| Library / Tipiṭaka / તિપિટક • Tipiṭaka / પટ્ઠાનપાળિ • Paṭṭhānapāḷi |
૧૭. ઉપ્પન્નત્તિકં
17. Uppannattikaṃ
૭. પઞ્હાવારો
7. Pañhāvāro
૧. પચ્ચયાનુલોમં
1. Paccayānulomaṃ
૧. વિભઙ્ગવારો
1. Vibhaṅgavāro
હેતુપચ્ચયો
Hetupaccayo
૧. ઉપ્પન્નો ધમ્મો ઉપ્પન્નસ્સ ધમ્મસ્સ હેતુપચ્ચયેન પચ્ચયો – ઉપ્પન્ના હેતૂ સમ્પયુત્તકાનં ખન્ધાનં ચિત્તસમુટ્ઠાનાનઞ્ચ રૂપાનં હેતુપચ્ચયેન પચ્ચયો. પટિસન્ધિક્ખણે ઉપ્પન્ના હેતૂ સમ્પયુત્તકાનં ખન્ધાનં કટત્તા ચ રૂપાનં હેતુપચ્ચયેન પચ્ચયો. (૧)
1. Uppanno dhammo uppannassa dhammassa hetupaccayena paccayo – uppannā hetū sampayuttakānaṃ khandhānaṃ cittasamuṭṭhānānañca rūpānaṃ hetupaccayena paccayo. Paṭisandhikkhaṇe uppannā hetū sampayuttakānaṃ khandhānaṃ kaṭattā ca rūpānaṃ hetupaccayena paccayo. (1)
આરમ્મણપચ્ચયો
Ārammaṇapaccayo
૨. ઉપ્પન્નો ધમ્મો ઉપ્પન્નસ્સ ધમ્મસ્સ આરમ્મણપચ્ચયેન પચ્ચયો – ઉપ્પન્નં ચક્ખું અનિચ્ચતો દુક્ખતો અનત્તતો વિપસ્સતિ, અસ્સાદેતિ અભિનન્દતિ, તં આરબ્ભ રાગો ઉપ્પજ્જતિ, દિટ્ઠિ ઉપ્પજ્જતિ, વિચિકિચ્છા…પે॰… ઉદ્ધચ્ચં…પે॰… દોમનસ્સં ઉપ્પજ્જતિ. ઉપ્પન્નં સોતં… ઘાનં… જિવ્હં… કાયં… રૂપે… સદ્દે… ગન્ધે… રસે… ફોટ્ઠબ્બે… વત્થું… ઉપ્પન્ને ખન્ધે અનિચ્ચતો દુક્ખતો અનત્તતો વિપસ્સતિ…પે॰… દોમનસ્સં ઉપ્પજ્જતિ. દિબ્બેન ચક્ખુના રૂપં પસ્સતિ, દિબ્બાય સોતધાતુયા સદ્દં સુણાતિ, રૂપાયતનં ચક્ખુવિઞ્ઞાણસ્સ …પે॰… ફોટ્ઠબ્બાયતનં કાયવિઞ્ઞાણસ્સ…પે॰… ઉપ્પન્ના ખન્ધા ઇદ્ધિવિધઞાણસ્સ આવજ્જનાય આરમ્મણપચ્ચયેન પચ્ચયો. (૧)
2. Uppanno dhammo uppannassa dhammassa ārammaṇapaccayena paccayo – uppannaṃ cakkhuṃ aniccato dukkhato anattato vipassati, assādeti abhinandati, taṃ ārabbha rāgo uppajjati, diṭṭhi uppajjati, vicikicchā…pe… uddhaccaṃ…pe… domanassaṃ uppajjati. Uppannaṃ sotaṃ… ghānaṃ… jivhaṃ… kāyaṃ… rūpe… sadde… gandhe… rase… phoṭṭhabbe… vatthuṃ… uppanne khandhe aniccato dukkhato anattato vipassati…pe… domanassaṃ uppajjati. Dibbena cakkhunā rūpaṃ passati, dibbāya sotadhātuyā saddaṃ suṇāti, rūpāyatanaṃ cakkhuviññāṇassa …pe… phoṭṭhabbāyatanaṃ kāyaviññāṇassa…pe… uppannā khandhā iddhividhañāṇassa āvajjanāya ārammaṇapaccayena paccayo. (1)
૩. અનુપ્પન્નો ધમ્મો ઉપ્પન્નસ્સ ધમ્મસ્સ આરમ્મણપચ્ચયેન પચ્ચયો – અનુપ્પન્ને રૂપે… સદ્દે… ગન્ધે… રસે… ફોટ્ઠબ્બે… અનુપ્પન્ને ખન્ધે અનિચ્ચતો દુક્ખતો અનત્તતો વિપસ્સતિ…પે॰… દોમનસ્સં ઉપ્પજ્જતિ. અનુપ્પન્ના ખન્ધા ઇદ્ધિવિધઞાણસ્સ, ચેતોપરિયઞાણસ્સ, અનાગતંસઞાણસ્સ, આવજ્જનાય આરમ્મણપચ્ચયેન પચ્ચયો. (૧)
3. Anuppanno dhammo uppannassa dhammassa ārammaṇapaccayena paccayo – anuppanne rūpe… sadde… gandhe… rase… phoṭṭhabbe… anuppanne khandhe aniccato dukkhato anattato vipassati…pe… domanassaṃ uppajjati. Anuppannā khandhā iddhividhañāṇassa, cetopariyañāṇassa, anāgataṃsañāṇassa, āvajjanāya ārammaṇapaccayena paccayo. (1)
૪. ઉપ્પાદી ધમ્મો ઉપ્પન્નસ્સ ધમ્મસ્સ આરમ્મણપચ્ચયેન પચ્ચયો – ઉપ્પાદિં ચક્ખું…પે॰… કાયં… રૂપે… ગન્ધે… રસે… ફોટ્ઠબ્બે… વત્થું… ઉપ્પાદી ખન્ધે અનિચ્ચતો દુક્ખતો અનત્તતો…પે॰… દોમનસ્સં ઉપ્પજ્જતિ. ઉપ્પાદી ખન્ધા ઇદ્ધિવિધઞાણસ્સ, ચેતોપરિયઞાણસ્સ, અનાગતંસઞાણસ્સ, આવજ્જનાય આરમ્મણપચ્ચયેન પચ્ચયો. (૧)
