| Library / Tipiṭaka / តិបិដក • Tipiṭaka / អបទាន-អដ្ឋកថា • Apadāna-aṭṭhakathā |
៨. ឧរុវេលកស្សបត្ថេរអបទានវណ្ណនា
8. Uruvelakassapattheraapadānavaṇṇanā
អដ្ឋមាបទានេ បទុមុត្តរោ នាម ជិនោតិអាទិកំ អាយស្មតោ ឧរុវេលកស្សបត្ថេរស្ស អបទានំ។ អយម្បិ បុរិមពុទ្ធេសុ កតាធិការោ តត្ថ តត្ថ ភវេ វិវដ្ដូបនិស្សយានិ បុញ្ញានិ ឧបចិនន្តោ បទុមុត្តរស្ស ភគវតោ កាលេ កុលគេហេ និព្ពត្តោ វយប្បត្តោ សត្ថុ សន្តិកេ ធម្មំ សុត្វា សត្ថារំ ឯកំ ភិក្ខុំ មហាបរិវារានំ អគ្គដ្ឋានេ ឋបេន្តំ ទិស្វា សយម្បិ តំ ឋានន្តរំ បត្ថេន្តោ មហាទានំ ទត្វា បណិធានំ អកាសិ។ ភគវា ចស្ស អនន្តរាយតំ ទិស្វា ‘‘អនាគតេ គោតមពុទ្ធស្ស សាសនេ មហាបរិវារានំ អគ្គោ ភវិស្សតី’’តិ ព្យាកាសិ។ សោ តត្ថ យាវតាយុកំ បុញ្ញានិ កត្វា តតោ ចវិត្វា ទេវមនុស្សេសុ សំសរន្តោ ឥតោ ទ្វេនវុតិកប្បមត្ថកេ ផុស្សស្ស ភគវតោ វេមាតិកកនិដ្ឋភាតា ហុត្វា និព្ពត្តោ, អញ្ញេបិស្ស ទ្វេ កនិដ្ឋភាតរោ អហេសុំ។ តេ តយោ ពុទ្ធប្បមុខភិក្ខុសង្ឃំ និមន្តេត្វា បរមាយ បូជាយ បូជេត្វា យាវជីវំ កុសលំ កត្វា ទេវមនុស្សេសុ សំសរន្តោ អម្ហាកំ ភគវតោ ឧប្បត្តិតោ បុរេតរមេវ ពារាណសិយំ ព្រាហ្មណកុលេ តយោ ភាតរោ ហុត្វា និព្ពត្តា គោត្តវសេន តយោបិ កស្សបាតិ ឯវំ នាមកា អហេសុំ។ តេ តយោ វយប្បត្តា តយោ វេទេ ឧគ្គណ្ហិំសុ។ តេសំ ជេដ្ឋភាតិកស្ស បញ្ចមាណវកសតានិ បរិវារា, មជ្ឈិមស្ស តីណិ, កនិដ្ឋស្ស ទ្វេ, តេ អត្តនោ គន្ថេសុ សារំ ឱលោកេន្តា ទិដ្ឋធម្មិកមេវ អត្ថំ ទិស្វា បព្ពជ្ជំ រោចេសុំ។ តេសុ ជេដ្ឋភាតា អត្តនោ បរិវារេន សទ្ធិំ ឧរុវេលំ គន្ត្វា ឥសិបព្ពជ្ជំ បព្ពជិត្វា ឧរុវេលកស្សបោ នាម ជាតោ, មជ្ឈិមោ គង្គានទីវង្កេ បព្ពជិតោ នទីកស្សបោ នាម ជាតោ, កនិដ្ឋោ គយាសីសេ បព្ពជិតោ គយាកស្សបោ នាម ជាតោ។ ឯវំ តេសុ ឥសិបព្ពជ្ជំ បព្ពជិត្វា តត្ថ តត្ថ វសន្តេសុ ពហូនំ ទិវសានំ អច្ចយេន អម្ហាកំ ពោធិសត្តោ មហាភិនិក្ខមនំ និក្ខមិត្វា បដិវិទ្ធសព្ពញ្ញុតញ្ញាណោ អនុក្កមេន ធម្មចក្កំ បវត្តេត្វា បញ្ចវគ្គិយត្ថេរេ អរហត្តេ បតិដ្ឋាបេត្វា យសកុលបុត្តប្បមុខេ បញ្ចបញ្ញាសជនេ សហាយកេ វិនេត្វា សដ្ឋិ អរហន្តេ ‘‘ចរថ, ភិក្ខវេ, ចារិក’’ន្តិ (មហាវ. ៣២) វិស្សជ្ជេត្វា តិំសភទ្ទវគ្គិយេ វិនេត្វា ឧរុវេលកស្សបស្ស វសនដ្ឋានំ គន្ត្វា វសនត្ថាយ អគ្យាគារំ បវិសិត្វា តត្ថ គតនាគទមនាទីហិ អឌ្ឍុឌ្ឍសហស្សេហិ បាដិហារិយេហិ ឧរុវេលកស្សបំ សបរិវារំ វិនេត្វា បព្ពាជេសិ។ តស្ស បព្ពជ្ជាវិធានញ្ច ឥទ្ធិបាដិហារិយករណញ្ច សព្ពំ នទីកស្សបស្ស អបទានដ្ឋកថាយំ អាវិ ភវិស្សតិ។ តស្ស បព្ពជិតភាវំ សុត្វា ឥតរេបិ ទ្វេ ភាតរោ សបរិសា អាគន្ត្វា សត្ថុ សន្តិកេ បព្ពជិំសុ។ សព្ពេវ តេ ឥទ្ធិមយបត្តចីវរធរា ឯហិភិក្ខុកា អហេសុំ។ សត្ថា តំ សមណសហស្សំ អាទាយ គយាសីសំ គន្ត្វា បិដ្ឋិបាសាណេ និសិន្នោ អាទិត្តបរិយាយទេសនាយ (មហាវ. ៥៤) តេ សព្ពេ អរហត្តេ បតិដ្ឋាបេសិ។
