្ពទាបិ បមាទោ រជោ, តស្មា សតិអវិប្បវាសសង្ខាតេន អប្បមាទេន អាសវានំ ខយញាណសង្ខាតាយ ច វិជ្ជាយ បណ្ឌិតោ កុលបុត្តោ ឧទ្ធរេ អត្តនោ ហទយនិស្សិតំ រាគាទិបញ្ចវិធំ សល្លន្តិ អរហត្តនិកូដេន ទេសនំ សមាបេសិ។ ទេសនាបរិយោសានេ សំវេគមាបជ្ជិត្វា តមេវ ធម្មទេសនំ មនសិ ករិត្វា បច្ចវេក្ខមានា វិបស្សនំ អារភិត្វា បញ្ចសតាបិ តេ ភិក្ខូ អរហត្តេ បតិដ្ឋហិំសូតិ។
Evaṃ tesaṃ pamādavihāraṃ vigarahitvā appamāde niyojento āha – ‘‘appamādena vijjāya, abbahe sallamattano’’ti, tassattho – yasmā evameso sabbadāpi pamādo rajo, tasmā satiavippavāsasaṅkhātena appamādena āsavānaṃ khayañāṇasaṅkhātāya ca vijjāya paṇḍito kulaputto uddhare attano hadayanissitaṃ rāgādipañcavidhaṃ sallanti arahattanikūṭena desanaṃ samāpesi. Desanāpariyosāne saṃvegamāpajjitvā tameva dhammadesanaṃ manasi karitvā paccavekkhamānā vipassanaṃ ārabhitvā pañcasatāpi te bhikkhū arahatte patiṭṭhahiṃsūti.
បរមត្ថជោតិកាយ ខុទ្ទក-អដ្ឋកថាយ
Paramatthajotikāya khuddaka-aṭṭhakathāya
សុត្តនិបាត-អដ្ឋកថាយ ឧដ្ឋានសុត្តវណ្ណនា និដ្ឋិតា។
Suttanipāta-aṭṭhakathāya uṭṭhānasuttavaṇṇanā niṭṭhitā.
Related texts:
តិបិដក (មូល) • Tipiṭaka (Mūla) / សុត្តបិដក • Suttapiṭaka / ខុទ្ទកនិកាយ • Khuddakanikāya / សុត្តនិបាតបាឡិ • Suttanipātapāḷi / ១០. ឧដ្ឋានសុត្តំ • 10. Uṭṭhānasuttaṃ