4. Uppādī dhammo uppannassa dhammassa ārammaṇapaccayena paccayo – uppādiṃ cakkhuṃ…pe… kāyaṃ… rūpe… gandhe… rase… phoṭṭhabbe… vatthuṃ… uppādī khandhe aniccato dukkhato anattato…pe… domanassaṃ uppajjati. Uppādī khandhā iddhividhañāṇassa, cetopariyañāṇassa, anāgataṃsañāṇassa, āvajjanāya ārammaṇapaccayena paccayo. (1)
અધિપતિપચ્ચયો
Adhipatipaccayo
૫. ઉપ્પન્નો ધમ્મો ઉપ્પન્નસ્સ ધમ્મસ્સ અધિપતિપચ્ચયેન પચ્ચયો – આરમ્મણાધિપતિ, સહજાતાધિપતિ. આરમ્મણાધિપતિ – ઉપ્પન્નં ચક્ખું ગરું કત્વા અસ્સાદેતિ અભિનન્દતિ, તં ગરું કત્વા રાગો ઉપ્પજ્જતિ, દિટ્ઠિ ઉપ્પજ્જતિ. ઉપ્પન્નં સોતં… ઘાનં… જિવ્હં… કાયં… રૂપે… સદ્દે… ગન્ધે… રસે… ફોટ્ઠબ્બે… વત્થું… ઉપ્પન્ને ખન્ધે ગરું કત્વા અસ્સાદેતિ અભિનન્દતિ, તં ગરું કત્વા રાગો ઉપ્પજ્જતિ…પે॰…. સહજાતાધિપતિ – ઉપ્પન્ના અધિપતિ સમ્પયુત્તકાનં ખન્ધાનં ચિત્તસમુટ્ઠાનાનઞ્ચ રૂપાનં અધિપતિપચ્ચયેન પચ્ચયો. (૧)
5. Uppanno dhammo uppannassa dhammassa adhipatipaccayena paccayo – ārammaṇādhipati, sahajātādhipati. Ārammaṇādhipati – uppannaṃ cakkhuṃ garuṃ katvā assādeti abhinandati, taṃ garuṃ katvā rāgo uppajjati, diṭṭhi uppajjati. Uppannaṃ sotaṃ… ghānaṃ… jivhaṃ… kāyaṃ… rūpe… sadde… gandhe… rase… phoṭṭhabbe… vatthuṃ… uppanne khandhe garuṃ katvā assādeti abhinandati, taṃ garuṃ katvā rāgo uppajjati…pe…. Sahajātādhipati – uppannā adhipati sampayuttakānaṃ khandhānaṃ cittasamuṭṭhānānañca rūpānaṃ adhipatipaccayena paccayo. (1)
અનુપ્પન્નો ધમ્મો ઉપ્પન્નસ્સ ધમ્મસ્સ અધિપતિપચ્ચયેન પચ્ચયો. આરમ્મણાધિપતિ – અનુપ્પન્ને રૂપે… સદ્દે… ગન્ધે… રસે… ફોટ્ઠબ્બે… અનુપ્પન્ને ખન્ધે ગરું કત્વા અસ્સાદેતિ અભિનન્દતિ, તં ગરું કત્વા રાગો ઉપ્પજ્જતિ, દિટ્ઠિ ઉપ્પજ્જતિ. (૧)
Anuppanno dhammo uppannassa dhammassa adhipatipaccayena paccayo. Ārammaṇādhipati – anuppanne rūpe… sadde… gandhe… rase… phoṭṭhabbe… anuppanne khandhe garuṃ katvā assādeti abhinandati, taṃ garuṃ katvā rāgo uppajjati, diṭṭhi uppajjati. (1)
ઉપ્પાદી ધમ્મો ઉપ્પન્નસ્સ ધમ્મસ્સ અધિપતિપચ્ચયેન પચ્ચયો. આરમ્મણાધિપતિ – ઉપ્પાદિં ચક્ખું…પે॰… કાયં… રૂપે…પે॰… ફોટ્ઠબ્બે… વત્થું… ઉપ્પાદી ખન્ધે ગરું કત્વા અસ્સાદેતિ અભિનન્દતિ, તં ગરું કત્વા રાગો ઉપ્પજ્જતિ, દિટ્ઠિ ઉપ્પજ્જતિ. (૧)
Uppādī dhammo uppannassa dhammassa adhipatipaccayena paccayo. Ārammaṇādhipati – uppādiṃ cakkhuṃ…pe… kāyaṃ… rūpe…pe… phoṭṭhabbe… vatthuṃ… uppādī khandhe garuṃ katvā assādeti abhinandati, taṃ garuṃ katvā rāgo uppajjati, diṭṭhi uppajjati. (1)
સહજાતપચ્ચયો
Sahajātapaccayo