Aṭṭhamāpadāne padumuttaro nāma jinotiādikaṃ āyasmato uruvelakassapattherassa apadānaṃ. Ayampi purimabuddhesu katādhikāro tattha tattha bhave vivaṭṭūpanissayāni puññāni upacinanto padumuttarassa bhagavato kāle kulagehe nibbatto vayappatto satthu santike dhammaṃ sutvā satthāraṃ ekaṃ bhikkhuṃ mahāparivārānaṃ aggaṭṭhāne ṭhapentaṃ disvā sayampi taṃ ṭhānantaraṃ patthento mahādānaṃ datvā paṇidhānaṃ akāsi. Bhagavā cassa anantarāyataṃ disvā ‘‘anāgate gotamabuddhassa sāsane mahāparivārānaṃ aggo bhavissatī’’ti byākāsi. So tattha yāvatāyukaṃ puññāni katvā tato cavitvā devamanussesu saṃsaranto ito dvenavutikappamatthake phussassa bhagavato vemātikakaniṭṭhabhātā hutvā nibbatto, aññepissa dve kaniṭṭhabhātaro ahesuṃ. Te tayo buddhappamukhabhikkhusaṅghaṃ nimantetvā paramāya pūjāya pūjetvā yāvajīvaṃ kusalaṃ katvā devamanussesu saṃsaranto amhākaṃ bhagavato uppattito puretarameva bārāṇasiyaṃ brāhmaṇakule tayo bhātaro hutvā nibbattā gottavasena tayopi kassapāti evaṃ nāmakā ahesuṃ. Te tayo vayappattā tayo vede uggaṇhiṃsu. Tesaṃ jeṭṭhabhātikassa pañcamāṇavakasatāni parivārā, majjhimassa tīṇi, kaniṭṭhassa dve, te attano ganthesu sāraṃ olokentā diṭṭhadhammikameva atthaṃ disvā pabbajjaṃ rocesuṃ. Tesu jeṭṭhabhātā attano parivārena saddhiṃ uruvelaṃ gantvā isipabbajjaṃ pabbajitvā uruvelakassapo nāma jāto, majjhimo gaṅgānadīvaṅke pabbajito nadīkassapo nāma jāto, kaniṭṭho gayāsīse pabbajito gayākassapo nāma jāto. Evaṃ tesu isipabbajjaṃ pabbajitvā tattha tattha vasantesu bahūnaṃ divasānaṃ accayena amhākaṃ bodhisatto mahābhinikkhamanaṃ nikkhamitvā paṭividdhasabbaññutaññāṇo anukkamena dhammacakkaṃ pavattetvā pañcavaggiyatthere arahatte patiṭṭhāpetvā yasakulaputtappamukhe pañcapaññāsajane sahāyake vinetvā saṭṭhi arahante ‘‘caratha, bhikkhave, cārika’’nti (mahāva. 32) vissajjetvā tiṃsabhaddavaggiye vinetvā uruvelakassapassa vasanaṭṭhānaṃ gantvā vasanatthāya agyāgāraṃ pavisitvā tattha gatanāgadamanādīhi aḍḍhuḍḍhasahassehi pāṭihāriyehi uruvelakassapaṃ saparivāraṃ vinetvā pabbājesi. Tassa pabbajjāvidhānañca iddhipāṭihāriyakaraṇañca sabbaṃ nadīkassapassa apadānaṭṭhakathāyaṃ āvi bhavissati. Tassa pabbajitabhāvaṃ sutvā itarepi dve bhātaro saparisā āgantvā satthu santike pabbajiṃsu. Sabbeva te iddhimayapattacīvaradharā ehibhikkhukā ahesuṃ. Satthā taṃ samaṇasahassaṃ ādāya gayāsīsaṃ gantvā piṭṭhipāsāṇe nisinno ādittapariyāyadesanāya (mahāva. 54) te sabbe arahatte patiṭṭhāpesi.