૬. ઉપ્પન્નો ધમ્મો ઉપ્પન્નસ્સ ધમ્મસ્સ સહજાતપચ્ચયેન પચ્ચયો – ઉપ્પન્નો એકો ખન્ધો તિણ્ણન્નં ખન્ધાનં ચિત્તસમુટ્ઠાનાનઞ્ચ રૂપાનં સહજાતપચ્ચયેન પચ્ચયો…પે॰… દ્વે ખન્ધા દ્વિન્નં ખન્ધાનં ચિત્તસમુટ્ઠાનાનઞ્ચ રૂપાનં સહજાતપચ્ચયેન પચ્ચયો. પટિસન્ધિક્ખણે ઉપ્પન્નો એકો ખન્ધો તિણ્ણન્નં ખન્ધાનં કટત્તા ચ રૂપાનં સહજાતપચ્ચયેન પચ્ચયો…પે॰… દ્વે ખન્ધા દ્વિન્નં ખન્ધાનં કટત્તા ચ રૂપાનં સહજાતપચ્ચયેન પચ્ચયો. ખન્ધા વત્થુસ્સ સહજાતપચ્ચયેન પચ્ચયો. વત્થુ ખન્ધાનં સહજાતપચ્ચયેન પચ્ચયો. એકં મહાભૂતં તિણ્ણન્નં મહાભૂતાનં સહજાતપચ્ચયેન પચ્ચયો…પે॰… દ્વે મહાભૂતા…પે॰… મહાભૂતા ચિત્તસમુટ્ઠાનાનં રૂપાનં કટત્તારૂપાનં ઉપાદારૂપાનં સહજાતપચ્ચયેન પચ્ચયો. બાહિરં… આહારસમુટ્ઠાનં… ઉતુસમુટ્ઠાનં… અસઞ્ઞસત્તાનં એકં મહાભૂતં…પે॰… દ્વે મહાભૂતા…પે॰… મહાભૂતા કટત્તારૂપાનં ઉપાદારૂપાનં સહજાતપચ્ચયેન પચ્ચયો. (૧)
6. Uppanno dhammo uppannassa dhammassa sahajātapaccayena paccayo – uppanno eko khandho tiṇṇannaṃ khandhānaṃ cittasamuṭṭhānānañca rūpānaṃ sahajātapaccayena paccayo…pe… dve khandhā dvinnaṃ khandhānaṃ cittasamuṭṭhānānañca rūpānaṃ sahajātapaccayena paccayo. Paṭisandhikkhaṇe uppanno eko khandho tiṇṇannaṃ khandhānaṃ kaṭattā ca rūpānaṃ sahajātapaccayena paccayo…pe… dve khandhā dvinnaṃ khandhānaṃ kaṭattā ca rūpānaṃ sahajātapaccayena paccayo. Khandhā vatthussa sahajātapaccayena paccayo. Vatthu khandhānaṃ sahajātapaccayena paccayo. Ekaṃ mahābhūtaṃ tiṇṇannaṃ mahābhūtānaṃ sahajātapaccayena paccayo…pe… dve mahābhūtā…pe… mahābhūtā cittasamuṭṭhānānaṃ rūpānaṃ kaṭattārūpānaṃ upādārūpānaṃ sahajātapaccayena paccayo. Bāhiraṃ… āhārasamuṭṭhānaṃ… utusamuṭṭhānaṃ… asaññasattānaṃ ekaṃ mahābhūtaṃ…pe… dve mahābhūtā…pe… mahābhūtā kaṭattārūpānaṃ upādārūpānaṃ sahajātapaccayena paccayo. (1)
અઞ્ઞમઞ્ઞપચ્ચયો
Aññamaññapaccayo
૭. ઉપ્પન્નો ધમ્મો ઉપ્પન્નસ્સ ધમ્મસ્સ અઞ્ઞમઞ્ઞપચ્ચયેન પચ્ચયો – ઉપ્પન્નો એકો ખન્ધો તિણ્ણન્નં ખન્ધાનં અઞ્ઞમઞ્ઞપચ્ચયેન પચ્ચયો…પે॰… દ્વે ખન્ધા…પે॰… પટિસન્ધિક્ખણે ઉપ્પન્નો એકો ખન્ધો તિણ્ણન્નં ખન્ધાનં વત્થુસ્સ ચ અઞ્ઞમઞ્ઞપચ્ચયેન પચ્ચયો. દ્વે ખન્ધા…પે॰… ખન્ધા વત્થુસ્સ અઞ્ઞમઞ્ઞપચ્ચયેન પચ્ચયો. વત્થુ ખન્ધાનં અઞ્ઞમઞ્ઞપચ્ચયેન પચ્ચયો. એકં મહાભૂતં…પે॰… બાહિરં… આહારસમુટ્ઠાનં… ઉતુસમુટ્ઠાનં… અસઞ્ઞસત્તાનં એકં મહાભૂતં તિણ્ણન્નં મહાભૂતાનં અઞ્ઞમઞ્ઞપચ્ચયેન પચ્ચયો…પે॰… દ્વે મહાભૂતા…પે॰…. (૧)
7. Uppanno dhammo uppannassa dhammassa aññamaññapaccayena paccayo – uppanno eko khandho tiṇṇannaṃ khandhānaṃ aññamaññapaccayena paccayo…pe… dve khandhā…pe… paṭisandhikkhaṇe uppanno eko khandho tiṇṇannaṃ khandhānaṃ vatthussa ca aññamaññapaccayena paccayo. Dve khandhā…pe… khandhā vatthussa aññamaññapaccayena paccayo. Vatthu khandhānaṃ aññamaññapaccayena paccayo. Ekaṃ mahābhūtaṃ…pe… bāhiraṃ… āhārasamuṭṭhānaṃ… utusamuṭṭhānaṃ… asaññasattānaṃ ekaṃ mahābhūtaṃ tiṇṇannaṃ mahābhūtānaṃ aññamaññapaccayena paccayo…pe… dve mahābhūtā…pe…. (1)
નિસ્સયપચ્ચયો
Nissayapaccayo
૮. ઉપ્પન્નો ધમ્મો ઉપ્પન્નસ્સ ધમ્મસ્સ નિસ્સયપચ્ચયેન પચ્ચયો – ઉપ્પન્નો એકો ખન્ધો તિણ્ણન્નં ખન્ધાનં ચિત્તસમુટ્ઠાનાનઞ્ચ રૂપાનં નિસ્સયપચ્ચયેન પચ્ચયો…પે॰… દ્વે ખન્ધા…પે॰… પટિસન્ધિક્ખણે…પે॰… ખન્ધા વત્થુસ્સ…પે॰… વત્થુ ખન્ધાનં…પે॰… એકં મહાભૂતં…પે॰… બાહિરં… આહારસમુટ્ઠાનં… ઉતુસમુટ્ઠાનં… અસઞ્ઞસત્તાનં એકં મહાભૂતં…પે॰… મહાભૂતા ચિત્તસમુટ્ઠાનાનં રૂપાનં કટત્તારૂપાનં ઉપાદારૂપાનં ચક્ખાયતનં ચક્ખુવિઞ્ઞાણસ્સ…પે॰… કાયાયતનં કાયવિઞ્ઞાણસ્સ…પે॰… વત્થુ ઉપ્પન્નાનં ખન્ધાનં નિસ્સયપચ્ચયેન પચ્ચયો. (૧)
8. Uppanno dhammo uppannassa dhammassa nissayapaccayena paccayo – uppanno eko khandho tiṇṇannaṃ khandhānaṃ cittasamuṭṭhānānañca rūpānaṃ nissayapaccayena paccayo…pe… dve khandhā…pe… paṭisandhikkhaṇe…pe… khandhā vatthussa…pe… vatthu khandhānaṃ…pe… ekaṃ mahābhūtaṃ…pe… bāhiraṃ… āhārasamuṭṭhānaṃ… utusamuṭṭhānaṃ… asaññasattānaṃ ekaṃ mahābhūtaṃ…pe… mahābhūtā cittasamuṭṭhānānaṃ rūpānaṃ kaṭattārūpānaṃ upādārūpānaṃ cakkhāyatanaṃ cakkhuviññāṇassa…pe… kāyāyatanaṃ kāyaviññāṇassa…pe… vatthu uppannānaṃ khandhānaṃ nissayapaccayena paccayo. (1)
ઉપનિસ્સયપચ્ચયો
Upanissayapaccayo
૯. ઉપ્પન્નો ધમ્મો ઉપ્પન્નસ્સ ધમ્મસ્સ ઉપનિસ્સયપચ્ચયેન પચ્ચયો – આરમ્મણૂપનિસ્સયો, પકતૂપનિસ્સયો…પે॰… પકતૂપનિસ્સયો – ઉપ્પન્નં ઉતું ઉપનિસ્સાય ઝાનં ઉપ્પાદેતિ, વિપસ્સનં…પે॰… મગ્ગં…પે॰… અભિઞ્ઞં…પે॰… સમાપત્તિં ઉપ્પાદેતિ, માનં જપ્પેતિ, દિટ્ઠિં ગણ્હાતિ. ઉપ્પન્નં ભોજનં…પે॰… સેનાસનં ઉપનિસ્સાય ઝાનં ઉપ્પાદેતિ વિપસ્સનં…પે॰… મગ્ગં…પે॰… અભિઞ્ઞં…પે॰… સમાપત્તિં ઉપ્પાદેતિ, માનં જપ્પેતિ, દિટ્ઠિં ગણ્હાતિ. ઉપ્પન્નં ઉતુ… ભોજનં… સેનાસનં ઉપ્પન્નાય સદ્ધાય…પે॰… પઞ્ઞાય, કાયિકસ્સ સુખસ્સ, કાયિકસ્સ દુક્ખસ્સ, મગ્ગસ્સ, ફલસમાપત્તિયા ઉપનિસ્સયપચ્ચયેન પચ્ચયો. (૧)
9. Uppanno dhammo uppannassa dhammassa upanissayapaccayena paccayo – ārammaṇūpanissayo, pakatūpanissayo…pe… pakatūpanissayo – uppannaṃ utuṃ upanissāya jhānaṃ uppādeti, vipassanaṃ…pe… maggaṃ…pe… abhiññaṃ…pe… samāpattiṃ uppādeti, mānaṃ jappeti, diṭṭhiṃ gaṇhāti. Uppannaṃ bhojanaṃ…pe… senāsanaṃ upanissāya jhānaṃ uppādeti vipassanaṃ…pe… maggaṃ…pe… abhiññaṃ…pe… samāpattiṃ uppādeti, mānaṃ jappeti, diṭṭhiṃ gaṇhāti. Uppannaṃ utu… bhojanaṃ… senāsanaṃ uppannāya saddhāya…pe… paññāya, kāyikassa sukhassa, kāyikassa dukkhassa, maggassa, phalasamāpattiyā upanissayapaccayena paccayo. (1)
અનુપ્પન્નો ધમ્મો ઉપ્પન્નસ્સ ધમ્મસ્સ ઉપનિસ્સયપચ્ચયેન પચ્ચયો – આરમ્મણૂપનિસ્સયો, પકતૂપનિસ્સયો…પે॰…. પકતૂપનિસ્સયો – અનુપ્પન્નં વણ્ણસમ્પદં પત્થયમાનો દાનં દેતિ, સીલં સમાદિયતિ, ઉપોસથકમ્મં કરોતિ. અનુપ્પન્નં સદ્દસમ્પદં… ગન્ધસમ્પદં… રસસમ્પદં… ફોટ્ઠબ્બસમ્પદં… અનુપ્પન્ને ખન્ધે પત્થયમાનો દાનં દેતિ, સીલં સમાદિયતિ, ઉપોસથકમ્મં કરોતિ. અનુપ્પન્ના વણ્ણસમ્પદા…પે॰… અનુપ્પન્ના ખન્ધા ઉપ્પન્નાય સદ્ધાય…પે॰… પઞ્ઞાય, કાયિકસ્સ સુખસ્સ, કાયિકસ્સ દુક્ખસ્સ, મગ્ગસ્સ, ફલસમાપત્તિયા ઉપનિસ્સયપચ્ચયેન પચ્ચયો. (૧)
Anuppanno dhammo uppannassa dhammassa upanissayapaccayena paccayo – ārammaṇūpanissayo, pakatūpanissayo…pe…. Pakatūpanissayo – anuppannaṃ vaṇṇasampadaṃ patthayamāno dānaṃ deti, sīlaṃ samādiyati, uposathakammaṃ karoti. Anuppannaṃ saddasampadaṃ… gandhasampadaṃ… rasasampadaṃ… phoṭṭhabbasampadaṃ… anuppanne khandhe patthayamāno dānaṃ deti, sīlaṃ samādiyati, uposathakammaṃ karoti. Anuppannā vaṇṇasampadā…pe… anuppannā khandhā uppannāya saddhāya…pe… paññāya, kāyikassa sukhassa, kāyikassa dukkhassa, maggassa, phalasamāpattiyā upanissayapaccayena paccayo. (1)