២៥១. សោ ឯវំ អរហត្តំ បត្វា សោមនស្សជាតោ អត្តនោ បុព្ពចរិតាបទានំ បកាសេន្តោ បទុមុត្តរោ នាម ជិនោតិអាទិមាហ។ អនុត្តានបទមេវ វណ្ណយិស្សាម។
251. So evaṃ arahattaṃ patvā somanassajāto attano pubbacaritāpadānaṃ pakāsento padumuttaro nāma jinotiādimāha. Anuttānapadameva vaṇṇayissāma.
២៦៨. សោ ច សព្ពំ តមំ ហន្ត្វាតិ សោ ផុស្សោ ភគវា រាគទោសមោហាទិកិលេសន្ធការំ វិទ្ធំសេត្វា។ វិជដេត្វា មហាជដន្តិ តណ្ហាមានាទីហិ ទិយឌ្ឍសហស្សេហិ កិលេសគណេហិ មហាព្យាកុលំ ជដំ វិជដេត្វា បទាលេត្វា ផាលេត្វាតិ អត្ថោ។ សទេវកំ ទេវលោកសហិតំ សកលំ លោកសន្និវាសំតប្បយន្តោ សន្តប្បយន្តោ បីណេន្តោ អមតំ វុដ្ឋិំ មហានិព្ពានវុដ្ឋិធារំ វស្សតេ បគ្ឃរាបេតីតិ យោជនា។
268.Soca sabbaṃ tamaṃ hantvāti so phusso bhagavā rāgadosamohādikilesandhakāraṃ viddhaṃsetvā. Vijaṭetvā mahājaṭanti taṇhāmānādīhi diyaḍḍhasahassehi kilesagaṇehi mahābyākulaṃ jaṭaṃ vijaṭetvā padāletvā phāletvāti attho. Sadevakaṃ devalokasahitaṃ sakalaṃ lokasannivāsaṃtappayanto santappayanto pīṇento amataṃ vuṭṭhiṃ mahānibbānavuṭṭhidhāraṃ vassate paggharāpetīti yojanā.
២៦៩. តទា ហិ ពារាណសិយន្តិ ‘‘ពារស មនុស្សា’’តិអាទីសុ វិយ ពារស ទ្វាទសរាសី ហុត្វា បុរា, ហិមវន្តតោ ឥសយោ ច បច្ចេកមុនិសង្ខាតា ឥសយោ ច គន្ធមាទនតោ អាកាសេនាគន្ត្វា ឯត្ថ គច្ឆន្តិ ឱតរន្តិ បវិសន្តីតិ ពារាណសី, អថ វា សម្មាសម្ពុទ្ធសង្ខាតានំ អនេកសតសហស្សានំ ធម្មចក្កបវត្តនត្ថាយ ឱតរដ្ឋានំ នគរំ លិង្គវិបល្លាសំ កត្វា ឥត្ថិលិង្គវសេន ពារាណសីតិ វុច្ចតិ, តិស្សំ ពារាណសិយំ។
269.Tadā hi bārāṇasiyanti ‘‘bārasa manussā’’tiādīsu viya bārasa dvādasarāsī hutvā purā, himavantato isayo ca paccekamunisaṅkhātā isayo ca gandhamādanato ākāsenāgantvā ettha gacchanti otaranti pavisantīti bārāṇasī, atha vā sammāsambuddhasaṅkhātānaṃ anekasatasahassānaṃ dhammacakkapavattanatthāya otaraṭṭhānaṃ nagaraṃ liṅgavipallāsaṃ katvā itthiliṅgavasena bārāṇasīti vuccati, tissaṃ bārāṇasiyaṃ.
២៧៣. និក្ខិត្តសត្ថំ បច្ចន្តន្តិ ឆឌ្ឌិតសត្ថំ បាតិតអាវុធំ បច្ចន្តជនបទំ និព្ពិសេវនំ កត្វា បុនរុបច្ចតន្តិ បុនរបិ តំ នគរំ ឧបេច្ច ឧបគម្ម សម្បត្តាតិ អត្ថោ។ សេសំ សុវិញ្ញេយ្យមេវាតិ។
273.Nikkhittasatthaṃpaccantanti chaḍḍitasatthaṃ pātitaāvudhaṃ paccantajanapadaṃ nibbisevanaṃ katvā punarupaccatanti punarapi taṃ nagaraṃ upecca upagamma sampattāti attho. Sesaṃ suviññeyyamevāti.
ឧរុវេលកស្សបត្ថេរអបទានវណ្ណនា សមត្តា។
Uruvelakassapattheraapadānavaṇṇanā samattā.
Related texts:
តិបិដក (មូល) • Tipiṭaka (Mūla) / សុត្តបិដក • Suttapiṭaka / ខុទ្ទកនិកាយ • Khuddakanikāya / អបទានបាឡិ • Apadānapāḷi / ៨. ឧរុវេឡកស្សបត្ថេរអបទានំ • 8. Uruveḷakassapattheraapadānaṃ