ઉપ્પાદી ધમ્મો ઉપ્પન્નસ્સ ધમ્મસ્સ ઉપનિસ્સયપચ્ચયેન પચ્ચયો – આરમ્મણૂપનિસ્સયો, પકતૂપનિસ્સયો…પે॰…. પકતૂપનિસ્સયો – ઉપ્પાદિં ચક્ખુસમ્પદં પત્થયમાનો દાનં દેતિ, સીલં સમાદિયતિ, ઉપોસથકમ્મં કરોતિ. ઉપ્પાદિં સોતસમ્પદં…પે॰… કાયસમ્પદં…પે॰… વણ્ણસમ્પદં … ગન્ધસમ્પદં… રસસમ્પદં… ફોટ્ઠબ્બસમ્પદં… ઉપ્પાદી ખન્ધે પત્થયમાનો દાનં દેતિ, સીલં સમાદિયતિ, ઉપોસથકમ્મં કરોતિ. ઉપ્પાદી ચક્ખુસમ્પદા…પે॰… કાયસમ્પદા… વણ્ણસમ્પદા…પે॰… ફોટ્ઠબ્બસમ્પદા… ઉપ્પાદી ખન્ધા ઉપ્પન્નાય સદ્ધાય…પે॰… પઞ્ઞાય, કાયિકસ્સ સુખસ્સ, કાયિકસ્સ દુક્ખસ્સ, મગ્ગસ્સ, ફલસમાપત્તિયા ઉપનિસ્સયપચ્ચયેન પચ્ચયો. (૧)
Uppādī dhammo uppannassa dhammassa upanissayapaccayena paccayo – ārammaṇūpanissayo, pakatūpanissayo…pe…. Pakatūpanissayo – uppādiṃ cakkhusampadaṃ patthayamāno dānaṃ deti, sīlaṃ samādiyati, uposathakammaṃ karoti. Uppādiṃ sotasampadaṃ…pe… kāyasampadaṃ…pe… vaṇṇasampadaṃ … gandhasampadaṃ… rasasampadaṃ… phoṭṭhabbasampadaṃ… uppādī khandhe patthayamāno dānaṃ deti, sīlaṃ samādiyati, uposathakammaṃ karoti. Uppādī cakkhusampadā…pe… kāyasampadā… vaṇṇasampadā…pe… phoṭṭhabbasampadā… uppādī khandhā uppannāya saddhāya…pe… paññāya, kāyikassa sukhassa, kāyikassa dukkhassa, maggassa, phalasamāpattiyā upanissayapaccayena paccayo. (1)
પુરેજાતપચ્ચયો
Purejātapaccayo
૧૦. ઉપ્પન્નો ધમ્મો ઉપ્પન્નસ્સ ધમ્મસ્સ પુરેજાતપચ્ચયેન પચ્ચયો – આરમ્મણપુરેજાતં, વત્થુપુરેજાતં. આરમ્મણપુરેજાતં – ચક્ખું…પે॰… વત્થું અનિચ્ચતો દુક્ખતો અનત્તતો વિપસ્સતિ, અસ્સાદેતિ અભિનન્દતિ, તં આરબ્ભ રાગો ઉપ્પજ્જતિ…પે॰… દોમનસ્સં ઉપ્પજ્જતિ દિબ્બેન ચક્ખુના રૂપં પસ્સતિ, દિબ્બાય સોતધાતુયા સદ્દં સુણાતિ, રૂપાયતનં ચક્ખુવિઞ્ઞાણસ્સ…પે॰… ફોટ્ઠબ્બાયતનં કાયવિઞ્ઞાણસ્સ પુરેજાતપચ્ચયેન પચ્ચયો. વત્થુપુરેજાતં – ચક્ખાયતનં ચક્ખુવિઞ્ઞાણસ્સ…પે॰… વત્થુ ઉપ્પન્નાનં ખન્ધાનં પુરેજાતપચ્ચયેન પચ્ચયો. (૧)
10. Uppanno dhammo uppannassa dhammassa purejātapaccayena paccayo – ārammaṇapurejātaṃ, vatthupurejātaṃ. Ārammaṇapurejātaṃ – cakkhuṃ…pe… vatthuṃ aniccato dukkhato anattato vipassati, assādeti abhinandati, taṃ ārabbha rāgo uppajjati…pe… domanassaṃ uppajjati dibbena cakkhunā rūpaṃ passati, dibbāya sotadhātuyā saddaṃ suṇāti, rūpāyatanaṃ cakkhuviññāṇassa…pe… phoṭṭhabbāyatanaṃ kāyaviññāṇassa purejātapaccayena paccayo. Vatthupurejātaṃ – cakkhāyatanaṃ cakkhuviññāṇassa…pe… vatthu uppannānaṃ khandhānaṃ purejātapaccayena paccayo. (1)
પચ્છાજાતપચ્ચયો
Pacchājātapaccayo
૧૧. ઉપ્પન્નો ધમ્મો ઉપ્પન્નસ્સ ધમ્મસ્સ પચ્છાજાતપચ્ચયેન પચ્ચયો – પચ્છાજાતા ઉપ્પન્ના ખન્ધા પુરેજાતસ્સ ઇમસ્સ કાયસ્સ પચ્છાજાતપચ્ચયેન પચ્ચયો. (૧)
11. Uppanno dhammo uppannassa dhammassa pacchājātapaccayena paccayo – pacchājātā uppannā khandhā purejātassa imassa kāyassa pacchājātapaccayena paccayo. (1)
કમ્મપચ્ચયો
Kammapaccayo
૧૨. ઉપ્પન્નો ધમ્મો ઉપ્પન્નસ્સ ધમ્મસ્સ કમ્મપચ્ચયેન પચ્ચયો – ઉપ્પન્ના ચેતના સમ્પયુત્તકાનં ખન્ધાનં ચિત્તસમુટ્ઠાનાનઞ્ચ રૂપાનં કમ્મપચ્ચયેન પચ્ચયો. પટિસન્ધિક્ખણે ઉપ્પન્ના ચેતના સમ્પયુત્તકાનં ખન્ધાનં કટત્તા ચ રૂપાનં કમ્મપચ્ચયેન પચ્ચયો. (૧)
12. Uppanno dhammo uppannassa dhammassa kammapaccayena paccayo – uppannā cetanā sampayuttakānaṃ khandhānaṃ cittasamuṭṭhānānañca rūpānaṃ kammapaccayena paccayo. Paṭisandhikkhaṇe uppannā cetanā sampayuttakānaṃ khandhānaṃ kaṭattā ca rūpānaṃ kammapaccayena paccayo. (1)
વિપાકપચ્ચયો
Vipākapaccayo
૧૩. ઉપ્પન્નો ધમ્મો ઉપ્પન્નસ્સ ધમ્મસ્સ વિપાકપચ્ચયેન પચ્ચયો – વિપાકો ઉપ્પન્નો એકો ખન્ધો તિણ્ણન્નં ખન્ધાનં ચિત્તસમુટ્ઠાનાનઞ્ચ રૂપાનં વિપાકપચ્ચયેન પચ્ચયો…પે॰… દ્વે ખન્ધા…પે॰… પટિસન્ધિક્ખણે ઉપ્પન્નો એકો ખન્ધો તિણ્ણન્નં ખન્ધાનં કટત્તા ચ રૂપાનં…પે॰… દ્વે ખન્ધા…પે॰… ખન્ધા વત્થુસ્સ વિપાકપચ્ચયેન પચ્ચયો. (૧)
13. Uppanno dhammo uppannassa dhammassa vipākapaccayena paccayo – vipāko uppanno eko khandho tiṇṇannaṃ khandhānaṃ cittasamuṭṭhānānañca rūpānaṃ vipākapaccayena paccayo…pe… dve khandhā…pe… paṭisandhikkhaṇe uppanno eko khandho tiṇṇannaṃ khandhānaṃ kaṭattā ca rūpānaṃ…pe… dve khandhā…pe… khandhā vatthussa vipākapaccayena paccayo. (1)
આહારપચ્ચયો
Āhārapaccayo
૧૪. ઉપ્પન્નો ધમ્મો ઉપ્પન્નસ્સ ધમ્મસ્સ આહારપચ્ચયેન પચ્ચયો – ઉપ્પન્ના આહારા સમ્પયુત્તકાનં ખન્ધાનં ચિત્તસમુટ્ઠાનાનઞ્ચ રૂપાનં આહારપચ્ચયેન પચ્ચયો. પટિસન્ધિક્ખણે…પે॰… કબળીકારો આહારો ઇમસ્સ કાયસ્સ આહારપચ્ચયેન પચ્ચયો. (૧)
14. Uppanno dhammo uppannassa dhammassa āhārapaccayena paccayo – uppannā āhārā sampayuttakānaṃ khandhānaṃ cittasamuṭṭhānānañca rūpānaṃ āhārapaccayena paccayo. Paṭisandhikkhaṇe…pe… kabaḷīkāro āhāro imassa kāyassa āhārapaccayena paccayo. (1)
ઇન્દ્રિયપચ્ચયો
Indriyapaccayo
૧૫. ઉપ્પન્નો ધમ્મો ઉપ્પન્નસ્સ ધમ્મસ્સ ઇન્દ્રિયપચ્ચયેન પચ્ચયો – ઉપ્પન્ના ઇન્દ્રિયા સમ્પયુત્તકાનં ખન્ધાનં ચિત્તસમુટ્ઠાનાનઞ્ચ રૂપાનં ઇન્દ્રિયપચ્ચયેન પચ્ચયો. પટિસન્ધિક્ખણે…પે॰… ચક્ખુન્દ્રિયં ચક્ખુવિઞ્ઞાણસ્સ…પે॰… કાયિન્દ્રિયં કાયવિઞ્ઞાણસ્સ…પે॰… રૂપજીવિતિન્દ્રિયં કટત્તારૂપાનં ઇન્દ્રિયપચ્ચયેન પચ્ચયો. (૧)
15. Uppanno dhammo uppannassa dhammassa indriyapaccayena paccayo – uppannā indriyā sampayuttakānaṃ khandhānaṃ cittasamuṭṭhānānañca rūpānaṃ indriyapaccayena paccayo. Paṭisandhikkhaṇe…pe… cakkhundriyaṃ cakkhuviññāṇassa…pe… kāyindriyaṃ kāyaviññāṇassa…pe… rūpajīvitindriyaṃ kaṭattārūpānaṃ indriyapaccayena paccayo. (1)
ઝાનપચ્ચયાદિ
Jhānapaccayādi
૧૬. ઉપ્પન્નો ધમ્મો ઉપ્પન્નસ્સ ધમ્મસ્સ ઝાનપચ્ચયેન પચ્ચયો… મગ્ગપચ્ચયેન પચ્ચયો… સમ્પયુત્તપચ્ચયેન પચ્ચયો… વિપ્પયુત્તપચ્ચયેન પચ્ચયો – સહજાતં, પુરેજાતં, પચ્છાજાતં. સહજાતા – ઉપ્પન્ના ખન્ધા ચિત્તસમુટ્ઠાનાનં રૂપાનં વિપ્પયુત્તપચ્ચયેન પચ્ચયો. પટિસન્ધિક્ખણે ઉપ્પન્ના ખન્ધા કટત્તારૂપાનં વિપ્પયુત્તપચ્ચયેન પચ્ચયો. ખન્ધા વત્થુસ્સ, વત્થુ ખન્ધાનં વિપ્પયુત્તપચ્ચયેન પચ્ચયો. પુરેજાતં – ચક્ખાયતનં ચક્ખુવિઞ્ઞાણસ્સ …પે॰… કાયાયતનં કાયવિઞ્ઞાણસ્સ… વત્થુ ઉપ્પન્નાનં ખન્ધાનં વિપ્પયુત્તપચ્ચયેન પચ્ચયો. પચ્છાજાતા – ઉપ્પન્ના ખન્ધા પુરેજાતસ્સ ઇમસ્સ કાયસ્સ વિપ્પયુત્તપચ્ચયેન પચ્ચયો. (૧)
16. Uppanno dhammo uppannassa dhammassa jhānapaccayena paccayo… maggapaccayena paccayo… sampayuttapaccayena paccayo… vippayuttapaccayena paccayo – sahajātaṃ, purejātaṃ, pacchājātaṃ. Sahajātā – uppannā khandhā cittasamuṭṭhānānaṃ rūpānaṃ vippayuttapaccayena paccayo. Paṭisandhikkhaṇe uppannā khandhā kaṭattārūpānaṃ vippayuttapaccayena paccayo. Khandhā vatthussa, vatthu khandhānaṃ vippayuttapaccayena paccayo. Purejātaṃ – cakkhāyatanaṃ cakkhuviññāṇassa …pe… kāyāyatanaṃ kāyaviññāṇassa… vatthu uppannānaṃ khandhānaṃ vippayuttapaccayena paccayo. Pacchājātā – uppannā khandhā purejātassa imassa kāyassa vippayuttapaccayena paccayo. (1)
અત્થિપચ્ચયો
Atthipaccayo
૧૭. ઉપ્પન્નો ધમ્મો ઉપ્પન્નસ્સ ધમ્મસ્સ અત્થિપચ્ચયેન પચ્ચયો – સહજાતં, પુરેજાતં, પચ્છાજાતં, આહારં, ઇન્દ્રિયં. સહજાતો – ઉપ્પન્નો એકો ખન્ધો તિણ્ણન્નં ખન્ધાનં ચિત્તસમુટ્ઠાનાનઞ્ચ રૂપાનં અત્થિપચ્ચયેન પચ્ચયો…પે॰… દ્વે ખન્ધા…પે॰… પટિસન્ધિક્ખણે…પે॰… એકં મહાભૂતં…પે॰… બાહિરં… આહારસમુટ્ઠાનં… ઉતુસમુટ્ઠાનં… અસઞ્ઞસત્તાનં…પે॰…. પુરેજાતં – ચક્ખું અનિચ્ચતો…પે॰… વત્થું અનિચ્ચતો…પે॰… દોમનસ્સં ઉપ્પજ્જતિ, દિબ્બેન ચક્ખુના રૂપં પસ્સતિ, દિબ્બાય સોતુધાતુયા સદ્દં સુણાતિ, રૂપાયતનં ચક્ખુવિઞ્ઞાણસ્સ…પે॰… ફોટ્ઠબ્બાયતનં કાયવિઞ્ઞાણસ્સ અત્થિપચ્ચયેન પચ્ચયો. ચક્ખાયતનં ચક્ખુવિઞ્ઞાણસ્સ…પે॰… કાયાયતનં કાયવિઞ્ઞાણસ્સ…પે॰… વત્થુ ઉપ્પન્નાનં ખન્ધાનં અત્થિપચ્ચયેન પચ્ચયો. પચ્છાજાતા – ઉપ્પન્ના ખન્ધા પુરેજાતસ્સ ઇમસ્સ કાયસ્સ અત્થિપચ્ચયેન પચ્ચયો. કબળીકારો આહારો ઇમસ્સ કાયસ્સ અત્થિપચ્ચયેન પચ્ચયો. રૂપજીવિતિન્દ્રિયં કટત્તારૂપાનં અત્થિપચ્ચયેન પચ્ચયો. (૧)
17. Uppanno dhammo uppannassa dhammassa atthipaccayena paccayo – sahajātaṃ, purejātaṃ, pacchājātaṃ, āhāraṃ, indriyaṃ. Sahajāto – uppanno eko khandho tiṇṇannaṃ khandhānaṃ cittasamuṭṭhānānañca rūpānaṃ atthipaccayena paccayo…pe… dve khandhā…pe… paṭisandhikkhaṇe…pe… ekaṃ mahābhūtaṃ…pe… bāhiraṃ… āhārasamuṭṭhānaṃ… utusamuṭṭhānaṃ… asaññasattānaṃ…pe…. Purejātaṃ – cakkhuṃ aniccato…pe… vatthuṃ aniccato…pe… domanassaṃ uppajjati, dibbena cakkhunā rūpaṃ passati, dibbāya sotudhātuyā saddaṃ suṇāti, rūpāyatanaṃ cakkhuviññāṇassa…pe… phoṭṭhabbāyatanaṃ kāyaviññāṇassa atthipaccayena paccayo. Cakkhāyatanaṃ cakkhuviññāṇassa…pe… kāyāyatanaṃ kāyaviññāṇassa…pe… vatthu uppannānaṃ khandhānaṃ atthipaccayena paccayo. Pacchājātā – uppannā khandhā purejātassa imassa kāyassa atthipaccayena paccayo. Kabaḷīkāro āhāro imassa kāyassa atthipaccayena paccayo. Rūpajīvitindriyaṃ kaṭattārūpānaṃ atthipaccayena paccayo. (1)
અવિગતપચ્ચયો
Avigatapaccayo
૧૮. ઉપ્પન્નો ધમ્મો ઉપ્પન્નસ્સ ધમ્મસ્સ અવિગતપચ્ચયેન પચ્ચયો…પે॰….
18. Uppanno dhammo uppannassa dhammassa avigatapaccayena paccayo…pe….
૧. પચ્ચયાનુલોમં
1. Paccayānulomaṃ
૨. સઙ્ખ્યાવારો
2. Saṅkhyāvāro
૧૯. હેતુયા એકં, આરમ્મણે તીણિ, અધિપતિયા તીણિ, સહજાતે એકં, અઞ્ઞમઞ્ઞે એકં, નિસ્સયે એકં, ઉપનિસ્સયે તીણિ, પુરેજાતે એકં, પચ્છાજાતે કમ્મે વિપાકે આહારે ઇન્દ્રિયે ઝાને મગ્ગે સમ્પયુત્તે વિપ્પયુત્તે અત્થિયા અવિગતે એકં (એવં ગણેતબ્બં).
19. Hetuyā ekaṃ, ārammaṇe tīṇi, adhipatiyā tīṇi, sahajāte ekaṃ, aññamaññe ekaṃ, nissaye ekaṃ, upanissaye tīṇi, purejāte ekaṃ, pacchājāte kamme vipāke āhāre indriye jhāne magge sampayutte vippayutte atthiyā avigate ekaṃ (evaṃ gaṇetabbaṃ).
અનુલોમં.
Anulomaṃ.
પચ્ચનીયુદ્ધારો
Paccanīyuddhāro
૨૦. ઉપ્પન્નો ધમ્મો ઉપ્પન્નસ્સ ધમ્મસ્સ આરમ્મણપચ્ચયેન પચ્ચયો… સહજાતપચ્ચયેન પચ્ચયો… ઉપનિસ્સયપચ્ચયેન પચ્ચયો… પુરેજાતપચ્ચયેન પચ્ચયો… પચ્છાજાતપચ્ચયેન પચ્ચયો… આહારપચ્ચયેન પચ્ચયો… ઇન્દ્રિયપચ્ચયેન પચ્ચયો. (૧)
20. Uppanno dhammo uppannassa dhammassa ārammaṇapaccayena paccayo… sahajātapaccayena paccayo… upanissayapaccayena paccayo… purejātapaccayena paccayo… pacchājātapaccayena paccayo… āhārapaccayena paccayo… indriyapaccayena paccayo. (1)
અનુપ્પન્નો ધમ્મો ઉપ્પન્નસ્સ ધમ્મસ્સ આરમ્મણપચ્ચયેન પચ્ચયો, ઉપનિસ્સયપચ્ચયેન પચ્ચયો. (૧)
Anuppanno dhammo uppannassa dhammassa ārammaṇapaccayena paccayo, upanissayapaccayena paccayo. (1)
ઉપ્પાદી ધમ્મો ઉપ્પન્નસ્સ ધમ્મસ્સ આરમ્મણપચ્ચયેન પચ્ચયો… ઉપનિસ્સયપચ્ચયેન પચ્ચયો. (૧)
Uppādī dhammo uppannassa dhammassa ārammaṇapaccayena paccayo… upanissayapaccayena paccayo. (1)
૨. પચ્ચયપચ્ચનીયં
2. Paccayapaccanīyaṃ
૨. સઙ્ખ્યાવારો
2. Saṅkhyāvāro
૨૧. નહેતુયા તીણિ, નઆરમ્મણે તીણિ, નઅધિપતિયા તીણિ…પે॰… નવિપ્પયુત્તે તીણિ, નોઅત્થિયા દ્વે, નોનત્થિયા તીણિ, નોવિગતે તીણિ, નોઅવિગતે દ્વે (એવં ગણેતબ્બં).
21. Nahetuyā tīṇi, naārammaṇe tīṇi, naadhipatiyā tīṇi…pe… navippayutte tīṇi, noatthiyā dve, nonatthiyā tīṇi, novigate tīṇi, noavigate dve (evaṃ gaṇetabbaṃ).
પચ્ચનીયં.
Paccanīyaṃ.
૩. પચ્ચયાનુલોમપચ્ચનીયં
3. Paccayānulomapaccanīyaṃ
૨૨. હેતુપચ્ચયા નઆરમ્મણે એકં…પે॰… નોનત્થિયા નોવિગતે એકં.
22. Hetupaccayā naārammaṇe ekaṃ…pe… nonatthiyā novigate ekaṃ.
અનુલોમપચ્ચનીયં.
Anulomapaccanīyaṃ.
૪. પચ્ચનીયાનુલોમં
4. Paccanīyānulomaṃ
૨૩. નહેતુપચ્ચયા આરમ્મણે તીણિ, અધિપતિયા તીણિ, સહજાતે એકં, અઞ્ઞમઞ્ઞે એકં, નિસ્સયે એકં, ઉપનિસ્સયે તીણિ, પુરેજાતે એકં, પચ્છાજાતે એકં, કમ્મે વિપાકે આહારે ઇન્દ્રિયે ઝાને મગ્ગે સમ્પયુત્તે વિપ્પયુત્તે અત્થિયા અવિગતે એકં.
23. Nahetupaccayā ārammaṇe tīṇi, adhipatiyā tīṇi, sahajāte ekaṃ, aññamaññe ekaṃ, nissaye ekaṃ, upanissaye tīṇi, purejāte ekaṃ, pacchājāte ekaṃ, kamme vipāke āhāre indriye jhāne magge sampayutte vippayutte atthiyā avigate ekaṃ.
પચ્ચનીયાનુલોમં.
Paccanīyānulomaṃ.
ઉપ્પન્નત્તિકં નિટ્ઠિતં.
Uppannattikaṃ niṭṭhitaṃ.
Related texts:
અટ્ઠકથા • Aṭṭhakathā / અભિધમ્મપિટક (અટ્ઠકથા) • Abhidhammapiṭaka (aṭṭhakathā) / પઞ્ચપકરણ-અટ્ઠકથા • Pañcapakaraṇa-aṭṭhakathā / ૫-૨૨. સઙ્કિલિટ્ઠત્તિકાદિવણ્ણના • 5-22. Saṅkiliṭṭhattikādivaṇṇanā
